Skip to main content
x

የት ይደርሳል የተባለ የት ተገኘ ነው ያሉት?

እነሆ መንገድ። ከሃያ ሁለት ወደ ካዛንቺስ፡፡ ጎዳናው እያደር ይጠባል፡፡ መንገደኛው እርስ በርሱ እየተጠላለፈ ይራኮታል፡፡ ባለማወቅ ይሁን በሌላ ማፈር ተረስቷል፡፡ በጡንቻ ጥንካሬ፣ በትከሻ ስፋት ካልሆነ በቀር የሚከባበር ቀንሷል፡፡ ይኼኛው መንገድ ትናንት የሄድኩበት ነው? ብለው ዘወር ሲሉ የሚያዩት የሚተን ትዝታ ነው። ትናንትና እዚያ ጥግ ቆመን እውነት አውርተናል? ብለው የመተከዝ ዕድል ሳይኖርዎ በትንሹ ሦስት አልፎ ሂያጅ ይገጭዎታል፡፡ እርሙን የበላ መንገደኛ ለይቅርታ ጊዜ ስሌለው ዘወር ብሎ የሚያይዎት የለም፡፡ ባለበት የሚቀጥል ነገር የለም፡፡ መንገድ ይሰፋል፣ ይጠባል፡፡ ትውልድ ይመጣል፣ ይሄዳል፡፡ ገዥ (አፍሪካን ባያድላትም) ይወጣል፣ ይወርዳል፡፡ ተገዥ አጨብጭቦ የሰቀለውን አሯሩጦ ያወርዳል፡፡ ሁሉም ነገር ይቀያየራል፡፡ አገር ግን ያው ባለበት ይኖራል፡፡ ከዚህ ቢሸሹ እዚያ መጠጊያ አይጠፋም፡፡

በአገር ይሁን እንጂ አልቃሽም ስም አለው፡፡ ባይመስልም ልቦና የማይስተው ሀቅ ነው፡፡ ባይዋጥልንም ነገር ዓለሙ በለውጥ ጎዳና እያቀዣበረ በትናንት፣ በዛሬና በነገ መሀል ቢያመዳድበንም፣ ብናግባባም፣ ልዩነቶቻችን እያደር ቢሰፉም አገር ዓይንሽ ለአፈር አትባልም፡፡ አትባልምና ከትናንት የተራረፈ ተስፋና ሥጋት ይዘን ዛሬም ለብክነት እንራወጣለን፡፡ የገባን መስለን እንመሰጣለን፡፡ በየፉካው ቆም እያልን ደም እንተፋለን፡፡ ያልጠገበ ሆድ እያሸን የእግዜር ሰላምታ በፈገግታ እንለዋወጣለን፡፡ ባይዋጥልንም የሚጠላንን ለመውደድ እንጥራለን፡፡ ባንጥርም የማንኖረውን ለመስበክ እንሻለን፡፡ ምክንያቱም ይህ የእኛ ጎዳና ነው፡፡ መገኛውም አገር ነው፡፡ መንገድ ጠበበኝ ተብሎ፣ መንገድ ተለወጠብኝ ተብሎ፣ ፀባይና አመል ከፋ ተብሎ አገር ገሸሽ አይደረግም፡፡ የማይስማማ ካለ ሌላ ታክሲ መያዝ መብቱ ነው! 

ጨዋታው መሀል ከረፈደ ደርሰናል፡፡ ከሾፌሩ ጀርባ አጠገብ ለአጠገብ የተቀመጡ ወጣቶች ያወራሉ፡፡ “ያ ባለፈው ያስተዋወቅኩህ ልጅ እኮ በሜክሲኮ አድርጎ አሜሪካ ገባ!” ይላል አንደኛው፡፡ “ተው እባክህ? ከሳዑዲ ተመለሰ አላልከኝም እንዴ በቀደም? ወይ ሰው? ደስ ሲል በእናትህ!” ብሥራቱን የሰማው ልጅ ሲያዳንቅ ‘ነግ በእኔ’ ብሎ ይመስልበታል፡፡ ‘ነገ እኔስ እሱ ማለት አይደለሁ?’ ይሉት እሳቤ የሚያስጨንቀው ይመስላል፡፡ “እንዴት ያለ ቅን ልጅ መሰለህ በቃ ይኼ አገር አይሆነውም፤” ሲለው ደግሞ፣ “ለማን ይሆናል? እኛም እኮ እስኪቆርጥልን ነው። በተለይ እኔ ይኼ አሁን የጀመርኩት ሥራ ካልሆነልኝ ጥዬ ስጠፋ ታየለህ እንጂ፣ ሰሞኑን እንደሚታፈሰው ሙሰኛ እጄን አጣጥፌ ችጋር አፍሶ ሲቅመኝ አላይም፡፡ ዳናዬም አይገኝ፤” ይላል የወዲያኛው፡፡ “ይዘገያል እንጂ በኢንተርፖልም ቢሆን ከዘመኑ ጥልቅ ተሃድሶ የሚያመልጥ የለም፤” ይላል አንዱ።

በተለይ ለሁለቱ ወጣቶች ፊት ለፊት የሚታይ ‘አትፍራ!’ የሚል ቃል ተጽፎ ተለጥፏል። እነሱ ብቻም አይደሉ አብዛኞቻችን መውደቅ እየፈራን፣ መክሰር እየፈራን፣ መጣር እየፈራን በተቀመጥንበት ቃሉን እያየን እንዳላየን እናልፋለን። “እኔ ምለው ግን ስንት ከፍሎ ነው የሄደው?” ያጣራል የነገው ተጓዥ። “ከጀመረው ቢዝነስ ይልቅ ጉዞው ላይ ቢያተኩር አይሻለውም ይኼ ሰውዬ? አስቀድሞ እኮ ሥራው እንደማይሳካ አምኗል፤” ትለናለች አጠገባችን የተቀመጠች ሽሙንሙን። “አንድ 300 ሺሕ ብር ገደማ ሳይፈጅበት ቀረ?” ይመልሳል የውስጥ አዋቂው። “ፓ! አሁን እዚያ ድረስ በ300 ሺሕ ብር ከመንጋተት እዚህ አንድ ቪትዝ ገዝቶ የእሷን ሊብሬ አስይዞ ደግሞ በ150 ሺሕ አንድ ‘ቪትዝ’ ገዝቶ ሁለቱን እያከራየ፣ ዕቁብ እየጣለ፣ እያለ እያለ አይኖርም?” ትላለች አሁንም። ሁሉም ራሱ በቆመበት አምባ ላይ ሌላውን እያቆመ ይተቻቻል። መፍትሔና ችግር ጎረቤት ለጎረቤት ቢሆኑም ከማቀናጀት መሸሽ ግንባር ቀደም እሳቤያችን የሆነ ይመስላል። አይመስልም?

ጭቅጭቅ ይሁን ውይይት ጎራው ያልለየ ሆይ ሆይ ተጀመረ። ሦስተኛው ረድፍ ላይ የተቀመጡ ወጣቶችን ጨምሮ ወዲህ እኔን ሳያካትት፣ “ብለን ብለን በዚህ የልማትና የብልፅግና ዘመን ለአፄዎቹ ልደት ኬክ እንቁረስ እንበል?” እያሉ ‘ወቸው ጉድ’ ሲሉ አንዲት፣ ቆንጆ፣ “ምን ነውር አለው? ንጉሥ የምሾመው እኔ ነኝ አይልም እንዴ? የሾማቸው ይጠይቃቸው። አሉ አይደል እንዴ ሳይሾሙ የተንጠላጠሉ፣ ገበያውን ሃይ ሳይሉልን ከሦስት መቶ ፐርሰንት በላይ ያተረፉብን ኬክ የሚቆርሱብን? መብላት፣ መጠጣትና መልበስ ሲያቅተን ዓይተው እንዳለዩ የሚያልፉን አሉ አይደል? ወይ እኔ ነኝ የምሾማቸው? የምትላቸውን መምረጥ ነው። አለቀ፤” አለች በግለትና በቁጣ። “ኧረ ተረጋጊ። ብለሽ ብለሽ ደግሞ ፈጣሪን የምርጫ ካርድ አውጣ ማለት አማረሽ? ምን ጎሎበት? ማንንስ ፈርቶ? ደግሞ ለምርጫና ለለበጣ እኛ አንሰን? ሆሆ?” ብላ ከወዲያ ወይዘሮዋ አጣጣለቻት። ያም ያም ሲረባረብባት ጥርት ያለው የቀይ ዳማ ገጽታ በጥፊ እንዳጮሉት መጉረብ ጀመረ።

አዛውንቱ በዝምታ ሁሉን ሲታዘቡ ቆይተው አላችል ስላላቸው ተራቸውን፣ “የእኛ ነገር እኮ ለወሬ ነጋሪም አይመች. . .” ብለው ጀመሩ። “ወዲህ የባዶ ሆዳችንን ጩኸት የጥጋብ ብሥራት፣ የቁንጣን ርችት ድምፅ ነው ይሉናል። መሸመት አቃተን ብለን ስንሰደድ ‘ድሮም ለአህያ ማር አይጥማት’ እንባላለን። ወዲህ ደግሞ አማራጭ አለኝ ባዩ ትንሽ ትልቁን ጉዳይ ፖለቲካዊ አንድምታ ይሰጥና ፓርላማ ያጣውን ወንበር ዘር በማጨንገፍ ያገኘው ይመስል ችግኝ ዘቅዝቆ መትከል ልመዱ ይለናል። ኧረ አሁንስ በዛ፡፡ መረር ስንል መንግሥት ምሬት ለመቀነስ ጠንክሮ እየሠራ እንደሆነ ተገለጸ የሚል ዜና ይሠራብናል። ‘ለምን?’ ስንል አንጀታችሁ እንዳልተፈታ መንግሥት አንጀቱ ይረር ይሉናል። እኛ ከሐሞራቢ ሕግ ልዩ ፍቅር ያለን ይመስል ቆይ ግን አንጀትን በአንጀት ምን ማለት ነው?” ይላሉ። አንድ ወጣት ዘው ብሎ፣ “ይህችን ትዝብት በቀጣዩ ምርጫ እንዳይረሷት አደራ ደርሷል፤” አላቸው።

ወያላው ሒሳቡን እንደተቀበለ ወዲያው መልስ እያስረከበ፣ “ውሳኔ ሲዘገይ አስተማሪነቱና ማስፈራሪያ መሆኑ ያጠራጥራል። ደግሞም ተመጣጣኝ ፍርድ ስለማንሰማ ነው እንዲህ የሚዘገንን ወንጀል ሲደጋገም የምናደምጠው። ለምን አስተማሪ የሚሆን ከበድ ያለ ፍርድ በቶሎ አይሰጥም?” አላት በየዋህነት መንፈስ ነገሩ አብሰልስሎት። “አትፍረድ ይፈረድብሃል ብያለሁ ዛሬ!” ሲል ጎልማሳው ጣልቃ ገብቶ ይሰማል። “መንግሥት እኮ ዳኛ አይደለም፤” አሉት ሽማግሌው ሾፌር ዞረው ሳያዩት። “እሱን እንኳን ይተውት ዳኛ በዕጩነት አቅርቦ የሚያፀድቀው ማን ሆነና?” ሲሉ ሁለቱ ከፊት የተቀመጡ ወጣቶች ጎልማሳው፣ “ሕገ መንግሥቱን አክብራችሁ ተጫወቱ እንጂ?” ብሎ ለብቻው ሳቀ።

ወያላው ይኼኔ አንድ ጥቅስ ጠቆመን። “ዴሞክራሲ እንደ ቤቱ እንጂ እንደ ጎረቤቱ አይኖርም፤” የሚል። “አይ እናንተ! አሁን እንዲህ ያለው ሥራ እውነት ከሰው ይመስላችኋል? አይደለም። ሰው እንዲህ አይጨክንም እርኩስ መንፈስ ካልተዳበለው በቀር፤” ብለው አዛውንቱ መንፈሳዊ እሳቤያቸውን እያብራሩ ከሥጋታችን ጨዋታ ጎትተው አወጡን። ረዘም ቀጠን የሚል እስካሁን ትንፋሹን ያልሰማነው ሌላ ወጣት፣ “እውነታቸውን ነው። ዕውን ከሰው ቢሆንማ የሙስና፣ የፍትሕና የመልካም አስተዳደር ችግር በአንድ ቀን አይፈታም ነበር?” አለ ሁላችንንም ከግራ ቀኝ እየቃኘ። ኧረ አንዳንዴም ምሥጋና ዕወቁ የሚል ጠፋ ወይስ ምንድነው?!

ወደ መዳረሻችን ተቃርበናል። “ኧረ ዘንድሮስ ማፈሪያው በዛ፤” ይላል ከመጨረሻ ወንበር። “ስለሙስና እንዳታወራ፡፡ ቀፎውን ሳይነኩ ማር ቆረጣ ማን ያቅተዋል? ዕድሜ ለጭሱ፤” ትላለች ወይዘሮዋ፡፡ “ምን ማለት ነው?” ሲላት ጎልማሳው፣ “አይ በቃ። እናንተ ደግሞ እንግሊዝኛ ካልተቀላቀለ ቅኔ መፍታት ያቅታችኋል እንዴ? ትላለች። “ኧረ ያፈረበትን ይናገር ልጁ። ምንድነው የሰው ማይክ መንጠቅ? ስንቱን ተነጣጥቀን እንችለዋለን? ምናለበት ብንሰማማ?” ብላ አንዷ ጮኸች። ሁሉም ለመስማት አቆበቆበ። አሳፈረኝ ያለውን ቀጠለ ያፈረው፣ “አማረልኝ ብለው በፌስቡክ እርቃናቸውን እየደነሱ ቪዲዮ የሚለቁትን አላያችሁም? አስተያየት ሰጪው ደግሞ ድሮ ሰው ሲያብድ ወደ አማኑኤል ነበር። አሁን ግን ወደ ፌስቡክ ሆኗል እያለ ፕሮፋይሉን ለመክፈት እስኪሳቀቅ ድረስ አፈረ እኮ? ምንድነው ግን እንዲህ እኛና ፌስቡክ ደማችን አልዋሀድ ያለው? በዚያ ስድብ ነው፡፡ በዚህ እርቃን ነው፡ ወዲህ በሃይማኖት ወዲያ ለአቅመ ፖለቲካ በማይበቃ ገለባ ሐሳብ ተበጠበጥን እኮ?” ሲል ጎልማሳው’፣ “እንደ እኔ አካውንትህን ዘግተህ አትገላገልም?” አለው።

“ተዘግቶስ የት ይኬዳል? በዚያ ሲዘጋ በዚህ የማይዘጉት መስኮት ይከፈታል። እዚያ እርቃናቸውን የሚደንሱ አውቆ አበዶች ጉድ ሲያሰኙህ ቢቢሲና ሲኤንኤን ደግሞ ሱፍና ከረቫት የለበሰ ዘናጭ ዕብድ ትናንት የሾመውን ዛሬ ሲሽር ያሳዩሃል። የዛሬ ዘመን ዕብዶች ልዩነት በአለባበስና በፖዚሽን ካልሆነ በስተቀር በምን ትለያቸዋህ?” ብላ ቀዘቢት ያበጠውን አፍርጣው አረፈች። ዛሬም እንደ አዲስ የጦር ነጋሪት በሚጎሰምባት ዓለም፣ ቀልብ የጠፋው ቀልበ ቢስ መልክ እየቀያየረ ሲያብድ እንዴት ግራ አይገባን? የት ይደርሳል የተባለ የት ተገኘ ነው ያሉት? መልካም ጉዞ!