Skip to main content
x

ከባዶ ጭንቅላት ባዶ ኪስ ይሻላል!

እነሆ መንገድ! ከፒያሳ ወደ ሜክስኮ ልንጓዝ ነው። ሰው ብርቱው በመጓዝ ምኞቱ መንገድ አበጅቶ መራመድ አይታክተውም። ወዲያ ይመጣል ወዲያ ይሄዳል። የመገንባት ጥረቱ ሳይነጥፍ የማፍረስ ጥበቡም አይቅርብኝ እንዳለ በመንታ ማንነት ይወዛወዛል። “ታክሲ! ታክሲ!” ይጮሃል አንድ ሰው። ወደ መጨረሻው አካባቢ አንድ ጎልማሳ ያላማቋረጥ ስልክ እያወራ ነው። ሾፌራችን የታክሲዋን ፍጥነት ይቀንሳል። የተጣራው ሰው ሊደርስብን ይሮጣል። “በዚህ አሯሯጣችን ሁላችንም አትሌት አለመሆናችን ብቻ ይገርመኛል፤” ትላለች ከሾፌሩ ጀርባ የተቀመጠች ተሳፋሪ። “ሜዳሊያ ማጥለቅና ዝና ቀረብን እንጂ አትሌቶች እኮ ነን፤” ይላታል አጠገቧ የተቀመጠ ወጣት። “ኧረ ዞር በል! ደሃ አትሌት አይተንም አናውቅ፤” ይለዋል መሀል መቀመጫ ከአጠገቤ የተቀመጠ ጎልማሳ።

“አቤት ሰው ግን በቃ ከገንዘብ ጋር ሳያገናኝ ወግ መጠረቅ ተሳናነው ማለት ነው?” ስትል ደግሞ ከጀርባችን የተቀመጠች ደማም ልጅ፣ “የጨረሽው ዓረፍተ ነገር ላይ ‘ማለት ነው’ ብሎ ማለት ምን ያስፈልጋል? እንዲያው ዝም ብዬ ሳስብሽ በድፍረትና በፈጣጣነት ባልተገራ አማርኛ ሲያደናቁሩን የሚወሉ አንዳንድ የኤፍኤም ሰዎችን ትመስይኛለሽ፤” ይላል ከአጠገቧ ያለው ጓደኛዋ፡፡ ልጅት እየሳቀች፣ “እኔ እኮ ለምን አማርኛ መምህር ሳትሆን እንደቀረህ እኮ ግርም ይለኛል?” ስትለው፣ “ትቀልጃለሽ? አበበ እኮ እስከ ዛሬ የሚበላው በሶ አለው። እኔ በዚህ የተቃጠለ ኑሮ ምንም ሳልበላ የአበበን ጉርሻ ልቆጥር ነው አማርኛ መምህር የምሆነው?” ይላታል። ሁለቱ ሲሳሳቁ መጨረሻ ወንበር የተቀመጡ አዛውንት፣ “አይ የዛሬ ልጆች! ቴክኖሎጂ ላይ ብቻ ብልጥ ትመስሉኝ ነበር፣ ለካ ነገርም ታውቃላችሁ፤” ይላሉ። “ምን እናድርግ አባት እናት የሚያወርሰን ረጃት ብናጣ እኮ ነው፤” ብሎ አጠገባቸው የተቀመጠ ተሳፋሪ ይመልሳል፡፡ በዚህች ቅፅበት ያስቆመን ተሳፈሪ እያለከለከ ገብቶ ጣውላ አግዳሚ ላይ እየተቀመጠ “ተመስገን!” አለ። ምን ያድርግ ታክሲ እንደ አበበ በቂላ ማራቶን ሮጦ እየያዘ እንዳትሉ ብቻ!

“እኔን የሚገርመኝ . . .” ከአፍታ ዝም ዝም በኋላ መጨረሻ ወንበር ጥጉን ይዞ የተቀመጠ ተሳፋሪ ከወዳጁ ጋር ይጫወታል፡፡ “የዘንድሮ ልጅ ሲበዛ ፈጣን ነው። ተመልከት እስኪ አሁን ሦስት ዓመቷ ትመስላለች?” የልጁን ፎቶ እያሳየው የጓደኛውን አስተያየት በጉጉት ይጠባበቃል። “አንተ ቁርጥ እናቷን አይደል እንዴ የምትመስለው? በል ቶሎ ወንድ ልጅ ወልደህ ወገን አደራጅ፡፡ ዘንድሮ በተደራጀ ነው፤” አለው  ወዳጁ። “ዝም በል አይቀርም፤” ይፎክራል። “ሆሆ! አሸባሪዎችንን እንዴት እንበትን እያልን መከራ እያየን ጭራሽ አንድ ቤተሰብ በተመሳሰል ሊወግን ያሴራል? ኧረ ይኼ ዘረኝነት እንዲያው ምን ይሻለዋል?” ይለኛል ጎልማሳው ወደ ጆሮዬ ጠጋ ብሎ፡፡

ከአዛውንቷ አጠገብ የተቀመጠው ወጣት ሰምቶት ኖሮ፣ “ሰው ያለ ቡድን ይኖር ዘንድ መልካም አይደለም’ ተብሎ ሳይፈጠር ቀረ ብለህ ነው? እያደር ነገሩን ያከረረው እኮ ይኼ ይኼ ነው፡፡ በዓይን፣ በአፍንጫ፣ በጆሮ፣ በቅንድብ የእኔ ነው የእኔ እያሉ አሳድገው ነገ በሃይማኖት፣ በብሔር፣ በቀለም እየተቧደነ ትውልድ ሲተራመስ ዕዳው መልሶ የእኛው ይሆናል፡፡ እሳቸው ቅድም ያሉት ማለት ነው፤” ይላል። ከኋላ ቀጥለዋል። “ደግሞ እኮ ቴሌቪዥን ስታይ ልክ እንደ ትልቅ ሰው ነው፡፡ ቁጭ ካለች በቃ መነቃነቅ የለም፤” ይላል ዓይኑን በዓይኑ ዓይቶ ያልጠገበው አባት በስስት፡፡ ይኼን ደግሞ አዛውንቷ ሰምተው፣ “ኤድያ! ወልዶ ማሳደግ በእኛ ጊዜ ቀረ። አሁን እስኪ ልጅ አተኩሮ ማጥናት፣ ማየት ያለበት አካባቢውን እንጂ ቴሌቪዥን ነው? ደግሞስ በዚህ ጣቢያው ሁሉ የዋዛ ፈዛዛ በሆነበት ጊዜ? አያድርስ እኮ ነው እናንተ!” ብለው አፋቸው በነጠላቸው ይሸፍናሉ፡፡ እውነት በዘንድሮ አያያዝ ‘ቴሌቪዥን ልጆች የማይደርስበት ቦታ ርቆ ይቀመጥ’ ሳይባል ይቀራል! ማን ያውቃል?

 ሁለት እናቶች ተሳፍረዋል። ስለዋሉበት ገበያ እያወሩ ነው። “እንዲያው ስለስምንተኛው ሺሕ ፍካሬ ኢየሱስ ሲናገር በቃ ተስፋ የለውም ነው የሚለው አንቱ!” አንዳቸው ይጠይቃሉ፡፡ “እርስዎ ደግሞ ገና የጀማሪ ጥያቄ መጠየቅ ይወዳሉ፡፡ ምን ሆነው ነው ግን? ስምንተኛው ሺሕ ማለት ገበያው እንጂ ሌላ ምን ሆነና?” ይመልሳሉ የወዲያኛዋ፡፡ “ታዲያ እንዲህ ከሆነማ መድኃኔዓለም እስከ መቼ እየተወለደ፣ ተገርፎ፣ ተሰቅሎ፣ ተነስቶ ያርጋል? እኛ እንኳን ዶሮ እንቁላል መግዛት ከብዶናል። ለምን መጥቶ አይገላግለንም? ስኳር የለ፣ ቲማቲምና አትክልቱ ጣራ። ሁሉ ነገር እያደር ይጨምራል። ምን ስኳሩ ብቻ ሬቱም እኮ ነው የምለዎት፤” ከወዳጃቸው ገርጀፍ የሚሉት እናት ከአጠያየቃቸው ማስመሰል የሚያውቁ አይመስሉም።

 “ሰዓቱዋ ቀኑዋ ስትደርስ ይመጣል። አንቺ ስኳር ቀረብሽና ምን ሆንሽ? ለቡና እንደሆነ ጨው አለለሽ። ጨው ለራሱ ቢል ይጣፍጥ፡፡ እንቢ ካለ እሱንም አውጥተሽ ጣይው፣ ጤና አይደለም። ሆሆ! እንኳን የላይኛው የታችኞቹም አላዘኑልን፤” ቆፍጠን ብለው ወዳጃቸውን እየተቆጡ የወዲያኛዋ መለሱ፡፡ በመሀል ገና ጉዟችን ሳይጀመር በስልክ ይነጋገር የነበረው ተሳፋሪ “ወዲያ! ቁም ነገር የሚባል አታውራኝ አሁን፡፡ ቁም ነገር ነው የሰለቸኝ፡፡ ቁም ነገር በማውራት ቢሆንማ በስብሰባ የምናጠፋው ጊዜ ተደምሮ የትናየት ባደረሰን ነበር፤” ይላል። እንዲያ ሲል በስልክ የሚያናግረው ደንበኛው ሳቀ መሰል፣ “ግዴለም እጠብቅሃለሁ ተረጋግተህ ሳቅህን ጨርስ!” ሲል ሰማነውና ደነገጥን። “እንዴ ይኼ ሰውዬ እስካሁን ስልክ እያወራ ነው?” መጨረሻ ወንበር ከተመቀጡት ወጣቶች አንደኛው አዳንቆ ጠየቀ። “ምን ይታወቃል ‘ቴሌ’ ጉደኛውና ተዓምረኛው እንደ ‘ፍሪ ስኮላርሺፕ’፣ ‘ፍሪ ኔትወርክ’ ማደል ጀምሮ ይሆናላ?” ቢል ጎልማሳው ተሳፋሪዎች የምፀት ሳቅ ለቀቁ፡፡ ‹ቀልድ ሲበዛ. . .› የሚል ጥቅስ ማንበብ አልናፈቃችሁም?

እየተጓዝን ነው፡፡ ወያላው ሒሳብ ሰብስቦ እንዳበቃ ያስተዋለው ከወይዘሮዋ አጠገብ የተቀመጠው ወጣት፣ “እሺ ምዕመናን አንዴ ትኩረታችሁን ወደ እኔ!” ሲል አንባረቀ፡፡ አጠገቤ በጎሪጥ አያለሁ፡፡ “ጋይስ ተንቀሳቃሽ ‘ቸርች’ ተከፈተ እንዴ?” ብላ ትለጥፋለች፡፡ ‘ኮሜንት’ ይግተለተላል። ለጊዜው ቀልቤን ወደ ወጣቱ መልሻለሁ። “ያው እንደምታውቁት መጪው ዓመት በዓል ነው። ይህ ዓመት በዓል ሃይማኖታዊ አንድምታው የጎላ እንደመሆኑ የተቸገሩትን ለመርዳት የቻልነውን ያህል እጃችንን መዘርጋት አለብን። ‘ስጡ ይሰጣችኋል’ ይላል። እኔ አላልኩም እሱ ነው። እና አሁን . . .” ጉሮሮውን ትንሽ ያፀዳዳና ይቀጥላል።  “. . .እና አሁን እኛ በአካባቢያችን የሚገኙ አረጋውያን አቅመ ደካሞችን ለዓመት በዓል መዋያ የሚሆን ነገር ለማድረግ መዋጮ እየሰበሰብን ነው። የተቻላችሁን እጃችሁን ብትዘረጉ እግዚአብሔር ከማያልቀው በረከቱ ይዘግንላችኋል፤” ብሎ እንዳበቃ ተሳፋሪዎች ተንጫጩ።

“የምን ዓመት በዓል  ነው?” አለ አንዱ ግራ ገብቶት። ‹‹ገና ነው!›› አለ ወጣቱ አፉን ሞልቶ። ‹‹እሱ ገና አይደል እንዴ ታዲያ? እስኪ ኅዳር ይለቅ፤›› ሲለው፣ “ሳያዩ የሚያምኑ ብፁዓን ናቸው’ አላለም መድኃኔለም?” አለ ወጣቱ። ሊሰጥ አሰፍስፎ የነበረ ሁሉ የጎልማሳው ጥርጣሬ ተጋባበት። ጭራሽ መጨረሻ ወንበር ከተቀመጡት አንደኛው “ዝም ብለህ እኮ የበርጫ ሙሉልኝ ምናምን ብትለን ካለን እንሰጥህ፣ ከሌለንም የእኛን እናስቅምህ ነበር፤” አለው። ከጥቂት ደቂቃዎች በፊት ሦስተኛው ሰማይ ደርሶ የመጣ ይመስል የነበረው የወገን ደራሽ፣ ቀልቡ ተገፎ ወያላው ላይ አውርደኝ ብሎ ጮኸ። ታክሲዋ ልትቆም ዳር እስክትይዝ ሳይታገስ በሩን ከፍቶ ዘሎ ወረደ። ወይዘሮዋ፣ “እግዜር እኛ በስምህ የሚነግዱትን እንዲህ አሽቀንጥረን እንደምንጥል፣ እባክህ አንተም በስማችን የሚነግዱትን አሽቀንጥረህ ጣልልን፤” ብላ አጉተመተመች። ነገር ጉኖ ጉኖ ፖለቲካ ካልሆነ አይዘንብም ማለት ነው በቃ?

ወደ መዳረሻችን ተቃርበናል። ወዲያ፣ “እኮ የዓለም መንግሥታት ምን እያሰቡ ይመስላችኋል?” ብሎ ጥያቄ ያነሳል። “ምንስ ቢያስቡ ምን አገባን? እዚህ የጓዳችንን ዕጦትና ገበያ ማቻቻል አቅቶን ምን እናስባለን?” ትላለች ወዲህ። “እንዴ ዘመኑ እኮ የግሎባላይዜሽን ነው፣ ኬላ አይደለም ህዋም ያሻግራል ጊዜው፤” ይላል ሌላው። “የፍሳሽ ቦይ ተደፍኖ ያቆረውን ውኃ መሻገር ያቃተንን አትርሱን ፕሊስ፤” ትላለች ከወደ ጋቢና። “አሽሟጣጭ ሰውና ጋሬጣ አንድ ናቸው፣ የሚያልፈውን ሁሉ በመቦጨቃቸው፤” ይላል ከወደ ስፒከሩ ከተማ መኮንን። “እኛን ያስቸገረን እኮ ታዲያ የሚያልፈው አይደለም። እኔም አላልፍም እናንተም አታልፉም ብሎ መንገዱን የዘጋው ነው፤” ራሰ በራው ይቀጥላል። “በስንቱ ይሆን ይኼ መንገድ የሚዘጋው?” ትላለች ከአጠገቡ።

“የዛሬ ጓደኛ ዋንጫ አገናኛው፣ መለኪያ አገናኛው፣ ሸርተት ሸርተት ይላል መከራ ሲያገኘው፤” ከተማ ቀጥሏል። “እውነት ነው! ይኼው የመከራ ለትማ አለሁ ባዩ ሁሉ ቤቱን ዘግቶ ተቀመጠ፤” ወይዘሮዋ አጉል ነገር ጠመዘዘች። “የምን መከራ ነው የምታወሩት?” ከወደ መጨረሻ ይጠየቃል። “ኧረ ባትሰማ ይሻልሃል። እኛስ ሰምተን ምን ፈየድን?” ወይዘሮዋ ቀጥላለች። “እስካሁን መደመር አልተማርንም እንዴ?” ነገር ያልገባው ነገር ሊያቦካ ድንጉር ይላል። “እንጃ! እስካሁን መቀነስ ላይ ነበርን፡፡ መሸፋፈን ላይ ነበርን። አሁን ግን ይኼው እንደምራለን፤” ይላል መሀል መቀመጫ ላይ ያለው፡፡ በመቀነስና በመደመር ሥሌት አዳሜ ዕጦቱን ከግኝቱ ጮክ ብሎ ሲያወዳድር ወያላው ‹‹መጨረሻ›› ብሎ በተነው። ይኼው ሳንቀነስ ሳንደመር ጎሎ በማይጎድለው ጎዳና ደግሞ ልንራመድ ወርደናል። አጠገቤ የነበረው ከጎኔ እየተራመደ፣ ‹‹ሐበሻ ምነው ጭንቅላቱ ጦዘ? ኪስ ባዶ ሲሆን ጭንቅላትም ባዶ ይሆናል እንዴ?›› ሲል፣ አንዱ ወፈፌ መሳይ ጣልቃ ገብቶ ‹‹ከባዶ ጭንቅላት ባዶ ኪስ ይሻላል. . .›› እያለ ከአጠገባችን እብስ አለ፡፡ መልካም ጉዞ!