Sunday, January 29, 2023
- Advertisement -
- Advertisement -
ኪንና ባህልዕድሜ ጠገቡ የግእዝ ብራና እንዴት ከአገር ወጣ?

ዕድሜ ጠገቡ የግእዝ ብራና እንዴት ከአገር ወጣ?

ቀን:

ሰሞኑን የውጪውን ዓለም መገናኛ ብዙኃን በተለይ የእስራኤልን ትኩረት የሳበው ቤተ እስራኤላውያን ወደ ቀደምት መኖሪያቸው ኢትዮጵያ መጥተው ለሥርዓተ አምልኮ ይጠቀሙበት የነበረውን የግእዝ መዝሙረ ዳዊት መጽሐፍን ይዘው መመለሳቸውን የሚገልጸው ዜና ነው፡፡

ብርቅዬው መጽሐፍ በብራና ላይ የተጻፈና ከአያት ቅድመ አያት ሲተላለፍ የመጣ መሆኑን ዘ ታይምስ ኦቭ እስራኤል በድረ ገጹ ዘግቧል፡፡

ከሦስት አሠርታት በፊት ቤተ እስራኤሎቹ የአስካቦ መሺሃ ቤተሰብ በጎንደር አካባቢ ከሚገኘው የገጠር ቤታቸው በድብቅና በአጭር ጊዜ ውስጥ ወደ አዲስ አበባ በመምጣት፣ ከዚያም እስራኤል መግባታቸው የገለጸው ዘገባው፣ ከትውልድ ወደ ትውልድ ሲተላለፍላቸው የመጣውን ግዙፉን በብራና ላይ የተጻፈውን መዝሙረ ዳዊት ግን አይሁዳዊ ላልሆኑ ለአንድ የቤተ ክርስቲያን ካህን በአደራ መስጠታቸውን ያትታል፡፡

ከሠላሳ ዓመታት በላይ ብራናው የት እንዳለ ሲከታተሉ የቆዩት የቤተ እስራኤል ቤተሰብ ባለፈው የካቲት ወር ጎንደር ዘልቆ ለባለ አደራው 1,200 ዶላር በመክፈል በእጃቸው አስገብተዋል፡፡

150 ምዕራፎችና ተጨማሪ ምዕራፍ የያዘው ብራናው በጥቁር ከተጻፈው በተጨማሪ የተወሰኑ ክፍሎች በቀይ ተጽፈውበታል፡፡

ባለፈው ሰሞን (ሰኔ 17) መጽሐፉ በደቡባዊ እስራኤል ውስጥ በኪርያት ጋት በሚኖሩት አቶ ምንተስኖት ማሞ ቤት ከሠላሳ አራት ዓመት በኋላ ለመጀመርያ ጊዜ  ለጸሎት ጥቅም ላይ መዋሉ ተገልጿል፡፡ በብራናው አንድ ገጽ ላይ የሰንበቶ ቅም ቅም አያት እርቅሼን ሴኩዊን ስም ተጽፎ ተገኝቷል፡፡

ዕድሜ ጠገቡ የግእዝ ብራና እንዴት ከአገር ወጣ? | Ethiopian Reporter | ሪፖርተር
የቴል አቪቭ ዩኒቨርሲቲ የነገረ ድርሳን ባለሙያዎችና ተማሪዎች ብራናውን ሲመረምሩ

‹‹መጽሐፉ ሲነበብና የአያቴ ስም ሲገኝ በኩራትና በደስታ ተውጬ ነበር፤››  ያሉት አቶ ሰንበቶ፣ በታሪክ ጠቃሚ የሆኑ ቅርሶች ከአገር እንዳይወጡ የሚደነግገውን የኢትዮጵያን ሕግ መጣሱ ምንም እንዳላሳሰባቸው ገልጸዋል፡፡ ‹‹ይህ መጽሐፍ የትኛውም የኢትዮጵያ ሕግ ከመጻፉ ከረዥም ጊዜ በፊት በቤተሰቤ ውስጥ ነበር፤›› በማለትም፡፡

‹‹ሁላችንም ብራናውን በእጃችን ስንይዘው ወደ እኛ የተመለሰ የቤተሰባችን አካል መስሎ ተሰማን፤›› ማለታቸውም ተዘግቧል፡፡

ከ300 ዓመታት በፊት ከኖሩ ቅድመ ቅድመ አያቶች እየተላለፈ የመጣውን የብራናውን መዝሙረ ዳዊትን፣ ለአካዴሚክ ዓላማ የመለገስ ፍላጎት እንደሌላቸውም አቶ ሰንበቶ ተናግረዋል።

ብራናው ከአገር እንዴት ወጣ?

ከሁለት መቶ ዓመታት በላይ እንዳስቆጠረ፣ በእስራኤል የነገረ ድርሳን (ፊሎሎጂ) ባለሙያዎች የተገለጸለት ጥንታዊው የግእዝ መዝሙረ ዳዊት ብራና ከኢትዮጵያ እንዴት ሊወጣ ቻለ? የሚል ጥያቄ ተነስቶበታል፡፡

በአገራዊው የቅርስ ጥናትና አጠባበቅ አዋጅ ቁጥር 209/1992 መሠረት የብራና ጽሑፎች ከአገር መውጣት አይችሉም፡፡ በቅርስ ጥናትና ጥበቃ ባለሥልጣን የቅርስ ምዝገባ፣ ቁጥጥርና  ደረጃ  ማውጣት  ዳይሬክተር  አቶ ደሳለኝ  አበባው ለሪፖርተር እንደገለጹት፣ የብራና ቅርሶቻችንን በድሮ ጊዜ ቢሠሩም ሆነ ዛሬም ቢሠሩ ከአገር መውጣት አይችሉም፡፡

በቅርስ ጥናትና አጠባበቅ አዋጅ መሠረት፣ የመጀመሪያው የቅርሱ ጠባቂ የሆኑ የእምነት ተቋማት ብራናዎችን በአግባብ የመጠበቅ፣ የመንከባከብና ከአደጋ መጠበቅ አለባቸው፡፡

በቅርስ ባለሥልጣን አሠራር፣ ከሚንቀሳቀስ ቅርስ ውስጥ የሚመደበው የብራና መጽሐፍ ከአገር ወጥቶ ሊዘዋወር ባለቤትነቱ ለሌላ ሊሸጋገር አይችልም፡፡ አገርን ለማስተዋወቅ በልዩ ሁኔታ ሕግና ሥርዓትን ተከትለው ለጊዜያዊ ኤግዚቢሽኖች ቅርሶች ከአገር ሊወጡ ይችላሉ፡፡

ይሁን እንጂ ሰሞኑን ከአገር ወጥቶ እስራኤል ስለገባው የመዝሙረ ዳዊት ብራና ጉዳይ የጠየቅናቸው ዳይሬክተሩ፣ ከባለሥልጣኑ ዘንድ ብራናውን በተመለከተ የቀረበ ጥያቄ አለመኖሩን ገልጸዋል፡፡

በኤርፖርትም ሆነ በኬላዎች ቅርሶች ሾልከው እንዳይወጡ ለጉምሩክም ሆነ ለፖሊስ አካላት የቅርስ አጠባበቅ ማስገንዘቢያ ሥልጠና በየጊዜው የተሰጠና ጥበቃው የተጠናከረ በመሆኑ ቅርሶች ያለፈቃድ እንደማይወጡ የገለጹት ዳይሬክተሩ፣ ምናልባት ‹‹በዲፕሎማቲክ ሽፋን›› በቪአይፒ በር ሊሾልኩ እንደሚችሉ ግምት አላቸው፡፡

ቅርሱን በተመለከተ ባለሥልጣኑ በእስራኤል ከሚገኘው የኢትዮጵያ ኤምባሲ ጋር  እንደሚነጋገርም ሳይገልጹ አላለፉም፡፡  

ኢትዮጵያውያን አይሁዶች ከ1970ዎቹ አጋማሽ ጀምሮ ወደ እስራኤል ሲጓዙ ጥቂት የከበሩ የኦሪት መጽሐፎችን ይዘው ይወጡ እንደነበር የዘገበው ዘ ታይምስ ኦቭ እስራኤል፣ የቴል አቪቭ ዩኒቨርሲቲ በኢትዮጵያውያን አይሁዶች ቅዱሳት መጻሕፍት ላይ ያተኮረ የትምህርት ፕሮግራም እ.ኤ.አ. በ2020 መክፈቱን የፕሮግራሙ መሪ የሆኑትን ዳሊት ሮም-ሺሎኒን ጠቅሶ ዘግቧል፡፡  

ስለ ቤተ እስራኤሎች ያለው መረጃ አነስተኛነትና ስለእነሱ ያለው ዕውቀት ሊጠፋ እንደሚችል በመገንዘብ ነው ፕሮግራሙ የተከፈተው ያሉት መሪው፣ ‹‹እነዚህ የባህል ሀብቶች ለመጥፋት ተጋልጠዋል፤›› ማለታቸውን ዘገባው አክሏል፡

spot_img
- Advertisement -

ይመዝገቡ

spot_img

ተዛማጅ ጽሑፎች
ተዛማጅ

የገጠር መሬት ማሻሻያና የመሬት ባለቤትነት ጥያቄ በኢትዮጵያ

በኢትዮጵያ ከቅርብ ወራት ወዲህ መሬትን በተመለከተ ጠንከር ያሉ የለውጥ...

በፖለቲከኞች እጅ ያለው ቁልፍ

ኢትዮጵያ በተለይ ካለፉት አምስት ዓመታት ወዲህ ሰላሟ መረጋጋት አቅቶታል፡፡...

የኤክሳይስ ታክስ ረቂቅ አዋጅ ፓርላማው ያፀደቀውን አዋጅ የሚጥሱ ድንጋጌዎችን በማካተቱ እንዳይፀድቅ ተጠየቀ

ሰሞኑን ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የቀረበው የኤክሳይስ ታክስ ማሻሻያ...

በፀጥታ ችግር ሳቢያ ከተለያዩ አካባቢዎች ተፈናቅለው አማራ ክልል የገቡ ዜጎች ቁጥር 800 ሺሕ መድረሱ ተነገረ

በቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል 112 ሺሕ ተማሪዎች ከትምህርት ገበታ ውጪ...