አዲሱን ድረ ገጽ ይሞክሩ!
አዲሱን ድረ ገጽ ይሞክሩ!

ወልዲያ የዘመናዊ ስታዲየሟን ቁልፍ ተረከበች

ለዓመታት የዘመናዊ ስታዲየም ግንባታ እንዲካሄድባት ሕዝቡ በይፋ ጥያቄ ሲያቀርብ የቆየባት ወልዲያ ከተማ ጥያቄዋ ምላሽ አግኝቷል፡፡ ወልዲያ ከግማሽ ቢሊዮን ብር በላይ የወጣበት የዘመናዊ ስታዲየም ባለቤት ሆናለች፡፡

በየካቲት 2003 ዓ.ም. በአዲስ አበባ ሸራተን አዲስ በተደረገው የገቢ ማሰባሰቢያ ፕሮግራም የተገኘው 25 ሚሊዮን ብር ከመነሻው ለስታዲየሙ ግንባታ ያስፈልጋል ተብሎ ከተገመተው የገንዘብ መጠን ጋር ሲነፃፀር በጣም ያነሰ ሆኖ መገኘቱ በጊዜው ‹‹እርሾ›› የሚል መጠሪያ ተሰጥቶት እንደነበር በስታዲየሙ ዙሪያ የቀረበው መረጃ  ያስረዳል፡፡ በወቅቱ ለወልዲያ ስታዲየም የገቢ ማሰባሰብ ፕሮግራም የታደሙት ሼህ መሐመድ ሁሴን አሊ አልአሙዲ ለፕሮግራሙ ታዳሚዎች መልዕክት እንዲያስተላልፉ በተጋበዙበት ሰዓት ወልዲያና የዓመታት ህልሟ ዕውን የሚሆንበት የግንባታው ሙሉ ወጪ በእሳቸው እንደሚሸፈን ማረጋገጫ መስጠታቸው ይታወሳል፡፡ ‹‹በወልዲያ ዘመናዊ ስታዲየም ግንባታ ጉዳይ ማንንም ጣልቃ አላስገባም፡፡ የወልዲያ ጉዳይ የእኔ ጉዳይ ነው፤›› በማለት፡፡

ጥር 6 ቀን 2009 ዓ.ም. በጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለ ማርያም ደሳለኝ በይፋ ተመርቆ ለአገልግሎት የዋለው የወልዲያ ከተማ ዘመናዊ ስታዲየምና ሁለገብ የስፖርት ማዕከል፣ በአጠቃላይ ከ567 ሚሊዮን ብር በላይ ለግንባታው ወጪ ተደርጎበታል፡፡ መጠሪያው ‹‹መሐመድ ሁሴን አሊ አል አሙዲ ስታዲየምና የስፖርት ማዕከል›› የሆነው የወልዲያ ዘመናዊ ስታዲየም ጠቅላላ የቆዳ ስፋቱ 177,000 ሜትር ካሬ ነው፡፡

ስታዲየሙ በአንድ ጊዜ 25,007 ተመልካቾች ማስተናገድ የሚችል የፕላስቲክ መቀመጫዎች ተገጥመውለታል፡፡ ከዚህ በተጨማሪ ደረጃቸውን የጠበቁ 100 የክብር እንግዶችን ማስተናገድ የሚችሉ መቀመጫዎች ሲኖሩት ለዋና ዳኞችና ተለዋጭ ዳኞች በአጠቃላይ 48 ወንበሮች በድምሩ 25,155 መቀመጫዎች ተገጥመውለታል፡፡ 

ዓለም አቀፍ ደረጃውን ጠብቆ መገንባቱ የተነገረለት የወልዲያ ስታዲየምና የስፖርት ማዕከል፣ የእግር ኳስ ሜዳው ርዝመት 105 ሜትር ሲሆን፣ ጎኑ ደግሞ 70 ሜትር ነው፡፡ በዙሪያው የዓለም አቀፍ አትሌቲክስ ፌዴሬሽኖች ማኅበር (አይኤኤኤፍ) ደረጃ የጠበቁ በአንድ ጊዜ ስምንት ተወዳዳሪዎችን ማስተናገድ የሚችል የመሮጫ መም (ትራክ) ባለቤት ነው፡፡ ከዚህ በተጓዳኝ ርዝመቱ 47 ሜትር ጎኑ 26 ሜትር የሆነ የተሟላ ሁለገብ የስፖርት ማዕከልና ማዘውተሪያ ማለትም የእጅ ኳስ፣ የመረብ ኳስ፣ የቅርጫት ኳስ እንዲሁም 11 ሜትር በ24 ሜትር የሆነ ሁለት የሜዳ ቴኒስ ሜዳዎች አሉት፡፡ የኦሊምፒክ ደረጃውን ጠብቆ ውድድሮችን ማከናወን የሚችል መጠኑ 25 ሜትር፣ ስፋቱ 50 ሜትር፣ ጥልቀቱ ደግሞ ከሁለት እስከ አምስት ሜትር የሚደርስ የመዋኛ ገንዳም አለው፡፡ ገንዳው በአንድ ጊዜ ዘጠኝ ተወዳዳሪዎችን ማስተናገድ የሚችል ነው፡፡ በመዋኛ ገንዳው የተጠራቀመው ውኃ በሚቆሽሽበት ጊዜ ራሱን በራሱ ማጣራት የሚችል ቴክኖሎጂ የተገጠመለት ከመሆኑ ባሻገር፣ ተወዳዳሪዎች አልባሳታቸውን በጾታቸው የሚቀይሩበት ራሱን የቻለ ክፍሎች ያሉት ነው፡፡ የመዋኛ ገንዳው ግራና ቀኝ 1,000 ተመልካቾችን የሚያስቀምጡ አምስት ደረጃዎች ተሠርቶለታል፡፡

ስታዲየሙ ዘመኑ በሚጠይቀው ስታንዳርድ አስፈላጊ የሚባሉ ዕቃዎች ማለትም ለወንዶችና ለሴቶች ልብስ መቀየሪያ ክፍሎች፣ የመፀዳጃ ቤቶችና የገላ መታጠቢያ (ሻወር) ቤቶች ተሠርተውለታል፡፡ ከዚሁ ጎን ለጎን ለአራት ቡድኖች ለእያንዳንዳቸው 12 በጠቅላላው 48 የልብስ መቀየሪያ ክፍሎች (ሎከሮች)፣ ለእያንዳንዳቸው ስድስት ስድስት በጠቅላላው 24 የገላ መታጠቢያ ክፍሎች፣ የተጎዱ ተጨዋቾች የመጀመርያ ዕርዳታ የሚያገኙባቸው የነርስ፣ የሐኪም ቢሮ፣ የማሳጅና የፊዚዮ ቴራፒ ክፍሎች ከሁለት የመሰብሰቢያ አዳራሾች ጋር አሟልቶ የያዘ ነው፡፡

ስታዲየሙ የአገር ውስጥ፣ የአህጉርና ዓለም አቀፍ ውድድሮችን በሚያስተናግድበት ወቅት ጨዋታዎችን በሬዲዮና በቴሌቪዥን ለማስተላለፍ ይቻል ዘንድ ስምንት ዓለም አቀፍ ደረጃቸውን የጠበቁ ቻናሎች፣ ድምፅ ሊከላከል የሚችል ቴክኖሎጂ የተገጠመላቸው ከመሆኑ ጎን ለጎን የጋዜጠኞች ክፍሎችም ተዘጋጅተዋል፡፡ በስታዲየሙ ዙሪያ ስምንት የትኬት መቁረጫ ክፍሎች፣ ለተለያየ የንግድ አገልግሎት የሚውሉ ሱቆች፣ ምግብ ቤቶችና ለመሰል ሥራ የሚውሉ ክፍሎች አሉት፡፡

ስታዲየሙ አሥር በሮች ሲኖሩት፣ ከእነዚህ ውስጥ ሰባቱ የየራሳቸው ስያሜ ያላቸው ናቸው፡፡ በክብር ትሪቢዩኑ ፊት ለፊት የሚታዩት ላሊበላ በርና ሙጋድ በር ይባላሉ፡፡ ሁሉም በሮች በአደጋ ጊዜ አምቡላንሶችን ማስገባትና ማስወጣት የሚችሉ ከመሆናቸው ባሻገር በዙሪያው 308 የቤት አውቶሞቢሎች፣ 14 አውቶቡሶችና በርካታ ብስክሌቶችን ከተሟላ የትራፊክ ምልክቶች ጋር ማስተናገድ የሚችሉ አሟልቶ የያዘ ነው፡፡

የእግር ኳስ መጫወቻ ሜዳው ከውጭና ከአገር ውስጥ ተዳቅሎ በበቀለ ሳር እንዲሁም ለሳሩ አገልግሎት የሚውሉ ሁለት ፏፏቴዎች ማለትም ሳሩ በፀሐይ ኃይል የመድረቅ አደጋ እንዳይገጥመው የሚያገለግል ነው፡፡ ከዚህም በተጨማሪ ስታዲየሙ ዓለም አቀፍ ደረጃውን የጠበቀ ጥላ የተገጠመለት ሲሆን፣ ሜዳው የምሽት ጨዋታዎችን በሚያስተናግድበት ጊዜ ለቴሌቪዥንና መሰል አገልግሎቶት ጭምር የሚውል በቂ የኤሌክትሪክ ብርሃን ያለው ነው፡፡ የፓውዛዎቹ ብዛት ጎን ለጎን ስድስት ስድስት ሆነው በአጠቃላይ 156 ናቸው፡፡ ሌላው በስታዲየሙ ጨዋታዎች በሚካሄዱበት ጊዜ በዝናብ ምክንያት እንዳይቋረጥና ሜዳው ውኃ እንዳይቋጥር እንዲሁም የሰረገውን ውኃ ወደ ውጭ የሚያስተላልፍ ደረጃውን የተፋሰሰ ቦይ ያለው ነው፡፡ ከዚህ ሌላ የውድድር ውጤት ማሳያ ዲጂታል ሰሌዳዎች ተገጥመውለታል፡፡

ስታዲየሙና የስፖርት ማዕከሉ የቴሌፎንና የኢንተርኔት አገልግሎት (ሲስተም) ያለው ከመሆኑ ባሻገር፣ የቴሌፎን አገልግሎት ለእያንዳንዱ ክፍል የተዘጋጀለት ነው፡፡ በተጨማሪም የኔትወርክና የኢንተርኔት አገልግሎት ለመስጠት የሚያገለግሉ መስመሮች ተዘርግተውለታል፡፡ ማዕከሉ በአንድ ጊዜ እስከ 270 ሜትር ኩብ ወይም 270,000 ሊትር ውኃ ለማጠራቀም የሚያስችሉ 36 ታንከሮች አሉት፡፡

ሌላው የስታዲየሙን ዘመናዊነት ከሚያመላክቱት ውስጥ በድንገት ሊደርስ የሚችል የእሳት ቃጠሎን ለማጥፋት የሚረዱ ሦስት የውኃ የእሳት ማጥፊያ መሣሪያዎች በውስጡ በተመረጡ ሥፍራዎች ተገጥመውለታል፡፡ በተጨማሪም በቁጥር 14 የሚደርሱ የካርቦን ዳይኦክሳይድ የእሳት ማጥፊያ ሲሊንደሮችም በስታዲየሙ ለአጠቃቀም ምቹ በሆነ ሥፍራዎች ይገኛሉ፡፡ ከሜዳው አቅራቢያና በዙሪያው ለተገልጋዮች የሚውሉ በአጠቃላይ 238 የመፀዳጃ ቤቶች አሉት፡፡

የወልዲያ ከተማን ዘመናዊ ስታዲየም ሙሉ ወጪውን በመሸፈን ያስገነቡት ሼህ መሐመድ ሁሴን አሊ አል አሙዲን በአገሩ ወግና ባህል መሠረት፣ ቀደምት አባቶችና እናቶች በተገኙበት የስታዲየሙን ቁልፍ ለሰሜን ወሎ አስተዳዳሪ አስረክበዋል፡፡ በማግስቱ ደግሞ ወልዲያ ከተማና ድሬዳዋ ከተማ ተጫውተውበት ያለምንም ግብ ተለያይተዋል፡፡