መነሻ ገጽ - ሌሎች አምዶች - ማህበራዊ ጉዳዮች - ደላላው - በዲሞክራሲ ካልሆነ በሽምግልና?
Buy Valtrex Online Buy Albuterol inhaler Online Buy Prinivil Online
04 August 2013 ተጻፈ በ 

በዲሞክራሲ ካልሆነ በሽምግልና?

ሰላም! ሰላም! ‘እንደገና ፍቅር እንደገና እንደገና አይገኝምና’ ይሉት ዘፈን እንደ እውነቱ ለፍቅር ቢሠራም ለእኔና ለእናንተ ግን አልሠራም። እንዴት ሰነበታችሁ? ቀኑን እየገፋነው ይሁን ወይ እየገፋን ይኼው በሰንበት አንተጣጣም።

በዛም ተባለ በዚህ ዘመኑ የገፊና የተገፊ ነዋ! ምን ይደረግ? የባሻዬ ልጅ፣ ‹‹ጋሽ መሐሙድ አህመድ ይህቺን የእንደገና ዜማ ርዕሰ ጉዳይ እየለዋወጠ ደጋግሞ ቢጫወታት እንዴት ሸጋ ነበር? አንበርብር ሁሉም ነገር ማለት ይቻላል እንደ ትናንቱ እንዳስቀመጥከው መቼ ታገኘውና?›› ሲለኝ ነበር። ‹‹እንዴት?›› ብዬ ማብራሪያ መጠየቅ በእውነቱ ድካም ሆነብኝ። እያወቅኩት? እያወቅነው? ከአቋም እስከ ጥራጥሬ በነበረበትና በትናንትና ሥፍራው ዋጋው አልገኝ ማለቱን እያየሁ ለምን ብዬ ላድክመው? እናንተዬ ዘመኑና ሰው ትናንት እንደምናውቀው አልገኝ ብሎ አሻፈረኝ እንዳለ ምን አስረጂ ያስፈልገዋል ትላላችሁ? ሰው ብትሉት እንደቃሉ፣ እንዳለባበሱ፣ እንደተቀመጠበት ወንበር (ሹመት) ክብደት የመገኘቱ ነገር በተጠያቂነትና ግልጽነት አሠራር ብቻ የሚመለስ እንቆቅልሽ አልሆነም። ታማኝነት፣ ቀናነት፣ ሰው አክባሪነት የሚባለሉ እሴቶች ምን እንደዋጣቸው የታወቀ ነገር የለም። እኔስ አፋልጉን ብለን አደባባይ እንውጣ ይሆን እላለሁ የምለው ሳጣ። ‘የጨነቀው እርጉዝ ያገባል’ ሲሆንብኝ። አሁን አሁን ሆን ብሎ አስረግዞ የሚያገባው በዛ እንጂ። ተመልከቱ ተረትና አባባሉም ለትናንት እንጂ ለዛሬ አልሠራም እያለ መጥቷል። ‹‹ወይ ጊዜ!›› አሉ ባሻዬ፤ በስንት ልመናና ምልጃ የቀጠሉት ዕድሜ  ጉድ እያሳየ ቢያስቸግራቸው!

ስለዘመን ካነሳን አይቀር ማለቂያ ባይኖረውም አንዳንድ እንበል እስኪ። እንግዲህ የዘንድሮ ሐምሌ ከዝናቡ ብርዱም አይደል የባሰን? ታዲያ እንጫወታ። በረባ ባረባው በሚያልቀው ዘመናችን ዘመንን ማማት እንደሆነ ሲወርድ ሲዋረድ የተቀበልነው የአያት የቅድም አያቶቻችን ወግ ነው። በተለይ የአሁኑ ትውልድ ባይኖረውም ይትብሃሉን ለመጠበቅ ደፋ ቀና ሲል እታዘበዋለሁ። ታዲያ ሰሞኑን ነው አየሩም ጠዋት እንዳረፈደው በማያመሽበት ሐምሌ አንድ ጎልማሳ ወዳጄ መጣና ‹‹አንበርብር?›› አለኝ። ‹‹አንድ ሰሞን ካስተዋወቅኩህ የከንፈር ወዳጄ ጋር ልንጋባ ቆርጠናል፤›› ሲለኝ ‹‹ማለፊያ! እንኳን ደስ አለህ ብዬ›› አቀፍኩና የወዳጅነት ደስታዬን ገለጽኩለት። ‹‹እና ምን ልርዳህ?›› ስለው፣ ‹‹ቤተሰቦቿ ዘንድ ሽማግሌ አድርጌ ልልክህ ነው፤›› አለኝ።

‹‹በቃ እንጋባ ብላችሁ  ራሳችሁ ቆርጣችሁ ስታበቁ የምን ድራማ ነው?›› ልለው አሰብኩና ከአፌ መለስኩት። በወግና በልማዱ ውስጥ ጣልቃ ገብቼ ባልፈተፍትስ? ‹‹አሁን እኔ ትልቅ ሰው ነኝ። ምን ብዬ ነው ባለቀ ጉዳይ ሄጄ ‘ልጃችሁን ለልጃችን’ የምለው?›› ስል ስጨነቅ ብዙ ቆየሁ። እንዲህ ያለውን ድፍረትና ወኔ ስለማላውቀው በጣም ተጨነቅኩ። በኋላ ማንጠግቦሽን፣ ‹‹እንዲያው ምን ይሻለኛል?›› ብላት፣ ‹‹ነገር ማጥበቅ ስትወድ? ደረስ ብለህ ብትመጣ ምን እንዳይቀርብህ ነው? እንዲያው ያንተስ ነገር…›› ብላ አታማርርብኝ መሰላችሁ? እኔ እሷን ሳገባ በሽማግሌ መላክ ምክንያት ያየሁትን አሳር ትናንት ዋጋ ሰጥታ ስታሞጋግሰኝ እንዳልነበር አሁን ለይስሙላ የሚሠራው ሥራና ዕቅድ ሁላ ደጋፊ ሆናልኝ ቁጭ። እንዲህ እውነትን በአደባባይ ‘አይንሽን ላፈር’ ብሎ ሕይወትን ቴአትር ያደረገበት ዘመን ይሁን ግን? ‘የምንኖረው አርቴፊሻል’ አለች ያቺ ድምፀ መረዋ! ወይ ትራንስፎርሜሽን፤ በስንቱ ገባበት!

እንደምታውቁት እዚህ አገር ሥራ ላይ ብቻ አተኩሮ መኖር ከባድ ነው። ማኅበራዊ ሕይወቱ ራሱ ራሱን የቻለ ሥራ በሉት። መቼስ ምን ይደረግ በዚህ ቀውጢ የኑሮ ማዕበል በራስ ላይ ድራማ ለመሥራት ሥራ አልፈታም ብዬ ሰላሜን አላጣ እያልኩ እየተነጫነጭኩ ወደ ሙሽሪት ቤተሰቦች። በሩቅ የማውቃቸው ሦስት ጎልማሶችም አሉበት። ‹‹ሲጋቡ ሸምግለን ሲጣሉ ሸምግለን›› እያለ ከመካከላችን አንዱ አንዲት ቀልድ አወጋን። ‹‹ሚስት ‘እንዲህ በጠጅ የምትጨርሰውን ገንዘብ ብትቆጥበው ዓለምን ትዞርበት ነበር፤’ ትለዋለች ባልን።

ባል ሲመልስ ምን ቢል ጥሩ ነው? ‘አሥር ብርሌ ጠጅ ስጠጣ ራሷ ትዞር የለም ወይ? እኔ ምን አደከመኝ?’ አላት፤›› ሲለን ሳቅ በሳቅ። ነገ ፍቅር እንደጫጉላና የእጮኝነት ጊዜ አልሆን ሲል ሥራ ፈተን ‘ተው!’ ‘ተይ!’ ስንል የምንውለ ራሱ . . .  ተውት ማሟረት ይሆንብናል። ብቻ በተቀመጠበትና በተተከለበት ሥፍራ የሚገኝ ነገር እየጠፋ ነው። እንደተዋችሁት የምታገኙት ሰው አለ ከተባለ ግን ምናልባት ታክሲ ጥበቃ የተሠለፈ ሰው ብቻ መሆን ይገባዋል። እውነቴን አይደል? ‘ካልተሳፈሩበት ቶሎ ተሽቀዳድሞ፣ ጊዜ ታክሲ አይደለም አይጠብቅም ቆሞ’ እንዳልተባለ ዛሬ ተለውጦ ታክሲ ቆሞ እንዳልጠበቀን ቆመን ጠባቂዎቹ እኛ ሆንን። ‹‹ዘ ይገርም ሻሸመኔ›› ያለው ማን ይሆን?!

ስለታክሲ ጥበቃ ሳነሳ ባለፈው ሰሞን አንድ ወዳጄ ‹‹እነሱ ተመችቷቸው በ‘ቪ8’ ይንፈላሰሳሉ እኛ እዚህ እንደ ድንጋይ ተገትረን እንውላለን፤›› ሲል ብሰማው፣ ‘ጓደኞችህ ተመችቷቸው በመርስዲስ ይንፈላሰሳሉ አንተ እዚህ ቆመህ ቀረህ! ድንጋይ!’ እያለ አቡነ ጴጥሮስ ሐውልት ሥር ቆሞ ይሳደብ ስለነበረው ‘ጀብራሬ’ አንድ መጽሐፍ ውስጥ ያነበብኩት ትዝ ሲለኝ ነበር። የእኛ ኑሮ በትዝታ ሆኗል። ‹‹ማርጀታችን የሚታወቀው በትዝታ መኖር ስንጀምር ነው›› ያለው ሰው እንዴት ያለ ሊቅ ነበር? የሕዝቡ የትራንስፖርት ችግር ፈጽሞ የገባው የማይመስለው ፀሐዩ መንግሥታችን ምን መፍትሔ እያሰበልን እንደሆነ በእውነቱ እኛም አላወቅንም ቃል አቀባዩ ‘ኢቲቪ’ም አልነገረንም። ድሎትና ቅምጥል ኑሮ አሳዳጅ የሆኑ አንዳንድ ባለሥልጣኖቻችንንና እኛን ላነፃፀረ ግን ወዳጄ ለማለት የፈለገው ነገር በደንብ የሚገለጽለት ይመስለኛል። ይህ በእንዲህ እንዳለ፣ ለሕዝብና ለእውነት፤ ለማተባቸው ብለው መስዋዕትነት የከፈሉትንና በሕዝብ ሀብት እንቁላል መስለው የሚንፈላሰሱብን ስታስቡ እንዴት ያለ ኅሊና እንዳላቸው ማወቅ አያሰኛችሁም? ሙስና የአፍሪካ የበኩር ልጅ ይመስል የዘራነውን ሁሉ እየወረሰን እስከመቼ እንደምንኖር እንጃ! እስከመቼስ በራስ ላይ መቀለድ ተቀናቃኝ የሌለው ሀብታችን ሆኖ ይኖራል?

ታክሲ ጥበቃ በተሰለፍንበት ነው ብያችኋለሁ። አንዱ ‘ወይ ሐረር ወይ ሸገር ነይና አጫውችኝ’ በሚለው ዜማ ማፏጨቱን ገታ አድርጎ ‹‹ኤድያ ፍቅር ድሮ ቀረ ታክሲ በሽ በነበረበት ዘመን፡፡ አሁን ነይ ቢሏት እሷስ ልምጣ ብትል በምን ትመጣለች?›› ሲል ፈገግ ያሰኘዋል ሰውን። ሌላው ይቀበልና፣ ‹‹ኧረ እውነትህን ነው! ‘ከትልቁ ሾላ ከሥሩ ደርሼ ያለ ዕድል አይበሉ መጣሁ ተመልሼ’ አይደል የሚለው የአገሬ ሰው። ስም ያተረፈብን ዘመን፤ ባዶ ኪስን ማን ይጠጋል?›› ይላል። ‹‹እንዲህ የትራንስፖርት ፖለቲካ ከራሳችን አልወርድ ብሎ እንዴት አድርገን ነው አሉ የትራንስፎርሜሽኑን ዕቅድ የምናሳካው?›› ይለዋል ሌላው። ‹‹መልሱ አልተሰጠም!›› እየሳቀ ይመልሳል ሦስተኛው። ‹‹ውይ ፈጣሪ ሲወዳቸው እኮ!›› ትላለች ደግሞ አንዷ ቀዘባ ሠልፈኛ። ‹‹ማንን?›› ይጠይቃታል (ወዳጇ ነው መሰል አብረው ናቸው) ‹‹ሟቹን ጠቅላይ ሚኒስትር ነዋ። እንኳን እንዲህ ስንሆን አላዩን…›› አለች ያንጀቷን መንሰፍሰፍ ፊቷ በማጨማደድ ለመግለጽ እየሞከረች። ‹‹ቢያዩን ዝም የሚሉ ግን ይመስልሻል?›› ከማለቱ ሦስተኛው ሠልፈኛ፣ ‹‹እንዴት ዝም ይላሉ? ‘መንግሥት ለእያንዳንዱ ዜጋ መኪና ማደል አይችልም አቅም የለንም’ ይላሉ እንጂ እንዴት ዝም ይላሉ?›› ብሎ ፈገግ። ‹‹እንዴት?! መቼ ለእያንዳንዳችን መኪና ይሰጠን አልን?›› ሲለው ሌላው ሰልፈኛ ተናዶ የልጁ መልስ ከአንጀት መሳቅ ነበር። ቅኔው ገባኝ ያለ አብሮት ይስቃል!

ቅዝቃዜውን ችዬ በታክሲ እጦት እየተንገላታሁ ሥራ መፈለጌን መቼም አልተውኩትም። ቆይቼ አንድ ሥራ አግኝቻለሁ። ‘የማታ ማታ’ እንዲሉ! ሥራው በጣም ዘመናዊና ጥራት ያላቸው የቤት ዕቃዎችን ማሻሻጥ ነው። ከባህር ማዶ ወደዚህ ጠቅልሎ ለመኖር ያሰበ ‘ዳያስፖራ’ ነው። የቤቱን ዕቃ በኮንቴይነር ጭኖ የመጣው የዛሬ ሁለት ዓመት ቢሆንም ዕቃው በቀላሉ ከጉምሩክ ሊያልፍለት ሳይችል በመቅረቱ ተማሮ የተቀመጠ። አሁን ከሁለት ዓመት በኋላ ‘ዕቃህን ውሰድ’ ቢሉት ደወለልኝና ‹‹የሚገዙ ሰዎች ፈልግ እንጂ እኔ እንደሆንኩ ቤቴን ከሞላሁ ቆይቻለሁ፤›› አለኝ። ታዲያ በአካል ሳገኘው ‹‹እንኳን ደስ አለህ›› አልኩት። ‹‹ኧረ ተወኝ እባክህ? ‘ኑ አገራችሁ’ ይላሉ ይኼው ስንመጣ የሚሠሩትን ሥራ። እኔ የምለው መሰደድ እንዴት አይብስብን? እንዴት ባርነት አያምረን? ሰው በአገሩ እንደ ዜጋ መከበር ካልቻለ መብቱ ያለ አግባብ የማንም መጠቀሚያ የሚሆን ከሆነ አገር ምንድን ነው?›› ብሎ በምሬት የልቡን አጫወተኝ። የጉምሩክ ጉዳይ ፍርድ ቤት ተይዞ ምንም ልለው ስላልፈለግኩ ዝም አልኩ። የሕግ የበላይነት ከተረጋገጠ እኮ እንዲህ ብዙ መናገር አይጠበቅብንም ነበር። በለስ ቀንቶኝ ዕቃዎቹን አሻሻጨ ስጨርስ ድርሻዬን ሰጥቶኝ ተለያየን።

በሉ እስኪ እንሰነባበት። የእኔ ነገር ለካ የሽምግልናውን ጨዋታ አልጨረስኩትም? አሁን እኔ ሰው ነኝ? ምን ሆነ መሰላችሁ ‘አሁን ማን ነው የሚጀምረው? ምን ብሎ ነው የሚናገረው?’ ስንባባል ሳለን የሙሽሪት እናት በቤት ሠራተኞቻቸው ታጅበው ጠጁን፣ ጠላውን፣ ሽንጡን፣ ዳቢቱን ከፊታችን አስቀረቡና ‘በሉ!’ ይሉን ጀመር። አባወራው ደግሞ ‘አሞራው በሰማይ ሲያሽ ዋለን’ ከፍተው ጆሯችንን አደነቆሩት። ‹‹እንዲያው ትንሽ እንኳ ሳንጫወት?›› ሲላቸው ከመሀላችን አንደኛው ሁለቱም የፌዝ ሳቅ ስቀው ‹‹ብሉና ይደርሳል። ምን የሚያስቸኩል ነገር ኖረና ለወሬው?›› ብለው በነገር ወጉን። ኃፍረት ቢያሽመደምደንም የመብሉ አጋጣሚ የሚታለፍ አልነበረም። ‹‹ይታይህ እንግዲህ ይኼ ዘመን? ወይ አልሠለጠነ ወይ አንደኛውን ወደኋላ አልቀረ?›› ብዬ ግሮሰሪ ስንገናኝ የባሻዬን ልጅ አጫወትኩት።

‹‹እናንተስ ስንት ሽማግሌ የሚያስፈልግበት ሥፍራ እያለ . . .›› ብሎ በእንጥልጥል ተወው። ‹‹ማለት?›› ስለው ‹‹መንግሥት ነዋ። በዚህ ጊዜ ሽማግሌ የሚያስፈልገው እኮ ለመንግሥት ነው። የሚሠራውና የሚያስበው መልካም ነገር እንዳለ ሆኖ አልፈታቸው ያሉ ችግሮች ከዕለት ወደ ዕለት በዝተዋል። ቢነገር ቢዘከር አልሰማ ብሏል። ‘ለችግሮቻችን መፍትሔ ዳርልን’ ብለን በሽማግሌዎች ደጅ መጥናት አለብን። በዲሞክራሲ ካልሆነ በሽምግልና መሞከር!›› ብሎኝ ‹‹ድገመኝ!›› አለው ወደአሳላፊው ዞሮ። ‘በዲሞክራሲ ካልሆነ በሽምግልና’ አለ? እስኪ ቸር ያሰንብተን። መልካም ሰንበት!