Skip to main content
x
መንፈቀ ዓመቱን በ38 ሚሊዮን ዶላር ገቢ ያጠናቀቀው የቁም እንስሳት የወጪ ንግድ ዘርፍ የዕቅዱን 17 በመቶ ፈጽሟል

መንፈቀ ዓመቱን በ38 ሚሊዮን ዶላር ገቢ ያጠናቀቀው የቁም እንስሳት የወጪ ንግድ ዘርፍ የዕቅዱን 17 በመቶ ፈጽሟል

በሳምንቱ መጀመርያ ሰሞን፣ የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ካዳመጣቸው የአፈጻጸም ሪፖርቶች መካከል፣ የእንስሳትና ዓሳ ሀብት ሚኒስቴር ያቀረበው የስድስት ወር ዕቅድ አፈጻጸም ይገኝበታል፡፡

ሚኒስቴሩ ለፓርላማው ባሰማው ሪፖርት በርካታ ዝርዝር ጉዳዮችን ጠቅሷል፡፡ ሚኒስትር ፈቃዱ በየነ (ፕሮፌሰር) ባቀረቡት ሪፖርት ውስጥ ከተጠቀሱት የሚኒስቴሩ ክንውኖች መካከል በስድስት ወራት ውስጥ ከቁም እንስሳት የወጪ ንግድ ይገኛል የተባለው ገቢና በተግባር በተገኘው መካከል የታየው ሰፊ ልዩነት ይጠቀሳል፡፡

በስድስት ወራት ውስጥ ለውጭ ገበያ ይቀርባሉ የተባሉት የዳልጋ ከብቶች ብዛት 222,891 ነበሩ፡፡ ይሁንና በጊዜው መላክ የተቻለው ግን 40 ሺሕ የማይሞላ ከመሆኑም ባሻገር፣ ይገኛል ተብሎ ሲጠበቅ የነበረው የ133.8 ሚሊዮን ዶላር የገቢ መጠንም እጅጉን ቀንሶ 24 ሚሊዮን ዶላር ገደማ ብቻ አስገኝቷል፡፡ ይህ አፈጻጸም ከታቀደው ውስጥ 18 በመቶ እንኳ የማይሞላ ውጤት የተመዘገበበት መሆኑ ተመልክቷል፡፡

 በግና ፍየልም ቢሆን፣ የዳልጋ ከብቶቹን ያህል የከፋ አይሁን እንጂ ከታቀደው አኳያ ዝቅተኛ ውጤት አስመዝገበዋል፡፡ በመንፈቀ ዓመቱ ሊላክ የታቀደው የበግና ፍየል ቁጥር ከ300 ሺሕ በላይ ነበር፡፡ በክንውኑ ግን 160,750 በጎችና ፍየሎች ለውጭ ገበያ ቀርበው፣ ከአሥር ሚሊዮን ዶላር ብዙም ፈቅ ያላለ ገቢ አስገኝተዋል፡፡ 40 ሺሕ ገደማ ግመል ለመላክ ታቅዶ 7,671 ግመሎች ብቻ በመላካቸው፣ ከታቀደው 36 ሚሊዮን ዶላር አኳያ ዝቅተኛውን የ3.8 ሚሊዮን ዶላር ብቻ አስገኝተዋል፡፡

በጠቅላላው ከቁም እንስሳት የወጪ ንግድ የተገኘው የስድስት ወራት ገቢ 38 ሚሊዮን ዶላር ላይ ተወነስኗል፡፡ ይሁንና የዳልጋ ከብት፣ በግና ፍየል፣ ግመልና የዶሮ ጫጩቶችን ወደ ውጭ በመላክ ይገኛል ተብሎ ይጠበቅ የነበረው ገቢ 200 ሚሊዮን ዶላር ገደማ ቢሆንም፣ በአፈጻጸሙ ግን 38 ሚሊዮን ዶላር ላይ ተወስኗል፡፡ ይህ እንግዲህ ከግመል ብቻ እንደሚገኝ ይጠበቅ የነበረ የገቢ መጠን ነው፡፡ ምንም እንኳ ሪፖርቱ ከሥጋ ኤክስፖርት የተገኘውን የወጪ ንግድ ገቢ ባያመላክትም፣ ከ81 ሺሕ ቶን ሥጋና 251 ቶን ተረፈ ሥጋ የምርመራ ሰርቲፊኬት ተሰጥቶት ለውጭ ገበያ መቅረቡ ተጠቅሷል፡፡

በተደጋጋሚ ሲነገር የቆየው ችግር የኮንትሮባንድ ንግድ መስፋፋት ነው፡፡ በርካታ የቁም እንስሳት ሀብት በኮንትሮባንድ እየተነዳ የሚወጣው ወደ ሶማሌላንድ ስለመሆኑም በሰፊው ሲገለጽ የከረመ ጉዳይ ነው፡፡ ሶማሌላንድ ከኢትዮጵያ በሚጋዘው የቁም ከብት አማካይነት በምሥራቅ አፍሪካ ከቀዳነት ከሚጠቀሱ ሥጋ ላኪ አገሮች ተርታ መሠለፏም ይታወቃል፡፡ ኢትዮጵያ በአንፃሩ በተደጋጋሚ በሚከሰተው ድርቅ ብሎም በአሁኑ ወቅት በሚታየው የፖለቲካ ቀውስ ሳቢያ የቁም እንስሳት ንግድ የተባባሰ የኮንትሮባንድ እንቅስቃሴ እንደሚታይበት ይገለጻል፡፡ ከእነዚህ ችግሮች ባሻገር የእንስሳት በሽታም የኢትዮጵያን የቁም እንስሳት ንግድ ከሚገዳደሩት ውስጥ በሰፊው ይጠቀሳል፡፡ የኤክስፖርት ቄራዎችም በተደጋጋሚ ጊዜ በሚልኩት ሥጋ ውስጥ በሚገኝ የጤና መጓደል ሳቢያ ችግር ውስጥ ሲወድቁ ይታያሉ፡፡

እንዲህ ያሉ ችግሮች የተንሰራፉበትን ይህንን ዘርፍ ለማሻሻልና ከአንድ ሚሊዮን በላይ አርሶ አደሮችና አርብቶ አደሮችን በገበያ ተጠቃሚ ለማድረግ በማሰብ ከወራት በፊት የዓለም ባንክ የ170 ሚሊዮን ዶላር ብድር መስጠቱ ይታወሳል፡፡