Skip to main content
x
ምን ይዘን ይሆን የምንሻገረው?

ምን ይዘን ይሆን የምንሻገረው?

እነሆ መንገድ። ዛሬም መንገድ ይዘናል። ገሚሱ የጣለውን ለማንሳት፣ ገሚሱ የጠፋበትን ፍለጋ፣ ሌላው የሚጥለውን ለመያዝ፣ ሌላ ሌላው ደግሞ እንደ ነገሩ ወጥቶ ለመግባት ሠልፉን አድምቆታል። በወዲያ በኩል አበዳሪና ባለዕዳ ተፋጠዋል። ‹‹የሦስት ቡና አለብህ ታመጣ እንደሆነ አምጣ!›› ፔርሙስ የያዘች ቡና አዳይ ወያላው ላይ ታፈጣለች። ‹‹ታዲያ ብቻዬን ስሆን አትጠይቂኝም? ደንበኞቼ ፊት የምታፋጥጪኝ ማንን ለማሳነስ ነው? ግቡ ግቡ ቆነጃጅት። አትስሟት ያማታል፤›› ይላል ወያላው፡፡ ሽቅርቅር፣ ብርቅርቅ ላሉ ሦስት ቀዘባዎች እየተነጠፈ። ‹‹ኧረ ግባ ሞልቷል። ደግሞ አንተን ብሎ ቁንጅና ለኪ?›› ትላለች ከሾፌሩ ጀርባ የተሰየመች ሃምሳ የሞላት የምትመስል ወይዘሮ። ‹‹ምነው እማማ? እኛ እኮ ልጆች ነን። በጊዜያችን እንጫወትበታ! ቢያምሩ ደግሞ የእርስዎ ልጆች ስለሆኑ ነው፤›› ወያላው ወይዘሮዋን ለማበሳጨት ሽሙጥ ጀመረ። ‹‹አንተ እንዴት ተናግረህ ልብህ ወልቋል? ደግሞ እኔን ነው እማማ? ቁንጅናን ለእኛ ተወው። አፍ ሳናስከፍት ሳናስከድን ነበር ቀጭ ቋ ያልንባት አዲስ አበባን። እንዳሁኑ መንገዱ ሁሉ ጉድጓድ አልነበረም። ገደል ለገደል እንደ ዝንጀሮ እየዘለላችሁ በምትጓዙበት የእንቅፋት ጫካ ደግሞ ጊዜ ምናምን ትላለህ? አታውቀንማ! አላየኸንማ!” ወይዘሮዋ ነገር ከያዘች የምትለቅ አትመስልም።

ወያላው፣ ‹‹በገዛ እጄ፤›› እያለ እጁን ፀጉሩ ላይ ጥዶ ራቀ። ቀጥላለች ወይዘሮዋ፣ ‹‹ቁንጅና ውስጥ ነው። መጀመርያ ከውስጥ ነው የሚጀምረው። ውስጥ ሰላም ሲሆን አዕምሮ ከራሱ ጋር ሳይጣላ ውሎ ሲያድር ያን ጊዜ ገላ ቢለበስበት፣ ቢቀባባ ነውር የለውም። የዛሬ ልጆች ግን አብዛኞቻችሁ ከራሳችሁ ተጣልታችሁ፣ ለራሳችሁ ሳትሆኑ፣ በራሳችሁ እየፈረዳችሁ፣ መንፈሳችሁ ሞቶ፣ ከላይ ከላይ ማማር ትወዳላችሁ። በዚያ ላይ ደግሞ አስከሬን ማስዋብ ብቻ! ሰው ከሞተ ወዲያ ሳጥኑ በወርቅ ቢንቆጠቆጥ ምን ይፈይዳል?” ስትል ከኋላ ወንበር ሥፍራ የያዙት ሦስቱ ዘናጮች ከጣራ በላይ አሽካኩ። ከወዲያ ማዶ ሥጋ በአዋዜ ለማጥቀስ ሲናፍቅ፣ ወዲህ ማዶ ውበት በነገር ታጅሎ በሳቅ ይጣጣላል። የመንገዱ ፀባይ ነዋ!

ጉዟችን ተጀምሯል። አሁን ቀልባችን ሦስተኛው ረድፍ ላይ ወደተሰየሙት ወጣቶች ሸፍቷል። ‹‹ተረረም ተረረም ኧረ እንዲያው ተረረም . . . የተዘፈነው ለአንቺ ነው አይደል?” ይላታል ልዕልት መሳይዋን ወጣት በቀኟ የተሰየመው። ‹‹ሰምቼው አላውቅም፤›› ትለዋለች ኮስተር ብላ። ‹‹እንዴ! እሱን ካልሰማሽማ ጆሮሽን እስካሁን ተጠቅመሽበት አታውቂም ማለት ነው። ‹አንቺ ልጅ አንቺ ልጅ የቬነስ እመቤት፣ በምድር የማትገኝ አንቺ ነሽ በእኔ ቤት . . . ›  ብሎ በዜማ አንጎራጉሮ ሲያበቃ አፍጥጦ ያያታል። ‹‹አሁን በአንተ ቤት ተላክፈህ ሞተሃል፡፡ እ?›› መሽኮርመም ጀምራለች። “ሥራ የሚያስጀምረኝ ሳጣ ምን ላድርግ ብለሽ ነው?” ሲላት ከጎኔ፣ ‹‹ምን ዓይነቱ ‹ፋራ› ነው? ገና ከአሁኑ ሥራ የለኝም ብሎ ይጀምራል እንዴ? አትሰማውም በቃ ከዚህ በኋላ . . . ›› ይላል ተንሿኮ።

ይኼን የማይሰማው ‹ጀንጃኝ› ነኝ ባይ መተርተሩን ቀጥሏል፣ ‹‹እኔ ምልሽ? ለምን እኔና አንቺ አንደራጅም?›› ይላታል። ‹‹እንዴ! ምን ለመሥራት?” ትጠይቃለች፡፡ በግንባሯ ፀዳል ዓይን የምታባርረው ቆንጆ። ‹‹ሥራ ይጠፋል ደግሞ? ዋናው እኔና አንቺ መደራጀታችን ነው። ከዚያ ዕድላችንን መሞከር ነው። ከሆነልን ለትውልድ የሚተርፍ ሥራ እንሠራለን። ካልሆነልን ትውልድ እንተካለን፤›› ሲላት ከት ብላ ሳቀች። አዛውንቱ ሊናደዱ ፈልገው ሳይናደዱ፣ ሊቆጡ ፈልገው የሚከተለውን መገመት ከብዷቸው፣ “ሆሆ . . . ” አሉ በረዥሙ። ልጅት ለአመል ያሳየችውን ግንባር መከስከስ ትታ፣ ‹‹ቆይ አንተ እንዴት እስካሁን ተደራጅቶ ሥራ መሥራት ትዝ ሳይልህ ኖሮ ኖሮ . . . አሁን አሰብከው?›› ስትለው፣ ‹‹ምን ላድርግ አንቺን የመሰሉ ወርቀ ዘቦዎች ታክሲ መጠቀም አቆሙዋ!›› ብሎ እጇን ይዞ ከአንገት በላይ ሳቀ። ጊዜና ታክሲ ከአንገት በላይ አነጋግሮ ይኼው እንዲህ ከአንገት በላይ ያሳስቃል። ምን ማለት ይቻላል?!

ደግሞ ትንሽ እንደ ተጓዝን ዓይኑን በጨው ባጠበው ወጣት ጋባዥነት ሻይ ልትጠጣ ያቺ የፀዳል ክንፍ አብራው ወረደች። ገና ከመውረዳቸው አጀብ ባዩ በዛ። ‹‹ወይ ዘንድሮ? እንዲህ ስፈራ ስባባ ቆሜ ልቅር? ምን አለ አምላኬ ወይ ድፍረት ብትሰጠኝ? ወይ ወደ ጭልፊትነት በሆነ ምትኃት ብትለውጠኝ?” አለ ከመጨረሻ ወንበር አንዱ። ‹‹ሆኖ መገኘት እንጂ መለዋወጥ መቼ ከበደን ዘንድሮ? በተቀመጡበት መገኘት አልችል ብለን አይደል እንዴ ባስቀመጥነው ሥፍራ የምናጣው ነገር የበዛው፤›› ሲል ጋቢና የተሰየመ፣ “እንዴ ቆይ! ቆይ! አይደለም እንጂ!  የተጨባበጠ ሁሉ ይጣመራል ያለህ ማነው?” አሉ አዛውንቱ። “ኧረ ተውኝ አባት። ብቻ አንዴ ላግባና ከዚያ የመጣው ይምጣ፤” ይላል ያ ብቸኝነት የሰለቸው።

“እንዴት ያለ ጊዜ ነው እናንተ? እናንተ ልጆች ምንድነው የሆናችሁት? ፍቺ ይኼን ያህል ቅልል ያለባችሁ ምን ነክቷችሁ ነው? የገነቡትን መናድስ፣ የደከሙበትን ማፍረስ እንዲህ ከጥፍራችሁ ቆሻሻ አልቆጥር ብላችሁ የከፋችሁትስ ምን ቢለክፋችሁ ነው?” ብለው እየተገረሙ አዛውንቱ አፋቸውን ሲይዙ፣ ወጣቱ ብቻውን ያወራል። “በነገራችን ላይ ሰሞኑን ያም እየደወለ፣ ያም እየጠራኝ የሚለኝ ተፋታሁ ሆኗል። አይገርምህም?” የሚለኝ ያ ዝም የማያውቅ ከጎኔ የተሰየመ ወጣት ነው። ይኼኔ፣ ‹‹አስገባው . . . ›› ብሎ ወያላው ታክሲዋን አስቆማትና አንድ ጎልማሳ ገባ። ‹‹ሳበው፤›› ከማለቱ ወያላው ጎልማሳው፣ “ይኼው ስበን፣ ስበን፣ በጥሰን አረፍነው። ከዚህ በላይ ምኑ ይሳባል?” ብሎ ቀላቅሎ ጨዋታውን አቆረፈደው። ለነገሩ ምን ያልቆረፈደ ጨዋታ አለ! ምንስ ያልተቀላቀለ?!

ጉዟችን ቀጥሏል። ተሳፋሪ ይወርዳል፣ ተሳፋሪ ይጫናል። ወያላው በወረዱት ፋንታ ታክሲዋን ለመሙላት ይጣራል። ሲገኝም ትርፍ ይደርባል። “ይቅርታ እዚህ ጋ ጠጋ ትሉላት!” ፊት መቀመጫ ያሉትን ያስቸግራል። ‹‹ደርብብን ኧረ! . . . ‹ላለው ይጨመርለታል› አይደል የሚባለው፤” አለው ጎልማሳው። የምትደረበዋ ልጅ ቀበል አድርጋ፣ ‹‹ታዲያስ! እንዲህ ታክሲ ወንበር ላይ ካልተለማመድነው ደግሞ ነገ ከነገ ወዲያ የመተካካት ፖለቲካ ይሠምርልናል?” ብላ ፈገግ አሰኘችን። “ጨዋታ ትችያለሽ እ . . . ? ለእንዳንቺ ዓይነቷስ እንኳን መጠጋት ብነሳም አይቆጨኝ፤” አለ ጎልማሳው። ‹‹አመሰግናለሁ፤›› ከማለቷ ጎልማሳው ወዲያው ቀጠል አድርጎ፣ ‹‹አሉ እንጂ ወይ ጨዋታ አያውቁ፣ ወይ ጨዋታ አይወዱ! በሕዝብ ወንበር የባለ ንብረትነት ስሜት የሚሰማቸው። አይደለም እንዴ? አጋጥመውሽ አያውቁም?” አላት።

“ፍርድ እንደ ራስ ነው። የአንዳንዱ ሰው የታክሲ ውስጥ አቀማመጥ ካሳለፈው ኑሮና ከመጣበት አድካሚ መንገድ ጋር ሲገናኝ ታዝቤያለሁ፤” አለችው። ‹‹እሱስ ልክ ነሽ። እኛም የሰውን አቀማመጥ ካመጣጡ ጋር አገናዝበን መቀበል አበዛን መሰለኝ፣ በሰላም ተሳፍሮ በሰላም እንዳይወርድ፣ በሽብር ተሳፍሮ በነውጥ መውረድ የሚመኘውን እናበረታታለን፤” ሲል ጎልማሳው ግራ ገብቶን መላው የታክሲ ተሳፋሪዎች እርስ በርስ ተያየን። “በቀኝ አሳይቶ በግራ ሸጠው ማለትስ አሁን ነው፤” የምትለኝ የእኔዋ ቀውላላ ናት። ከጀርባ የተሰየሙ አዛውንት በበኩላቸው፣ “አላድለን ብሎ እንጂ እስኪ አሁን ስለወንበር ይኼን ያህል ዘመን መንገዋለል ነበረብን?” ይላሉ። ጉድ እኮ ነው!

ወደ መዳረሻችን ተቃርበናል። መንገዱ በተሽከርካሪዎች ተጨናንቋል። ሁሉም አሽከርካሪ ጥሩምባው ላይ ‹ለሽ› ብሎ የተጋደመ ይመስል መንገዱ በእሪታ ናኝቷል። “አይለቁንም እንዴ? ነው መብራቱ ‘ስታክ’ አደረገ?” ወያላው ሾፌሩን ያናግራል። “ምን ‘ስታክ’ ያላረገ ነገር አለ?” ይላል ዝምተኛው ሾፌራችን። “በቃ እዚህ ጋ እናውርዳቸዋ፤” ወያላው አንዴ ወደ እኛ አንዴ ወደ ሾፌሩ እያየ ለውሳኔ ቸኩሎ ይቁነጠነጣል። “እንዴ? እዚህ ባቡር መንገድ መሀል ልታወርደን? ነውር አይደለም እንዴ?” አዛውንቱ ተቆጡት። “ታዲያ አረጓዴው መብራት አልበራ አላ። በእግራችሁ ብታዘግሙ ለእናንተም ጤና ነው፤” ሲላቸው “መሀል መንገድ ዘርግፈኸን ነው ስለጤና የምታወራው?” ብሎ ከመጨረሻ ወንበር አንዱ ጮኸ።

“እኔ ምን ላድርግ መብራቱ ነዋ! እንቢ ካላችሁ የሚያስገድዳችሁ የለም፤” ወያላው ማጉተምተም ሲጀምር ጎልማሳው፣ “እሱ ምን ያድርግ ብላችሁ ነው። የታየውን መፍትሔ ነው ያቀረበው። ይህቺንስ ማን አየብን? መፍትሔ ማጣታችን ሳያንስ መፍትሔ ሲገኝም አላዳምጥ እያልን ችግር መደራረብ . . . በበኩሌ ታክቶኛል። እኔን አውርደኝ፤” ብሎ ወረደ፡፡ ቀስ በቀስ አንዱ አንዱን እያየ ዱብ ዱብ አለ። ቢያንስ ስድስት ሰዎች ያህል እንደወረዱ ትራፊክ ፖሊሱ መጥቶ ሥምሪቱን ያስተናብር ጀመር። መብራቱን አልፈን ጥቂት ተጉዘን ስናበቃ ታክሲያችን ጥጓን ያዘች። ወያላው፣ “መጨረሻ፤” ብሎ በሩን ከፈተው። “ከጨረስከውማ ቆይተህ ነበር፤” እያለ ተሳፋሪው ወረደ። ይኼኔ አዛውንቱን በጨረፍታ እያየሁ ጆሮዬ የገባው፣ “መድረሳችን ላይቀር መሀል መንገድ የቀረው መብዛቱ፤” ያሉት ነው። ‹‹የከፍታ ዘመን ይሁንላችሁ፤›› እየተባልን ምን ይዘን ይሆን ዘመን የምንሻገረው? መልካም ጉዞ!