Tuesday, November 29, 2022
ሌሎች ዓምዶች
    - Advertisement -
    - Advertisement -

    የተመረጡ ፅሑፎች

    ለታይታ ብቻ!

    ሰላም! ሰላም! ሰሞኑን የአንድ ልባም ወጣትን አርዓያነት ያለው ተግባር ሳስብ በዘመኑ ትውልድ ላይ ያለኝ እምነት ተጠናከረልኝ፡፡ ጋራና ሸንተረሩን ወጥታና ወርዳ በከፍተኛ ድካም ላቧን እያንጠባጠበች ቅጠል ለቅማና ተሸክማ ያሳደገችውን እናት የምረቃ ጋዋኑን አልብሶ፣ እሱ ደግሞ ዘወትር የምትሸከመውን ማገዶ ተሸክሞ የዘከረው ወጣት ልብ ብርሃንነት ግርም እንዳለኝ ነው። እናቱን በአገሩ፣ አገሩን ደግሞ በእናቱ መስሎ ያስተላለፈው መልዕክት ለእኔ ደላላው አንበርብር ምንተስኖት ትልቅ ትርጉም አለው፡፡ አንዳንዶች በክፋት መንፈስ ተወስደው አላስፈላጊ ዕሳቤ ውስጥ ቢገቡም፣ በበኩሌ ግን ወጣቶቻችን ልባቸው በሰብዓዊነት ሲታነፅ ለአገር መልካም ነው እላለሁ፡፡ “እኔ ምለው? አንዳንዶች ምን ነክቷቸው ነው ክፋት ብቻ ውስጣቸው የሚመላለሰው?” ብዬ አዛውንቱን ባሻዬን ብጠይቃቸው፣ “ፈጣሪ ሲጣላህ ልብህ የክፋት ማደሪያ ነው የሚሆነው…” አሉኝ። እውነታቸውን ነው እኮ፡፡ ብዙኃኑ ሕዝባችን አዛኝና ደግ ሆኖ ሳለ ውስጡ የበቀሉ የክፋት አጋፋሪዎች ጉዳይ ቢያሳዝንም፣ እርስ በርስ ከተመካከርን መላ አናጣም ብዬ አምናለሁ፡፡ ምሁሩ የባሻዬ ልጅ፣ “አንዳንዱ ማገዶ ይፈጃል እንጂ መብሰሉ አይቀርም…” የሚል አባባል አለው፡፡ ብስለት ያስፈልገናል!

    ምንም ቢሆን ስለነበር ከእኛ በላይ ብዙ የከተበ የለም። የሦስት ሺውን ትቼ የእኔን የሃምሳ ዓመት ትውስታ ላጫውታችሁ። በአንድ ወቅት ብለን ወግ ስንጀምር እያንዳንዱ ትውልድ የራሱ ወቅቶች እንዳሉት አይጠፋንም፡፡ ለዚህም ነው የየራሳችንን ወግ ስንጀምር ገጠመኞቻችን ብዙ ናቸው፡፡ ለምን እንደሆነ እንጃ ጎረምሳ ሳለሁ በብስክሌት ጋላቢነት የሠፈሬን ወጣት ልብ ያሸፈትኩበት ዘመን ነው ትዝ የሚለኝ። ለነገሩ ያኔ መሸፈትም ማሸፈትም ቀላል ነበር። እንዳሁኑ ጠበቅ አላለም። ማለቴ የዘንድሮ ልጅ ‘ጓደኛዬ ሳይክል ጋለበ’ ብሎ ጀሌው የሚሆንበት ዘመን አይደለም ለማለት ፈልጌ ነው። ከፖለቲካ ውጪ መጫወት አይቻልም እንዴ? እንዴት ነው ነገሩ፡፡ የዘንድሮ ልጅ ሲጀመር… ብስክሌት መጋለብ አይደለም ወጥቶም በእግሩ መሮጥ የታከተው ይመስላል። የሚያስቀምጥ ነገር በዝቷላ። ደግሞ ማን ከማን አንሶ እየተባለ ወላጅ ከወላጅ ሳንቲም የመዝራት አቅም በሚለካካበት በዚህ ዘመን፣ የትኛው ልጅ ነው ጓደኛው ሳይክል ጋልቦ እሱን ቅናት ሲጋልበው የሚያድረው? እውነቴን ነው እኮ። መጪው ትውልድ እኮ ዕድለኛ ነው። የጠየቀው ሁሉ ሳይሟላለት አያድርም። የወላጅ ጥያቄ ግን ተከድኖ አድሮ ተከድኖ ይውላል። ‘ዚስ ኢዝ ሳክሪፋይስ!’ ብለን እንለፈውና አብረን ሳይክል እንጋልብ። ምን ይለናል!

    ያው የምታውቁ እንደምታውቁት በእኛ ዘመን ደግሞ ብስክሌት መጋለብ በ‘ዱርዬነት’ ያስፈርጅ ነበር። በነገራችን ላይ ፍረጃን ከሕዝብ ያልተማረ መንግሥት የትም ዓለም የለም። ከእኛም በፊት ካላችሁ ደግሞ ብስክሌት አገራችን መሬት ላይ በቀጭን ጎማዋ ሽር ማለት ስትጀምር፣ ‘ስፒሪቹዋሊ’ በዲያቢሎስ ሥራ ታውጃ ‘ሶሺዮሎጂካሊ’ የጋለባትን አስገልላ ነበር ይባላል። “መቼ እኛ የምንጋልበው እንወዳለን የሚጋልበንን እንጂ?” ያለው ምሁሩ የባሻዬ ልጅ ነው። ይኼን አባባሉን ባሻዬ ዳዊት እየደገሙ በማስተጋባቱ ፀበል ካዘዙለት ይኼው አራት ቀኑ ነው። አፍና ልቦና ሥራቸው ተቀራራቢ መሆኑን ከመጽሐፉ እንጂ ከሲግመን ፍሮይድ ስላልቀሰምን፣ ፀበል ‘ሳይኮ ቴራፒያችን’ ነው ብንል እንስት ይሆን? ትርጉም ከፈለጋችሁ የባሻዬን ልጅ ፀበል ሲጨርስ ጠይቁት። አደራ ትርጉም ይገላል ብላችሁ የማታምኑትን ብቻ ይመለከታል ማስታወቂያው፡፡ በዛ አይደል!

    እና ምን ነበር የምናወራው? በየት በየት አድርጌ ብጋልብ ነው ፀበል የረጨኋችሁ? ግድ የለም እሺ አሁን ወደ ገደለው ገባሁ። እንደለመድኩት አንድ ቀን ብስክሌት ተከራይቼ ስከንፍ ለካ ሳይታወቀኝ ከሠፈሬ ርቄያለሁ። በኋላ ሳስበው ግን አብዮት ጠባቂዎች ስላስቆሙኝ አገሬን ለቅቄ የማላውቀው አገር ድንበር የገባሁ መስሎኝ እንጂ የትም አልሄድኩም። ትዝ ይለኛል ሁለት ረጃጅም ወጠምሻ መለዮ ለባሾች ነበሩ ያስቆሙኝ። ክው ብዬ ዓይን ዓይናቸውን አያለሁ። እነሱ እኔን አስቁመው የለየለት የተራማጅና የአድሃሪ ክርክር ገጥመዋል። አንዱ፣ “ብስክሌት መንዳት የተራማጅነት ምልክት ነው። ከተራማጅነትም አልፎ አብዮቱ በተቀላጠፈ ፍጥነት እንዲጓዝ የሚያስብን ብሩህ ንቃት የታደለ ወጣትን ይገልጻል…” ይላል። ያኛው፣ “የሠራተኛው መደብ ትግል በላቡ፣ በእጆቹና በእግሮቹ ላይ በተመሠረተ ተፈጥሮአዊና ጠንካራ ዜጋ ትግል እንጂ፣ ስሜትን እያነሆለለ የሩቅ ግብና ዓላማን በሚያድበሰብስ ‘ሜካኒካዊ ቁስ አካል’ አይሰምርም…” ይላል። ማርክሲዝም እንዲህ ነበር የሚተነተነው!

    በመሀል እኔ ያለሁበትን አላውቅ፣ የምጋልበውን አላውቅ፣ የሚጋልበኝን አላይ፣ በድን በሉኝ ምን አለፋችሁ። መጨረሻዬ ናፈቃችሁ መሰለኝ? እህ… እንዲያ ካለ እሰጥ አገባ በተዓምር ካልሆነ በምን ልተርፍ ኖሯል? ተፋጠው እንኳን እነሱ አንጃዎቹ መሪዎቻቸው በቅጡ ባላጠኑት ፍልስፍና እየተነታረኩ ሲረሱኝ እግሬ አውጪኝ ብዬ ተፈተለኩ። አታምኑኝም ከዚያ ወዲህ ብስክሌት ጋልቤ አላውቅም፡፡ አገላለቡም እንደተደናገረኝ አለሁ። አሁን በቀደም ረጅም የታክሲ ሠልፍ መሀል ትንኝ አክዬ ‘ራቭፎር’ የማሻሽጣቸው ደንበኞቼ ዘገየህ እያሉ ሲጮሁብኝ ብቻ ተማረርኩ። “ሳይክል ልግዛ ይሆን?” ብዬ አሰብኩ። በኋላ ደግሞ አዙሬ ሳስበው እንኳን በሳይክልና በመኪና በእግር መተላለፍ ባቃተን ጎዳና ላይ ትናንት ኑር ብሎኝ ያመለጥኩት ቀኔ ዞሮ ቢመጣስ ብዬ ተውኩት። ብትከንፉ፣ ብትበሩ፣ ብትንሸራተቱና ብትቅበጠበጡ እለፍ ካልተባላችሁ መቼ ታልፉና ዘንድሮ? አይደል እንዴ!

    ደግሞ ምን ሆነ መሰላችሁ? ያን ያልኳችሁን ‘ራቭፎር’ አሻሽጬ፣ “ያበደ ባለሁለት መኝታ ኮንዶሚኒየም አለ…” ተብዬ ተደወለልኝ። ‘ኮንዶሚኒየም ካበደ ማንን ተስፋ ልናደርግ ነው?’ እያልኩ በውስጤ ወደ ተጠራሁበት በረርኩ። ለመሆኑ የኮንደሚኒየም ወሬ ሲነሳ ለምን ይሆን የሚነዝረን? እውነቴን እኮ ነው። በቀደም ከባሻዬ ጋር ስለዚህ ጉዳይ ስንጫወት፣ “እኔ እኮ ምለው…” ብለው ጀመሩ። ሲቀጥሉም፣ “በቀደም ከዚህ ጎረቤታችን ካለው ሱቅ ስኳር ልገዛ ሄድኩ። እኔ ስኳር ሱቅ አትፈልጉኝ ማለቱን መቼ አወቅኩና? በኋላ ‘እንዲያውም ምንም የለህም?’ ስለው ባለ ሱቁ ከት ብሎ እየሳቀብኝ፣ 40 ዓመት ካለፈ በኋላ ስኳር ለጤና ጥሩ እንዳልሆነ ምክር ቢጤ አይለግሰኝ መሰለህ? መቼ ዕለት ደግሞ ያው እንደ ልማዷ ውኃ ራሷ ውኃ ጠምቷት ነው መሰል እልም ብላ ስትጠፋ፣ ጉሮሮዬ አድርጎት የማያውቀውን ክው ብሎ ደረቀ። አይ ባሻዬ ወንዱ! አረጀሁልህ እኮ አንበርብሬ! አሁን እኔ በዱር በገደሉ እየገባሁ ፋሽስትን ያባረርኩ እመስላለሁ? ይኼውልህ ዘመን ወንዙን አድርቆ፣ ቧንቧዬን አዘግቶ፣ ታሽጎ የሚሸጥ ውኃ ላይ ጣለኝ። እሱን ፉት እያልኩ ሳለሁ የኮንዶሚኒየም ዕጣው በደረሰበት መጭበርበር ምክንያት ተሰረዘ ተብሎ በሬዲዮ ሲነገር ስሰማ ትን አይለኝ መሰለህ? እሱ ባለቤቱ ምህረቱን ልኮልኝ እንጂ ድንጋጤው ከትንታው ጋር ተጋግዞ ይዞኝ ሄዶ ነበር…” ብለው ትንፋሽ ሰብስበው ሲያበቁ፣ “እኔ ምልህ ግን አንበርብር… ውኃው አብዶ፣ ስኳሩ አብዶ፣ የሚሸጥ የሚከራየው ቤት አብዶ፣ የምንበላው አብዶ፣ የምንጠጣው አብዶ፣ ሌብነቱ ደግሞ ጭራሽ ጨርቁን ጥሎ አብዶ… መጨረሻችን ምን የሚሆን ይመስልሃል?” ሲሉኝ፣ “ምኑን አውቄ ባሻዬ! ምኑን አውቄ!” ከማለት ውጪ መልስ አልነበረኝም፡፡ ከየት አምጥቼ!

    እንሰነባበት? “እውነትም እንደተባለው ያን ያበደ ባለሁለት መኝታ ኮንዶሚኒየም ቤት አሻሻጥኩት። ለማመን በሚያስቸግር ሁኔታ ቤቱ ብዙ ሺሕ ብር ወጥቶበት ታድሷል። ኩሽናው ክፍትና ተለጣፊ ዕቃ መሰነቂያ ያለው ሆኖ ተደራጅቷል። መታጠቢያ ቤቱ ተቆፍሮ እንደ አዲስ በገንዳ ዘንጦ ተሠርቷል። እያንዳንዱ በር ከስልሳ ሺሕ ብር በታች የማይገመት ዋንዛ እንጨት ሥሪት ነው። ተሸጠ በሁለት ሚሊዮን ብር። ካለ ምን ጣጣ አለ…” እያልኩ ለማንጠግቦሽ ስነግራት፣ “ምናለበት እሱ ቢቆይህና ልብስህን ለባብሰህ ብንወጣ…” ብላ ተማረረችብኝ። ለካ የመልስ ድግስ ተጠርተናል። ሰው ለስንት ክፉ ነገር በሚጠራበት ዘመን ማን የሞላው ነው ደግሶ የጠራኝ አላልኩም። ይብላኝ አጠገቡ ያለን አክባሪውን እየረሳ የግለሰብ መብቴ አልተከበረም እያለ ለሚያላዝን። ሽክ ብዬ ሚስቴን አስቀድሜ እኔ ከኋላ ተከትዬ ፌሽታው ላይ ደረስኩ። መብሉ ሳይነሳ በየጠረጴዛው ላይ የቀረበው ውስኪ ሳይከፈት ምን እንደምሰማ ታውቃላችሁ? እኔማ ማንጠግቦሽ አብራኝ ኖራ ባትታዘብ እኚያን አብዮት ጠባቂዎች በሕይወት ካሉ አፈላልጌ አምጥቼም ቢሆን በታዛቢነት እሾም ነበር። የዘንድሮ ታዛቢ ደግሞ በጀቱ ካልፈቀደ አይገኝም። የዘንድሮ በጀት በቁጠባ ነው አሉ! 

     የዳሸን ተራራን የሚያስንቅ ሳህኑ ላይ የቆለለ የድግስ ታዳሚ፣ “ስማ ልጅቷን አላውቃትም ነው የምትለኝ? የለየላት አጭቤ እኮ ናት። ለካ እሱ አላወቀም እንደ ዘንዶ እንደተጠመጠመችበት…” ሲል ሙሽሪትን ያማል። ያኛው፣ “እሱስ ቢሆን በዚህ ዕድሜው ይኼን ያህል ገንዘብ ከየት አምጥቶ ነው? አድናቂዋ ነኝ። ሚሊዮኖች የታቀፈ ላይ በመውደቋ። ይኼም እኮ የድህነት ቅነሳው አካል ነው፣ ይመቻት…” ሲል ጆሮዬ ጥልቅ። “ማንጠግቦሽ ምንድነው የሚያወሩት?” ብዬ ዘወር ስል የጎረሰችው ክትፎ ሚጥሚጣው በአፍንጫዋ መጣ። በሰው ሚጥሚጣ የሰው ስም ሲደለዝ እያየሁ ሳሽሟጥጥ የራሴ ብሶ ቁጭ። እኔስ ፈጣሪ ምሮልኛል። እስኪ እናንተም የራሳችሁን ተከታተሉ። ኋላ በትንታ ዋጋ እንዳትከፍሉ። የዘንድሮ ሚጥሚጣና ፖለቲካ ትንታው አይቻልም፡፡ እንዲያው ለመሆኑ የዘመኑ የነገር ተንታኞች ከየትኛው ዩኒቨርሲቲ ይሆን የሚመረቁት? ግራ ግብት ይላል እኮ!

    ከባሻዬ ጋር የስንብት ወግ ይዘናል፡፡ እኔ አንድ ጥያቄ አቅርቤ እሳቸው ደግሞ፣ “ልጅ አንበርብር፣ እኔን እኮ የሚገርመኝ ሰው ደግነትን ለራሱ ብሎ ማድረግ ነው የሚገባው፡፡ ነገር በግዴታ ይሉኝታ ይዞት ሲያደርገው አስመሳይነት ነው። እምነት ደግሞ ከህሊና ጋር የሚያያዝ እንደ መሆኑ መጠን ውስጡ የልብ ንፅህና አለ፡፡ ከሁሉም በላይ የሚበልጠው እሱ ነው…›” ብለውኝ ሲያበቁ፣ ‹‹ኤድያ! አሁንማ ላይ ላዩን ሆነ ነገራችን ሁሉ…” ብለውኝ በረጅሙ ተነፈሱ። እኔም ዝም እንዳልኩ የውስጣቸውን እስኪተረትሩት መጠበቅ ያዝኩ። ባሻዬ ቀጠሉ፣ ‹‹ተማሪው ላዩ ላይ ያለው ዩኒፎርሙ እንጂ በማስተዋል የሚመራ ትምህርት አይደለም። አስተማሪውም ገቢውን እንጂ ሙያዊ ግዴታውን ረስቷል። ሹማምንቱ ለገጽታቸው ሲሉ እንጂ ሥራቸው የታይታ ብቻ ነው። ሰውም የሚጠበቅበትን ትቶና ሸሽቶ ለቁሳዊና ብልጭልጭ ነገሮች መንፈሱን ሸጦታል። እንዲያው ምን ይሻለናል ብለህ ብትጠይቅ መልሱ ከቋጥኝ ይከብዳል…›› ብለውኝ በዝምታ ተሸብበው ቡናቸውን ፉት አሉ። ነገሩን ሳብላላው ነገራችን በሙሉ ከላይ እስከ ታች ከአንገት በላይ ከሆነ መሰነባበቱን ተረዳሁ። ግን እስከ መቼ ከአንገት በላይ ለታይታ ብቻ? የእኛስ ነገር የቁራ ጩኸት ሆኖ የሚቀጥለው እስከ መቼ ነው? ምሁሩ የባሻዬ ልጅ እየሳቀ፣ “ከአንጀት ካለቀሱ እንባ አይገድም’ የሚባለው ተረስቶ ለታይታ ከአንገት በላይ ሲኮን ችግር አለ፡፡ እስከ መቼ ለታይታ ብቻ ብለን ደግመን ደጋግመን እንጠይቅ…” ሲለኝ፣ እኔም ወደ እናንተ አደረስኩት፡፡ መልካም ሰንበት!    

    Latest Posts

    - Advertisement -

    ወቅታዊ ፅሑፎች

    ትኩስ ዜናዎች ለማግኘት