Thursday, February 9, 2023
- ማስታወቂያ -
- ማስታወቂያ -

ባንኮች ክልከላ ለተደረገባቸው ምርቶች ኤልሲ እንዳይከፍቱ እግድ ተጣለባቸው

- ማስታወቂያ -

ተዛማጅ ፅሁፎች

ከውጭ ወደ አገር ውስጥ እንዳይገቡ ክልከላ ለተደረገባቸው 38 ምርቶች፣ ባንኮች ከነገ ጥቅምት 7 ቀን 2015 ዓ.ም. ጀምሮ ‹‹ሌተር ኦፍ ክሬዲት›› መክፈት እንደማይችሉ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ አስታውቋል፡፡

የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ ከወቅታዊ የውጭ ምንዛሪ እጥረት እየናረ የመጣውን የጥቁር ገበያ ለመቆጣጠር ተሽከርካሪን ጨምሮ 38 ምርቶች እንዳይገቡ በመወሰኑ፣ ባንኮችም በዚህ ውሳኔ መሠረት ለእነዚህ ምርቶች የውጭ ምንዛሪ እንዳይፈቅዱ መመርያ ደርሷቸዋል፡፡

የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ ምክትል ገዥና ቺፍ ኢኮኖሚስት አቶ ፈቃዱ ደግፌ በሰጡት መግለጫ፣ በመንግሥት በተሰጠው ውሳኔ መሠረት 38ቱ ምርቶች ወደ አገር እንዳይገቡ ክልከላ የተጣለው ከጥቅምት 4 ቀን 2015 ዓ.ም. ጀምሮ ነው፡፡

በዚህ መሠረት ለእነዚህ ምርቶች ማንኛውም ባንክ ኤልሲ መክፈት የማይችል መሆኑ የተገለጸለት ሲሆን፣ ይህንን መመርያ ጥሰው ኤልሲ የሚከፍቱ ባንኮች ካሉ ሕግ በመተላለፍ ተጠያቂ የሚሆኑና የሚቀጡ መሆኑንም ምክትል ገዥው አስታውቀዋል፡፡

መንግሥት 38ቱ ምርቶች እንዳይገቡ ያደረገበትን ምክንያት በተመለከተ የገንዘብ ሚኒስቴር እንዳስታወቀው ደግሞ፣ ዕርምጃው የዋጋ ንረት በኅብረተሰቡ ላይ ሊያደርስ የሚችለውን ጫና ለመቀነስ ታስቦ ጭምር የተወሰደ ዕርምጃ ነው፡፡

በኅብረተሰብ ላይ የሚደርሰውን ጫና ለመቀነስ ሲባል መንግሥት የተለያዩ የፊስካል ገንዘብና ሌሎች ዕርምጃዎችን እየወሰደ መሆኑን ያስታወቀው ገንዘብ ሚኒስቴር፣ ይህን ውጤታማ ለማድረግ እንዲህ ያሉ ዕርምጃዎች መውሰዱ አግባብ መሆኑ ታምኖበት የሚተገበር መሆኑን አመልክቷል፡፡ ምክትል ገዥውም ቅድሚያ ሊሰጣቸው የማይገባቸው ምርቶች ላይ ክልከላ መጣሉ ኢኮኖሚው ላይ አዎንታዊ አስተዋጽኦ የሚያሳርፍ መሆኑን ነው፡፡ ብሔራዊ ባንክ ባለፈው ሳምንት ባስታወቀው መሠረት፣ ሕገወጥነትን ለመከላልና እየናረ የመጣውን የጥቁር ገበያ ለመቆጣጠር ተጨማሪ አጋዥ ዕርምጃ ተደርጎ የሚወሰድ መሆኑንም ምክትል ገዥው ገልጸዋል፡፡  

የማክሮ ኮሚቴው ጥናት በማድረግ የውጭ ምንዛሪ እንዳይፈቀድላቸው የተዘረዘሩ ምርቶች ውስጥ በቀዳሚነት የተጠቀሰው በግል የሚገቡ ተሽከርካሪዎች ናቸው፡፡ እንደ አቶ ፈቃዱ ገለጻ፣ ‹‹በግል ወደ ኢትዮጵያ ከሚገቡ ምርቶች ተሽከርካሪዎች በሁለተኛ ደረጃ ላይ የሚገኙ በመሆኑ፣ ለእነዚህ ተሽከርካሪዎች ይወጣ የነበረውን የውጭ ምንዛሪ በማስቀረት ለሌሎች መሠረታዊ ለሚባሉ፣ በተለይ የፋብሪካ ጥሬ ዕቃዎችን ማስመጫ ለማዋል ያስችላል፤›› ብለዋል፡፡

ከተሽከርካሪዎች ሌላ ክልከላ ከተደረገባቸው ምርቶች ውስጥ እንደ ከረሜላ፣ ማስቲካና ጣፋጭ ምግቦች ተጠቅሰዋል፡፡ የተለያዩ የፍራፍሬ ጭማቂዎች፣ ሲጋራ፣ ውስኪ፣ ወይንና ሌሎች የአልኮል መጠጦች በዚህ መመርያ መሠረት ላልተወሰነ ጊዜ የማይገቡ ይሆናሉ፡፡

ሽቶ፣ ባለሦስት እግር ተሽከርካሪዎች፣ በኤሌክትሪክ ከሚሠሩ ውጪ ያሉ የሞተር ሳይክሎችና ሳይክሎችም ገደብ ከተጣለባቸው ምርቶች ውስጥ ይገኙበታል፡፡ እንደ ሒውማን ሄርና መሰል ጌጣጌጦችም ባንኮች የውጭ ምንዛሪ እንዳይፈቅዱላቸው ተወስኗል፡፡ ከምግብ ነክ ምርቶች የገበታ ጨው፣ ቼኮሌቶችና ሌሎች የታሸጉ ምርቶች ይገኙበታል፡፡ ከሕፃናት አልሚ ምግቦችና የዱቄት ወተቶች በስተቀር ያሉ የተለያዩ የታሸጉ ምርቶች ክልከላው የሚመለከታቸው ናቸው፡፡

ላልተወሰነ ጊዜ የሚቆየው ክልከላ ኢኮኖሚያዊ ጠቀሜታ ያለው መሆኑን ያስረዱት አቶ ፈቃዱ፣ ለምሳሌ ኢትዮጵያ ውስጥ ቢራ እየተመረተ ከውጭ እንዲገባ መፈቀዱ አግባብ አይደለም፡፡ ስለዚህ ቢራን ከማስገባት ለቢራ ማምረቻ የሚሆኑ ጥሬ ዕቃዎችን እንዲያስገቡ ማድረግ ጠቃሚ ነው፡፡

እነዚህ ምርቶች በዓመት ምን ያህል የውጭ ምንዛሪ ያስወጡ ነበር? የሚል ጥያቄ የቀረበላቸው አቶ ፈቃዱ፣ አሁን ባለው ደረጃ ምን ያህል እንደሚሆን መግለጽ ባይችሉም፣ ከፍተኛ የውጭ ምንዛሪ ይወጣባቸው እንደነበር ተናግረዋል፡፡ በተለይ ተሽከርካሪ አሁን ከሚገባው አንፃር ግማሽ ያህሉ እንኳን በዚህ ክልከላ ውስጥ የሚወድቅ ከሆነ፣ ከሌሎች ዕገዳ ከተደረገባቸው ምርቶች ጋር ተደምሮ በዓመት ቢያንስ ከ100 ሚሊዮን ዶላር በላይ የውጭ ምንዛሪ የሚወጣባቸው ሊሆን እንደሚችል ግምታቸውን ተናግረዋል፡፡

‹‹ይህንን የውጭ ምንዛሪ ለተመረጡ ዘርፎች ማስተላለፍ ቢቻል፣ ኢኮኖሚውን ምን ያህል ሊያነቃቃ እንደሚችል መገመት ይቻላል፤›› ያሉት ምክትል ገዥው፣ ከተሽከርካሪዎች አንፃር የውጭ ምንዛሪ እንዳይፈቀድላቸው የተከለከሉት ሁሉም ተሽከርካሪዎች እንዳልሆኑም ጠቁመዋል፡፡ የሥራ ተሽከርካሪዎች ይህ መመርያ እንደማይመለከታቸውና ለግል አገልግሎ የሚውሉ ትንንሽ ተሽከርካሪዎች በዚህ መመርያ ውስጥ በዋናነት የተካተቱ ናቸው፡፡ ‹‹በትንሽ ኤልሲ እየተከፈተ ከረሚታንስ በተጠለፈ ዶላር የሚገቡ ተሽከርካሪዎች እንዳይገቡ የሚደረግ ይሆናል፤›› ብለዋል፡፡

ይህ ውሳኔ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ እየወሰዳቸው ያሉ ዕርምጃዎችን የሚደግፍ ሲሆን፣ የውጭ ምንዛሪ ኢኮኖሚያዊ በሆነ መንገድም ሆነ ባልሆነ መንገድ በጣም እየሰፋ ስለመጣ ይህንን ለማረጋጋት የተወሰደ ጠቃሚ እንደሚሆንም ተናግረዋል፡፡

ላልተወሰነ ጊዜ ወደ አገር እንዳይገቡና ምንም ዓይነት ኤልሲ እንዳይከፈትላቸው የተደረጉት እነዚህ ምርቶች፣ በአብዛኛው ከፍተኛ ታክስ የሚከፈልባቸው ከመሆኑ አንፃር፣ መንግሥት ሊያገኝ የሚገባውን ታክስ እንዳያገኝ ሊያደርጉ የሚችሉ ናቸው፡፡ አሁን ካለው ሁኔታ አንፃር ግን ክልከላው የተሻለ በመሆኑ ውሳኔው ሊሰጥ መቻሉም ተገልጿል፡፡ በሌላ በኩል እንዲህ ያለው ክልከላ ኢኮኖሚውን ላለመጉዳቱ ምን ያህል ታሰቢ ተደርጎ የተወሰነ ነው የሚል ጥያቄ ለምክትል ገዥው ቀርቦ ነበር፡፡ ወደ አገር እንዳይገቡ የተከለከሉ ምርቶች የኢኮኖሚ እንቅስቃሴው ላይ ተፅዕኖ ሊያሳርፉ አይችሉም ወይ? የሚል ጥያቄ የቀረበላቸው አቶ ፈቃዱ፣ እንዲህ ያሉ ዕርምጃዎች ሲወሰዱ ተፅዕኖዎች የሚጠበቁ መሆናቸውን ገልጸዋል፡፡ ተፅዕኖ የሌለው ፖሊሲ እንደሌለ በማመልከት፣ ዋናው ጉዳይ የትኛው ይሻላል? የሚለው ተብሎ የተሻለው ይመረጣል እንጂ፣ ተፅዕኖ መኖሩ እንደማይቀር አስረድተዋል፡፡ ‹‹በእኛ እምነት ከእነዚህ ከተከለከሉ ምርቶች የተሻለ ጠቀሜታ ያላቸው ምርቶች መግባት ስላለባቸው የተወሰደ ዕርምጃ ነው፡፡ ጥሬ ዕቃ በማስገባት ፋብሪካዎች ማንቀሳቀስ ያስፈልጋል፤›› ብለዋል፡፡

እንዲህ ያሉ ዕርምጃዎች በርካታ ጠቀሚታ ያለው ነው የሚሉት ምክትል ገዥው፣ የተከለከሉ ምርቶችን በአገር ውስጥ እንዲመረቱ ለማድረግ ጭምር ዕድል የሚሰጥ መሆኑ አንዱ ጠቀሜታ ነው ብለዋል፡፡ ሌላው ጠቀሜታ አለው ብለው የጠቀሱት በውጭ ሐዋላ ጠልፎ ዕቃ ማስመጣት የሚያስቀር በመሆኑ በሕጋዊ መንገድ በባንክ የሚመጣውን የውጭ ገንዘብ ያሳድገዋል፡፡ ይህም በመደበኛውና በጥቁር ገበያው መካከል ያለውን የውጭ ምንዛሪ መጠን ስለሚያጠብ በውጭ ምንዛሪ የሚልኩ ሰዎች ወደ ባንክ እንዲመለሱ የሚያደርግ መሆኑን አስረድተዋል፡፡

ጥቁር ገበያውን ለመቆጣጠር ሰሞኑን ዕርምጃዎች ከመወሰዳቸው በፊት በጥቁር ገበያ የአንድ ዶላር ዋጋ ከ100 ብር በላይ ደርሶ እንደነበር ያስታወሱት ገዥው፣ ከዕርምጃው በኋላ በጥቁር ገበያ የምንዛሪ ዋጋ ከ80 ብር በታች ሆኗል ይላሉ፡፡ ይህ አሁን የሚተገበረው መመርያ ደግሞ በተለያዩ ምክንያቶች በመደበኛውና በጥቁር ገበያው መካከል ያለውን ልዩነት ስለሚያጠብ ይህም አንድ ጠቃሚ ጎን ይኖረዋል፡፡ ይህ መመርያ ላልተወሰነ ጊዜ የሚቆይ በመሆኑ፣ መሀል ላይ እየታየ ማስተካከያዎች ሊወሰዱ የሚችሉ መሆኑንም ከገለጻቸው ለመረዳት ተችሏል፡፡  የውጭ ምንዛሪ የማይፈቀድላቸው 38 የምርት ዓይነቶ ዝርዝር የሚከተሉት ናቸው፡፡   

Based on Import Data of 2014 Ethiopian Budget year (1USD = 50Br)

No

Tariff Code

Product Description

 

1

1704

Chewing Gum and Sugar Confectionary

ከረሜላዎች፣ ማስቲካዎችና ሌሎች ጣፋጭ ዝግጅቶች

2

1806 except

18062010

Chocolate

ቸኮሌት

3

1905

Sweet Biscuits and Waffies

ብስኩቶችና ዋፈሮች

4

2009

Fruit Juices & canned fruits

የፍራፍሬ ጭማቂና የታሸጉ ፍራፍሬዎች

5

 

Jam, vimto, potato chips, tomato paste

ከፍራፍሬ የተዘጋጁ ጃሞች፣ የድንች ጥብሶች፣

6

22021000

Water including mineral water, soft drinks and other non-alcoholic drinks

የታሸጉ ውኃዎች፣ ለስላሳ መጠጦችና አልኮል የሌላቸው መጠጦች

7

Chapter 22

Wihisky, wind, Beer and all other alcoholic drinks

ውስኪ፣ ወይን፣ ቢራና ሌሎች አልኮል መጠጦች በሙሉ

8

2402,2403,2404

Cigarettes and substitutes

ሲጋራ

9

3303

Pertumes and toilet waters

ሽቶዎችና ቶይሌት ዋተርስ

10

33041000,33042000,33043000

Make up preparations

የውበት ወይም የመኳኳያ ዝግጅቶች

11

3401

Soaps

ሳሙናዎች

12

3604

Fireworks

ርችቶች

13

4202

Bags and waliets

ቦርሳና ዋሌቶች

14

4909

Post cards and similar cards

የታተሙ ሥዕላዊ መግለጫ ያላቸው ካርቶች

15

4910

Calendars

የቀን መቁጠሪያ ካሌንደሮች

16

49119190

Pictures including wall picture

ሥዕሎች የግድግዳ ሥዕሎችን ጨምሮ

17

6504 & 6505

Hats and headgears

ባርኔጣዎችና ኮፍያዎች

18

6702

Artificial flowers

አርቲፊሻል አበባዎች

19

6704

Human and artificial hairs

የሰውና አርቲፊሻል ፀጉሮች

20

Chapter 71except Legal Tender Coins

Artificial jewelers

አርቲፊሻል ጌጣጌጦች

21

8703

Complete build up /CBU/ Automobiles and three wheelers /except electric motor vehicles/

የተገጣጠሙ የቤት አውቶሞቢልና ባለሦስት እግር ተሽከርካሪዎች /በኤሌክትሪክ ሞተር የሚሠሩትን ሳይጨምር/

22

8711

Complete build up /CBU/ motorcycles /except electric motor vehicles/

የተገጣጠሙ ሞተር ሳይክሎች /በኤሌክትሪክ ሞተር የሚሠሩትን ሳይጨምር/

23

8712

Bicycles

ሳይክሎች

Based on Import Data of 2014 Ethiopian Budget year (1USD = 50Br)

24

9401 & 9403

Household and office Furniture’s except specially designed chairs

በታሪፍ ቁጥር 9401 እስከ 9403 የሚመደቡ የቤትና የቢሮ ዕቃዎች

25

25.01

Table salts

የገበታ ጨው

26

Chapter 95

Different games

የተለያዩ መጫወቻ ዕቃዎች

27

Chapter 91

Hand watches, table and wall clocks

የእጅ፣ የጠረጴዛና የግድግዳ ሰዓቶች

28

66 01 & 6602

Umbrella

ዣንጥላዎች

29

Chapter 57

Carpets

ምንጣፎች

30

1601

Pork luncheon meat

የዓሳማ ሥጋዎች

31

1602

Chicken luncheon meat

የዶሮ ሥጋዎች

32

1604

Tuna, sardins and other sea foods

ቱናዎች፣ ሰርዲኖችና ሌሎች የዓሳ ምርቶች

33

Chapter 19 & 21

Packed foods preparation except milk and preparation for infant or young children

ከሕፃናት አልሚ ምግቦችና ወተቶች በስተቀር የተለያዩ የታሸጉ ምግቦች

34

6911-6914

Ceramics and porlin kitchen wares

ከሴራሚክስና ፖርስሊን የተዘጋጁ የቤት ዕቃዎች

35

9613

Gas lighter

ጋዝ ላይተር

36

9615

Hair pin, clip, grips, roller, bow, band, pony tall,  tiyara

የተለያዩ የፀጉር ጌጣጌጦች

37

96180000

Mannequin

ልብስ ማሳያ አሻንጉሊቶች

38

7013

Glass beer mug, wine, alcohol, ash tray, base, frame

ከብርጭቆ የተዘጋጁ የመጠጥ መጠጫ ዕቃዎች፣ የሲጋራ መተርኮሻዎች፣ የአበባ መያዣና ተመሳሳይ ዕቃዎች

         

 

spot_img
- Advertisement -spot_img

የ ጋዜጠኛው ሌሎች ፅሁፎች

- ማስታወቂያ -

በብዛት ከተነበቡ ፅሁፎች