Sunday, January 29, 2023
- Advertisement -
- Advertisement -
ማኅበራዊየፕሮፌሰር መስፍን ወልደ ማርያም ፋውንዴሽን ውጥኖችና የመታሰቢያው ዝግጅት

የፕሮፌሰር መስፍን ወልደ ማርያም ፋውንዴሽን ውጥኖችና የመታሰቢያው ዝግጅት

ቀን:

ከተቋቋመ ድፍን ሁለት ዓመት ያስቆጠረው የፕሮፌሰር መስፍን ወልደ ማርያም ፋውንዴሽን በፕሮፌሰሩ የሕይወት እንቅስቃሴ ዙሪያ ያተኮሩ ሁለት ፕሮጀክቶችን ቀርጾ ለተግባራዊነቱ ሁሉን አቀፍ እንቅስቃሴ በማከናወን ላይ ነው፡፡

ከቀረጻቸውም ፕሮጀክቶች መካከል አንደኛው በሕይወት ዘመናቸው ከመንግሥት ተከራይተው ይገለገሉበት የነበረውን መኖሪያ ቤት የጥናት ማዕከል እንዲሆን ማድረግ ሲሆን ሁለተኛው ደግሞ በሕይወት ጉዟቸው ዙሪያ ያጠነጠኑ፣ ደረጃቸውን የጠበቁ መጻሕፍት ማሳተም ይገኙበታል፡፡  

የፋውንዴሽኑ ቦርድ ፀሐፊ አቶ አስማማው ኃይለ ጊዮርጊስ እንደገለጹት፣ የጥናት ማዕከሉን ማቋቋም በተመለከተ ጉዳዩ በይበልጥ ለሚመለከተው የመንግሥት ቤቶች ኮርፖሬሽን ደብዳቤው ተጽፎ መልስ እየተጠበቀ ነው፡፡

የመጽሐፉንም ሕትመት ለመጀመር እንዲቻል የመስፍን ወልደማርያም (ፕሮፌሰር) ሥራዎችን የሚያወሱ ሰነዶችን በአገር ውስጥም ሆነ በውጪ አገር ከሚገኙ ድርጅቶች፣ ከቅርብ ጓደኞቻቸው፣ ከሥራ ባልደረቦቻቸውና ከሌሎች አገር ወዳድ ኢትዮጵያውያን በመሰብሰብ ላይ መሆናቸውን ነው የገለጹት፡፡

ተመራማሪ፣ መምህር፣ የሰብዓዊ መብት ተሟጋች፣ ደራሲ፣ የሰላማዊ ትግል አቀንቃኝና የፍትሕ ተቆርቋሪ በነበሩት የመስፍን ወልደ ማርያም (ፕሮፌሰር) ዕረፍት ሁለተኛ ዓመት መታሰቢያ፣ እንዲሁም የፋውንዴሽኑ ዓመታዊ ጉባዔ በተከናወነበት ሥነ ሥርዓት ላይ የቦርዱ ጸሐፊ እንዳብራሩት፣ ማዕከሉን የመመሥረት ጥረት እንደሚሳካና ለኮርፖሬሽኑም የቀረበው ጥያቄ አዎንታዊ መልስ በቅርቡ እንደሚገኝ የፀና እምነት አላቸው፡፡

እንደ አቶ አስማማው አባባል ፕሮፌሰሩ በሕይወት ዘመናቸው በሰብዓዊ መብት ጥበቃዎች፣ በፍትሕ፣ በመምህርነት ወዘተ ዙሪያ በርካታ ጠቃሚና ለትውልድ የሚተላለፉ ሥራዎች ማከናወናቸው ከማንም የተሰወረ አይደለም፡፡ ያከናወኗቸው ሥራዎቻቸውን የሚያንፀባርቁ ማስረጃዎች በዚያው ልክ በርካታ ሊሆኑ ይችላሉ፡፡ እንደ እነዚህ ዓይነት ማስረጃዎች የሚሰበሰቡትም በትውስት መልክ ነው፡፡

ልጃቸው መቅደስ መስፍን (ዶ/ር) ‹‹አባቴ ይኖርበት የነበረው ቤት የሥራ ውጤቱ ምንጭ፣ የመረጃ ቋቱ፣ የብዙ ወጣቶች መሰብሰቢያና መማሪያም ነበር፡፡ ታሪካዊነቱ ተጠብቆና በቅርስነትም ተመዝግቦ እንዲቆይና የጥናት ማዕከል ሆኖ እንዲያገለግል ለማድረግ የተጀመረው እንቅስቃሴ ከዳር ይደርሳል ብለን ተስፋ እናደርጋለን፤›› ብለዋል፡፡

አባታቸው በዩናይትድ ስቴትስ ማሳቹስትስ ግዛት ከሚገኘውና ሁለተኛ ዲግሪያቸውን ከሠሩበት ክላርክ ዩኒቨርሲቲ ከዛሬ 20 ዓመት በፊት የክብር ዶክትሬት ዲግሪ፣ እንዲሁም ከ15 ዓመት በፊት ከኒውዮርክ አካዴሚ ኦፍ ሳይንስ ‹‹አዋርድ ኦን ሂውማን ራይት ኦፍ ሳይንቲስት›› የተሰኘውን ዕውቅና መሸለማቸውን ሳይገልጹ አላለፉም፡፡

አባታቸው ይህን ሁሉ ክብር ሊቀዳጁ የቻሉት ለኢትዮጵያ ባበረከቱት በጎ ተግባር የተነሳ መሆኑን ገልጸው፣ በአገር ውስጥም ለሕዝብ ጠቃሚ የሆነ አገለግሎት ለሚያበረክቱ ሰዎች ከፍ ብሎ የተጠቀሰው ዓይነት ዕውቅና የመስጠቱ ተግባር ቢለመድና ቢዘወተር ከፍተኛ የሆነ ፋይዳ እንደሚኖረው ነው ያመለከቱት፡፡

‹‹መስፍን ወልደማርያም (ፕሮፌሰር) አርዓያችን ናቸው›› ያሉት ደግሞ ሽብሩ ተድላ (ፕሮፌሰር) ናቸው፡፡ እንደ ፕሮፌሰሩ አባባል ሁለቱም በ1962 ዓ.ም. በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ በመምህርነት ሲያገለግሉ በተለይ መስፍን (ፕሮፌሰር) ለማስተማሪያነት ‹‹የኢትዮጵያ ጂኦግራፊ›› መጽሐፍን አዘጋጀተው ያስተምሩ ነበር፡፡ በዚህም ተማሪዎቻቸው ስለኢትዮጵያ ባህል፣ ስለኢትዮጵያዊነት ጠቃሚ ዕውቀት ለመቅሰም ችለዋል፡፡

እሳቸውም ከውጭ ይመጣላቸው የነበረውን የማስተማርያ መጽሐፍ የመስፍን (ፕሮፌሰር) ያህል ባይሆንም ወደ ኢትዮጵያዊነት እየቀየሩ ማስተማሩን እንደተያያዙት ነው የተናገሩት፡፡

የፋውንዴሽኑ የቦርድ ሊቀመንበር በድሉ ዋቅጅራ (ዶ/ር) በበኩላቸው፣ ‹‹መስፍን ወልደማርያም (ፕሮፌሰር) ስለመብታቸውና ስለዜጎች መብት መከበር፣ አምባገነን መንግሥታት በሕዝብ ላይ ስለሚያደርሱት በደልና ጭቆና በየዘመኑ ስለሚከሰተው ችግር፣ ረሃብና ስለእውነት ሐሳባቸውን ሲገልጹ አልፈዋል፤›› ብለዋል፡፡

በደርግ ዘመንም በፖለቲካ፣ በማኅበራዊና ሰብዓዊ መብቶች ጉዳይ ሐሳባቸውን ከመግለጽ ቦዝንው እንደማያውቁ፣ ትህነግ ሥልጣን በያዘበት በ1983 ዓ.ም. በዘር ከፋፍሎ የመግዛት ዓላማውን ለመቃወም ጊዜ እንዳልወሰደባቸው ነው ያስረዱት፡፡

በጉባዔው ላይ የፓን አፍሪካን ቻምበር ኦፍ ኮመርስ ኢንስቲትዩት ዳይሬክተር አቶ ክቡር ገና ‹‹የመስፍን ወልደማርያም (ፕሮፌሰር) የሰላም ድምፆች››፤ እንዲሁም የፋውንዴሽኑ የቦርድ አባልና አማካሪ ዳዲሞስ ኃይሌ (ዶ/ር) ደግሞ፣ ‹‹ሰብዓዊ መብቶች፣ ዴሞክራሲና የሕግ የበላይነት›› በሚል ርዕስ መስፍን (ፕሮፌሰር) ከ1983 ዓ.ም. ጀምሮ በሕይወት ዘመናቸው የነበራቸው ዕይታና አበርክቶት ጋር የተዘጋጀ ዳሰሳዎችን በየተራ አቅርበዋል፡፡

አቶ ክቡር ገና ባቀረቡት ጽሑፋቸው፣ ‹‹የሰው ልጅ ከጦርነትና ከግጭት እንዲህ በቀላሉ የማይላቀቅ፣ ሁሌም ጫፍና ጫፍ ይዞ እርስ በርስ መደማመጥ የጠፋበት ጊዜ ነው፤›› በሚለው ሐሳብ ዙሪያ ከመስፍን (ፕሮፌሰር) ጋር መነጋገራቸውን ጠቁመዋል፡፡

በዚህም ንግግራቸው ላይ ፕሮፌሰሩ ሰላማዊ ተቃውሞ ወይም ግጭት ባልሻም፣ ምርጫ ቢኖር ዝም ብዬ ጥፋት እያየሁ ራሴ እንዳላየሁና እንዳልሰማሁ አልሆንም፡፡  የመንግሥት ጭቆናን ባለመቃወም ዝም ብዬ ከምኖር ሳልወድ በግድ ግጭትን ከማመን አልቆጠብም፡፡ በሌላ አነጋገር ‹‹ዝም ብዬ አልገዛም›› ማለታቸውን እንደማይረሱት ነው ያመለከቱት፡፡  

ዳዲሞስ (ዶ/ር) ካቀረቡት ጥናታዊ ጽሑፍ ለመረዳት እንደተቻለው ዴሞክራሲ፣ ሰብዓዊ መብትና የሕግ የበላይነት መርሆዎችን መስፍን (ፕሮፌሰር) የሚያምኑት፣ አንደኛው መርህ ካለሌላው አይኖርም በሚል አስተሳሰብ ሳይሆን፣ ከሰው ባህርይ የሚመነጩ ተፈጥሯአዊ፣ ሰው በመሆን ብቻ የሚገኙና ዓለም አቀፋዊ መብቶች ናቸው ከሚል ነው፡፡

‹‹መስፍን (ፕሮፌሰር) አንዳንድ ጊዜ የሐሳብ ሰው ነበሩ? ወይስ የተግባር ሰው? የሚል ጥያቄ ሲነሳ ይስተዋላል፤›› ያሉት ጽሑፍ አቅራቢ ይህ ዓይነቱ ጥያቄ መነሳቱ ጥሩ እንደሆነ፣ በተረፈ ፕሮፌሰሩ የተግባር ሰው መሆናቸውን ለዚህም በኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብት ጉባዔ (ኢሰመጉ) ማቋቋማቸውን ሳይገልጹ አላለፉም፡፡ ኢሰመጉም ደረጃቸውን የጠበቁ ሪፖርቶች በማውጣት፣ ዘገባዎችን በማዘጋጀት ትልቅ ዋጋ ያስከፈለ ሥራ መሥራቱን ነው የተናገሩት፡፡ ‹‹ይህም የሆነው ብዙዎቻችን ስለሰብዓዊ መብት ጽንሰ ሐሳብ ትንሽ ዕውቀት በነበረን ጊዜ ነው፤›› ብለዋል፡፡

የሕግ የበላይነት ሁልጊዜ ከሕግና ሥርዓት ወይም ከመንግሥት የሕግ ማስከበር ኃላፊነት ጋር ተመሳሳይ ተደርጎ ሲወሰድ እንደሚታይ፣ ይህም ትክክለኛ አረዳድ እንዳይደለ፣ ሕግን በማስከበር ምናልባትም አምባገነኖች የተሻለ ሊሆኑ እንደሚችሉ፣ የሕግ የበላይነት ጽንሰ ሐሳብ ግን የባለሥልጣንን ጉልበት መገደብ ላይ ያተኮረ ለመሆኑ መታወቅ አለበት ሲሉ ፕሮፌሰሩ መከራከራቸውን ነው የጠቆሙት፡፡  

‹‹ሥልጣን ለሕዝብ ይገባል›› የሚለውን አስተሳሰባቸውን ለቀድሞ ፕሬዚዳንት መንግሥቱ ኃይለ ማርያም በጻፉት ደብዳቤ ላይ በግልጽ አስቀምጠዋል፡፡ በዚህ ሥልጣን ለእውነተኛው ባለቤት ለኢትዮጵያ ሕዝብ መመለስ አለበት፡፡ ይህ ይዘገይ ይሆናል እንጂ በሆነ መንገድ የኢትዮጵያ ሕዝብ የሥልጣን ባለቤት መሆኑ አይቀርም ማለታቸውን ዳዲሞስ (ዶ/ር) አስታውሰዋል፡፡

እንደ ጽሑፍ አቅራቢው ማብራሪያ መስፍን (ፕሮፌሰር) እና ኢሰመጉ ላይ ይደርስ የነበረው ጫና የሚመጣው ከመንግሥት ብቻ ሳይሆን ከምዕራባውያን አገሮችም በተለያዩ አጋጣሚዎች ከፍተኛ ጫና ያደርሱባቸው እንደነበር ገልጸው፣ በተለይም ከዚህ በፊት ስሙ የማይታወቅ አንድ የአፍሪካ ትራንስፓረንሲ ኮሚሽን ቲንክታንክ ያወጣው ጽሑፍ በፕሮፌሰሩ ሕይወት ዙሪያና በኢሰመጉ ላይ ከባድ ጫናና ተፅዕኖ ፈጥሮ ነበር፡፡

በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ቢዝነስና ኢኮኖሚክስ ፋኩልቲ እሸቱ ጮሌ አዳራሽ መስከረም 22 ቀን 2015 ዓ.ም. በተከናወነው የመታሰቢያ ሥነ ሥርዓት ጉባዔ ላይ ከፍተኛ የመንግሥት ኃላፊዎች፣ ታላላቅ ምሁራን፣ አንጋፋና ወጣት የጥበብ ሰዎች፣ የሰብዓዊ መብት ተሟጋቾችና የተቋማት አመራሮች ታድመውበታል፡፡  

spot_img
- Advertisement -

ይመዝገቡ

spot_img

ተዛማጅ ጽሑፎች
ተዛማጅ

የገጠር መሬት ማሻሻያና የመሬት ባለቤትነት ጥያቄ በኢትዮጵያ

በኢትዮጵያ ከቅርብ ወራት ወዲህ መሬትን በተመለከተ ጠንከር ያሉ የለውጥ...

በፖለቲከኞች እጅ ያለው ቁልፍ

ኢትዮጵያ በተለይ ካለፉት አምስት ዓመታት ወዲህ ሰላሟ መረጋጋት አቅቶታል፡፡...

የኤክሳይስ ታክስ ረቂቅ አዋጅ ፓርላማው ያፀደቀውን አዋጅ የሚጥሱ ድንጋጌዎችን በማካተቱ እንዳይፀድቅ ተጠየቀ

ሰሞኑን ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የቀረበው የኤክሳይስ ታክስ ማሻሻያ...

በፀጥታ ችግር ሳቢያ ከተለያዩ አካባቢዎች ተፈናቅለው አማራ ክልል የገቡ ዜጎች ቁጥር 800 ሺሕ መድረሱ ተነገረ

በቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል 112 ሺሕ ተማሪዎች ከትምህርት ገበታ ውጪ...