Friday, December 2, 2022
ሌሎች ዓምዶች
    - Advertisement -
    - Advertisement -
    ማኅበራዊወላዶችን ከነርቭ ቱቦ እንከኖች እንዲታደግ የታሰበው ንጥረ ምግቦችን ያካተተው የገበታ ጨው

    ወላዶችን ከነርቭ ቱቦ እንከኖች እንዲታደግ የታሰበው ንጥረ ምግቦችን ያካተተው የገበታ ጨው

    ቀን:

    የነርቭ ቱቦ እንከኖችን ለመከላከል አዲስ የምርምር ፕሮጀክት ይፋ ማድረጉን የኢትዮጵያ ኅብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት አስታወቀ፡፡

    የነርቭ ቱቦ እንከኖች ማለት አብሮ የሚወለድ አካላዊ እክል ሲሆን፤ ይህም ያልተሟላ አንጎልና የራስ ቅል ይዞ የሚወለድ ሕፃን እና የአከርካሪ እክል ይዞ የሚወለድ ሕፃን በሽታዎችን የሚያጠቃልል ነው፡፡

    የኢትዮጵያ የኅብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት ዋና ዳይሬክተር መሳይ ኃይሌ (ዶ/ር) እንደገለጹት፣ ‹‹የነርቭ ቱቦ እንከኖች›› የሚባሉት ገና በፅንስ የሚፈጠሩ ጉዳቶችን ይመለከታል፡፡ ይህም በእንግሊዝኛው ‹‹አንሴፌሊ›› የሚሰኘው  በአንጎል ውስጥ ውኃ በመቋጠር የተነሳ ጨቅላ ሕፃናት የተጎዱ የአንጎልና የራስ ቅል ክፍሎች ይዘው የሚወለዱበት ክስተት ነው፡፡

    እንዲሁም በእንግሊዝኛው ‹‹ስፓይናል ቢፊዳ›› ተብሎ የሚጠራውን ማለትም በጀርባ አጥንት ክፍተት የተነሳ ሕፃናት ያልተስተካከለ ህብለ ሰረሰር ይዘው የሚወለዱበትን አጋጣሚ ያጠቃልላል፡፡

    የነርቭ ቱቦ እንከኖች የሚፈጠሩት በመጀመርያዎቹ የእርግዝና አሥራ ስምንት ቀናት ውስጥ ሲሆን፣ በዚህ ወቅት ላይ አንድ እናት መፀነሷን እንኳ የማወቅ አጋጣሚዋ አናሳ ስለሚሆን አስፈላጊውን የቅድመ ወሊድ ክትትል በማድረግ ችግሩን የመከላከል ዕድሉ የጠበበ ያደርገዋል፡፡

    በወሊድ ዕድሜ ክልል ባሉ ሴቶች ላይ የሚታየውን የፎሊክ አሲድ ንጥረ ነገር እጥረት ለማስተካከል በገበታ ጨው ውስጥ የፎሊክ አሲድን ከአዮዲን ጋር አቀላቅሎ ተጠቃሚ ማድረግ ጠቀሜታው የጎላ መሆኑን እንደታመነበት ነው ዋና ዳይሬክተር  ያመለከቱት፡፡

    ‹‹የፎሊክ አሲድና የአዮዲን ንጥረ ምግቦች የተካተቱበት ጣምራ የገበታ ጨው ምርት›› በሚል መጠሪያ የተቀረፀውና መስከረም 10 ቀን 2015 ዓ.ም. ይፋ የሆነው ይህ ፕሮጀክት፣ ፎሊክ አሲድን ከአዮዲን ጋር አንድ ላይ ቀላቅሎ ኅብረተሰቡ ተጠቃሚ የሚሆንበትን ያመቻቻል፡፡ በጨቅላ ሕፃናት ላይም የሚከሰቱ የአፈጣጠር እንከኖችም ይቀንሳል ተብሎ እንደሚታመንበት ተናግረዋል፡፡

    ከ25 ሚሊዮን በላይ ልጃገረዶችን ተጠቃሚ የሚያደርገው ፕሮጀክቱ ተግባራዊ የሚሆነውም ከቢል ኤንድ ሜሊንዳ ጌትስ ፋውንዴሽን በተገኘ የገንዘብ ልገሳ ነው፡፡ የኢትዮጵያ የኅብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት ደግሞ በስሩ ባለው ላቦራቶሪ አማካይነት የናሙና ምርቱን በማዘጋጀት፣ ከጣዕም፣ ከገበያ፣ ከደኅንነትና ከአዋጭነት አንፃር ከተለያዩ የተቀባይነት መሥፈርቶች አኳያ ብቁ መሆኑን የሚያረጋግጥ ጥናቶች እንደሚያካሂድ ነው የተናገሩት፡፡

    እስከ 2017 ዓ.ም. ድረስ ተግባራዊ የሚሆነው የዚህ ፕሮጀክት ሌላው አጋር የሆነው የካሊፎርኒያ ዩኒቨርሲቲ ዴቪስ ደግሞ የጥናትና ምርምር ሒደቱ ሳይንሳዊ ይዘቱ እንዲዳብር የቴክኒክና የክትትል ድጋፍ እንደሚያበረክትም ሳይገልጹ አላለፉም፡፡

    በፕሮጀክቱ ማገባደጃ ላይ የጥናቱና የገበያ ፍተሻው ውጤቶች በይፋ የሚታተሙ ሲሆን፣ በአዮዲንና በፎሊክ አሲድ የዳበረ የገበታ ጨው አስገዳጅ ደረጃን ጨምሮ  መንግሥት ሊተገብራቸው የሚገቡ የሕግ ማዕቀፍና የፖሊሲ ዕርምጃ ምክረ ሐሳቦች ይካተቱበታል ተብሎ እንደሚጠበቅ ከዋና ዳይሬክተሩ ማብራሪያ ለመረዳት ተችሏል፡፡

    በፎሊክ አሲድ የማበልፀግ መጠነ ሰፊና አስገዳጅ መርሐ ግብርን በተገበሩ በርካታ አገሮች ዘንድ ለምሳሌ በካናዳ፣ በአሜሪካ፣ በኮስታሪካ፣ በደቡብ አፍሪካና በኦማን የነርቭ ቱቦ እንከኖች ክስተት መጠን በተከታታይ ቀንሶ በሕይወት ከተወለዱት ከ1000 ጨቅላዎች መካከል ከ0.5 እስከ 0.6 ድረስ መውረዱን ገልጸዋል፡፡

    የምግብን ጨው ከተለመደው በአዮዲን ከማበልፀግ በተጨማሪ ፎሊክ አሲድ በሚባለው ንጥረ ነገር ማበልፀግ ጠቀሜታ አለው ያሉት፣ በኢትዮጵያ የኒውትሪሽን ኢንተርናሽናል ምክትል ዳይሬክተር አቶ ግርማ ማሞ ናቸው፡፡ በዚህም እንቅስቃሴ ተቋማቸው ኢንስቲትዩቱን ጨምሮ ከተለያዩ አካላት ጋር በቅንጅት ይሠራል፡፡

    የኢንዱስትሪ ሚኒስቴር የምግብና መጠጥ ኢንዱስትሪ ምርምርና ልማት ማዕከል ዳይሬክተር አቶ በቀለ መኩሪያ በበኩላቸው፣ ‹‹ለዚህ ውጥን/ፕሮጀክት የገበታ ጨው የተመረጠበት ምክንያት በሁሉም ምግቦች ለማለት በሚቻልበት ሁኔታ ጥቅም ላይ ስለሚውል፣ ብሎም በኢትዮጵያ ምርቲ ከአንድ አካባቢ የሚመነጭና ይህም የምርት ቅንብሩን በተማከለ አኳኋን ለማካሄድ፣ አልፎ ተርፎም በአነስተኛ ወጪ ለማከናወን ከፍተኛ ዕድል ያለው በመሆኑ ነው፤›› ብለዋል፡፡

     ያልተመጣጠነ ምግብ (ስውር ረሃብ) በጨቅላ ሕፃናትና እናቶች ጤና ላይ ትልቅ ጉዳት እንዳስከተለ፣ ከኢኮኖሚ አንፃር ደግሞ አገሪቱ በዓመት የጂዲፒውን 16.5 በመቶ እንድታጣና በኢንዱስትሪው ዘርፍም ምርታማነት በጣም ዝቅተኛ እንዲሆን እያደረገ እንደሆነ ነው የተናገሩት፡፡

    እነዚህን ችግሮች ለመፍታት የተለያዩ ፕሮግራሞች፣ ስትራቴጂዎችና ፖሊሲዎች ተቀርጸው ወደ ሥራ ከተገባ ዋል አደር ብሏል፡፡ ከተቀመጡትም አማራጮች መካከል አንዱ የምግብ ማበልፀግ ፕሮግራም ሲሆን፣ ፕሮግራሙ ትኩረት አድርጎ እየተተገበረ ያለውም በምግብ ዘይት፣ በምግብ ጨውና በስንዴ ዱቄት ዙሪያ መሆኑን ነው የተናገሩት፡፡

    በተለይ በምግብ ጨው ላይ አዮዲን መጨመር የማበልፀግ ሥራ ከተጀመረ ትንሽ ቆየት እንዳለ፣ ይህም በአዮዲን እጥረት የተነሳ የሚከሰቱ ችግሮችን ለመፍታት እየተካሄደ ያለው እንቅስቃሴ በጥሩ ደረጃ እንደሆነ ዳይሬክተሩ ሳይገልጹ አላለፉም፡፡

    ከኒውትሪሽን ኢንተርናሽናልና ካሊፎርኒያ ዩኒቨርሲቲ ጋር በመተባበር የተዘጋጀው ፕሮጀክት ይፋ ሲደረግ የተገኙት የጤና ሚኒስትር ዴኤታ ዶ/ር ደረጀ ዱጉማ ባስተላለፉት መልዕክት፣ ‹‹በተላላፊ በሽታዎች ላይ ከፍተኛ ቅነሳ ቢደረግም በኢትዮጵያ የወሊድ እክሎች ቁጥር ከጊዜ ወደ ጊዜ እየጨመረ መጥቷል፤›› ብለዋል።

    spot_img
    - Advertisement -

    ይመዝገቡ

    spot_img

    ተዛማጅ ጽሑፎች
    ተዛማጅ

    [በተቋሙ ሠራተኞች የተወከሉ አንድ ባልደረባ ሚኒስትሩን ለማነጋገር ቀጠሮ ይዘው ወደ ቢሯቸው ገቡ]

    ጤና ይስጥልኝ ክቡር ሚኒስትር? ሰላም ሰላም ... ተቀመጥ! አመሠግናለሁ ክቡር ሚኒስትር!...

    የጉራጌ ዞን ጥያቄና የክላስተር አደረጃጀት የገጠመው ተቃውሞ

    መንግሥት የደቡብ ብሔር ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ክልል አካል የነበሩ ዞኖችንና...

    አዋሽ ባንክ ካፒታሉን ወደ 55 ቢሊዮን ብር ለማሳደግ ያስገደደው ምክንያት ምንድን ነው?

    ባለፈው ቅዳሜ ጠቅላላ ጉባዔውን ያካሄደው አዋሽ ባንክ የ43 ቢሊዮን...

    አቢሲኒያ ባንክ ካለፈው ዓመት የ127 በመቶ ብልጫ ያለው ትርፍ በማግኘት አዲስ ታሪክ አስመዘገበ

    አቢሲኒያ ባንክ ከቀደሚ የሒሳብ ዓመት የ127 በመቶ ብልጫ ያለው...