Saturday, December 3, 2022
ሌሎች ዓምዶች
    - Advertisement -
    - Advertisement -

    የተመረጡ ፅሑፎች

    የነፃነት ዋጋው ስንት ነው?

    ጉዞ ከመገናኛ ወደ ቃሊቲ መናኽሪያ ነው። የሰው ልጅ ለኑሮ የሚደረግ ትርምስ

    ጎዳናው ላይ ይንቀለቀላል። እንደ ወትሮው የኑሮ ንረት እያፍገመገመን ይኼው ዛሬ ላይ ደርሰናል። ‘ኑሮ ካሉት መቃብር ይሞቃል’ ያስብላል የአብዛኞቻችን አኗኗር ሲታይ። መኖርን መኖር ሊያስብሉ የሚችሉት መሠረታዊ ነገሮቻችን እስካሁን በጥያቄ ሰገነት ላይ እንደተሰቀሉ ናቸው። አንዳች ትንፋሽ እስኪያጠፋቸው እንደ ሻማ ውስጣችንን ያቀልጣሉ። ‹‹የዚህ ሁሉ ሰው ትዕግሥት እንደ ሰም ቀልጦ ያለቀ ቀን ምን ልንሆን ነው?›› ይላል አንዱ ለራሱ ቀስ ብሎ። ‹‹አይ እናት አገሬ እስካሁን እኮ ለመኖር የተመኘ እንጂ የኖረ ትውልድ የለሽም። ይኼው እኛስ መቼ ከሰው ልጅ መሠረታዊ ፍላጎት (መጠለያ፣ ምግብ፣ ልብስ) ጥያቄ ተሻገርን?›› ይላል ታክሲ ጥበቃ የታከተው ወጣት። ‘ወጣት ተስፋ ፍለጋ የባከነበት ዘመን’ የሚል ሐሳብ ውልብ ይላል። በዚያው ልክ ደግሞ ጥቂት የሚባሉት ኑሯቸውን ለሌሎች ኑሮ መቃናት ሰውተው ሲንገላቱ ጎዳናው ያሳየናል። አዎ፣ ግን ጥቂቶች ናቸው። እነሱም አሸናፊ መሆን የሚችሉት የብዙኃንን ጥቅም ለግላቸው ተድላ ለማዋል የሚተጉ ተንኮለኞችን ሴራ መግታት ከቻሉ ብቻ ነው። ለመልካም ነገር የመተባበር ቅስም በተሰበረበት በዚህ ዘመን የበጎ ነገር አሸናፊዎችን ማየት ቀላል አልሆን ብሏልና። ‹የጎመን ምንቸት ይውጣ የገንፎ ምንቸት ይግባ› ተብሎ የተያዘው አዲስ ዓመት እየነጎደ ነው፡፡ መስከረም አልቆ ጥቅምት መግባቱም ይደንቃል፡፡ ይህንን ለጊዜው እንለፈው!

    ተረኛ ታክሲ አግኝተን ተሳፍረናል። የቻለችንን ችላ የተረፉዋትን እንደበተነች ልትከንፍ በሾፌሯ አማካይነት ታክሲዋ ትጣደፋለች። በራሪ ነቻ፣ በበራሪ ዕድሜ በራሪ ታክሲ ማግኘት የሚቻለው ሲታደሉ ብቻ ነው። ሆኖም የአንዲት ተሳፋሪ ዕቃ ተጭኖ አላልቅ በማለቱ ወያላው በትግል እየጫነ ቆመናል። ‹‹አቦ ምንድነው ይኼ? ከነገርኩሽ በላይ ሰላሳ ብር መጨመርሽ አይቀሬ ነው…›› አላት ተማሮ። ‹‹አንተ ሰውዬ የለኝም አልኩህ እኮ። ሰው አገር ሲለቅ እንዲህ ነው የሚሸኘው?›› አለቸው የልምምጥ የውሸት ፈገግታ ገጿ ላይ ዘርግታ። ‹‹ታዲያ ይኼን ሁሉ ዕቃ በሃያ ብር? በዚህ ላይ ሰዎችን አስቸግሬ እኮ ነው…›› አላት ሙግት በለመደ አንደበቱ። ‹‹ይኼን ጊዜማ እኛ ነን ሰበባችሁ? እኛን እንደ ዕቃ ቆጥራችሁ እንዳሻችሁ ወትፋችሁ ስትጭኑን ግን ምንም አይመስላችሁም…›› አለው አንድ ቁጡ ተሳፋሪ። ወያላው መልስ አሰጠውም። ወደ አንድ ጥቅስ ጠቆመውና ኮተቷ ወደ አስቸገረው ተሳፋሪ ዞሮ፣ ‹‹እሺ በቃ ሃያ ብር ትጨምሪያለሽ…›› አላት። ‹‹አንተ በፈጠረህ ምንም ቢሆን እኮ የኖርኩበት ከተማ ነው። ዛሬ ብለቀው ጠብቀህ… ተው በፈጠረህ ገና ለትራንስፖርት ብዙ ነው የምከፍለው…›› ትለዋለች። ጥቅስ የተጋበዘው ተሳፋሪ፣ ‹‹እኔን ነው በማያገባህ አትግባ (ጥቅሱን እያነበበ) የምትለው… እንኳን አንተ መንግሥትም አላለኝ… የመናገር መብት አለኝ እሺ…›› አለ ቁጣ ቁጣ እያለው። ‹‹ወዴት ነው ስደቱ?›› ትላታለች ወፈር ያለችው ወጣት ተሳፋሪ በወያላው ካልከፈልሽ የምትባለዋን ምስኪን። ‹‹ወደ መተሃራ…›› ትመልሳለች። ‹‹አገርሽ እዚያ ነው?›› ትጠይቃታለች። የወያላውና የንዴታሙ ንትርክ በመሀል ቀጠለ። ‹‹መንግሥት? አላለም እንዴ? ግለሰብ ከሕግ በላይ በሆነበት አገር፣ ጎሳ ከአገር ይበልጥ ይሰፋብናል በሚባልበት ጊዜ መንግሥት ይለኛል እንዴ…›› ወያላው ያመራል። ‹‹… አገሬስ እዚሁ ነበር። ምን ላድርግ ኑሮን አልቻልኩትም። ዘመዶቼ መተሃራ ናቸው። ኧረ ተይኝ እንግዲህስ ሁለተኛ ወደ እዚህ እግሬን የማነሳም አይመስለኝ…›› ትላታለች ከሁላችንም ይልቅ ረጅም መንገድ ያቀደችዋ ምስኪን ተሳፋሪያችን። ለነገሩ የጊዜ ጉዳይ ነው እንጂ ሁሉም በመሰለው አቅጣጫ ለመሰደድ ያቆበቆ ነው የሚመስለው። ግን ሽሽቱ ከምን ይሆን!

    የወያላውና የደም ፍላታሙ ጎልማሳ አንድ ሁለት መባባል እየተካረረ ሄዶ ለቡጢ ከመጋበዛቸው በፊት እንዲረጋጉ አንድ ነገር ማድረግ ነበረብን። ወዲያውኑ ታክሲያችን መክነፍ ጀመረች። አንድ ቀልደኛ ቢጤ፣ ‹‹አደራ ኮብልስቶን አጠገባችሁ ካለ ገለል በማድረግ ተባበሯቸው…›› ሲል ይቀልዳል። ‹‹አሁንማ ‘ከኮቪድና ከኮብልስቶን ራሳችንን እንጠብቅ’ የሚል ‘ቢልቦርድ’ ሳያጥለቀልቀን ይቀራል?›› ይላል አጠገቡ የተቀመጠ የዚሁ ቀልደኛ ወጣት ቢጤ። ‹‹ምን ነው ሰሞኑን ኮብልስቶን ላይ ምን አዲስ ነገር ተገኝቶ ነው ቀልዱ?›› አለች ከኋላ መቀመጫ አራት ሆነው ከተቀመጡት አንዷ። ‹‹አልሰማሽም እንዴ ሰሞኑን የ12ኛ ክፍል ፈተና ሲሰጥ ስልክም ሆነ ስለት አትያዙ ሲባል፣ አንዱ ኮብልስቶን ይፈቀዳል ወይ ብሎ የቀለደውን…›› አላት ለማሾፍ ድምፁን እያቀጠነና እያወፈረ። ‹‹ይኼን ያህል ጨዋነት ብርቅ ሆኖ ነው? አሁንማ ቀልዱ ሁሉ ሰለቸ…›› አለችው። በዕድሜ ተለቅ ያሉ ተሳፋሪዎች በወያላውና በቁጡው ሰው መሀል ገብተው ነገሩን በማለዘብ ላይ ናቸው። ወፈር የምትለዋ እንስት ወያላው ሁኔታውን አይቶ ዕዳውን ያበዛባትን ምስኪን ሒሳብ፣ ‹‹እኔ እከፍልሃለሁ…›› ስትል እንሰማለን። አንዱ ሲገነባ አንደኛው ያፈርሳል። አንደኛው ሲሸሽ ሌላው ይጋፈጣል። የአንዱ መልካም ምላስ ቁጣን ሲያበርድ የሌላው ምላስ ነገር ይቆሰቁሳል። ዓለም እንዲህ ናት!

    ወያላው በዕቃ በተጨናነቀው ሒሳብ መቀበያ መከዳው ላይ እንደቆመ የመንገዱን ታሪፍ ሰብስቦ ጨርሷል። መሀል አካባቢ የተቀመጠ ተሳፋሪ ስልክ ጠራ። አነሳው፣ ‹‹ሃሎ… አቤት… ሃሎ… ሃሎ… አይሰማም…›› ተዘጋ። ‹‹ወይ ‘ኔትወርክ’ እንዲህ በእንቁልልጭ ይጫወትብን ጎበዝ?›› ይላል ብሽቅ ብሎ። ‹‹የኑሯችን ባህሪ ነው፣ መላመድ ነው ያለን አማራጭ…›› ትላለች ቀጭኗ መሀል የተቀመጠችው። ጓደኛዋ ይስቃል። ተደውሎለት የነበረው ተሳፋሪ ራሱ መልሶ ደውሎ ማናገር ጀምሯል። ‹‹ሄሎ… አቤት… አቤት… የት ደርሳችኋል? ምን? እናንተ ሰዎች ዓላማችሁ የሰውን እንጀራ መዝጋት ነው ልበል? አንዲት ‘ዋየር’ ለመቀጠል ይኼን ያህል መለመን አለብኝ? ያውም በራሳችሁ ጥፋት?›› እያለ ቀጠለ። የመብራት ኃይል ጣጣ መሆኑ ነው። ‹‹የፈረደበት፣ ባለፈው እኔም ዘንድ መብራት እልም ሲል አንዲት ገመድ ተቃጥላ መጥቶ ቆጣሪ ለማስተካከል ያየሁት አበሳ…›› በማለት አንድ አዛውንት እሮሮ ማሰማት ጀመሩ። መብራትና መብራት ኃይል ወዲያውኑ መነጋገሪያ አጀንዳ ሆነው እርፍ። ‹‹እኔን የገረመኝ ኑና ሥሩልኝ ብላቸው የተመደቡት ሠራተኞች አራት ብቻ ናቸው ብለው የሰጡኝ መልስ ነው። አዲስ አበባን ለሚያህል ከተማ አራት ሰው ብቻ? ጉድ እኮ ነው የምንሰማው?›› ሲል አንድ ብርቱ መሳይ ጎልማሳ፣ ‹‹አሁንማ በተለይ ዝናብ ሲጥል ከመብረቅ ይልቅ የትራንስፎርመር ፍንዳታ መፍራት ጀመርን እኮ…›› አለ ለመኮመክ ወጣቱ። ‹‹ኧረ ተው በፈጠራችሁ። አሁን ደሃን ማማት ደግ ነው? ምናለበት የልማቱ መሳካት ላይ ብናተኩር?›› ይላል አዲስ ድምፅ። ‹‹አይዞን ‘አሁን ታላቁ ግድባችን ሙሉ በሙሉ ሲጠናቀቅ መብራት መጥፋት የለ፣ ትራንስፎርመር መፈንዳት የለ፣ ዕድሜ በቅርቡ ኢትዮጵያን ለሚያጥለቀልቁት የኤሌክትሪክ መኪኖች ነዳጅ ዋጋው ጨመረና ጠፋ የለ፣ በቃ ሁሉንም ችግር ድራሹን ነው የምናጠፋው’ ይል ነበር አንድ ካድሬ መሀላችን ቢኖር ኖሮ…›› ብሎ ለመሳለቅ ሞከረ ወያላው። በሚያናድደው ስንስቅ በሚሳቀው ስናኮርፍ ዕድሜና ጊዜ እንደሆን ለአፍታም አልቆሙ። መጨረሻችን ግን ምን ይሆን!

    የጉዞው መጨረሻ እየተቃረበ ነው። ቃል የሰለቸውን ዝምታ እየገለጸው ጥቂት እንደተጓዝን ወራጅ ነን ባዩ እየተበራከተ ነው። ሳናውቀው በጨዋታ የፈጠርነው መግባባት ለስንብት ሲጣደፍ ይታያል። ቀድመውን የሚወርዱት ተሳፋሪዎች እጅ ነስተውን ይሰናበታሉ። ‹‹በእውነት ሁሌም እንዲህ ብንዋደድ እኛን የመሰለ ጠንካራ፣ እንደ እኛ ሥልጡን የሚሆን ሕዝብ አልነበረም…›› ይላሉ አዛውንቱ ታክሲ ውስጥ በአጭር ጊዜ የገነባነው የአንድነት መንፈስ ደስ አሰኝቷቸው። አጠገባቸው የተቀመጠ ጎልማሳ፣ ‹‹መዋደድ ማን ይጠላል ብለው ነው አባት? እንደሚያውቁት ግን እየመራ የሚያስጀምረን ከሌለ ከባድ ነን…›› አላቸው። አልገባቸውም መሰል፣ ‹‹እንዴት?›› አሉት በከፊል ወደ እሱ በመዞር። ‹‹ፍቅርን ከአንደበት ባለፈ በተግባር የሚያስተምረን አርዓያ እንፈልጋለና። ሁሌም ሕዝብ ያለ መሪ፣ ሁሌም መንጋ ያለ እረኛ ዋጋ ኖሮት አያውቅም። ሆኖ የሚያሳየውና አርዓያ የሚሆንለት አካል ይፈልጋል ሕዝብ። ያኔ በዕድገት፣ በሥልጣኔና በልማት የሚያቆመው ምንም ነገር አይኖርም…›› ሲላቸው ራሳቸውን ነቅንቀው፣ ‹‹ትልቅ ነገር ተናገርክ። በተለኝ እኛ በአሁኑ ጊዜ ከፖለቲካ ዲስኩር ይልቅ ተግባራዊ ዕርምጃ ነው ማየት የምንናፍቀው። ለሕዝብ ቆሜያለሁ ከሚል መንግሥት ሕዝባዊ ሥራ ማየት ናፍቆናል። ሌብነት፣ የፍትሕ ዕጦትና በማንነት ላይ የተመሠረተ ብልሹ አሠራር አቅለሽልሾናል። እንኳን እሬት ማርም ሲበዛ ይመርም አይደል? እናም የምንፈልገው በነፃነት ኖረን በነፃነት መሞት ነው፡፡ ከነፃነት በተቃራኒ ያለው ባርነት ነው…›› ብለውት፣ ‹‹እኔን እዚህ ጋ አውርደኝ…›› ሲሉ ታክሲዋ ቆመች። የነፃነት ዋጋው ምን ያህል ይሆን እያልኩ ሳሰላስል ወያላው ‹‹እዚህ ነው መጨረሻው!›› ሲል መውረድ ግድ ሆነብን። መልካም ጉዞ!

    Latest Posts

    - Advertisement -

    ወቅታዊ ፅሑፎች

    ትኩስ ዜናዎች ለማግኘት