መነሻ ገጽ - ሌሎች አምዶች - ልዩ ልዩ - ዝንቅ - የሸካቾ ባህላዊ አልባሳት
Buy Valtrex Online Buy Albuterol inhaler Online Buy Prinivil Online
11 August 2013 ተጻፈ በ 

የሸካቾ ባህላዊ አልባሳት

የ‹‹አምፖል›› ፍቅር ናፍቆት!

በገመድ አስሬ
በጌጥ አሳምሬ
ከቤቴ ታዛ ላይ - ባጥ ላይ የሰቀልኳት
ለጎጆዬ መብራት - ወጋገን ያረኳት


አምፖሌን ከአንገቴ - ቀና ብዬ አየኋት....
ጨለማው በርትቶ - ሲጋርደው ዓይኔን
ብርሐንን መሻት - በል በል ሲለኝ እኔን
በጣቴ ተጭኜ - ቦግ እንደማደርጋት
ሲያሻኝ እንደገና - እንደማጨልማት
ሁሌ እንደማዝዛት
አምፖሌን እያየሁ
ሁሌ እንዲህ እላለሁ፤
በትክክል አገር - በሌለበት ክልክል
‹‹ስልጣን›› ህዝብን መስሎ - አገርን እንዲያክል
ምናለ አምፖል ቢሆን - ሶኬቱ ያልራቀ - እሚታወቅ ስርፋው
ሰው በየቤቱ - ሲፈልግ አብርቶ - ሲያሻው እንዲያጠፋው፤
ዳሩ ታዳጊ አገር፤
አምፖል የሚሸጡት
ሶኬት በግድግዳ - የሚሸጠሽጡት
ማብሪያና ማጥፊያውን
ዋናውን በእጃቸው
ለእኛ ‹አርቴፊሻሉን› - ነው የሚያስቀምጡት፤
ታዲያ በዚህ መሃል
አምፖልህ ቢሰበር - ለሌለህ መተኪያ
ሶኬትህ ቢቃጠል - ለማታገኝ መስሚያ
‹‹ማብሪያና ማጥፊያውን - ዋናው ለኛ›› ማለት
በዚች አገር መሻት
በንዝረት መሞት ነው - ኮረንቲ ጨብጦ
እንደ ድንገት ግርሻት፤
ደግሞ እንዲህ እላለሁ፤
አምፖልም ያበጀ - ሶኬትም የሰራ
ማብሪያ ማጥፊያውን - በድብቅ በሴራ
ያው ሰው በመሆኑ
‹‹መብራት አጣን›› በሚል - ሰዎች አትዘኑ፤
ምክንያት
ጥንትም ሰው ሲፈጠር - ለአንዲት ጎጆ ታዛው - አምፖል አጥቶ አይሞትም
‹‹ብርሀን ፈጣሪ›› - ይፈልጋል እንጅ - በየትም፤ ከየትም!!
ስለዚህ፤
አምፖሉም
ሶኬቱም
ማብሪያና ማጥፊያውም
በ‹‹ሰው እጅ›› ሆነው - ይጨልማል እያልን - ሁሌ ከምንፈራ
በሉ አንድ ላይ ሆነ - ኩራዝ እናብራና
እኛ ምናዝበት - ግዙፍ ፓውዛ እንስራ!!
-    ደመቀ ከበደ፣  ጣና ዳር ባሕር ዳር

መጾም ለጤና
መጾም መራብ ሳይሆን ተፈጥሯዊ የሆነ የአኗኗር ስልት ነው ይላሉ የዚህ ሃሳብ አራማጆች። ዓላማቸው በየደረጃው ተዘጋጅተው ለገበያ በሚቀርቡት የተለያዩ የኢንዱስትሪ ምግቦች ምክንያት ወደአካላችን ገብቷል የሚሉት አላስፈላጊ ንጥረ ነገር እነሱ መርዝ የሚሉትን በተፈጥሯዊ ስልት ከሰውነት ለማስወገድ ነው።

ጾም ሃይማኖታዊ ተልዕኮ እንዳለው ግልጽ ነው። በተቃራኒው ለተወሰኑ ጊዜያት ከምግብ መከልከል ለጤና ፋይዳ አለዉ የሚሉ ወገኖች በምዕራቡ ዓለም መጾም ጀምረዋል። የጾም ማዕከሎች ሁሉ ተከፍተውለትም የገቢ ማስገኛም ሆኗል። ራስን ከምግብ የማቀቡ ርምጃ ዘወትር በግል ብቻ የሚደረግ አይደለም። በጀርመን አገር ይህን ከሚያካሂዱ የተለያዩ ማዕከሎች አንዱ ‹‹Fastenzentrale›› ነው።

ክሪስቶፍ ሚኻኤል ላለፉት 30 ዓመታት ደግሞ በተጠቀሰው ማዕከል ሥራ አስኪያጅ ናቸው። ሃይማኖታዊውን ገጽታ በማወቄ ጾም ምን ማለት እንደሆነ እረዳለሁ የሚሉት ሚኻኤል፣ ማዕከሉ የሚያካሂደው ግን መነሻውም ሆነ መድረሻው ከዚያ የተለየ መሆኑን አመልክተዋል። ወደማዕከሉ የሚመጡ ሰዎች ሦስት ዓይነት ችግሮች እንዳሏቸው ይገልጻሉ፡፡

«ወደእኛ የሚመጡት ሰዎች አንድም ክብደት መቀነስ በመፈለግ፤ ወይም በጤና እክል አንዳንዶች ደግሞ ከሥነልቦና ችግር ወይም ጭንቀት ጋር በተያያዙ በሦስት ምክንያቶች ነው።»
በተጠቀሱት ችግሮች ምክንያት ወደማዕከሉ ከሚሄዱት አብዛኞቹ አንድ ሳምንት አንዳንዶች ደግሞ እስከ ሁለት ሳምንት ማለትም ለ14 ቀናት ይጾማሉ። በእነዚህ ጊዜያት ታዲያ አይመገቡም። ራስን ከምግብ ከማቀቡ በተጨማሪም በየዕለቱ የማይታጎል እንቅስቃሴም ይኖራል፤ ሒደቱም እግረ መንገዱን ነፍስን አድሶ መንፈስን ያጠነክራል ባዮች ናቸው።

 «ሰዎቹ ምንም አይበሉም ግን ይጠጣሉ። የሚጠጡትም ባብዛኛው የተለያየ ሻይ ነው። ማታ ሲመለሱም የተለያዩ አትክልት ተቀቅለው በመፍጨት የሚዘጋጅ ሾርባ ይጠጣሉ። ቀኑን ሙሉ ወይም በትንሹ ለስድስት ሰዓታት ያህል እንጓዛለን። ይህ ለጤና ጥሩ ነው፤ አንድ ሰው በቀን ቢያንስ ከ15 እስከ 20 ኪሎ ሜትር በእግሩ መጓዝ ይኖርበታል። ይህም ሰውነት መንቀሳቀስን እንዲላመድ ያደርጋል።»

በእሳቸው እምነትም እንዲህ ያለው ከምግብ ተአቅቦ በሰውነት ውስጥ የተጠራቀመና እዚያ ሊኖር የማይገባው ማንኛዉም ነገር ያለ መድሃኒት ርዳታ እንዲወገድ ይረዳል።

«ሰውነታችን በዚህ ጊዜ ራሱን ያጸዳል፤ ያም ማለት ሰውነታችን ውስጥ መጠራቀም ሳይገባው የተሰባሰበ ነገር ሁሉ መወገድ አለበት። ለዚህም መጾም አንዱ አማራጭ ነው፤ ከአመጋገብና ከአየር እንዲሁም ብዙዎች ከሚወስዱት መድኃኒት ሰውነት ውስጥ መቆየት የማይገባቸው ነገሮች ይኖራሉ፤ እነዚህ መውጣት አለባቸው። አንድ ሰው ምንም በማይመገብበት ጊዜ ሰውነታችን ወዲያው ራሱን ለማጽዳት ይጀምራል።»

 «የመጾም ልምድ ያላቸውን ሰዎች  ወደእኛ ከመምጣታቸው በፊት በቤታቸው እንዲጀምሩ ነው የምመክራቸው፤ ማለትም በትንሹ እንዲመገቡ፤ እንዳያጨሱ፤ አልክሆል ሆነ ቡና እንዳይጠጡ፤ መምጫቸው ሲቃረብ ደግሞ ፍራፍሬ ብቻ እንዲበሉ እነግራለሁ፤ ያን ማድረግ ከቻሉ ወደዋናው ጾም ለመግባት ብዙ ተራምደዋል ማለት ነው። ልምድ የሌላቸው ከሆኑም እዚያ እንዲመጡና አካባቢውን እንዲላመዱ አደፋፍራለሁ፤ እዚያ ምግብ የለም የሚበላም የለም፤ ይህ ማጭበርበርም ሆነ ምትሃት ሳይሆን ሰውነት ፈቅዶ ራሱን የሚያላምድበት ነገር ነው።
-    ደቸቬሌ ድረ ገጽ (2013)


‹‹የነቃሁ ነኝ››
ቡድኃ በ563 ቢ.ሲ. አካባቢ ኔፓል ተብላ ከምትታወቀው የሕንድ ክፍል ውስጥ ተወለደ፡፡ ስሙ ሲድኀርታ ተብሎ ተሰየመ፡፡ የአባቱ ስም ጉታማ ይባል ነበር፡፡ አባቱ ከሕንድ አንድ ክፍል ወይም ክልል ላይ ገዥ ነበር፡፡ በዚያን ጊዜ ሲደኃርታ ያማረ ቆንጆ ልጅ ደስተኛ ነበር፡፡ በ16 ዓመቱ የአካባቢውን ልዕልት ያሶደኀራ የምትባል ለሞዴል የምትበቃ በጣም ቆንጆ የሆነች ልጅ አገባ፡፡ ራሁላ የሚባል ወንድ ልጅንም ወለደ፡፡

 በዚሁ ጊዜ ሁሉም ነገር የተሟላለት ይመስል ነበር፡፡ ሰድኀርታ እንደ ተወለደ፣ አባቱ የሕፃን ልጁ የወደፊት ዕድሉን የሚናገረው ሰው አምጥቶ ነበር፡፡ ሲናገር የተለየ ፍጡር መሆኑንና ዕድሉ ከቀና ሕንድ አንድ ኃያል አገር አድርጐ የታወቀ መሪ እንደሚሆን ነው፡፡ ይህ እድል ካልቀናው ግን ከዚህ ዓለም ነፃ ነው ብሎት ነበር፡፡

አንድ ቀን ሲደኀርታ የተከበረው ቤቱን ትቶ ከቤቱ ወጥቶ ዘወር ብሎ ከአንድ  ትንሽ ቦታ ተቀመጠ፡፡ ከቤቱ ሲወጣ አሽከሮቹ በመንገዱ የነበሩትን ሽማግሌዎች፣ በሽተኞች ደኃዎችና የመሳሰሉትን አስወገዶአቸው፡፡ ከዚያ በበነገታው አካባቢውን ይመለከት ጀመር፡፡ አንድ ሽማግሌ ሰው ጥርስ የሌለው (ያለቀ) ከዕቃዎቹ ላይ ተጋድሞ ተኝቶ አየ፡፡ በሌላ ቀን ክፉኛ ሰውነቱ የተጎዳ የታተመ ከመንገድ ዳር ተኝቶ ተመለከተ፡፡ በሦስትኛው ቀን ራሱን የላጨ መነኩሴ ቅምጫናና ሰሃን ይዞ በመንገድ ሲያልፍ አየና ከሱም ተማረ፡፡ በ29 ዓመቱ አንድ ሌሊት ከሚስቱ ጋር ተኝቶ ሳለ ተነሳና ሚስቱና ልጁ እንዳይሰሙት ቀስ ብሎ ወጥቶ ከአንድ ጫካ ተራራ ወጣ፡፡ ራሱን ላጭቶ ንቃትን ለማዳበር ከጫካው ውስጥ ገብቶ ለ6 ዓመት ተቀመጠ፡፡ ከዚያ ሰዎች ወደሱ መጡና ማን እንደሆነ ጠየቁት፡፡

አንተ ማን እንደሆንክ አይደለም፣ ግን አንተ ምንድን ነህ? አምላክ ነህ? አሉት፡፡ አይደለሁም አለ፡፡ መልአክ ነህ? አይደለሁም፡፡ ጻድቅ ነህ? አይደለሁም፡፡ ታዲያ አንተ ማን ነህ? ቡድኃ ነኝ አለ፡፡ በመቀጠል እኔ የነቃሁ ሰው ነኝ አለ፡፡ ከዚያ በኋላ የሱ መልስ (ቡድኃ) የመለያ ስሙ ሆኖ ቀረ፡፡ ታዲያ ቡድኃ (መነኩሴ) ማለት የነቃ ሰው ማለት ነው፡፡ ቡድኃ በ483 ቢ.ሲ. አካባቢ በእንጉዳይ (ማሽሩም) የተሠራ የተበከለ ወጥ በልቶ በድንገት ሞተ፡፡ የተከታይ ብዛት 324 ሚሊዮን ነው፡፡
-    መ. ይትባረክ ገሠሠ “የዓለም እምነት ምልክቶች” (20004)


ውኃ ነክ ውዝግቦችና ሰላማዊ እልባታቸው
በጋራ የመጠጥ የውኃ ሀብቶች ላይ ስለነበሩ ውዝግቦችና ሽሚያዎች ዙሪያ፣ ታሪክ በብዙ ምሳሌዎች ያስታውሰናል፡፡ ወደፊትም ዓለም አቀፍ የአየር ጠባይ ለውጦች፣ የመጠጥ ውኃ አቅርቦትና ጥራት ይበልጥ አስቸጋሪና የማያስተማምኑ የመሆናቸውን ያህል፣ ባለው የመጠጥ ውኃ ዙሪያ ውጥረቶች እንደሚጨመሩ ብዙ አሳማኝ  ምክንያቶች አሉ፡፡ በዓለም በርካታ ወንዞችን፣ ማለትም የመጠጥ ውኃ ምንጮችን ሁለት ወይም ከዚያ በላይ አገሮች ይጋሯቸዋል፡፡

ይኸው  የጂኦግራፊ ሐቅ፣ የናይል፣ የዮርዳኖስ፣ ኤፍራጢስ-ጤግሮስ (Euphrates-Tigris)፣ በመካከለኛው ምሥራቅ፣ ኢንዱስ (Indus)፣ ጋንጅስ (Ganges)፣ ብራሽማፑትራ  (Brahmaputra)፣ በደቡብ ኤሲያ፣ ኮሎራዶ  (Colorado)፣ ሪዮ  (Rio Grande) እና ፓናማ (Panama) በአሜሪካዎች፣ አለ የማይባል የጄኦፖለቲካዊ መሰረት ላላቸው ግጭቶች መንስኤ  ሆኗል፡፡ አሁንም መጠናቸው በተወሰነው የውኃ ሀብቶች ላይ ጭንቀቶች ይጨምራሉ፡፡ ለግብርናና ሌሎችም የኢኮኖሚ ልማት ሥራዎች፣ ብዛቱ እያደገ የሚሔደው ሕዝብ የሚያስፈልገው የውኃ አቅርቦት እየጨመረ ሲሔድ፣ በውኃ አጠር አካባቢዎች ዘለል ውዝግቦች ይባባሳሉ፡፡ ምንም እንኳ ዓለምአቀፍና አካባቢያዊ የሕግ መሳሪያዎች፣ ውኃ ጠቀስ ግጭቶችንና ውጥረቶችን ለማዘለብና ለመቀነስ ቢችሉም፣ የተወዛጋቢ  አካላትን ድጋፍ በመነፈጋቸው ጨርሰው ሲያስቀሯቸው ወይም ሊፈቷቸው ግን አልቻሉም፡፡

ከልምድ እንደምናየው፣ ውኃ ጠቀስ ውዝግቦች ሁሉ ወደ በኃይል የተደገፈ ግጭት አይሔዱም፡፡ ይሁን እንጂ፣ በብዙ አካባቢዎች ውዝግቦች፣ ወደ ድርድር፣ ውይይትና ኃይል አልባ እልባት ያምሩ እንጂ፣ በመካከለኛው ምሥራቅና ደቡብ እስያ ግን በውኃ ውዝግቦች የተነሳ የኃይል ግጭቶች ለመከሰት ያለው አዝማሚያ ወይም ግምት (Probability) እየጨመረ ይገኛል፡፡ ውስጣዊ ይዘታቸውን ለመረዳት ይረዳን ዘንድ፣ እዚህ ላይ የጥቂት ውኃ ተኮር ውዝግብ ምሳሌዎችንና ታሪካቸውን ባጭሩ ማንሳቱ ተገቢ ይመስለናል፡፡

ከ30 በላይ አገሮች በውጭ የምድር ላይ ውኃ በመመካት ከ1/3 የማይበልጠውን የመጠጥ ውኃ አቅርቦታቸውን የሚያገኙት ከብሔራዊ ድንበራቸው ውጭ ነው፡፡

ለዘመናት በዘለቁ የርዕዮተ ዓለማዊ፣ ሃይማኖታዊና ጂኦግራፊያዊ ውዝግቦች የሚታወቀው መካከለኛው ምሥራቅ ከውኃ የነጠፈ ደረቅ ነው፡፡ እንደ ናይል፣ ጤግሮስና፣ ኤፍራጥስ ያሉት ሰፊ የውኃ ሀብቶች አካባቢዎች ሳይቀሩ ዛሬ ዛሬ ከሕዝብ ብዛት ዕድገት፣ ከመስኖ ኃይል ከማመንጨት ለሚፈጠሩ ጫናዎች እየተዳረጉ ከመገናኘታቸውም በላይ ሁሉም የአካባቢው ታላላቅ ወንዞች ድንበር ዘለል ናቸው፡፡

ከክርስቶስ ልደት በፊት በ6ኛው ምእት ዓመት፣ ከ669 እስከ 626 ሶሪያን የገዛው ንጉሥ አሹርባኒፓል ከአረቢያ ጋር ላደረገው የምድረ በዳ ጦርነት፣ ዋና የውጊያ ስልቱ አድርጐ የተጠቀመው የውኃ ጉድጓዶችን መያዝ ነበር፡፡ በእኛ ዘመን፣ በዮርዳኖስ፣ ናይል፣ ጤግሮስ፣ ኤፍራጥስ፣ የላቲን አሜሪካ ወንዞች፣ እና በፍልስጤም የምዕራብ ዳርቻ ደግሞ በከርሰ ምድር ውኃ ቁጥጥርና ጥቅም ዙሪያ ውዝግቦችን አይተናል፡፡ ለምሳሌ፣ በ1967 በእሥራኤልና አረቦች መካከል የተካሔደው ጦርነት ውጤት፣ የዮርዳኖስ የራስጌ ውኃዎች በእሥራኤል መያዝ፣  ዮርዳኖስን ዋና የሚባል የውሃ አቅርቦቷን መንሳት ነበር፡፡ በግምት 40% እሥራኤል አሁን የምታዝበት የከርሰ ምድር ውኃ መነሻ ምንጩ ከጦርነቱ በኋላ በያዘቻቸው የፍልስጤም ግዛቶች ነው፡፡
-    ወርቁ ሻረው “ናይል” (2005)