Skip to main content
x
ከ100 ሚሊዮን ዶላር በላይ ያስገኘው የሥጋ ዘርፍ ዓሣን ጨምሮ ማርና ወተት ለውጭ ገበያ አቅርቧል

ከ100 ሚሊዮን ዶላር በላይ ያስገኘው የሥጋ ዘርፍ ዓሣን ጨምሮ ማርና ወተት ለውጭ ገበያ አቅርቧል

በተጠናቀቀው የ2009 በጀት ዓመት ወደ ውጭ ከተላኩ የሥጋና የሥጋ ተረፈ ምርቶች፣ የዓሣ፣ የማርና የወተት ምርቶች የወጪ ንግድ፣ ከ104 ሚሊዮን ዶላር በላይ መገኘቱን ያስታወቀው የሥጋና ወተት ኢንዱስትሪ ልማት ኢንስቲትዩት፣ በዘንድሮው የወጪ ንግድ አፈጻጸም ጥቂት ጭማሪ መታየቱንም ገልጿል፡፡

የኢንስቲትዩቱ ዋና ዳይሬክተር አቶ ኃይለ ሥላሴ ወረስ ለሪፖርተር እንደገለጹት፣ ዘንድሮ ወደ ውጭ ይላካል ተብሎ ከታቀደው 31,400 ቶን የሥጋ ተረፈ ምርት፣ 19,779 ቶን ተልኮ 100.2 ሚሊዮን ዶላር ገቢ ተገኝቷል፡፡ ይገኛል ተብሎ የታቀደው ገቢ 146 ሚሊዮን ዶላር ቢሆንም፣ በጠቅላላው ከሥጋና የሥጋ ተረፈ ምርት የወጪ ንግድ የ68.5 በመቶ ክንውን መመዝገቡን ኃላፊው አስታውቀዋል፡፡

ከዓሣ የወጪ ንግድም አንድ ሺሕ ቶን ምርት እንደሚላክና ከግማሽ ሚሊዮን ዶላር በላይ የውጭ ምንዛሪ ገቢ ይጠበቅ ነበር፡፡ ይሁንና 44,345 ቶን ዓሣ ለበያ ቀርቦ 250 ሺሕ ዶላር ገቢ ሊገኝ እንደቻለ ተጠቅሷል፡፡ በዓሣ ዘርፍ የ47 በመቶ ክንውን መመዝገቡም ታውቋል፡፡

የሥጋና ዓሣ ሀብት ዘርፍ ከሚያካትታቸው ውስጥ ማርና ሰም አብረው የሚጠቀሱ የወጪ ንግድ ምርቶች ናቸው፡፡ ከ740 ቶን በላይ ማርና ሰም ለውጭ ገበያ ቀርቦ 4.15 ሚሊዮን ዶላር ገቢ ተመዝግቧል ተብሏል፡፡ በዕቅድ የሚጠበቀው 1822 ቶን ማርና ሰም ተልኮ ከአሥር ሚሊዮን ዶላር በላይ ገቢ ነበር፡፡

ከእነዚህ ምርቶች ባሻገር ወተትም ለውጭ ገበያ ቀርቧል፡፡ ከ2.7 ሚሊዮን ሊትር ይጠበቅ የነበረው ገቢ 410 ሺሕ ዶላር ቢሆንም፣ ወደ ውጭ መላክ ከተቻለው 2.5 ሚሊዮን ሊትር ወተት ሊገኝ የቻለው 280 ሺሕ ዶላር በመሆኑ ምንም እንኳ የተላከው ምርት ከዕቅዱ ጋር የተቀራረበ መጠን ቢኖረውም ከገቢ አኳያ ግን ሰፊ ልዩነት ሊታይበት ችሏል፡፡

በጠቅላላው በ2009 በጀት ዓመት ከሥጋና ሌሎች ምርቶች ይጠበቅ የነበረው ገቢ 157.2 ሚሊዮን ዶላር ሲሆን፣ 104 ሚሊዮን ዶላር ክንውን መመዝገቡን አቶ ኃይለ ሥላሴ አስታውቀዋል፡፡ ከዕቅዱ የ66.6 በመቶ ክንውን መተግበሩን ገልጸው አምና ከተመዘገበው የ102.5 ሚሊዮን ዶላር አፈጻጸም አኳያም መጠነኛ ጭማሪ መታየቱን አስታውሰዋል፡፡

ምንም እንኳ በሥጋና የሥጋ ተረፈ ምርት መስክ የአገር ውስጥና የውጭ ቄራዎች እየተሳተፉ ቢመጡም፣ ወደ ውጭ የሚላከው መጠን ግን እንደሚጠበቀው ሊያድግ አልቻለም፡፡ ከዚህም ባሻገር የሥጋ ምርቱን የሚቀበሉ የመካከለኛው ምሥራቅ አገሮች በየጊዜው ዕገዳ በመጣል ምርቱ ተቀባይነት ሲያጣ ይታያል፡፡ ከቅርብ ዓመታት ወዲህ በተደጋጋሚ በተፈጠሩ ችግሮች ሳቢያ፣ ኢትዮጵያ ከሥጋ የወጪ ንግድ በ35 ሚሊዮን ዶላር የሚገመት ኪሳራ እንዳጋጠማት ይገመታል፡፡፡

በ2009 ዓ.ም. በጠቅላላው ከተመዘገበው የ2.9 ቢሊዮን ዶላር የወጪ ንግድ ገቢ ውስጥ ከግብርና ምርቶች 2.1 ቢሊዮን ዶላር መገኘቱን የንግድ ሚኒስቴር መረጃ ይጠቁማል፡፡ ከግብርና ምርቶች ብቻ ከሦስት ቢሊዮን ዶላር ይጠበቅ ነበር፡፡ ከግብርና ምርቶች ቡና 881 ሚሊዮን ዶላር በማስገኘት ቀዳሚውን ድርሻ ይዟል፡፡ በቡና የተመዘገበው ውጤት ከስድስት ዓመት በፊት ከተመዘገበው የ840 ሚሊዮን ዶላር አኳያም የዘንድሮው ከፍተኛው ሆኖ ተገኝቷል፡፡

ከማኑፋክቸሪንግ ውጤቶች 916.8 ሚሊዮን ዶላር እንደሚገኝ ታቅዶ፣ በውጤቱ ከግማሽ በታች 413 ሚሊዮን ዶላር ሊገኝ እንደቻለ ታውቋል፡፡ ሌላው እጅጉን ዝቅተኛ ውጤት የተመዘገበበት የማዕድናት ዘርፍ የወጪ ንግድ ነው፡፡ ከታቀደው የ719 ሚሊዮን ዶላር ገቢ ውስጥ፣ ከማዕድናት የተገኘው 231 ሚሊዮን ዶላር በመሆኑ ከዕቅዱም ብቻ ሳይሆን፣ ከዚህ ቀደም ከወርቅ ብቻ እንኳ ይገኝ ከነበረውም ይልቅ ዝቅተኛ ሆኗል፡፡ ከወርቅ ብቻ ከ600 ሚሊዮን ዶላር ጀምሮ በዓለም ገበያ መዋዠቅ ሳቢያ አነሰ ቢባል እስከ 400 ሚሊዮን ዶላር ሲገኝ መቆየቱን ይታወቃል፡፡

ንግድ ሚኒስቴር በ2009 ዓ.ም. የተገኘው የ2.9 ቢሊዮን ዶላር ከታቀደው 4.75 ቢሊዮን ዶላር (የብሔራዊ ፕላን ኮሚሽን ግን 6.7 ቢሊዮን ዶላር ይጠበቅ እንደነበር አስፍሯል) አኳያ ዝቅተኛው አፈጻጸም ቢሆንም አምና ከተመዘገበው 2.85 ቢሊዮን ዶላር አኳያ፣ በ50 ሚሊዮን ዶላር ጭማሪ የታየበት ለውጥ መታየቱን ጠቁሟል፡፡