Monday, November 28, 2022
ሌሎች ዓምዶች
    - Advertisement -
    - Advertisement -
    ማኅበራዊበአሥር ሺሕ የሚቆጠሩ አባወራዎችን ከቀያቸው ያፈናቀለው መጤ አረም

    በአሥር ሺሕ የሚቆጠሩ አባወራዎችን ከቀያቸው ያፈናቀለው መጤ አረም

    ቀን:

    ጌልኦ ዑመር ትባላለች፡፡ በአፋር ክልል አሚባራ ወረዳ 01 ቀበሌ ተወልዳ እንዳደገች ትናገራለች፡፡ ከዛሬ 20 ዓመታት በፊት አግብታ አራት ልጆች አፍርታለች፡፡ በመንደሩ በነበራቸው አራት ሔክታር መሬት ላይ ስንዴና ማሽላ ያመርቱበት እንደነበር ታስታውሳለች፡፡

    በአካባቢው የፕሮስፒስ አረም (በኅብረተሰቡ ዘንድ ‹‹ወያኔ ዛፍ›› ተብሎም ይታወቃል) እየተስፋፋ መምጣቱ በመጀመሪያ የእርሻ መሬታቸውን በኋላም እንስሶቻቸውን ነጥቋቸዋል፡፡ እሷና የአካባቢው ነዋሪዎች የእርሻ መሬታቸውን ለአረሙ አስረክበው ከሥፍራው መውጣታቸውን ትናገራለች፡፡

    የፕሮስፒስ ጁሊ ፍሎራ አረም፣ በ1970 ዓ.ም. አካባቢ ወደ ኢትዮጵያ እንደመጣ ይነገራል፡፡

    ዛሬ ላይ በአፋርና በሶማሌ ክልል ብቻ ከሁለት ሚሊዮን ሔክታር በላይ መሬት በዚህ መጤ አረም እንደተሸፈነ መረጃዎች ያሳያሉ፡፡ በሶማሌ ክልል ብቻ ከ20 ሺሕ ሰው በላይ አፈናቅሏል፡፡ አረሙ እስከ አምስት ሜትር ድረስ ወደ መሬት የሚዘልቅና ቁመቱም ሁለት ሜትር ድረስ ሊያድግ የሚችል ነው፡፡ ከፍተኛ ውኃም ይጠቀማል፡፡ ጥላ ከመሆን ውጪ ግን ምንም ጥቅም እማይሰጥ አረም ሲሆን፣ አዋሽ ብሔራዊ ፓርክንም አደጋ ላይ ጥሏል፡፡

    አቶ ዳዊት ዓለሙ ይባላሉ፡፡ የኬሚካልና ኮንስትራክሽን ግብአቶች ምርምር ማዕከል የአካባቢ ጥበቃ ሙያ ደኅንነትና ኢነርጂ ዳይሬክተር ናቸው፡፡ ይህን መጤ አረም በማጥፋት መሬቱ ለተለያዩ ሰብል ልማቶች እንዲውል፣ አረሙን ዳግም በመፍጨት ለኢንዱስትሪዎች የኃይል ምንጭ እንዲሆን የሚሠራው ፕሮጀክትም አስተባባሪ ናቸው፡፡

    የአረሙ መስፋፋት ከአገር አልፎ ድንበር ዘለል እየሆነ በመምጣቱ አርሶ አደሮች ‹ሰው ነው ያመጣው› በማለት እርስ በእርስ እየተወነጃጀሉ ነው የሚሉት አቶ ዳዊት፣ አረሙ ቀድሞ ከሚገኝበት በመስፋፋት በመላው አገሪቱ እየተዛመተ፣ ውኃ አዘል የሆኑ መሬቶቹን እየተሻማ፣ ትልልቅ እርሻ ሊሆኑ የሚችሉ መሬቶችን እየዋጠና እያደረገ መሆኑን አክለዋል፡፡

    አረሙ የያዘውን ቦታ በማስለቀቅና አፈናቅሏቸው የነበሩትን ነዋሪዎች ወደቦታቸው ተመልሰው የእርሻ ሥራቸውን እንዲያከናውኑም ሥራ መጀመሩን ገልጸዋል፡፡

    አሚባራ በአፋር ክልል መጤው አረም ከተንሰራፋባቸው ወረዳዎች አንዷ ነች፡፡ ግማሽ አካሏን በሚባል መልኩ በአረሙ ተውጣለች፡፡ አብዛኛዎቹ ነዋሪዎቿም በአረሙ ምክንያት ትተዋት ሄደዋል፡፡

    በአብዛኛው ከአውሮፓ ኅብረት በሚገኝ ገንዘብ የሚደገፈው ፕሮጀክቱ፣ የወረዳዋን ነዋሪዎች ወደ ቀድሞ ኑሯቸው እንዲመለሱ ለማስቻል ከመሥራት ባለፈም ግብርናንና ኢንዱስትሪን በማስተሳሰር አራት ሺሕ ሔክታርን የሸፈነውን አረም በማንሳት ለበጋ መስኖና የስንዴ እርሻ መሬቱን ዝግጁ እያደረገ ይገኛል፡፡

    አረሙን ከሥሩ እየቆረጡ በመፍጨት አረሙን ማፅዳትና እስከ አምስት ሜትር የሚደርሰውን የአረሙን ሥር ነቅሎ ማውጣት የሚችሉ ማሽኖችም ሥራ ጀምረዋል፡፡

    የወጣው ሥር የሚቃጠል ሲሆን፣ የተፈጨው የአረሙ የላይኛው ክፍል ደግሞ ተጭኖ ወደተለያዩ ፋብሪካዎች በመላክ በተለይ ለሲሚንቶ ፋብሪካዎች የኃይል ምንጭ ሆኖ እንደሚያገለግል አቶ ዳዊት አስረድተዋል፡፡

    ይህም ፋብሪካዎች ከዚህ ቀደም ይጠቀሙ በነበረው ከባድ ናፍጣ ምክንያት የሚከሰተውን የአየር ብክለት ከማስቀረቱም በተጨማሪ፣ በዓመት አንድ ሚሊዮን ቶን የድንጋይ ከሰል ለመጠቀም የሚወጣውን ከ300 ሚሊዮን እስከ 100 ሚሊዮን ዶላር ሊያስቀር ይችላል፡፡

    ማሽኖቹ በቀን 45 ኪሎ ሜትር የሸፈነ አረም ሙሉ በሙሉ በማፅዳት መሬቱን ለተፈለገው እርሻ ዝግጁ የሚያደርጉ ናቸው፡፡

    በሶማሌ ክልል ተመሳሳይ ሥራ እንደሚጀመር የተናገሩት አቶ ዳዊት፣ መሬቱ ከአረሙ ከፀዳ በኋላ ከሥር ከሥር ወደሚፈለገው ተግባር እንዲውል ለማድረግ የሚመለከታቸው መሥሪያ ቤቶች በትብብር መሥራት እንዳለባቸው አሳስበው፣ አረሙ ሊመለስ እንደማይገባም አጽንኦት በመስጠት ተናግረዋል፡፡

    እየተስፋፋ የመጣውን መጤ አረም በመጠቀም ኃይል ማግኘት የሚያስችል ፕሮጀክትም ይፋ ሆኗል። የተገኘው መረጃ እንደሚጠቁመው፣ አንድ የመጤ አረም ተክል በአማካይ በቀን እስከ ሰባት ሊትር ውሃ ከመሬት ውስጥ የመምጠጥ አቅም አለው። በአፋር ክልል ብቻ በአረሙ ሳቢያ በዓመት ከ3.1 ቢሊዮን ሜትሪክ ኪዩብ በላይ ውኃ ይባክናል።

    አረሙን በመጠቀም ኃይል በባዮ ማስ ማግኘት የሚያስችለውን ፕሮጀክት ለመተግበር እ.ኤ.አ ከ2015 ጀምሮ ዝግጅት ሲደረግ መቆየቱን አቶ ዳዊት ተናግረዋል፡፡

    ከፕሮጀክቱ በሚገኘው ኃይል ከውጭ የሚገባውን የድንጋይ ከሰል እስከ 40 በመቶ ለመተካት ግብ መያዙና የውጭ ምንዛሪን ለማዳንና ለሥራ ዕድል ፈጠራም ያለው ፋይዳ ከፍ ያለ መሆኑንም አክለዋል።

    በአሁኑ ወቅት አረሙ ወንዞችን ተከትሎ እየተስፋፋ መሆኑን፣ በኦሮሚያ፣ አማራና ደቡብ ክልሎችም እየተከሰተ መሆኑን ጠቁመዋል። አሁን ያለው የአረሙ መጠንም ለሚቀጥሉት ሃምሳ ዓመታት ከባዮማስ ኃይል መስጠት እንደሚያስችል ተጠቁሟል፡፡

    በአሚባራ ወረዳ የሚገኙ ቀበሌዎችን ከሰው ነፃ በማድረግ የአውሬዎች መኖሪያ አድርጎ የነበረውን አረም፣ ምንጣሮው ሲጀመር ማሽኑን ከማንቀሳቀስ ጀምሮ የአካባቢው ነዋሪዎች በብዛት ተቀጥረው እየሠሩ መሆኑን አይተናል፡፡

    ጌልኦ ደግሞ የእርሻ መሬቷን ለመረከብ በጉጉት እየጠበቀች ነው፡፡ የአካባቢው የጎሳ መሪዎችም ወደ ቀዬአቸው ከረዥም ዓመታት በኋላ መመለስ በመቻላቸው ምስጋናቸውን ለአምላካቸው ተሰብስበው ሲያቀርቡ ተመልክተናል፡፡

    spot_img
    - Advertisement -

    ይመዝገቡ

    spot_img
    spot_img

    ተዛማጅ ጽሑፎች
    ተዛማጅ

    በችግር የተተበተበው የሲሚንቶ አቅርቦት

    ሲሚንቶን እንደ ግብዓት ተጠቅሞ ቤት ማደስ፣ መገንባት፣ የመቃብር ሐውልት...

    ‹‹የናይል ዓባይ መንፈስ›› በሜልቦርን

    አውስትራሊያ ስሟ ሲነሳ ቀድሞ የሚመጣው በተለይ በቀደመው ዘመን የባህር...

    ‹‹ልብሴን ለእህቴ››

    ለሰው ልጅ መኖር መሠረታዊ ፍላጎት ተብለው ከተዘረዘሩት ውስጥ ልብስ...

    የአዲስ አበባ ትምህርት ቤቶች የምርመራ ውጤት እስከምን?

    በፍቅር አበበ የትምህርት ጥራትን፣ ውጤታማነትንና ሥነ ምግባርን ማረጋገጥ ዓላማ አድርጎ...