Skip to main content
x

ሰሊጥ ከቡና ብልጫ የወሰደበትን የ1.8 ቢሊዮን ብር ግብይት አስመዘገበ

በኢትዮጵያ የምርት ገበያ በየዕለቱ ግብይታቸው ከሚፈጸሙ የወጪ ንግድ ምርቶች መካከል አንዱ የሆነው ሰሊጥ ለመጀመርያ ጊዜ ከቡና የበለጠ መጠን ያለው ምርት ለገበያ ቀረበ፡፡ በኅዳር ወር ለግብይት የቀረበው ሰሊጥ ከቀዳሚው ዓመት ተመሳሳይ ወር ጋር ሲነፃፀር ከ532 በመቶ ብልጫ አሳይቷል፡፡

የኢትዮጵያ ምርት ገበያ በኅዳር ወር ያስመዘገበውን የግብይት አፈጻጸም የሚያትተው ሪፖርት እንደሚያሳየው፣ በምርት ገበያው ግብይት ከተፈጸመባቸው ምርቶች ይልቅ፣ ከ56 ሺሕ ቶን በላይ ሰሊጥ ተገበያይቷል፡፡

የ2010 በጀት ዓመት ከገባበት ሐምሌ 2009 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ ጥቅምት 2010 ዓ.ም. ድረስ በየወሩ የተጠናቀሩ መረጃዎች እንደሚጠቁሙትም፣ ለምርት ገበያው በሚቀርበው የምርት መጠንም ሆነ በግብይት ዋጋ ረገድ ቡና ቀዳሚውን ሥፍራ ይዞ ቢቆይም፣ በኅዳር ግን ብልጫውን ለሰሊጥ አስረክቧል፡፡

ከምርት ገበያው የኅዳር ወር አፈጻጸም መረዳት እንደተቻለው፣ በሁሉም ምርቶች ረገድ የ3.4 ቢሊዮን ብር ዋጋ ያወጡ 84 ሺሕ ቶን ምርቶችን ያገበያየ ሲሆን፣ ሰሊጥ ግን ከጠቅላላ ምርቶች ውስጥ 68 በመቶውን ድርሻ ይዟል፡፡ ከ3.4 ቢሊዮን ብር  የግብይት ዋጋ ውስጥ 52 በመቶውን ሰሊጥ ለመያዝ በቅቷል፡፡ በዚህም ከቡና የበለጠ ዋጋ አስመዝግቧል፡፡

በኅዳር ወር ለምርት ገበያው ከቀረበው 84 ሺሕ ቶን ምርት ውስጥ 56,894 ቶን ሰሊጥ ሲሆን፣ የኅዳር ወር የሰሊጥ ግብይት ዋጋም 1.8 ቢሊዮን ብር እንደሆነ የምርት ገበያው መረጃ ይጠቁማል፡፡ ይህ በበጀት ዓመቱ ውስጥ የተመዘገበ ከፍተኛው የሰሊጥ የግብይት መጠን ሲሆን፣ በአፈጻጸሙም ከቀደሙ ዓመታት የሰሊጥ ግብይቶች ሁሉ ብልጫ የያዘ ለመሆን በቅቷል፡፡ በኅዳር ወር ለግብይት የቀረበው የቡና መጠን 23,834 ቶን ሲሆን፣ የግብይት ዋጋውም በ1.5 ቢሊዮን ብር ነበር፡፡ 3,277 ቶን ቦሎቄ በ52 ሚሊዮን ብር ሲገበያይ፣ 99 ቶን ማሾ በ1.7 ሚሊዮን ብር ግብይት እንደተፈጸመበት ምርት ገበያው ይፋ አድርጓል፡፡

በሰሊጥ ግብይት ሒደት ውስጥ የሁመራ-ጎንደር ሰሊጥ በምርት መጠኑ ትልቁን ድርሻ በመያዝ የ88 በመቶ ክንውን እንደያዘ የሚያመለክተው የምርት ገበያው መረጃ፣ የአዲሱ የሰሊጥ ምርት ዘመን መግባቱን ተከትሎም የዚህ ወር የሰሊጥ ግብይት ካለፈው ወር ግብይት አኳያ፣ በመጠን የ532 በመቶ፣ በምርት ዋጋውም የ575 በመቶ ጭማሪ ማስመዝገቡን ያሳያል፡፡ ሰሊጥ በምርት ገበያው የተሸጠበት ዋጋም በጥቅምት ወር ከነበረው ይልቅ በኅዳር የ4.6 በመቶ ጭማሪ አሳይቷል፡፡ የታኅሳስ ወር የሰሊጥ ግብይት መጠን ካለፈው ዓመት ተመሳሳይ ወር ጋር ሲነፃፀር፣ በመጠን የ67 በመቶ፣ በምርት ዋጋውም በ182 በመቶ ጭማሪ በማሳየት፣ ከፍተኛ እመርታ የታየበት ግብይት ስለመካሄዱ ተጠቅሷል፡፡

ይህ የሰሊጥ ግብይት አፈጻጸም የበጀት ዓመቱ ከተጀመረ ወዲህ ባለፉት አምስት ተከታታይ ወራት በመጠንም በግብይት ዋጋም ከ70 በመቶ በላይ ድርሻ ይዞ የቆየውን የቡና ግብይት መጠንን ለመብለጥ አስችሎታል፡፡ ለምሳሌ የሚጠቀሱትም በጥቅምት ወር 2010 ዓ.ም. 221 ሺሕ ቶን ቡና ግብይት ሲፈጸምበት፣ በወቅቱ ለምርት ገበያው የቀረበው የሰሊጥ ምርት መጠን ግን 8,990 ቶን ብቻ ነበር፡፡ የግብይት ዋጋው ሲለካም 265 ሚሊዮን ብር እንደነበር ይታወሳል፡፡ ከዚህ አንፃር የኅዳር ወር የሰሊጥ ግብይት መጠን በከፍተኛ መጠን በመጨመሩ፣ በአንድ ወር ጊዜ ውስጥ በታየው ልዩነት መሠረት የሰሊጥ የግብይት ዋጋ ከ1.5 ቢሊዮን ብር በላይ ብልጫ አሳይቷል፡፡ ወደ ግብይት ማዕከሉ የቀረበው የሰሊጥ ምርትም ከጥቅምት ወር አንፃር ሲታይ፣ ከ46 ቶን በላይ ብልጫ ያለው ሰሊጥ በኅዳር ወር ለግብይት እንደቀረበ ያመለክታል፡፡ በሐምሌ 2009 ዓ.ም. በአንድ ወር ውስጥ 317 ሚሊዮን ብር ዋጋ ያለው 12,660 ቶን ሰሊጥ ግብይት ሲፈጸምበት፣ በነሐሴ 2009 ዓ.ም. ደግሞ 303 ሚሊዮን ብር ዋጋ ያለው 11,479 ቶን ሰሊጥ መገበያየቱም አይዘነጋም፡፡

በመስከረም 2010 ዓ.ም. የነበረው የሰሊጥ ግብይት ዝቅተኛ አፈጻጸም እንዳስመዘገበ የሚታወስ ሲሆን፣ በወቅቱ ለምርት ገበያው ቀርቦ ግብይት የተፈጸመበት የሰሊጥ መጠን 6,970 ቶን ብቻ ነበር፡፡ የግብይት ዋጋውም በ181 ሚሊዮን ብር እንዲወሰን አድርጎታል፡፡ በጥቅምት ወር ግብይት 8,990 ቶን ሰሊጥ ለምርት ገበያው ቀርቦ በ265 ሚሊዮን ብር ሊገበይ ችሏል፡፡

የሰሊጥ ምርት ከወትሮው የተለየ ከፍተኛ ግብይት ሊያሳይ የቻለበት ዋነኛ ምክንያት የሰሊጥ ምርት በከፍተኛ ሁኔታ የሚቀርብበት ወቅት በመሆኑና የግብይት ዋጋውም በዓለም ገበያ ከፍ ከማለቱ ጋር የሚያያዝ ነው፡፡ ለግብይት የሚቀርበው የሰሊጥ ምርት ተከታታይ ወራት እየጨመረ እንደሚሄድ ተገምቷል፡፡ የሰሊጥ የዓለም ዋጋ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ እየጨመረ በመምጣቱ፣ አቅራቢዎች ምርታቸውን ወደ ገበያ እንዲያወጡ የሚያነሳሳ ከመሆኑ በተጨማሪ፣ ዓምና የታየውን ያዘቀዘቀ የሰሊጥ የወጪ ንግድም ዘንድሮ የተሻለ ለማድረግ ያግዛል ተብሏል፡፡

ከሰሊጥ በተጨማሪ በኅዳር ወር የተፈጸመውን ግብይት የተመለከተው መረጃ፣ ለግብይት ከቀረበው ቡና ውስጥ ለውጭ ገበያ የቀረበው ቡና በግብይት መጠን 69 በመቶ በዋጋ 71 በመቶ በማስመዝገብ የመጀመርያውን ደረጃ ይዟል፡፡ ለአገር ውስጥ ገበያ የቀረበው ቡና እንዲሁም የልዩ ጣዕም (ስፔሻሊቲ) ቡና በወሩ በምርት ገበያው ከተገበያዩት የቡና ዓይነቶች ሁለተኛውንና ሦስተኛውን ደረጃ ይዘዋል፡፡

የኅዳር ወር የቡና ግብይት ካለፈው ዓመት ተመሳሳይ ወር ጋር ሲነፃፀር በግብይት መጠን የ14 በመቶ፣ በግብይት ዋጋ ረገድም የ17 በመቶ ጭማሪ አሳይቷል፡፡ የቡና የመሸጫ ዋጋም በስምንት በመቶ ጭማሪ አሳይቷል፡፡ የቦሎቄ ግብይት ካለፈው የጥቅምት ወር ግብይት አኳያ፣ በምርት መጠን የ231 በመቶ፣ በዋጋ ረገድም የ226 በመቶ ጭማሪ እንደታየበት ታውቋል፡፡ በጥቅሉ በኅዳር ወር የተፈጸመው የግብይት መጠን ከፍተኛ ምርት የቀረበበት ከመሆኑም በተጨማሪ፣ የግብይት ዋጋውም ከፍተኛ እንደሆነ የምርት ገበያው መረጃ ያሳያል፡፡