Thursday, February 9, 2023
- Advertisement -
- Advertisement -
ማኅበራዊሊፈታ ያልቻለው የልብ ሕሙማን ችግር

ሊፈታ ያልቻለው የልብ ሕሙማን ችግር

ቀን:

የዓለም ጤና ድርጅት መረጃ እንደሚያሳየው ከሆነ በዓለም ላይ በየዓመቱ 18 ሚሊዮን ሰዎች በልብ ነክ በሽታዎች ይሞታሉ፡፡ እነዚህም ሰዎች ለሞት ተጋላጭ የሚሆኑበት ዋነኛ ምክንያት ጤናማ ያልሆነ አመጋገብ፣ ከፍተኛ የሆነ የደም ግፊት፣ የአየር ብክለት፣ የደም ውስጥ ቅባትና ከስኳር መጨመር ጋር ተያይዞ መሆኑ ይነገራል፡፡ በተለይም ከ30 እስከ 50 ዕድሜ ክልል ላይ የሚገኙ ሰዎች የዚህ በሽታ ተጋላጭ ናቸው፡፡

ይህ በመሆኑ የበሽታውን አስከፊነት ማኅበረሰቡ በተገቢው መንገድ እንዲረዳ ጤና ሚኒስቴር ከኢትዮጵያ የልብ ማኅበርና ከጥቁር አንበሳ ስፔሻላይዝድ ሆስፒታል ጋር በመቀናጀት የዓለም የልብ ቀን በጥቁር አንበሳ ሆስፒታል ላይ አክብሯል፡፡

በጥቁር አንበሳ ሆስፒታል ላይ ‹‹ለሁሉም የልብ ጤና ልብ እንበል›› በሚል መሪ ቃል ሐሙስ መስከረም 19 ቀን 2015 ዓ.ም. የተከበረው የዓለም የልብ ቀን የተለያዩ ኩነቶችን በማከናወንና የሕመሙን አስከፊነት ለማኅበረሰቡ ግንዛቤ በመፍጠር ሊከበር ችሏል፡፡

ክብረ በዓሉን አስመልክቶ ንግግር ያደረጉት የጤና ሚኒስትር ጽሕፈት ቤት ኃላፊ ሩት ንጋቱ (ዶ/ር) እንደገለጹት፣ በዓለም ላይ በየዓመቱ ከሚሞቱ ሰዎች መካከል 31 በመቶ የሚሆኑት በልብ ነክ በሽታዎች ነው፡፡

የኢትዮጵያ ኅብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት እ.ኤ.አ. በ2017 ያወጣው ሪፖርት እንደሚሳየው ከሆነ፣ በኢትዮጵያ ከ2.8 ሚሊዮን በላይ ሰዎች በልብና የልብ ደም ሥር በሽታዎች ተጠቅተዋል፡፡ ከእነዚህም ውስጥ 33.7 በመቶ የሚሆኑት የጉሮሮ ሕመምን ተክትሎ በሚመጣ የልብ ሕመም የተጠቁ ሲሆን፣ 22.5 በመቶ የሚሆኑት በልብ የደም ቧንቧ ጥበት በሽታና 11.4 በመቶ ደግሞ በ‹‹ስትሮክ›› በሽታ መጠቃታቸውን መረጃው ያሳያል ሲሉ ኃላፊዋ አስረድተዋል፡፡

በኢትዮጰያ የልብና የልብ ደም ቧንቧ በሽታዎች ዋነኛ የሞት መንስዔ መሆናቸውን ሪፖርቱ ያሳያል የሚሉት ኃላፊዋ፣ ‹‹ይህንንም ተከትሎ በየቀኑ 170 ሰዎች በልብና የልብ ደም ቧንቧ በሽታዎች ይሞታሉ፤›› ብለዋል፡፡

በዚህም መሠረት በየስምንት ደቂቃ አንድ ሰው በልብና የልብ ደም ቧንቧ በሽታዎች አማካይት የሚሞት ሲሆን፣ ለዚህም በሽታ መከሰት ትልቁ ችግር ከሚሆኑት መካከል ጤናማ ያልሆነ አመጋገብ፣ ከፍተኛ የደም ግፊት፣ የደም ውስጥ ቅባት መጨመር፣ የጉሮሮ ሕመምና በባክቴሪያ አማካይነት የሚከሰት የጉሮሮ ቁስለት ጭምር መሆኑን ሪፖርቱ ያሳያል ሲሉ ሩት (ዶ/ር) ተናግረዋል፡፡

ከደም ግፊት መጨመር ጋር ተያይዞ የሚከሰተውን የልብ ሕመም ለመግታት ጤና ሚኒስቴር የተለያዩ ስትራቴጂዎችን ቀርፆ እየተንቀሳቀሰ መሆኑን አብራርተዋል፡፡

ከዚህ በፊት የነበረው የደም ግፊት ምጣኔ 74 በመቶ እንደነበር፣ ይሁን እንጂ ወደ 40 በመቶ ለማውረድ ዕቅድ መያዙን ያስታወሱት ኃላፊዋ፣ የተያዘውንም ዕቅድ ለማሳካት የከፍተኛ ደም ግፊት ሕሙማን የሕክምና አገልግሎት እንዲያገኙ እየተሠራ መሆኑን አስረድተዋል፡፡

በዚህም መሠረት 300 በላይ የጤና ተቋማት ላይ ሥልጠና በመስጠትና የምርመራና ሕክምና ግብዓቶችን በማሟላት ደረጃውን የጠበቀ የከፍተኛ የደም ግፊት ልየታ ምርመራና ሕክምና አገልግሎት እንዲሰጡ መደረጉን አስታውሰዋል፡፡ እነዚህም ተቋማት የስኳር ሕመም ምርመራና ሕክምና በመስጠት ላይ መሆናቸውን አክለው ገልጸዋል፡፡

የልብ ማዕከል ኢትዮጵያ ሜዲካል ዳይሬክተር ሚክሎል መንግሥቱ (ዶ/ር) በበኩላቸው፣ በኢትዮጵያ በተለየ ሁኔታ እየተንሰራፋ የመጣውን የልብ ሕመምን ለመግታት በተለያዩ ክልሎች የልብ ማዕከሎችን ለመገንባት እንቅስቃሴ እየተደረገ መሆኑን ጠቅሰዋል፡፡

በተለይም ወጣቶች ላይ በሚከሰተው የጉሮሮ ኢንፌክሽን ምክንያት የልብ በሮቻቸው ሊጠቃ እንደሚችል የገለጹት ዳይሬክተሩ፣ ‹‹ይህም ችግር በአገር አቀፍ ደረጃ በተለያዩ ቦታዎች ላይ ወጣቶችን እያጠቃና እየተንሰራፋ መምጣቱ ችግሩን አባብሶታል፤›› ብለዋል፡፡

የልብ ሕመም ከአመጋገብ ችግር፣ ጤናማ የሆነ እንቅስቃሴ አለማድረግ፣ ጭንቀት፣ አደንዛዥ ዕፆችን መጠቀምና አልኮል ነገሮችን ከመውሰድ ጋር ተያይዞ የሚከሰት በሽታ ሲሆን፣ ይህንንም ችግር ለመቅረፍ ጤናማ ያልሆነ አመጋገብን ማስወገድና ተገቢውን የሆነ የሕክምና ክትትል ማድረግ ያስፈልጋል ብለዋል፡፡

‹‹በአሁኑ ወቅትም በአብዛኛውን ወጣቶች የልብ ሕመምና የደም ግፊት በሽታ ተጠቂ ናቸው፤›› የሚሉት ሚክሎል (ዶ/ር)፣ ‹‹በዚህም የተነሳ በዓለም አቀፍ ደረጃም ሆነ በአገር አቀፍ ደረጃ በዓሉን ማክበር ያስፈለገበት ዋነኛ ምክንያት፣ ማኅበረሰቡ ስለበሽታው በየጊዜው በቂ የሆነ ግንዛቤ እንዲኖረው ለማስገንዘብ ጭምር ነው፤›› ብለዋል፡፡

የልብ ሕክምና አገልግሎትን ለመስጠት በርካታ ችግሮች እንዳሉና በተለይ የግብዓት፣ የመድኃኒትና ሌሎች ነገሮች ባለመኖራቸው የተነሳ አብዛኛዎቹ ሕሙማን በጊዜው የሕክምና አገልግሎትን ማግኘት ባለመቻላቸው የተነሳ ለሞት እየተዳረጉ መሆኑን ጠቁመዋል፡፡

በሽታውንም ለመከላከል ባለሙያዎችን ሥልጠና እንዲያገኙ መደረጉን፣ ነገር ግን በየጊዜው የሕክምናውንና አገልግሎት ማግኘት የሚያስፈልጋቸውን ሕሙማኖች በተለያዩ ምክንያቶች ተደራሽ ሳይሆኑ ቀርተዋል ሲሉ አስረድተዋል፡፡

የልብ ሕክምና አገልግሎትንም በጊዜ ሒደት ወደ ተለያዩ ክልሎች ላይ ተደራሽ ለማድረግ ተቋሙ እየሠራ መሆኑን ያስታወሱት ዳይሬክተሩ፣ በአሁኑ ወቅት የሕክምና አገልግሎቱን ለመስጠት ከተለያዩ በጎ አድራጎት ድርጅቶች ጋር በቅንጅት እየሠራ እንደሆነ አብራርተዋል፡፡

አብዛኛውን የልብ ሕክምና ግብዓቶች አገር ውስጥ አለመኖራቸው የታካሚውን ቁጥር በተገቢው መንገድ ለማስተናገድ ችግር መሆኑንም ሳይገልጹ አላለፉም፡፡

የጥቁር አንበሳ ስፔሻላይዝድ ሆስፒታል የልብ ሕክምና ባለሙያ ደጁማ ያደታ (ዶ/ር) እንደገለጹት፣ ማኅበረሰቡ የልብ ሕመም በሽታ ተጋላጭ እንዳይሆን ግንዛቤ መፍጠር ያስፈልጋል፡፡

በጥቁር አንበሳ ለሁለት ቀናት በተከበረው የዓለም የልብ ቀን በዓል ላይ ነፃ የልብ ምርመራና የደም ግፊት መጠንን የመለካት አገልግሎት የተሰጠ መሆኑን ደጁማ (ዶ/ር) ተናግረዋል፡፡

የልብ ሕመም ምርመራ ላይ ከ50 እስከ 100 ሰዎች በነፃ የሚታከሙ ሲሆን፣ የደም ግፊት ልኬት፣ የሰው ክብደት መጠን ተጋላጭነትን ለመለካት ከ300 እስከ 400 ሰዎች አገልግሎቱን የሚያገኙ መሆኑንም አክለው ገልጸዋል፡፡

በሌላ መልኩ ደግሞ ሆስፒታሉ በስድስት ኪሎ አካባቢ ይህንን አገልግሎት የሚሰጥ መሆኑን፣ የደም፣ የስኳርና የደም ኮሌስትሮል መጠንን ለመለካት ደግሞ ከኢንተርናሽናል ክሊኒክ ላቦራቶሪ ጋር በመተባበር ከ50 በላይ ሰዎችን አገልግሎቱን አግኝተዋል ብለዋል፡፡

የልብ ጤናን ለመጠበቅ ከሚያስፈልጉ ነገሮች መካከል አትክልትና ፍራፍሬ አዘውትሮ መመገብ፣ ቅባትና ስኳር የበዛባቸውን ምግቦች መመገብን መቀነስ፣ ሲጋራ አለማጨስ፣ ከመጠን በላይ አልኮል አለመውሰድ፣ በየቀኑ ለ30 ደቂቃ አካላዊ እንቅስቃሴ ማድረግና ሌሎች የሕክምና ባለሙያዎች ምክሮችን በመተግበር ሕመሙን መታደግ እንደሚቻል በወቅቱ ተገልጿል፡፡

የዓለም የልብ ቀን የተከበረው በዓለም አቀፍ ደረጃ ለ23ኛ ጊዜ፣ በአገር አቀፍ ደረጃ ደግሞ ለሰባተኛ ጊዜ ‹‹ለሁሉም የልብ ጤና ልብ እንበል›› በሚል መሪ ቃል ነው፡፡

spot_img
- Advertisement -

ይመዝገቡ

spot_img

ተዛማጅ ጽሑፎች
ተዛማጅ

ጥቁር የመልበስ ውዝግብና የእምነት ነፃነት በኢትዮጵያ

ጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ አህመድ (ዶ/ር) ኅዳር ወር ላይ በፓርላማ...

የኢንሹራንስ ዘርፉን የሚቆጠጠር ገለልተኛ ተቋም ለመመሥረት እንቅስቃሴ ተጀመረ

ከ70 በላይ አዳዲስ የፋይናንስ ተቋማት ዘርፉን ሊቀላቀሉ ነው የኢትዮጵያ ብሔራዊ...

እስቲ አንገፋፋ!

እነሆ መንገድ። ጊዜና ሥፍራ ተጋግዘው በውስንነት ይዘውናል። መፍጠን ያቃተው...