መነሻ ገጽ - ሌሎች አምዶች - ልዩ ልዩ - ሸማች - ዋጋው የሚጐመዝዘው ብርቱካን
Buy Valtrex Online Buy Albuterol inhaler Online Buy Prinivil Online
18 August 2013 ተጻፈ በ 

ዋጋው የሚጐመዝዘው ብርቱካን

በኢትዮጵያ የአትክልትና ፍራፍሬ ግብይት ውስጥ ክፍተት ከሚታይባቸው ምርቶች መካከል አንዱ የብርቱካን ምርት አቅርቦትና ሥርጭት ነው፡፡

የአገሪቱ የብርቱካን ምርት ለአገር ውስጥ ብቻ ሳይሆን ለውጭ ገበያ እንደሚቀርብም ይታወቃል፡፡ በዋጋ ደረጃም ቢሆን ከሌሎች የአትክልትና ፍራፍሬ ምርቶች በተሻለ በቅናሽ ዋጋ የሚሸመት እንደነበር የቅርብ ጊዜ ትዝታችን ነው፡፡ ጣዕሙንም የምናደንቅለት ነበር፡፡ ብርቱካን ተወደደ ቢባል ኪሎውን ከስድስት ብር ባልበለጠ ዋጋ ስንሸምት ቆይተናል፡፡ በደጉ ጊዜ እንዲሉ አበው፡፡ 

ከኢትፍሩት የምንገዛ ከሆነ ደግሞ አንድ ኪሎ ብርቱካን ከሦስት ብር በላይ የነበረበትን ጊዜ አላስታውስም፡፡ እንዲያውም እስከ ቅርብ ዓመታት ድረስ የኢትፍሩት የችርቻሮ ዋጋ ኪስ የሚጐዳ አልነበረም፡፡ በቀላሉ የሚገኝ እንደመሆኑም መጠን ለማኅበራዊ ሕይወት መጐልበትም የብርቱካን አስተዋጽኦ ቀላል እንዳልነበር ልብ እንላለን፡፡ 

የታመመ፣ የታሰረ ወይም እንዲሁ ለዘመድ አዝማድ ጥየቃ አሥር ብር ባልሞላ ገንዘብ ሁለት ሦስት ኪሎ ብርቱካን ተሸምቶበታል፡፡ የታሸጉ ጭማቂዎችን ከመግዛት የበለጠ ጠቀሜታ ያለው ይህ ምርት፣ ባልተጠበቀ ሁኔታ ሲጠፋ ያስከተለው ችግር ቀላል አልነበረም፡፡  ለመድኃኒት ቢፈለግ እስኪቸግር ድረስ ድራሹ የጠፋበት፣ ከተገኘም ዋጋው የማይቀመስበት ጊዜ ላይ ተደርሶ ነበር፡፡ 

ይህንን ሁሉም የኅብረተሰብ ክፍል በቀላሉ የሚያስታውሰው የቅርብ ጊዜ ትዝብት ነው፡፡ በዚህ የተነሳ አብዛኛው ሰው ከብርቱካን በላተኝነት ራሱን አሰናብቶ እንደሚገኝ የንግድ ሚኒስቴርና የአዲስ አበባ ከተማ ባለሥልጣናት የተገነዘቡት ይመስላሉ፡፡ በተለይ ባለፉት ሁለት ዓመታት ብርቱካን ከገበያ ውስጥ እልም ብሎ ጠፍቷል፡፡ በአጋጣሚ ከተገኘ እንኳ ጣዕሙም ዋጋውም ሲጐመዝዝ ቆይቷል፡፡ 

በብርቱካን አምራችነታቸው የሚታወቁ የእርሻ ልማቶች ብርቱካን ማምረት አቆሙ ወይ? እስከሚባል ድረስ ለአምሮትም መጥፋቱ ሲከነክነኝ ቆይቷል፡፡ እንደሚታወቀው የፍራፍሬ ምርቶች የሚደርሱበትና በብዛት ለገበያ የሚቀርቡበት ወቅት የሚታወቅ ሲሆን፣ ባለፉት ሁለት ዓመታት ግን ብርቱካን ደርሶ ለገበያ በሚቀርብበት ወቅት እንኳ ሽታው ጠፍቶ ቆይቷል፡፡ 

ይህ ለምን ሆነ የሚለው ጥያቄ ብዙ መንገድ ሊወስደን የሚችል ቢሆንም፣ ሰሞኑን ግን እንደቀድሞ ለዓይን የሚሞላ ባይሆንም ገበያ ላይ እየዋለ ነው፡፡ ከአትክልትና ፍራፍሬ መደብሮች ውጭ በመንገድ ላይም ሲሸጥ መመልከት ችለናል፡፡ 

ጣዕሙ ድሮ የምናውቀውንና የለመድነው ባይሆንም ብርቱካን ለመቅመስ በቅተናል፡፡ የአምሮታችንን ያህል እንደ ልብ እየላጥን እንዳንገምጠው ወይም ደጋግመን እንዳንበላው ግን ዋጋው ተጋንኖ ቀርቧል፡፡ 

ከሁለት ዓመት በፊት ሁለት ኪሎ ከአምስት ብር ባልበለጠ ዋጋ የተሸጠበት መደብር ዛሬ ሁለቱን ኪሎ ለመግዛት ከ50 ብር የሚመለስልዎ ስድስት ብር ነው፡፡ ይህ የዋጋ ግነት ተገቢ ነው፣ አይደለም የሚለው ጥያቄ ለክርክር የሚቀርብ አይደለም፡፡ የተጋነነ ዋጋ ነው፡፡ በአገሪቱ ታይቶ በማይታወቅ መልኩ የተጋነነ ነው ማለት ማጋነን ሳይሆን ፀሐይ የሞቀው ሐቅ ነው፡፡  

ይህ የዋጋ ግነት ያሳሰበው ንግድ ሚኒስቴር፣ ባልተጠበቀ ሁኔታ ወይም እስካሁን ብዙም ባላስለመደን መልኩ የብርቱካን ዋጋ መጋነኑን በማሳወቅ የውይይት መድረክ በማዘጋጀት ያልተገባ ዋጋ ሰጥተዋል ያላቸውን አስጠንቅቋል፡፡ 

ሚኒስቴሩ በብርቱካን ዋጋ ዙሪያ አስቦ እንዲህ ማድረጉ መልካም የመሆኑን ያህል በሌሎች ምርቶችም ላይ በነካ እጅህ መባል ይኖርበታል፡፡ ከዚህ ባሻገር ግን በብርቱካን ዋጋ ዙሪያ ተደረገ በተባለው ውይይት ላይ የተነሱት ነጥቦችና ከመነሻው ወይም በጅምላ የሚከፋፈልበት ዋጋ አምስት ብር አካባቢ ሆኖ ሳለ ነጋዴዎች 20 እና 25 ብር ይሸጣሉ የሚለው ጉዳይ ለእኔ ግራ የሚያጋባ ሆኖብኛል፡፡ 

ቀድሞ ነገር በዚህን ወቅት የአንድ ኪሎ ብርቱካን የማከፋፈያ ዋጋ አምስት ብር መሆንስ ነበረበት ወይ? የብርቱካኑ የሥርጭት ሥርዓት በአግባቡ ታይቷል ወይ? የሚለውን ጥያቄ እንዳነሳና ሚኒስቴሩን እንድሞግት አድርጐኛል፡፡ 

ከሦስት ዓመት በፊት የአንድ ኪሎ የጅምላ ማከፋፈያ ዋጋ በሳንቲሞች ደረጃ እንደነበር የምናስታውስ ሲሆን፣ ሁለት ዓመት ተንፏቅቆ የማከፋፈያ ዋጋን አምስት ብር በማድረስ ለመወሰን ለምን ተፈለገ? የሚለውም ጥያቄ መነሳት አለበት፡፡

በብርቱካን አምራችነቱ የሚታወቀው የላይኛው አዋሽ አግሮ ኢንዱስትሪ፣ ያፈሰሰው ብዙና አዲስ ኢንቨስትመንት የለም፡፡ ቀድሞውኑ ከነበረው የብርቱካን ዛፍ ላይ የደረሰ ብርቱካን ለቅሞ ለማቅረብ የማከፋፈያ ዋጋውን በአምስት መቶና በስድስት መቶ እጥፍ ማሳደጉ ተገቢ አይደለም፡፡ 

ነገሩ በተዘዋዋሪ ንግድ ሚኒስቴር የማከፋፈያ ዋጋ አምስት ብር ከሃያ ሳንቲም ነው ብሎ እንዳወጀ ተሰምቶኛል፡፡ እርግጥ አምስት ብር የተከፋፈለ ብርቱካን ለችርቻሮ 25 ብር ማውጣቱ ተገቢ አለመሆኑን በማጤን መሞገቱ ተገቢ ቢሆንም፣ በሳንቲሞች ደረጃ ይከፋፈል የነበረ አንድ ኪሎ ብርቱካን በአንዴ አምስት ብር እንዲገባ ለምን ተደረገ ብሎ ስለመጠየቁ እርግጠኛ አይደለሁም፡፡ ዛሬ የማከፋፈያ ዋጋ ነው ተብሎ የተነገረን የአንድ ኪሎ ብርቱካን ዋጋ፣ ከሁለት ዓመት በፊት ተወደደ ብለን የምንገዛበት ዋጋ እንደነበረ ከሚኒስቴሩ የተሰወረ አይመስለኝም፡፡  

ቸርቻሪዎች ሸማቹ ላይ የመጫናቸውን ያህል ከምንጩም የብርቱካኑ የመነሻ ዋጋ ትክክል ነው ብሎ ማየቱ ይመረጣል፡፡ ዝም ከተባለ ግን ወደፊት ከዚህም የባሰ ዋጋ ይኖራል፡፡ በአነስተኛ ዋጋ ልናገኘው የምንችለውንም ምርት ለአንድ ድርጅት ወይም ተቋም ሲባል ዋጋ መስቀል እንዳይሆንብን ግልጽነቱ ወደ ላይም በመሄድ ቢረጋገጥ ይበጀን ነበር፡፡