Saturday, December 3, 2022
ሌሎች ዓምዶች
    - Advertisment -
    - Advertisment -

    መቼ ነው? አልመረረንም እንዴ? እንቅልፉስ አደበነን እንዴ?

    በሉልሰገድ ኃ. ዓለማየሁ (ዶ/ር)

    አንድ ቀን፣ በኅዳር ወር 1996 ዓ.ም. ቤተሰቦቼ ከሚኖሩበት፣ ከእንግሊዙ አገር፣ ለንደን፣ ወደ ዋናው መሥሪያ ቤቴ፣ የተባበሩት መንግሥታት ዩኔስኮ የሚገኝበት ከተማ፣ ፓሪስ ስሻገር ጉዞዬ ዕፁብ ድንቅ በሆነው፣ በምዕት ዓመታት የተፈጠረው፣ የሕልምና ከሕልም ዓለም የተገኘ በመሰለው መመላለሻ በሆነው ዩሮ እስታር (የአውሮፓ ኮከብ) በተባለው ባቡር ተሳፍሬ ነበረ፡፡ ባቡሩ በምቾትም ሆነ በፍጥነት በአኅጉሩ ተወዳዳሪ የሌለው፣ በሰዓት እስከ ሦስት መቶ ኪሎ ሜትር የሚበር ነው፡፡ ሐዲዱ የተዘረጋው በመሬት ላይ፣ ከመሬት በላይ፣ ከመሬት ሥር፣ በዋሻ ውስጥ ለውስጥ በማቆራረጥ፣ በአትላንቲክ ውቅያኖስ ሥር የተቆፈረውን ዋሻ በሥሩ ገብቶና በእንግሊዙ ቻናል፣ ደሴቲቱን ከአውሮፓ አኅጉር ጋር ባገናኘው ውቅያኖስ በታች 25 ኪሎ ሜትሩን አቆራርጦ በመተኮስ ነበረ፡፡

    ዘመዶቼ ምቾቱን፣ ድሎቱንና ለአጭር ጊዜም ቢሆን ለተጓዥ የሚደረገውን መስተንግዶና እንክብካቤ ለማስረዳት ከባድ ነው፡፡ በዚያቹ በእኔ ግምት በውቅያኖስ ሥር እንደ ጥይት በመተኮስ የሚደረስ አጭር ጉዞ፣ እንደ ተሳፋሪው መነሻና መድረሻ ሰዓቶች ቁርስ ምሳ ወይም ራት ይቀርባል፡፡ ፍጥነቱ በሰዓት 300 ኪሎ ሜትር ያህል ሆኖ በአንድ ጊዜ ተቀጣጥለው የሚምዘገዘጉትን የሕዝብ ተሸካሚዎች ቁጥር፣ ባለማጣራቴ ባላውቅም፣ ሺሕዎች ተሳፋሪዎችን፣ በጣም በረዥሙ ከተንጣለለው፣ በፓሪስና ለንደን መቆያ አዳራሾች በማውረድና በመጫኑ ጊዜ ሳይወስድበት ከፓሪስ/ለንደን/ፓሪስ ይተኮሳል፡፡ ከሦስት ሰዓት ባነሰ ጊዜ ውስጥም ከ400 ኪሎ ሜትር በላይ የሆነውን ጉዞ በማጠናቀቅ ከመሀል ከተማ ለንደን መሀል ከተማ ፓሪስ እንዲሁም ተመልሶ ከመሀል ከተማ ፓሪስ መሀል ከተማ ለንደን ያደርሳል፡፡ ድንቅ አይደለም?

    እስቲ እንዴት ነው? ዓለም መሬትን ቦርቡሮ የውቅያኖሳትን ሥር ሰርስሮ ብረት ሐዲድን ዘርግቶ አኅጉራትን አገናኝቶ የሕዝብን የመንቀሳቀስ አቅምና ፍጥነት እንደዚህ ሲመጥቅ፣ በዓይናችን እያየን፣ በጆሮዋችን እየሰማን፣ እንዴ! እኛስ? ሳንል፣ በዝምታና በአድናቆት ብቻ የምናልፈው እስከመቼ ነው? በዚሁስ አድናቆት ብቻ፣ የምንተኛውስ ምን እስኪያነቃን ነው? ሌላው ሌላው ሁሉ ቀርቶ፣ ታላቁ ደራሲ ከበደ ሚካኤል በጻፉት፣ እኔም በልጅነቴ በተማርኩበት፣ ጃፓን እንደምን ሠለጠነች? በሚለው መጽሐፋቸው ሊያነቁን የሞከሩትኮ ከሦስት እሩብ ምዕት ዓመታት በፊት ነበረ፡፡ ያኔኮ የሚበልጠው የዓለም ክፍል በአውሮፓም ሆነ በእስያ በድህነትና ኋላ ቀርነት ሥር እየዳከሩ የነበረበት ወቅት ነበረ፡፡ ሩቅ ምሥራቅማ በተለይ ገና በቅኝ ተገዢነትና በድህነት ሥር ስትማቅቅ የነበረች ስትሆን፣ ዛሬ አለሁ አለሁ የሚሉት የአውሮፓ አገሮችም ከሁለተኛው የዓለም ጦርነት የማጥ ድጣቸው ብድግ ለማለትና በማገገም ላይ ስለነበሩ እንኳንስ ዛሬ የሚያሳዩንን ዛቻና ማስፈራራት መሰንዘር ቀርቶ ቀና ብለው እንኳን የሚያዩን አልነበሩም፡፡   

     ዛሬ እግዚአብሔር ይመስገን፣ በኢትዮጵያ አገራችን የተማረው የሰው ኃይል ያኔ፣ በእኔ ወጣትነት ጊዜ፣ ከነበረው በጣት ላይ መቆጠር በዕልፍ ተተኩሷል፡፡ ሆኖም የሚበዛው በሚያሳዝን ሥራ ፈትነት ቀኑ ጨልሞበት ግራ የተጋባ ይሁን እንጂ፣ አገራችንን በቁጥር አጥለቅልቆታል፡፡ ሀብት በማካበትም በኩል በቡና፣ በጫት፣ በዘይትና በሌሎችም፣ መከበሪያ መስኮች ቢሊየነሮች የሆኑ ሀብታም ባለፀጎች በአንፃሩ ተፈልፍለዋል፡፡ ጥያቄው ግን አሁን፣ ባለፀጎቹ ያን የካበተ ሀብታቸውን በጥምረት ይሁን በግል ከተማረውና ዕድሉን ካገኘ አገሩንና ሀብታቸውን መልሶና መላልሶ መፍጠር ከሚችለው፣ ጉልበት ጋር በመጣመር፣ በኅብረት ሆነው እንዴት ብድግና ከፍ ሊሉ ነው? ሀብታሞቹ ዛሬ የተሰማሩባቸው የተለያዩ የሀብት ማካበቻ መንገዶች ቢኖርዋቸውም፣ አብሮ ለማደግና በበለጠ ሀብት ለመተኮስ ቢሊየነር ላደረጋቸው ኢትዮጵያቸውና፣ ሕዝቡ ምን እያደረጉለት ነው? ካወቁበትኮ፣ ከጎኑ በመሆንና የመንግሥትንና የአገራችንን ሕልምና ትልም ዕውን ለማድረግ፣ ዛሬ በየሥርቻ ሥሩ የሚጉላላውን፣ ሥራ አጥ ሆኖ፣ አሠሪ ወይም ካፒታል ለማግኘት በማለም የሚንከራተተውን፣ የትየለሌውን ወገናቸውን፣ አብሯቸው ብድግ በማድረግ መመንጠቅና ስምና ዝናቸውን በጊዜና በክብር ወደ ከፍታዎችና ምጽአትነት መመንጠቅ ይችላሉ፡፡  

    ወገናቸው ስልም ከውጭ አገር በከፍተኛ ክፍያ በመጣ በባህር ማዶ ማይም የሩቅ ምሥራቅ ኩሊ ሥር ሳይታሰር፣ በሁለመናው፣ በዕውቀቱም ሆነ በታማኝነቱ እንዲሁም በተቆርቋሪነቱ ለእኔ ነው፣ ለወገኔ ነው፣ ለአገሬ ነው ብሎ በመሥራቱ፣ ምንም ጥያቄ የሌለውን፣ ካመኑት እምነቱን የማያጎድል ኢትዮጵያዊ ወገናቸውን ማለቴ ነው፡፡ ልድገመው፣ አምነውና አደራጅተው ቢያሰማሩት፣ ከሌሎች ሌሎች ነገሮች ሁሉ በስተቀር ወገኖቻቸው፣ በሀብቶቻቸው ዛሬ አገራችን በአንገብጋቢነት የሚያስፈልጓትን ፈጣንና ቀልጣፋ የከተማ ውስጥ የባቡር አጓዥ፣ በመሬቱ ሥር፣ እንደሸረሪት ድር አድርተው ተወንጫፊ ብዙኃንን በፍጥነት ተኩሶ አድራሽ ማመላለሻዎችን በማምረትና በመዘርጋት ሕዝባቸውን መታደግ ይችላሉ፡፡ ከሰማይ የወረደላቸው ስለሚመስለን፣ የአውሮፓንና የአሜሪካንን ከተሞች ታሪክ መለስ ብለን ማየት አለመቻላችን ጎድቶናል፡፡ እነሱኮ የሕዝባቸው ቁጥር እያደገ ሲሄድ፣ በየከተሞቻቸው ሥር ፈጣንና ረጃጅም ተሳሳቢዎች አመላላሾች ባቡሮችን ከማድራታቸው በፊት፣ የነበራቸው ይህ እኛ አገር አሁን አላስፈላጊና ከፍተኛ ሀብት ፈሶበትና የሌሎች እንቅስቃሴዎችን በቀላል መንሸራሸር ገድቦ ተዘረጋ የተባለው፣ ከጥቅሙ ጉዳቱ ያየለው የሐዲዱ ላይ አውቶቡስ አይሉት ባቡር መምጣቱ ምን ያህል እንደተኛን የሚያሳየን ነው፡፡ በአውሮፓና አሜሪካ እንዲህ ያለው ማመላለሻ በዚያው ዋናው አውራ ጎዳና ላይ ከማንኛውም ተሽከርካሪዎች ጋር ጎን ለጎን የሚሄድ የነበረው ነው፡፡ 

    እስቲ ቆም ብለን ነገን እናስበው፡፡ መቼ ነው ውዳቂ መኪናዎችን ለቤትና ለታክሲ አገልግሎት ለማድረግ ከባህር ማዶ ማግበስበስ አቁመን በአገር ውስጥ ሁሉንም ዓይነት ማመላለሻዎች በብቃትና በጥራት የምናመርተው? አስበንበትስ እናውቃለን? ማምረትስ አቅቶን ነው? የሌሎችን አገሮች እላቂያችሁን ስጡኝ በማለት ውራጅ መጣያ የሆንነው በምን ምክንያት ነው? እነዚህ በውድ ዋጋ ያስገባናቸው እላቂዬን እንካ፣ ብቃትና ጥራታቸውን ገማቹ እኔ መሆን ባልችልም፣ ኢትዮጵያን የምታክል የታላላቆች ታላቅ የነበረች፣ አሁንም ተመልሳ  መሆን የምትችል አገር፣ ሌላው ዓለም ከኋላዋ እየተነሣ ሲያድግና ቀድሟት ሲመነደግ፣ እሷ ምን ሆና ነው? የራሷን ታክሲዎች እንኳን በብዛትና በጥራት ማምረት አቅቷት ውራጅ መጣያ የሆነችው? መቼስ ነው ይህ ሁኔታ ተለውጦ፣ ሕዝቧ ጧትና ማታ በሚፈራረቀው ሀሩር ብርድና ዝናብ ለሰዓታት ተሠልፎ ሳይሰቃይ ወደ ሥራና እየጉዳዩ ለመሄድና ወደ ቤቱ ለመመለስ እየተሠለፈ ከመሰቃየት የሚድነው? ምን ጎድሎን ነው?    

    እስከመቼስ ነው የሌሎች አገሮችን በመፍጠር፣ በማፍራትና በቴክኖሎጂ ኑሮን በማዘመን መበልጸግና መተኮስ በቅናት ሳይሆን በአድናቆት እያየን ዓመታት መጥተው ዓመታት እንደ ጥላ የሚያልፉት? የምንዘገየውስ እስከ መቼ ነው? ለመበልጸግ የሚሯሯጠው ባዕድ አምርቶ፣ አልፍቶ ተጠቅሞበት ያበቃውንስ የኢንዱስትሪ ምርት በውድ ዋጋ ከመሸመትና የውራጅ ለቃቃሚ ከመሆን የምንድነው መቼ ነው? ብድግ ማለትን በብልጽግና መተኮስን እያየን ከመደነቅ አልፈን መቼ ነው እኛም እንደነሱ መሆን የምንችለው? ጥንትኮ የሥልጣኔ ማማ ላይ የነበርን ነን፡፡ ዛሬም ቢሆን በቁጭት በመነሳት፣ በየጥጋጥጉ ሥራ በማጣት እየተጉላሉ የተረሱትን ግን ዕድሉን ካገኙ ወደ ከፍታዎች የሚመጥቁንን ሥልጣኔ ሊያዥጎደጉዱልን የሚችሉትን ልጆቻችንን አምነንና ዕድሉን አጎናጽፈን፣ የጥንት ታሪካችንን በማስታወስና የቅርቡን የአሜሪካንን አነሳስና አስተዳደግ ምሳሌ በመውሰድ፣ በሁሉም አቅጣጫ ወደ ዕድገት ማማዎች የምንተኮሰው መቼ ነው? በመቆጨትስ የማንነሳውና ከተሞቻችንን እንደነሱ ለማድረግና እነርሱ እደረሱበት ለማድረስ የማንጥረው ለምንድነው? ዱሮኮ ከሁሉ በፊት እዚያ ነበርን፡፡ በቀድሞው ዓለም ሥልጣኔ የመጠቅንና ከፊት ለፊት መሪ የነበርን ሲሆን ዛሬ ምን ነካን? የቅርቡን ጊዜ እንኳን ዞር ብለን ብናይ እምዬ ምኒልክኮ አውቶሞቢል ተፈጠረ፣ በሽቦ መስመር ድምፅ ማስተላለፍ ተቻለ፣ መብራት በሽቦ ተዳረሰ ሲባል በተፈጠረበት አገርም ይሁን አኅጉር እንኳን ሳይስፋፋ ወደ አገራችን ያስገቡ ሲሆኑ የተከተልናቸው ትውልድ ከያኔ እስከ ዛሬ የት ነን? እንዴትስ ወደ ኋላ ቀረን?  

    መቼ ነው? ሀብታሞቻችን ነገን በታላቅነት አልመው መንግሥትን ተባብረውና አስተባብረው ከጎኑ ቆመው፣ በሀብታቸው ባዕዳንን ከማበልጸግ ቆም ብለው አገራቸውን አንድ ጊዜ ብቻ ሳይሆን፣ መልሰውና መላልሰው ሊፈጥሯትና ራሳቸውንም በስምና በማይሞት ዝና ሊፈጠሩባት የሚችሉት? አገሩን መልሶና መላልሶ መገንባት የሚችለውንስ፣ ዕውቀቱና ችሎታው እያቁነጠነጠው ምን ልሥራ እያለ የተጨነቁትንስ ወጣቶች ወገኖቻቸውን ከየተረሱበት በመታደግ፣ ከመጉላላት አድነው፣ በሥራ ፍለጋ ውጣ ውረድ፣ በመካከለኛው ምሥራቅ፣ በባህርና በምድረበዳ አደጋዎች ከመንከራተት አድነው፣ በየባዕዳን እስር ቤቶች ከመሰቃየት ታድገው፣ፈጠራና ግንባታ፣ በሳይንስና ቴክኖሎጂ ምርቶች፣ በኢንዱስትሪዎች መስፋፋት በልጽገን በሥራና ኢንቨስትመንት ደርጅተን ብድግ የምንልባቸው መቼ ነው? በእነዚህስ ወገኖቻችን አምራች ባለቤትነትስ ልንኮራባቸው የምንችላቸውን አዳዲሰ የሳይንስ፣ የኢንጂነሪንግ፣ ቴክኒካል፣ ሜካኒካል፣ ሳይንቲፊክ ወዘተ. ምርቶችንስ፣ አሮጌውን ከውጭ መጣያ በመሆን ፈንታ የውጨውን ዓለም ገበያ በእኛ፣ ተለምኖ በማይገኝ ምርጥ ምርቶች የምናጥለቀልቀውና የምናስደምማቸው መቼ ነው? ከተቃቀፍን ከተሳሰብን የሚለያየንን ወደ ጎን ትተን በሚያቀራርበን ብንተሳሰር ወደ ነበርንበትና ነገ ሊኖረን ወደሚገባው ዕድገትና ታላቅነት ማማ የመድረስ መልሱ ዛሬ ነው፡፡

    የአገራችን ቢሊዮነርስ ሆይ፣ እውነት እውነት እላችኋለሁ በየሥርቻውና በየመንደሩ፣ በሥራ ፈትነትና ባልባሌ ሕይወት ላይ የተሰማሩትን ልጆቻችንን ብድግ አድርገን በልማትና በዕድገት ላይ ብታውሏቸው እናንተን የኢትዮጵያችንን ሀብታሞች በሚገርም መንገድ መልሰውና መላልሰው ከማልቲ ቢሊዮነርነት ወደ ማልቲ ትሪልዮንነት ሊያሸጋግሯችሁ ይችላሉ፡፡ በኢትዮጵያዊነቴም አሜሪካ እንዴት እንዳደገች ሳስበው በጣም ያስቀናኛል፣ በዚያው ሒደት ባለጸጎቻችንኮ የአገርን ልጆች፣ አሰባስበው በማያልፍና የማይሞት ሥራ ላይ ቢያውሏቸው፣ የማይሞት ስምና ዝና ላይ መክነፍ ይችላሉ፡፡ ይህንንም በማድረግ ያለጥርጥር ለአገርና በደም ወገናቸው ለሆነው አብሯቸው ለመነሳት አሻቅቦ ዓይን ዓይናቸውን እያዬ እስኪደርሱለት ለሚጠብቃቸው ሕዝባቸው፣ ወጣቱ ወገናቸውን መታደግ ይችላሉ፡፡ የገንዘብ ዋናው ጥቅሙ ተደግሞና ተሰልሶ ማደጉ ስለሆነ፣ በአገር ከአገር ልጆች ጋር ቋሚ ዘላቂና ከትውልድ ትውልድ ተሸጋጋሪ ወጪዎች ላይ ሲውል ነው፡፡ ይህንንም የአገሬ ሰው ለራሱ፣ እትብቱ ለተቀበረባት አገሩ ልጆች ማዋሉ አሜሪካንን እንደገነቧት፣ ለምጽአት ስምና ዝናቸው እንደማይረሳው ሄንሪ ፎርድ፣ አንድሩ ካርኒጌ፣ እንደነ ኮርኔሊያስ ቫንደርቢለት፣ ጆን ዲ ሮኪፌለር፣ ጄ ፒ ሞርጋንንና ሌሎችም ሁሉ ከአገራቸው ያፈሩትን ለአገራቸው በማዋልና በሀብት በመመንደግ፣ ያንኑ አገራቸውንና ሕዝባቸውን በመገንባት እትብታቸው የተቀበረበትን አገራቸውን በሀብት በዝናና ክብር መንድጎ ማለፍ ለምጽአት ህያው ያደርጋቸዋል፡፡  

    ታዲያ መቼ ነው? ምን እየሠራን ነበር? ምንስ እየሠራን ነው? በሌላው ዓለም የሥልጣኔ እመርታዎች ከመደነቅስ አልፎ ምን እያደረግን ነው? የምዕራባውያን ከተሞች ከመኖሪያ ከተሞቻቸው መሬት ሥር ዋሻዎች ቦርቡረው እንደ ሸረሪት ድር የባቡር ሐዲድ ዘርግተው፣ በጣቢያዎች ከፋፍለው መውጫ መግቢያ ፈጥረውላቸው፣ ሚሊዮኖች ሕዝባቸውን በአጭር ጊዜና በማይታመን ፍጥነት ከያሉበት ወደ እየሚፈልጉበት ሥፍራ ሲያመላልሱ እያየን፣ እኛስ? በማለት የማይቆጨን ለምንድነው? እንደዚህ ያለውም የሰው ልጆች ኑሮ ማቃለያዎች ወደዚህ ዓለም ለመምጣታችንና ለመኖራችን ትርጉም የሚሰጡንና ሕይወትን የሚያቃልሉ መሆናቸውን እያወቅንና እነሱንም እውን ሊያደርጉልን የሚችሉ  ልጆቻችን እንደ የ1800ዎቹና 1900ዎቹ አሜሪካውያን፣ እንደ ጃፓንና አውሮፓውያን ከሁለተኛው ዓለም ጦርነት በኋላ በዕድገቶች ሁሉ ላይ መፈንጠር አያስቀናንም? መቼ ነው ከውራጅ መኪናዎች ነፃ ወጥተን የከተማችን ሥር በሐዲድ ተደርቶ በትራንስፖርት ባቡሮች ተጥለቅልቆ ሕዝባችን እፎይ የሚለው መቼ ነው? በአሮጌ ደምፎ ታክሲ ጥበቃ ከበጋው ጸሐይ ቃጠሎ፣ ከጥቢው ብርድና በክረምቱ ዝናብ ከመበስበስ የሚድነውስ መቼ ነው?

    ባለሀብቶች ተነሱ ለምጽአት የማይረሳ ስምን ለማትረፍ ብቻ ሳይሆን ሀብትና ክብራችሁንም ለምጽአት ነዋሪና አዳጊ ለማድረግ ተሽቀዳደሙ፡፡ እዩት፣ እስቲ እስከመቼ ነው የሩቅ ምሥራቅ አገሮች ከኋላችን ተነሥተው በቴክኖሎጂ ሥልጣኔያቸው ሲፈነጠሩ እያየን እንዴት ነው ያልቀናነው? ያልጓጓነውስ? ለምንስ ነው እኛስ ያላልነው? አሁንም ቢሆን አልመሸም፡፡ አውሮፓና ጃፓን ከሁለተኛው ዓለም ጦርነት በኋላ እየተምዘገዘጉ እንዳደጉት እንደግ፡፡ በጦርነትዋ ጊዜ የረዳናት ኮሪያ በምዕት ዓመትም መሠለጠን እንደማትችል ቢነገራትም እንዴት ያጥሏላትን አሳፍራ እንደተነሳች በመረዳት፣ በሳይንስና ቴክኖሎጂ ሥልጣኔ እንደቡቃያና አሸንም የፈሉትን የእስያ አገሮች አይቶ በመቅናት እንነሣ፡፡ አሁንም አልመሸም ጊዜው በእጃችን ነው፡፡  

    መለስ ልበልና ይህን ለመጻፍ ያነሳሳኝን ቁም ነገር በአጭሩ ልግለጽ፡፡ የሳይንስና ቴክኖሎጂ ሥልጣኔ ገና በጭላንጭል ባለበት በዚያ በ18ኛው ምዕት ዓመት መገባደጃ ላይ፣ ብልጭ እያለ የነበረውን ሥልጣኔ ቀጣይነት ይጣ እንጂ ዳግማዊ ምኒልክ ለአገራቸውና ለሕዝባቸው በነበራቸው ታለቅ የመሠልጠን ምኞት ጊዜ ከፈጠረውና ሊፈጥር ከሚችለው መሻሻልና በሳይንስና ቴክኖሎጂ ዕድገት ወደፊት  መራመድ ጀምረው ነበር፡፡ በዚሁም መሠረት በአንደኛው ጥረታቸው በ18ኛ ምዕት ዓመት ማገባደጃና እና በ1900 ምዕት ዓመት መጀመሪያ ግድም ላይ አገልግሎት ለመስጠት እየተዘረጉ እንደነበሩት የምዕራባውያን ቹቹ ባቡሮች እሳቸውም ለአገራቸው ዕድገትና ለውጥ ከአገር ቆርሶ በገደብ መስጠትን ቢያስከትልም የባቡር ሐዲድን ከአዲስ አበባ ጂቡቲ አስዘርግተው ነበር፡፡

    በዓለም የባቡር ትራንስፖርት ቴክኖሎጂና አገልግሎት በእኛ አደራ ተቀባዩ አገር ፈረንሣይ ቴከኖሎጂው ከለንደን የተሳፈርሁትን ዩሮ ቻናል ጨምሮ በምጥቀት በመዳረስና ማዳረስ አቅም ያለማቋረጥ ሲያድግ የእኛው እዚያው ከምዕት ዓመት በፊት ከጀመረበት አቅም እልፍም አላለም፡፡ ባቡሮች በአሜሪካ፣ በአውሮፓና በእስያ አገሮች አገልግሎትን በሰፊው በመስጠት የሕዝቡን የዕለት ከዕለት የጉዞና ተያያዥ ኑሮዎችን በማዘመን፣ የብዙኃኑን ጉዞ በጊዜና ፍጥነት በማስፈንጠር ለማመን በሚያዳግት ሁኔታ አሻሽለውታል፡፡ ሕዝቡም በፍጥነትም ወደየሚፈልግበት በየሚፈልገው ጊዜ ያለሐሳብ ይደርሳል፡፡ በቅርቡ የምሥራቅ አገሮችም ያንኑ ምሳሌና ፈለግ በመከተል የየአገራቸውን የኢኮኖሚ የደም ሥር የሆነውን መመላለሻ ባቡር በመዘርጋትና እስከ 500 ኪሎ ሜትር በሰዓት የሚበር የባቡር መስመሮች በመዘርጋት የሕዝባቸውን ዕድገት፣ ፍላጎትና እንቅስቃሴ በቅርብ በመከታተል ኑሮና ሕይወታቸውን እጅግ በጣም አቅልለውለታል፡፡ 

    በምዕራቡ አገሮች በተለይም በለንደን ከተማ ቲዩብና በፓሪስ ሜትሮ የተባለው በከተማዎቹ ሕንፃዎችና መንገዶች ሥር ከመሬት በታች (በምድር ውስጥ ለውስጥ) ከተማውን በማቆራረጥ ባንድ ጊዜ በመቶዎች የሚቆጠሩ ተመላላሾች አሳፍረው በመተኮስ በመሬት ውስጥ ለውስጥ ወደ ማንኛውም የከተማ መዳረሻ የሚያገለግሉ ባቡሮች አሉ፡፡  በተለይ በፓሪስ ከተማ አንድ ደርብ አንሦ ሁለትና ሦስት ደርብ ጠልቆ ዋሻ ተቆፍሮላቸው የከተማና የከተማ ውጭ አገልግሎት ለመስጠት የተዘረጉ ባቡሮች አሉ፡፡ ይኸውም የሕዝቡን ዕለት ከዕለት ኑሮና የአገሩን ኢኮኖሚ እንቅስቃሴ የሚያፋጥኑ ናቸው፡፡  ሰው በጊዜው ሥራው ቦታ ደርሶና ተሰማርቶ ውሎ በጊዜ ይመለሳል፡፡ ይህን ሁሉ ያነሳሁት ለአንድ ጥያቄ ነው፡፡ ከእነዚህ አገሮች ጋር ስንወዳደር እኛ የት ነን? እነሱ የደረሱበት ያልደረስነው ምን ሆነን ነው? መቼ ነው ከተኛንበት ብድግ የምንለው ማለቴም ነው፡፡ 

    በ1965 ዓ.ም. ቁልቢ ገብርኤል ደርሼ ስመለስ በአንደኛ ማዕረግ የተባለ ጋሬ ተሳፍሬ ከድሬዳዋ ወደ አዲስ አበባ መጥቻለሁ፡፡  ጧት ወደ አንድ ሰዓት ግድም የተነሳሁ ቀኑን ሙሉ ስጓዝ ውዬ ማታ ከምሽቱ በሁለት ሰዓት ተኩል አዲስ አበባ ገባሁ፡፡ ከጊዜው ጋር በመራመድ የእናት አገሩን ፈረንሣይ ፈለግ በመከተል፣ እየዘመነ ቢመጣ ኖሮ በጊዜያዊው ባቡር ጉዞው ግፋ ቢል ከሦስት ሰዓት በላይ  አይወስድብኝም ነበረ፡፡ ኢትዮጵያ ምንም እንኳን ተራራማ ብትሆንም ደቡብ፣ ምሥራቁና ሰሜናዊ ምሥራቁ ክፍላተ አገሮች እምብዛም ተራራ የማይበዛባቸው ሐዲድ በቀላሉ መዘርጋት የሚቻልባቸው ሲሆኑ ቀላል ፈጣንና ጅምላ ምርቶችን ለማመላለሻ መሆን ይችሉ ነበር፡፡ የአቶ ከበደ ሚካኤል ጃፓን እንዴት ሠለጠነች የሚለው መጽሐፍ ከተጻፈ ዘመናት አስቆጥሯል፡፡ ግን ጥያቄያቸውን የምንመልሰው መቼ ነው፡፡ ደቡብ ኮሪያኮ የድሆች ድሃና ኋላ ቀር አገር ነበረች፡፡ እንዴት አድጋና ተመንድጋ እዚህ ደረሰች በማለት፣  ከርሷ መማር እንችልም? እንንቃ፡፡ 

    አንዴ፣ በአሜሪካ አገር ሥራ አጡ በዝቶ፣ ችግር ተፈጥሮ ስለነበረ፣ ፍራንክሊን ዲ ሩዝቬልት የተባለው ፕሬዚዳንታቸው ከ1933 – 1939 ፈጥሮና ዘርግቶት በነበረው “ዘ ኒው ዲል” በተባለው ሠፊ የሥራ መስኮቹ ሥራ እጥነትን በማክሰም የሕዝቡን ኑሮ እንዲሻሻል ያደረገበትን ፋይዳ ማጥናትና ዛሬ አገራችን ከደረሰችበት ወጥታ ሁላችንም ወደ ከፍታዎች እንድንነሳ መተባበሩ መተጋገዙና አብሮ ወደፊትና ወደ ላይ መነሳቱ በአንገብጋቢነት ያስፈልገናል፡፡

    በአገራችንም ገንዘብ አለኝ የሚለውና አሠሪ መሆን የሚችለው ወገን ዘወትር የሚረባረበው አንድ ሰው አንድ ነገር ፈጥሮ አትራፊ ሆነ ሲባል፣ ያንኑ ዓይነት ሥራ ላይ ይረባረባል፡፡ ግን የተለያዩ ተካካሽ ፕሮጀክቶች እየፈጠርን ችግሮቻችንን እየተጠናናን በብዙ ፊታማ እፎይ አሰኚ ተመጋጋቢ ሥራዎች እንደድር ብንደራ ተቃቅፈን በመተሳሰብ ከወገኖቻችንን ጋር ወደ ብልጽግናዎች ከፍታ ብድግ ማለት እንችላለን፡፡ የሆቴል ቤቶች፣ ቡና ቤቶች፣ የሕንፃዎች ግንባታና የችርቻሮ ሱቆች የዚህ ባለህበት እርገጥ ምሳሌ ናቸው፡፡  አንድ ተማሪዬ የነበረ አሁን በአሜሪካ አገር የሚኖር ሲያወጋኝ እዚያ ድረስ እንኳ ሄደው፣ ወገኖቻችን አንዱ ሱቅ ሲከፍት ሌላው ተከትሎት የዚያው ዓይነት ሱቅ አጠገቡ ይከፍታል እንጂ ለዚያ መጀመሪያ ለተከፈተው ሱቅ አቅርቦቶችን አጥንቶ ከዚያ ባለሱቅ ጋር አብሮ የሚያድግበትን ነገር የሚያመርት ድርጅት አይከፍትም፡፡

    ባለሀብቶች እንደ ሕንፃው ግንባታ ሁሉ ገቢ የሚያስገኙ ሌሎች ፕሮጀክቶችን፣ እንደ መንገድ ሥራ ማንጠፍ የባቡር ፍርጎዎችን መቀመጫዎችንና ሐዲዶችን ማምረት መዘርጋትና አገሪቱን ማዳረስ አሁን እጅ እግሩ ከመሬቱ ጋር ተቆልፎ ከእጅ ወደ አፍ በሆነ ምርት የሚኖረውን ወገኖቻቸውን በሁሉም አቅጣጫ በማዘመንና በተለያዩ የሥራና ምርት መስኮች በማፍታታት ራስን ወገንንና አገርን ማበልጸግ እንዲችል ማብቃት የሁሉም ኢትዮጵያዊ ኃላፊነትም ግዴታም ነው፡፡ አሁን ካለውም የድህነት ቀንበር መላቀቅ የሚቻለውና ረሀብ የሚወገደው አሁን ያለው ትውልድ በተለያዩ የሥራ መስኮች ተረባርበው በሚጠመዱበት ጊዜ ብቻ ነው፡፡ ሚሲዝ ጋንዲ ስንዴ ከመግዛት አገሬ እንዲያመርት አደርጋለሁ ብላ ፕሮግራሟን በዘረጋች ጊዜ የስንዴ ሻጭ አገሮች አፊዘውባት ነበር፡፡  ዛሬ ግን ህንድ ከራሷ አልፋ ከወሰኗ ውጭ ሌሎችን ታጠግባለች፡፡     

    ስሙና ቀኑ አሁን ትዝ የማይለኝ በለንደን ቲዩብ ስጓዝ መቀመጫው ላይ አግኝቼ አንብቤ የነበረ አንድ ጋዜጣ ላይ በ2025 የኢትዮጵያ ረሃብተኞች ቁጥር 25 ሚሊዮን ይሆናሉ ይላል፡፡ በብስጭት ሌላ ኮፒዎች እንደሌሉ ሁሉ ያንን ኮፒ ሌላ ተሳፋሪ እንዳያገኘው ወደ ቆሻሻ መጣያ ውስጥ ጨምድጄ ጣልኩት፡፡ እስከመቼ ድረስ ነው ረሃብ እየተተነበየብን ባለህበት እርገጥ የምንኖረው? ዕርዳታ እንሰጣለን የሚሉንስ በዚያው የደሃ ምፅዋታቸው የሚረጋግጡን እስከ መቼ ነው? ከእነዚሕ ጨቋኞቻችንስ ተላቀን በአኩሪ፡ በእፎይ አሰኚና አበልጻጊ ቴክኖሎጂዎች የምንመነደግበት ጊዜያችን ጨርሶ ሳይመሽ አሁን መሆን የለበትም? በቃ! ጠቅላላው አገር ቢራብ ቢጠማ ቢቸገርም በጊዜያዊ ተችሎ አሁን ቀኑ እንዲነጋልንና ፀሐያችን እንድትወጣልን መልፋትና መድከሙ አስፈላጊ ነው፡፡ ሁሉን አቀፍ የአገር ዕድገት በአገር ልጆች ሆኖ ከአልባሌ እኔ አውቅላችኋለሁና ልቆጣጠራችሁ ባዮች ነፃ እንሁን፡፡ ዛሬን የእኛ አድርጉት ብሩኅ ነገን ለማስተማመን፡፡

    የገንዘባችንስ ነገር ኡኡ አያሰኘንም? አሜሪካ የሦስተኛውን ዓለም በምትገዛበት የዓለም ባንክ በኩል የዓለምን ሀብት በምትጠቀልልበት ሒደቷ፣ በእኛም ላይ ከሠላሳ ዓመታት በላይ ሙከራዎች በኋላ ሕልሟን አሁን ማሳካት ችላለች፡፡ ልጆችዋ ሊያለሟት እስኪበቁላት ባለፉት መሪዎችዋ ሲጠበቅላት የነበረው ሀብቷ፣ አሁን እኛን አደህይታና በብድር አቆራፍዳ፣ በጉጉት ለመልማትና ለመበልጸግ በመጠባበቅ ላይ ያለነውን፣ በምንምና በማንም ትመና ለዘመናትና ለምዕት ዓመታት ከትውልድ ትውልድ ተርፎና የሚትረፈረፍ ሀብታችንን ተዝናንታ ልትናኝበት ቀማኛዋ ተዘጋጅታለች? መሪዎችን በማጭበርበር በሌሎች አገሮች እንዳደረገችው ሁሉ ሙከራዎችዋን ዛሬ በእኛ ላይ ገንዘባችንን በአፍጢሙ በመድፋት ውራጅ አድርጋዋለች፡፡ ይህ አይመጥነንም፡፡ መሪዎቻችን ስምና ዝናችሁን በአገራችሁና ለአገራችሁ ሕዝብ እንደ ቀድሞዎቹ ነገሥታት ሁሉ እንዲተላለፍ ኢትዮጵያን ለኢትዮጵያና ለኢትዮጵያውያን አድርጉ አገራችንንና እኛን ሕዝባችሁን ለማታልፈው ኢትዮጵያችን ገንቡን፡፡ ለምጽአትም ገንዘባችንም እንደ ፈረንሣዩ ገንዘብ ከሁለተኛው የዓለም ጦርነት በኋላ ከውዳቂው ፍራንክ ወደ ኖቮ ፍራንክ ተለውጦ ፈረንሣይን በክብሯ እንደ ጠበቀው የእኛም የአሁኑ የወደቀው ብር ‹‹አዲሱ ብር›› በሚል ስያሜ የሚታደስበትንና የአገሩን ክብርና ዝና የሚመልስበትን ጊዜ እጠብቃለሁ፡፡   

    ከአዘጋጁ፡– ጸሐፊው የትምህርት ከፍተኛ ባለሙያና በመምህርነት የ2013 ዓ.ም. የዓመቱ በጎ ሰው ተሸላሚ ሲሆኑ፣ የዘሪሁን ደስታ ኢንተርፕራይዝና የትምህርት ኃየተማ ዋና ሥራ አስፈጻሚ ናቸው፡፡ ጽሑፉ የጸሐፊውን አመለካከት ብቻ የሚያንፀባርቅ መሆኑን እየገለጽን፣ በኢሜይል አድራሻቸው [email protected] ማግኘት ይቻላል፡፡

    spot_imgspot_img
    - Advertisment -

    በብዛት የተነበቡ ፅሁፎች

    Related Articles