Sunday, November 27, 2022
ሌሎች ዓምዶች
    - Advertisement -
    - Advertisement -

    የተመረጡ ፅሑፎች

    የማይቻል የለም!

    ሰላም! ሰላም! ውድ ኢትዮጵያውያን ወገኖቼ፡፡ ክረምቱና የኑሮ ክብደቱስ እንዴት ይዟችኋል? አሮጌውን ዓመት ሸኝተን አዲሱን ለመቀበል ከወዲሁ ስናሟሙቅ፣ መጪው ጊዜ የሰላም እንዲሆንልን ከምኞት በላይ ተጨማሪ ኃላፊነት እንዳለብን ማሰብ የግድ ነው፡፡ እኔ እንግዲህ ሁሌም ስለሰላም ተጨንቄ የማሳስባችሁ ሰላም ከሌለ ምንም ስለሌለ ነው፡፡ ለማንኛውም ወደ ተለመደው ወጋችን መለስ ስንል እነሆ ማንጠግቦሽ ባሌ ለምን ወጉ ይቅርበት ብላ ነው መሰል፣ በቀደም ዕለት በሬዲዮ ስሜን ጠርታ ‹ስምህን አውሰኝ…› የሚለውን ዘፈን ጋበዘችኝ። በአንዴ የዝነኝነት መንፈስ ውርር አድርጎኝ ዙሪያ ገባዬን ቁልቁል ማየት ጀመርኩ። እንግዲህ አስቡት? በሬዲዮ ስሜ ተጠራ ብዬ አካባቢዬን ያቃለልኩ፣ ሕዝብ በድምፁ ተወካዩ አድርጎ ቢመርጠኝ ምን ልሆን እንደምችል? ለካ አንዳንዱ ወዶ አይደለም የመጣንበትን ረስቶ የምንሄድበትን የሚያቀዣብርብን ብዬ ከራሴ ጋር አውርቼ ዝም አልኩ። እህ ለማን ይወራል ታዲያ ይኼ? ትርጉምና የነገር አፈታት እያስተዛዘቡን እያያችሁ እስኪ አሁን እንዲህ ያለ ጨዋታ ስትጫወቱ። የተጋበዝኩት ዘፈን ሳያልቅ የቀጠርኳቸው ደንበኞቼ እንዳይደውሉ ፈጣሪን ስማፀን ዘፈኑ ተቋረጠ። መብራት የጠፋ መስሎኝ በሞባይሌ ሬዲዮ ልከፍት ስጣደፍ አንድ ለዛ ሙጥጥ የሆነ የሁካታ ዘፈን ቀጠለ። ቅጥል አልኩ። በቁምነገር መሀል አጉል ቀልድ ጥልቅ ሲል ብግን እንደሚያደርገው ማለት ነው፡፡ ዘንድሮ አቃጣይ በዛ!

    የገጠመኝን ለምሁሩ የባሻዬ ልጅ ሳጫውተው በእሱ ቤት ማሾፉ ነው፣ ‹‹የተቃወሚዎችህ ሴራ ነው…›› አይለኝ መሰላችሁ? ታዲያ እኔም ስልኬ ካልጮኸ ከነበርኩበት ሥፍራ መንቀሳቀስ አልችልም ነበርና ያ ሞዛዛ የሁካታ ዘፈን ሰባት ደቂቃ ደልቆ እስኪያልቅ ብክንክን ብዬ አስጨረስኩት። ድሮስ ምን ምርጫ አለህ አትሉኝም? ውበትና ሙዚቃ እንደ ተመልካቹ ነው ባዮች መሆን አለባችሁ። መቼም እንዲህ ስትሉ ካርል ማርክስ ቢሰማችሁ መደብና ኪነት ምንም ቢሆን ምን ተነጣጥለው አያውቁም። ኪነት ሁሉ የወከለው መደብ ማሳያ ነው እያለ ቅጽ በቅጽ ላይ የጻፈበትን ዘመን ታስረግሙት ነበር። ግን ግን እንዴት ነው የእኛ የውበትና የኪነት ብስለት ከመደቡም ከአተያዩ ማዕዘንም ሆነ፣ ከምኑም ከምኑም የሌለበት መሰለሳ? ለእኔ ብቻ ነው? መቼም ነገር በማስረጃና በምሳሌ ነውና የሚያምረው እስኪ የደላላ ስልኬ እስኪጮህ ትንሽ ላብራራላችሁ። አይዟችሁ በመሀል በመሀል እንዳይሰለቻችሁ እንደ ዘመኑ ማኅበረሰባዊ ሚዲያዎች ሙዚቃና ወሬ እለቅባችኋለሁ፡፡ ከሙዚቃው በላይ የሚያስፈራኝ ግን የወሬው ብዛትና ዓይነት ስለሆነ፣ ወሬያችን የዩቲዩብና የፌስቡክ ገጽታን እንዳይላበስ አደርጋለሁ፡፡ ይሻለናል!

    ይኼውላችሁ ዘመኑ እንደምታዩት ሥር ነቀል ለውጥ ያለ ሥር ሰደድ መረጃና ዕውቀት እያመጣብን ተቸገረን። የት ነን? የት ነበርን? ወዴት ነን? መሰል ጥያቄዎች አፍ እስኪያሲዙ ድረስ ሁሉም ተናጋሪ፣ ሁሉም አዋቂ፣ ሁሉም ፈራጅ፣ ሁሉም ነብይ ሆነ። በበኩሌ ሐሳብን በነፃነት ለመግለጽ መብት እጄንም እግሬንም አውጥቼ ብስማማም፣ በመዘባረቅና ሐሳብን በነፃነት በመግለጽ ሒደት መሀል ሰፊ ልዩነት ያለ ይመስለኛል። ይኼንን ስል ያ ቦጅባጃ የአስረሽ ምቺው ሙዚቃ ዘፍኖ እንዳበቃ፣ ስለሙዚቃ በተለይ ስለአገራችን ሙዚቃ ከእኔ በላይ ላሳር ያሉ ወጣቶች አየሩን ተቆጣጠሩት። ገና ከመጀመራቸው አንደኛው፣ ‹‹እዚህ አገር ለጥበብ ክብር የሚሰጥ ሰው የለም…›› ብሎ በጠቅላላው ወቃን። ይሁን ብዬ እሰማለሁ። አንዳንዴ እኮ ዝም ብሎ ሌሎችን መስማት ጥሩ ነው፡፡ ብንቀበለውም ባንቀበለውም እናገራለሁ የሚሉ ካሉ እንስማቸው፡፡ ንዴት እንኳን ትንፋሽን አምቆ በመልቀቅ ይወጣል ይባል የለ? እኔም ጆሮዎቼን ከፍቼ መስማቴን ቀጥያለሁ፡፡ የግድ ነው!

    ከዚያ ወዲያው ይኼንን ብሎ እንዳበቃ፣ ‹‹እንዲያውም አንዴ የሆነ ጋዜጣ ላይ ስለጥበብ ያለንን ውስን ዕውቀትና የማቃለል ስሜት በተመለከተ የሆነ ጽሑፍ አንብቤ ነበር…›› አለና አረፈው። አስቡት እንግዲህ። ዕውቀቱ ይሁን። ግን ለጥበብ ክብር የሌለበት አገር ነው ብሎ በጅምላ የሚወቃን ደፋራችን እዚያው ላይ የጋዜጣውን ስም፣ ያነበበውን ጽሑፍ፣ ታትሞ የወጣበትን ቀን፣ እንዲያው እሱ እንኳ ቀርቶ የጸሐፊውን ስም ሳይጠቅስ የሆነ የሆነ ብሎ ሲያቃልለው ስትሰሙ ትዝብት አይጨርም? እንግዲህ ተቺውና ተተቺው እንዲህ በተምታቱበት አገር፣ መምታቱ ሳያንስ አየሩን የተቆጣጠሩት አዋቂዎቻችን ከሦስት ዓረፍተ ነገር ሁለቱን ‹አክችዋሊ፣ ኤቬንቹዋሊ፣ ክሪቲካሊ› እያሉ በመግባባት ናፍቆት እያንከራተቱን ስትሰሙና ስታዩ፣ ቅድም እንዳልኳችሁ ምን ላይ ነበርን? የት ነን? ወዴት ነው የምንጓዘው? ብሎ ጥያቄ ምን እርባና ምንስ ትርጉም ኖሮት ይጠየቃል? ለማንኛውም እንዲህ ዓይነቱም ጉድ አደባባይ ወጥቶ እንድንገማገም ጠቃሚ ነው ለማለት ነው፡፡ አገኛችሁኝ አይደል!

    ዛሬ እንዲህ ላይ ታች እያልክ የምታንከራትተን ሚስትህ የጋበዘችህን ዘፈን ስላቋረጡት ነው ስትሉኝ ሰማሁ መሰል? ሽሙጡስ ሽሙጥ ነው። መቼስ ‹አጥብቆ ጠያቂ የእናቱን ሞት ይረዳል› በሚል አጥብቆ መጠየቅን በመርዶ ጠሪና መከራ ናፋቂ አስተሳሰብ ተርጉሞ በሚረዳ ወገን መሀል ነኝና ለጊዜው ይኼንን ልተወው። ምክንያቱም ደንበኞቼ ወዲያው ደወሉና እኔም ከተቀመጥኩበት ተነስቼ ሄድኩ። ደንበኞቼ ሻጮች ናቸው። የሚሸጡት የወንድማቸውን ህንድ ሠራሽ ታታ አውቶቡስ ነው። የአውቶቡሱን ጥሬነት ሳይና ከገበያው አነስ ባለ ዋጋ ሊሸጡት እንዳሰቡ ስረዳ በወሬ በወሬ አወጣጣቸው ጀመር። ‹‹ምን እባክህ ምን እንዳስነኩት አናውቅም…›› አለኝ አንደኛው። ያኔ ነው የወንድማቸው ንብረት መሆኑን የተረዳሁት። ኋላ አፍታተው ሲነግሩኝ ይኼ ምናምን አቅምሰውት አበደብን ያሉት ወንድማቸው፣ አስተዳደጉንና ጭምትነቱን በሚቃረን ሁኔታ የማይጠየቁ ጥያቄዎችን እየጠየቀ፣ ማኅበረሰቡ ደፍሮ የማይናገራቸውንና ሲነገሩም የሚፀየፋቸውን ፆታዊና ሃይማኖታዊ አስተሳሰቦችን እየጠየቀና በድፍረት አቋሙን እየሰበከ ማኅበራዊ ሕይወቱ ተጎሳቁሎ ኖሯል። ሰው ደግሞ ማኅበራዊ ኑሮው ከተጎሳቆለና ወዳጅ ቤተሰብ እየፈራውና እየተጠራጠረው ከመጣ ባያብድም ያው አበደ ነው በእኛ ፍረጃ። ፍርጃ በሉት!

    ብቻ ነገሩ ጥርት ሳይልልኝ እንዲሁ ስለማላውቀው ሰው ስብሰለሰል ሰነበትኩ። ውሎ አድሮ ያ አውቶቡስ ጆሮውን ተባለ። እኔም ኮሚሽኔ እጄ ገባ። ግን ነገሩ እየከነከኝ ውሎ ሲያድር ለምሁሩ የባሻዬ ልጅ አጫወትኩት። እሱም፣ ‹‹እንደ ዋዛ ጉዱ ካሳን ሆኖባቸው ይሆናላ…›› ብሎኝ አለፈው። ‹አገሬን የአገሬ ሰው ካስለቀቀኝ እኮ ቆየ› ብሎ ለሰብለወንጌል የነገራት ብሶት ትዝ አለኝ። ነው ወይስ እናንተም ምን የረባ ያወራል ብላችሁ አትጠይቁኝም? እኔም ካልተጠየቅኩ አልናገርም ብዬ ተዘግቼ ቀረሁ እንዳለው ሆኖ፣ የዚያም ሰው ነገር የሚናገረውን የሚያዳምጠው፣ የሚጠይቀውን በአግባቡ የሚመልስለት አጥቶ ይሆን ብዬ አሰብኩ፡፡ የምሬን እኮ ነው። ከገበያተኛው እኩል የአዕምሮ በሽተኛ የበዛው የሚናገረውን የሚሰማው፣ የሚጠይቀውን የሚመልስለት ማኅበረሰብ ወይም ቤተሰብ እያጣ አይመስላችሁም ግን? እኔን ከመሰለኝ ቆይቷል፡፡ በቀደም አንዱ ወፈፍ ያደረገው፣ ‹‹ሰውየው ከብዙ ሴቶች ጋር ተኛ፣ ወይም ሴትየዋ ገላዋን አሳየች ብለን የምንነጫነጨው ምን አግብቶን ነው?›› እያለ ብቻውን ሲያወራ ደነገጥኩ፡፡ እውነቱን እኮ ነው ምን አገባን?

    ብቻ እኛ በማያገባን እየገባን ብዙ ነገሮችን ስንዘባርቅ ለወገናችን ጥያቄ መልስ የለንም፡፡ አውቶቡሱ ተገልብጦ ወይም ተቃጥሎ የእንጀራ ገመዱ ሲዘጋ ካልሆነ በቀር፣ የአንድ ወገናችን ሕይወት ሲቃወስ አገር የሚቃወስ አይመስለንም። ማስመሰል ተክነን የማይመስለን ነገር ብዛቱን ስታስቡት ደግሞ ሌላው ጉድ ነው። ጉድ እኮ ነው።  ታዲያ እኔና አዛውንቱ ባሻዬ መቼ ዕለት እንዲሁ የባጥ የቆጡን እያነሳን እየተጫወትን ሳለ በቴሌቪዥን ምን እናያለን? የአንድ የአገራችን ዩኒቨርሲቲ የቋንቋዎች ጥናት ምሁር ስለፍቅር እስከ መቃብር ሲተነትኑ። ባሻዬ በዘመኔ ከቅዱሳን መጻሕፍት ሌላ አንድ ብቻውን ተመስጬ ያነበብኩት የፈጠራ ድርሰት እያሉ መጽሐፉንና ደራሲውን ያሞካሻሉ። ከምሁሩ አንድ ትምህርት እንቀስማለን ብለን አሰፍስፋናል። ይናገራሉ ንግግራቸው ግራ ነው። ምሁር ተብዬው በአማርኛ ጀምረው በእንግሊዝኛ ይጨርሱታል። ጉራማይሌ!

    ‹‹የጉዱ ካሳ ማድነስ?›› ሲሉ ምሁር ተብዬው ባሻዬ ‹‹ማድቤት ማለቱ ነው?›› ይሉኛል ወደ እኔ ዞረው። ‹‹እኔ ምን አውቄ?›› እመልሳለሁ። ‹‹ኢንተለክቹዋሊ ስታስበው በፍቅር እስከ መቃብር ድርሰት ውስጥ ያሉት ካራክተሮችና ስቶሪው ጭምር ከዘመኑ አድቫንስድ ነው….›› ሲሉ አጅሬው ባሻዬ ደግሞ፣ ‹‹ፍቅር እስከ መቃብር ብሎ የጻፈ ፈረንጅ ይኖር ይሆን?›› ይሉኛል። ያው ትከሻዬን ሰብቄ በመገረም ዝም እላለሁ። ምሁሩ ሲያደናብሩን ባሻዬ ወደ እኔ እየዞሩ በጥያቄ ሲያፋጥጡኝ እንዲሁ የጓንጉቸር ትርዒት እያየን፣ ምሁሩ ስለትንተናቸው ተመሥግነው ዝግጅቱ አለቀ። በኋላ ባሻዬ ቆዝመው ቆይተው፣ ‹‹እኔ ምልህ?›› አሉኝ። ‹‹እርስዎ የሚሉኝ?›› ስላቸው፣ ‹‹እንዲያው እንዲህ ከስልሳዎቹ አንስቶ ወደ ውስጣችን እያየን ውስጣችን ያዳፈነብንን በብርሃን ከመለኮስ፣ እንዲህ በፈረንጅ አፍ መፍቻና በፈረንጅ ቅብ ሀተታ ነገር ዓለሙን የምናጨመላልቀው ምን ነክቶን ነው?›› ሲሉኝ ዝም አልኩ። በልቤ ግን፣ ‹‹ኢትዮጵያ አገሬ ምንም ሳይጎድልብሽ፣ ለምን ይሆን እንዲህ ባዶነት የሚሰማሽ…›› አልኩኝ፡፡ ታዲያ ምን ይባላል!

    በሉ እንሰነባበት! የሚያተርፈው አትርፎ የሚከስረው ከስሮ በብቅል ጭማቂ የትካዜ አምሮቱን፣ የጨዋታ ጉጉቱን ሊወጣ የሰርክ መቃጠሪያችንን ግሮሰሪ ደርሰናል። ዘመን አይሽሬዋ አስቴር አወቀ ‹ወይ ኑሮ… ወይ ኑሮ…› ትላለች። አድማጭ ‹እንዲያ በይ› እያለ ይወዛወዘል። ‹ሀብታም ደሃ ሳይል ሁሉን አስተካዡ…› ስትል ጋባዥና ተጋባዥ ብርጭቆውን እኩል እያነሳ ይደንሳል። ምሁሩ የባሻዬ ልጅና እኔ ጥጋችንን ይዘን በትዝብት ስንቁለጨለጭ አንድ የማናውቀው ሰው ጠጋ ብሎ፣ ‹‹መታዘብ ክልክል ነው…›› ብሎ ጆሯችን ላይ ጮኸ። የባሻዬ ልጅ ጠጋ ብሎ በጆሮዬ፣ ‹‹በዓለም ላይ ብቻ እኛ ብቻ እንደሆንን ታውቃለህ ከሰኞ እስከ ሰኞ የምንጠጣው?›› ይለኛል። ‹‹ኑሮ…›› አልኩት ከአስቴር አወቀ ኮርጄ። ‹‹የምን ኑሮ?›› ሲለኝ፣ ‹‹አሳራችንን የሚያሳየን ነዋ…›› ስለው በመገረም አየኝ፡፡ እውነቴን ነው!

    እሱ ግን፣ ‹‹ህሊናና ሆድ አላረጅ እያሉ ዕድሜ ፍሬን እንደበጠሰ መኪና ቁልቁል ወደ ማብቂያው ሲገሰግስ ስታይ፣ አንዳንዴ አንተም ብትሆን እኮ መተንፈሻ ያምረሃል…›› አለኝ፡፡ ደግሞ ሌላው ብድግ ብሎ፣ ‹‹አንዱ እኮ ነው። ስም አልጠራም። ደግሞ እኮ አብሮ አደጌ ነው። ምጥ እንደ ያዛት ሴት በጭንቅ በጥብ እግሬ ላይ ወድቆ ቤትህን አስይዘህ ገንዘብ ካልተበደርክልኝ አለኝ። በአንድ ወይም በሁለት ወር ካልመለስኩልህ ከምላሴ ፀጉር አለ። በአብሮ አደግ ይጨከናል?›› ሲል አድማጩ በተማሪ ቤት ድምፅ ‹አይጨከንም!› ይላል። ‹‹እኔም አልጨከንኩም። በወሩ ምን ሰማህ አትሉኝም?›› ሲል አሁንም ጀማው ‹ምን?› ይለዋል። ‹‹አሜሪካ ገብቷል ለካ? እኔና ቤቴ ሀራጅ ወጥተናል ለካ?›› ሲል የሆታ ሳቅና ፉጨት ተከተለው። ሁሉም ብርጭቆውን አንስቶ ‹ቺርስ› ሲለው እኔና የባሻዬ ልጅ ተያይተን በሐዘኔታ አንገታችንን ነቀነቅን። ክህደት፣ እምነት፣ ፍቅር፣ ደባ፣ ማጣትና ማግኘት በየቤቱ የሚሰማውን ጉድ ለማሰብ ስሞክር ራሴ ሊፈነዳ ደረሰ፡፡ ስንቱ ተፈትሎ ስንቱ ተሸመነ? ለማንኛውም ይህም አለ ለማለት ነው፡፡ ለማንኛውም ነገር በየፈርጁ ስለሆነ፣ ይህም የኑሮአችን አንዱ ገጽ ነውና መቻል ነው፡፡ ስንቱን ችለን የለ፡፡ እውነት ነው የማይቻል የለም! መልካም ሰንበት!  

    Latest Posts

    - Advertisement -

    ወቅታዊ ፅሑፎች

    ትኩስ ዜናዎች ለማግኘት