Skip to main content
x

ባለሀብቶች የገባችሁትን ቃል አክብሩ!

በይገደብ አዲስ

ኢትዮጵያውያን ከዓመት ልብሳቸው፣ ከዕለት ጉርሳቸው ቀንሰው የዘመናት ህልምና ቁጭታቸውን እውን ለማድረግ ለታላቁ ህዳሴ ግድብ የአቅማቸውን ሁሉ ድጋፍ አድርገዋል፣ እያደረጉም ነው፡፡

ከእነዚህ ኢትዮጵያውያን መካከል ሃና ጀባን በምሳሌነት መጥቀስ ይቻላል፡፡ ትውልድና ዕድገቷ በደቡብ ብሔሮች ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ክልል ጋሞ ጎፋ ዞን ነው፡፡ እንደ ሌሎች ሁሉ የህዳሴ ግድብ ግንባታን ለመደገፍና አሻራዋን ለማኖር ምኞቷ ነበር፡፡ ሆኖም ይህን እውን ለማድረግ እጅ አጠራት፡፡ ግን አንድ ነገር ማድረግ እንደምትችል ደግሞ እርግጠኛ ነበረች፡፡ ደሟን በጨረታ በመሸጥ የህዳሴ ግድብ ቦንድ መግዛት፡፡ ብዙዎችን ያስደመመ ሐሳብ ነበር፡፡ በሃና ተግባር ስሜቱ የተነካው የአካባቢው ነዋሪ በከበረ ደሟ ምትክ ያለውን ለግሷት ቦንድ እንድትገዛና ምኞቷ እውን እንዲሆን አድርጓል፡፡  

ልክ እንደ ሃና ሁሉ ከሰል ሸጠው ቦንድ የገዙ እናት፣ ያላትን አንዲት ዶሮ ሸጣ ቦንድ የገዛች ታዳጊ፣ ከዕለት ቀለባቸው ቀንሰው ድጋፍ የሰጡ የዩኒቨርሲቲ ተማሪዎች ሁሉም በህዳሴ ግድብ ግንባታ ላይ አሻራቸውን በማኖር ታላቅ ገድል ፈጽመዋል፡፡

የህዳሴ ግድባችን እንከን እንዳይገጥመው ከአየርና ከምድር ደኅንነቱን ለማረጋገጥ ለሰከንድ ዓይኑን ሳይነቅል አስተማማኝ ጥበቃ በማድረግ ላይ የሚገኘው የመከላከያ ኃይላችን እስካሁን ከ800 ሚሊዮን ብር በላይ ቦንድ በመግዛት አጋርነቱን አሳይቷል፡፡ በተመሳሳይ የፌዴራል ፖሊስ አባላትም እንዲሁ ለሰባተኛ ጊዜ ቦንድ ገዝተዋል፡፡

ለነገሩ ኢትዮጵያውያን ለህዳሴ ግድብ ግንባታ እንኳን ገንዘባቸውን ሕይወታቸውን ለመስጠት ወደኋላ እንደማይሉ የአደባባይ እውነታ ነው፡፡ 

ለታላቁ የህዳሴ ግድብ በተለይም መካከለኛና አነስተኛ ገቢ ባለው የኅብረተሰብ ክፍል በኩል የሚደረገው ድጋፍ ከፍተኛ ቢሆንም፣ በአንፃሩ አንዳንድ ባለሀብቶች ድጋፋቸውን ከመስጠት መቆጠባቸው አሊያም በአደባባይ በሕዝብ ፊት የገቡትን ቃል ከመፈጸም ማፈግፈጋቸው ግን የሚያሳዝን ጉዳይ ነው፡፡

አገራችን የነፃ ገበያ የኢኮኖሚ ፖሊሲን መከተል ከጀመረች ወዲህ ያለውን ምቹ የኢንቨስትመንት ሁኔታ ተጠቅመው በርካታ የግል ባለሀብቶች ተፈጥረዋል፡፡ ሚሊየነርና  ቢሊየነር በመሆን ለአገሪቱ ኢኮኖሚ ተደማሪ አቅም ፈጥረዋል፡፡

በዚሁ ምቹ ሁኔታ ተጠቅመው ወደ ሀብት ማማ የወጡ ባለሀብቶቹም ቢሆኑ የግድቡ ግንባታ ከተጀመረበት ጊዜ አንስቶ (ባለፉት ስድስት ዓመታት) እስካሁን አንድ ነጥብ ስምንት ቢሊዮን ብር በቦንድና በስጦታ ድጋፍ አድርገዋል፡፡

ባለሀብቶቹ ቃል ከገቡት ሦስት ነጥብ ዘጠኝ ቢሊዮን ብር አኳያ ሲታይ አፈጻጸሙ 46 በመቶ ብቻ መሆኑን መረጃዎች ያመለክታሉ፡፡ ቃላቸውን ጠብቀው ለግድቡ ድጋፋቸውን ያበረከቱ የመኖራቸውን ያህል ቃላቸውን ያላከበሩና ምንም ዓይነት ድጋፍ ያላደረጉ በርካታ ባለሀብቶች መኖራቸውን ለመታዘብ ይቻላል፡፡

ቃላቸውን ጠብቀው ሕዝብና መንግሥት የሚጠብቅባቸውን ግዴታ የተወጡት ግድቡን መደገፍ አገራዊ ግዴታችን በመሆኑ በሕዝብ ፊት የገባነውን ቃል መፈጸም ይገባናል ሲሉ በግልጽ ቋንቋ አስተያየታቸውን ሰጥተዋል፡፡

ቃላቸውን ከተግባር ካዋደዱት ባለሀብቶች መካከል በወጪ ንግድ ዘርፍ የተሰማሩት አቶ በላይነህ ክንዴ አንዱ ናቸው፡፡ ግድቡ በራስ አቅም የሚገነባ መሆኑ ከተገለጸ በኋላ 27 ሚሊዮን ብር የሚጠጋ ቦንድ ገዝተዋል፡፡ አቶ በላይነህ ታላቁ የህዳሴ ግድብ ለኢትዮጵያውያን ኩራት፣ በራስ የመተማመን ስሜትን የሚያሳድግና ቀና ብለን እንድንሄድ የሚያደርግ ፕሮጀክት መሆኑን ይገልጻሉ፡፡

‹‹ኢትዮጵያዊ ነኝ ለማለት ኢትዮጵያን ወደ አንድ ከፍ ያለ ደረጃ የሚያደርሳትን ግድብ መደገፍ ይገባል፡፡ የህዳሴ ግድብ ጉዳይ የኢኮኖሚ፣ የፖለቲካ፣ የማኅበራዊ ብሎም የሞራል ጉዳይ ነው፤›› ነበር ያሉት አቶ በላይነህ፡፡

አነስተኛ ገቢ ካለው የኅብረተሰብ ክፍል እስከ ባለሀብቱ ድረስ ለግድቡ ድጋፉን ሲገልጽ መቆየቱን ነገር ግን ፕሮጀክቱ በቀጣይ የሚያመነጨውን የኤሌክትሪክ ኃይል ከመጠቀም አንፃር ከፍተኛውን ድርሻ የሚይዘው ባለሀብቱ እንደሆነ ነው አቶ በላይነህ የሚናገሩት፡፡

‹‹ግድቡ ችግር ፈቺና ከድህነት ለመውጣት በምናደርገው ጥረት ሊያግዝ የሚችል ታሪካዊ ፕሮጀክት ነው፤››የሚሉት ደግሞ የናሽናል ኦይል ኢትዮጵያ ዋና ሥራ አስፈጻሚ አቶ ታደሰ ጥላሁን  ናቸው፡፡ ግድቡን ለመገንባት የሚያስፈልገው ወጪ የሚሸፈነውም ሆነ ግድቡ የሚገነባው በኢትዮጵያውያን መሆኑን በታላቁ መሪ በቀድሞው ጠቅላይ ሚኒስትር መለስ ዜናዊ አንደበት በተነገረ ማግስት የናሽናል ኦይል ኢትዮጵያ /ኖክ/ ብቻ ሳይሆን በዘርፉ ያሉ ሌሎች ኩባንያዎችንም የማስተባበር ሥራ መሥራታቸውን ይናገራሉ፡፡

‹‹ለአገራዊ ጥሪ ምላሽ መስጠት አገራዊ ኃላፊነት በመሆኑ ቃላችንን ጠብቀናል፤›› ያሉት አቶ ታደሰ ሠራተኞቻቸውን በመሰብሰብ በአንድ ወር ደመወዛቸው ቦንድ እንዲገዙ ያደረጉ ሲሆን ድርጅቱ ደግሞ 15 ሚሊዮን ብር ሰጥቷል፡፡ በድጋሚም በሁለተኛ ዙር ድርጅቱ 15 ሚሊዮን ብር ቦንድ ሲገዛ ሠራተኞቹም በተመሳሳይ የወር ደመወዛቸውን በማዋጣት ቦንድ ገዝተዋል፡፡ በአጠቃላይ የናሽናል ኦይል ኢትዮጵያ ኩባንያ ከ38 ሚሊዮን ብር በላይ የቦንድ ግዢ  በመፈጸም ለግድቡ ግንባታ ድጋፍ አድርገዋል፡፡

አገራችን ከድህነት እንድትወጣ ማገዝ የውዴታ ግዴታ መሆኑን የሚናገሩት አቶ ታደሰ የኤሌክትሪክ ኃይል ማለት ለሁሉም ዘርፎች በአጠቃላይ ለዕድገታችን መሠረት መሆኑንና ከችግራችን ለመውጣት በምናደርገው ጥረት የግድቡ መገንባት ከፍተኛ አስተዋጽኦ እንደሚኖረው ነው የተናገሩት፡፡

በአንድ በኩል የገቡትን ቃል አክብረው ለግድቡ ግንባታ ድጋፍ እያደረጉ ያሉ ባለሀብቶች የመኖራቸውን ያህል የገቡትን ቃል ያልፈጸሙ ወይም ጉትጎታ የሚፈልጉ ባለሀብቶች መኖራቸው ደግሞ ሌላው እውነታ ነው፡፡ ይህንን በተመለከተ አቶ ታደሰ ሲናገሩ ‹‹እኛ ባለሀብቶች የግድቡን ግንባታ ለመደገፍ ቃል ገብተናል፡፡ በመሆኑም የምንችለውን ማድረግ አለብን፡፡ ባለሀብቱ ሰፋፊ የልማት ፕሮጀክቶች በጊዜ እንዲጠናቀቁ የመደገፍ ኃላፊነት አለበት፡፡ ፕሮጀክቱ በራስ አቅም የሚገነባ መሆኑን መንግሥት አሳውቋል፡፡ በመሆኑም ባለሀብቱ ግድቡን በገንዘብ በመደገፍ ረገድ ግንባር ቀደም ሊሆን ይገባል፡፡›› ብለዋል፡፡

ሌላኛው አስተያየት ሰጪ የቤልት ጄነራል ቢዝነስ ማኔጂንግ ዳይሬክተር ኢንጂነር ትኳቦ ወልደ ገብርኤል እስካሁን የአምስት ሚሊዮን ብር ቦንድ የገዙና የሦስት ሚሊዮን ብር ተጨማሪ ቦንድ ለመግዛት ቃል የገቡ ናቸው፡፡

ኢንጂነር ትካቦ በአጠቃላይ የኢትዮጵያ ሕዝብ በተለይ ደግሞ የመንግሥት ሠራተኛው እያደረገ ካለው ከፍተኛ ድጋፍ አንፃር ሲታይ ባለሀብቱ የሚጠበቅበትን ያህል እየተወጣ አለመሆኑን ይናገራሉ፡፡

 የህዳሴ ግድብን ግንባታ የመደገፍ ጉዳይ የውዴታ ግዴታ እንደሆነና ግድቡ ምንም እንኳን የኢትዮጵያውያንን የጋራ ተጠቃሚነት የሚያረጋግጥ ፕሮጀክት ቢሆንም በተለያዩ ዘርፎች የተሰማሩ ባለሀብቶች ዋነኞቹ ተጠቃሚዎች በመሆናቸው ለግድቡ ግንባታ የሚያደርጉት ድጋፍ ከሌላው ኢትዮጵያዊ በተለየ መልኩ መጠናከር እንደሚኖርበት ያምናሉ፡፡

‹‹የተናገሩት ከሚጠፋ……..›› የሚለውን የአበው አባባል ማስታወስ ተገቢ መሆኑን አፅንኦት ሰጥተው የተናገሩት አቶ በላይነህ፣ ማንኛውም ሰው ከተናገረው በላይ እንጂ ከተናገረው በታች መሥራት እንደሌለበትም ነው የገለጹት፡፡

መንግሥት የፈጠራቸውን የቀረጥ ነፃ መብቶች፣ የሊዝ መሬት፣ የግብር ዕፎይታ …..ወዘተ የመሳሰሉ የተለያዩ የኢንቨስትመንት ማበረታቻዎችን በመጠቀም ሀብት ያከማቹ ባለሀብቶች እንዲህ ባለው ሕዝባዊና አገራዊ ፕሮጀክት ላይ ጆሮ ዳባ ልበስ ማለታቸው በእጅጉ የሚያስቆጭ ነው፡፡

የህዳሴ ግድብ ‹‹ስለ አገሬ ያገባኛል፣ የአገሬ ስም ከድህነትና ልመና ጋር ተያይዞ ሲነሳ ያንገበግበኛል›› የሚል ማንኛውም ዜጋ ሊደግፈው የሚገባ ፕሮጀክት ሆኖ ሳለ ዳር ቆሞ መመልከት፣ ባስ ሲልም በአደባባይ የገቡትን ቃል መና ማስቀረት እንደ ዜጋ የአገርና ሕዝብ የሚጠበቁትን የዜግነት ግዴታን አለመወጣት መሆኑን ግንዛቤ መያዝ ይገባል፡፡ ለመሆኑ በራስ አቅም የሚገነባን ታሪካዊ ፕሮጀክት መደገፍ የዜግነት ግዴታችን አይደለምን? ‹‹መደገፍም አለመደገፍም መብቴ ነው›› ማለትስ ይቻል ይሆን?

አቶ በላይነህ ክንዴ ‹‹የግድቡን ግንባታ በገንዘብ አለመደገፍ ማለት ኢትዮጵያን አገሬ አይደለችም እንደማለት ነው›› ይላሉ፡፡ አቶ ታደሰ ጥላሁንም ቢሆኑ ሳይማር ያስተማረንንና እስካሁን በድህነት ውስጥ የሚኖረውን ሕዝባችንን ሕይወት የማሻሻል ጉዳይ በመሆኑ ታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብን መደገፍ የውዴታ ግዴታ ነው ብለዋል፡፡

ይሁንና ለግድቡ የሚደረገው ድጋፍ ተጠናክሮ እንዲቀጥል ባለሀብቱን የማስተባበር ሥራ ከማጠናከር ጎን ለጎን ባለሀብቶቹ ፕሮጀክቱን ሄደው እንዲጎበኙ ሁኔታዎችን ማመቻቸትና የተለያዩ የውይይት መድረኮችንም ማዘጋጀት አስፈላጊ መሆኑንም ነው አስተያየት ሰጪዎቹ የተናገሩት፡፡

በተለይም ሕዝባዊ ተሳትፎውን ለማስተባበር የተቋቋመው የህዳሴ ግድብ አስተባባሪ ብሔራዊ ምክር ቤት ጽሕፈት ቤት በተለያዩ የኅብረተሰብ ክፍሎች ቃል የተገባው ገንዘብና ቁሳቁስ ተከታሎ ገቢ እንዲሆን ከማድረግ አንፃር ያሉበትን ክፍተቶች ማስተካከል ይኖርበታል፡፡ በተጨማሪም የግድቡ ግንባታ የደረሰበትን ደረጃ ወቅታዊ መረጃዎች መስጠትና የሚጠናቀቅበትን ጊዜ በይፋ መግለጽ ቢቻል ተስፋን የሚያጭር በመሆኑ ቢታሰብበት መልካም ነው፡፡

ባለሀብቱ በህዳሴ ግድብ ጉዳይ ላይ በራሱ ተነሳሽነት ድጋፉን አጠናክሮ መቀጠል እንጂ ጉትጎቶና ልምምጥ ሊደረግ አይገባም ነበር፡፡ ለመሆኑ ባለፉት አራትና አምስት ዓመታት ውስጥ በአደባባይ ቃል የገባውን የድጋፍ ገንዘብ ያልከፈለ ባለሀብትስ መቼ ይሆን ቃሉን እውን የሚያደርገው?

መንግሥት እስካሁን የገነባቸውና በቀጣይም የሚገነቡ የኢንዱስትሪ ፓርኮች በዋናነት ታሳቢ የሚያደርጉት የአገራችንን ባለሀብቶች ሲሆን ለእነዚህ የኢንዱስትሪ ፓርኮችም ሆነ በአጠቃላይ ለአገራችን አስተማማኝ የኤሌክትሪክ ኃይል ከማቅረብ አንፃር ታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ የሚኖረው አስተዋጽኦ ወሳኝ መሆኑን በማጤን የድጋፍ እጃቸውን ለመዘርጋት ጊዜው አሁንም አልረፈደም፡፡

በእርሻ፣ በኢንዱስትሪ፣ በኮንስትራክሽንና በሌሎች ዘርፎች የተሰማራው ባለሀብት ከፍተኛ የኃይል ተጠቃሚ እንደመሆኑ መጠን ለአገሩ ህዳሴ የበኩሉን ሚና መጫወት አለበት፡፡ በተለይ በልማት ከፍተኛውን ሚና መውሰድ ያለበት ባለሀብቱ ነው፡፡ ስለዚህ የግል ባለሀብቱ እስካሁን ላደረገው ድጋፍ የሚመሰገን ሆኖ ግድቡ በቀጣይ የሚኖረውን አገራዊ ጥቅም ከግምት በማስገባት ድጋፍ ማድረግ ይጠበቅበታል፡፡

በእርግጥ ንግድና ኢንቨስትመንት በውድድር የታጀበ እንደመሆኑ መጠን በውድድሩ ያልተሳካላቸው ባለሀብቶች ሊኖሩ ይችላል፤ ነገር ግን በኢትዮጵያ ሕዝብ ፊት ለዚያውም በመገናኛ ብዙኃን ቃል ተገብቶ ምስጋናና ሽልማት ተወስዷልና ቃልን ማክበር፣ አገራዊ ኃላፊነትን መወጣት ያስፈልጋል፡፡ በአገራችን ቃሉን የማይጠብቅ ሰው ‹‹ቃል አባይ›› ይባላል፡፡ የዚህ ጽሑፍ መልዕክትም ባለሀብቶች የገቡትን ቃል ያክብሩ፣ የዜግነት ግዴታቸውን ይወጡ ነው፡፡

በመሆኑም በተለያዩ አጋጣሚዎች የገቡትን ቃል አክብረው ለግድቡ ግንባታ ድጋፋቸውን ቢሰጡ መልካም ነው፡፡ ግድቡ ተጋምሷል፣ መጠናቀቁ አይቀሬ ነው፡፡ በኤሌክትሪክ ኃይል እጥረትና መቆራረጥ ምክንያት ክፉኛ ሲያማርሩ የምንሰማቸው ባለሀብቶች ግድቡ ሲጠናቀቅ ከሌላው ኅብረተሰብ በተለየ መልኩ ተጠቃሚ እንደሚሆኑ ግልጽ ነው፡፡

ባለሀብቶቻችን እንደ ማንኛውም አገር ወዳድ ኢትዮጵያዊ የግድቡን መጠናቀቅ በታላቅ ተስፋና ጉጉት እንደሚጠብቁ እምነት አለኝ፡፡ ሆኖም ቃላቸውን ያልጠበቁትም ሆነ አንዳችም ድጋፍ ያልሰጡት ባለሀብቶቻችን በሕዝብና በመንግሥት ሀብት ግንባታው ሲጠናቀቅ ከበረከቱ ለመቋደስ የሚያስቡ ከሆነ ግን በእርግጥ ከታሪክ ተወቃሽነት እንደማያመልጡ በሚገባ ሊገነዘቡት የሚገባ ሀቅ ነው፡፡

ከአዘጋጁ፡- ጽሑፉ የጸሐፊውን አመለካከት ብቻ የሚያንፀባርቅ መሆኑን እንገልጻለን፡፡