Saturday, December 3, 2022
ሌሎች ዓምዶች
    - Advertisement -
    - Advertisement -

    ‹‹የሰላም ስምምነት ተደረገ ማለት በጦርነቱ ወቅት የተፈጸሙ የሰብዓዊ መብት ጥሰቶች ይታለፋሉ ማለት አይደለም›› ዳንኤል በቀለ (ዶ/ር)፣ የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብቶች ኮሚሽን ዋና ኮሚሽነር

    ያለመከሰስ መብታቸው ሳይነሳ በአዳማ ዳኞች መታሰራቸው ከሰሞኑ ትልቅ መነጋገሪያ የፈጠረ ጉዳይ ነበር፡፡ በሐዋሳ ፈጣን መንገድ ላይ ጭምር ጥቃት እየተፈጸመ መሆኑና በኦሮሚያ ክልል ያለው የፀጥታ ችግር አሳሳቢ መሆንም ትኩረት ስቦ ነበር፡፡ ከሰላም ስምምነቱና ዕርቁ ጋር በተያያዘ አንዳንድ የፖለቲካ ኃይሎች ከሽብር መዝገብ ሊፋቁ ይችላሉ መባሉም መነጋሪያ ጉዳይ ነበር፡፡ ይህ ሁኔታ በጦርነቱ ወቅት የተፈጸሙ የሰብዓዊ መብት ጥሰቶች ያለተጠያቂነት ሊቀሩ ይችላሉ የሚል ግምት እያሰጠ ይገኛል፡፡ ከወቅታዊና ሰሞነኛ የሰብዓዊ መብቶች ጉዳዮች ጋር በተገናኘ የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብቶች ኮሚሽን (ኢሰመኮ) ዋና ኮሚሽነር ከሪፖርተር ጋር ሰፊ ቆይታ አድርገዋል፡፡ የሪፖርተር ቲዩቡ መስፍን ፈለቀ በቢሯቸው ተገኝቶ ከኮሚሽነር ዳንኤል በቀለ (ዶ/ር) ጋር ያደረገውን ቆይታ ዮናስ አማረ እንደሚከተለው አዘጋጅቶታል፡፡

    ሪፖርተር፡- በጋምቤላ ክልል ተፈጥሮ የነበረው ችግር በምን ተፈታ? ያወጣችሁትን ሪፖርት ተከትሎ ዛቻና ማስፈራሪያ እንደገጠማችሁ ይታወቃል?

    ዳንኤል (ዶ/ር)፡- በጋምቤላ ተፈጥሮ የነበረውን ችግር አጣርተን ያቀረብንበት ሪፖርት ነበር ለዚህ ችግር መነሻ የነበረው፡፡ በምርመራና ማጣራት ሥራችን የደረስንበት ድምዳሜ በታጠቀ ኃይል ጥቃት መፈጸሙን ብቻ ሳይሆን በፀጥታ ኃይሎችም ጭምር ጉዳት መድረሱን ያረጋገጠ ነበር፡፡ በሲቪሎች ላይ ከሕግ ውጪ በተፈጸሙ ግድያዎች ላይ የክልሉ የፀጥታ ኃይሎች በቀጥታ ተሳታፊ እንደነበሩ በማስረጃ አጣርተን አቅርበናል፡፡ በሪፖርቱ ግኝት ላይ ግን ያልተስማሙ የመንግሥት አካላት ነበሩ፡፡ ኢሰመኮ ብቻ ሳይሆን ሌሎች የመንግሥት ተቋማትም በዚህ ጉዳይ ተመሳሳይ ምርመራና ማጣራት አድርገዋል፡፡ የአጥፊዎችን ተጠያቂነት በማረጋገጥ ረገድ ገና የተወሰደ ዕርምጃ የለም፡፡ እሱ ገና ክትትል ያስፈልገዋል፡፡

    በዚህ ሪፖርት መነሻነት ግን የኢሰመኮ የጋምቤላ ቅርንጫፍ ጽሕፈት ቤት ባልደረቦቻችን መደበኛ ሥራቸውን ለመሥራት ፈታኝ ሁኔታዎች ተፈጥሮባቸው ነበር፡፡ ከመንግሥታዊ አካላትና ከፖለቲካ ፓርቲዎች ጭምር ዛቻ፣ ማስፈራሪያ፣ ወከባን ጨምሮ ቅርንጫፍ ቢሮው ላይ በንብረት ላይ ጉዳት የማድረስ ተግባር ተፈጽሞባቸዋል፡፡ ይህ በጣም አሳዛኝና ሊከሰት የማይገባው ድርጊት ነበር፡፡ ከሚመለከታቸው የክልልና የፌዴራል መንግሥት አካላት ጋር እየተነጋገርንበት ሲሆን፣ ዕልባት ያገኛል ብለን ተስፋ እናደርጋለን፡፡ ጉዳዩ ገና አላለቀም በሒደት ላይ ነው፡፡

    ሪፖርተር፡- ሠራተኞቹ ተመልሰው እየሠሩ ነው? ጽሕፈት ቤቱስ አገልግሎት ጀምሯል?

    ዳንኤል (ዶ/ር)፡- አዎ እየሠሩ ነው፡፡ ተቋማችን የፌዴራል ተቋም እንደመሆኑ ቅርንጫፍ ጽሕፈት ቤታችንም በፌዴራል ፖሊስ ጥበቃ እየተደረገለት ይገኛል፡፡ ሥራችንን እንቀጥላለን፡፡ ሊቋረጥ አይገባውም፣ አይችልምም ይህ ሊሆን የማይችል ነገር ነው፡፡   

    ሪፖርተር፡- የእናንተ ሪፖርቶች ሰሚ ያጡ ጩኸቶች ናቸው ይባላል፡፡ ምርመራ አድርጋችሁ ሪፖርት ብታወጡም ነገር ግን ተጠያቂነት ሲረጋገጥ አይታይም፡፡ ለዚህ ምን ትላላችሁ?

    ዳንኤል (ዶ/ር)፡- በሪፖርታችን መሠረት፣ በግኝታችንና ምክረ ሐሳባችን መሠረት ተጠያቂነትም ሆነ ተፈጻሚነትን ማረጋገጥ በዋነኝነት የመንግሥት ነው፡፡ በፌዴራልም ሆነ በክልል ደረጃ የተጠያቂነት ሥራ የመንግሥት ነው፡፡ ጉዳዩ የሚመለከተውን የመንግሥት አስፈጻሚ አካል ለምንድነው ያልተፈጸመው ብሎ መጠየቅ አስፈላጊ ነው፡፡ ነገር ግን ሪፖርቶቻችን በሙሉ ሰሚ ያጡ ናቸው ብሎ መደምደም አይቻልም፡፡ በሪፖርቶቻችን መሠረት ዕርምጃ ሲወሰድም እንመለከታለን፡፡ ለምሳሌ ሶማሌ ክልል የእኛን ሪፖርት ተከትሎ በግድያ የተጠረጠሩ ሰዎች በቁጥጥር ሥር ውለው ምርመራ መጀመሩን እናውቃለን፡፡ በኦሮሚያም በከረዩ የሚቺሌ አባገዳ አባላት ግድያ በተመለከተ ያወጣነውን ሪፖርት ተከትሎ የተጠረጠሩ ሰዎች በቁጥጥር ሥር ውለው ምርመራ መጀመሩን እናውቃለን፡፡ በሶማሌ ክልል በሌሎችም ቦታዎች የሰብዓዊ መብት ጥሰት ሰለባ ለሆኑ ሰዎች ካሳ እንደተከፈለ እናውቃለን፡፡ ያለአግባብ የታሰሩ ሰዎች በእኛ ሪፖርት መነሻነት ከእስር ሲለቀቁ በተደጋጋሚ ተመልክተናል፡፡ በዋና ጽሕፈት ቤታችንም ሆነ በየክልሉ ባሉ ቅርንጫፎቻችን ብዙ ዓይነት አቤቱታዎችን ነው የምንቀበለው፡፡ መርምረንና አጣርተን በምንሰጠው ምክረ ሐሳቦች መሠረት ብዙ ጊዜ ምላሽ ይሰጣል፡፡ ሌላውና ሁለተኛው ደግሞ መንግሥት በሚያወጣቸው ፖሊሲዎችና ሕጎች የማርቀቅ ሒደት ላይ እኛ የምንሰጠው ሐሳብና አስተያየት እንዲካተት ሲደረግ እናያለን፡፡ በረቂቆች ላይ የምንሰጠው ግብረ መልስን መሠረት በማድረግ ሲስተካከል እናያለን፡፡ በሌላ አጋጣሚም የእኛን ግብረ መልሶች መሠረት በማድረግ መንግሥት ዕርምጃ ሲወሰድ እናያለን፡፡ ለምሳሌ በአፋር ክልል በጣም በርካታ የተፈናቀሉ ሰዎች እስር በሚመስል ሁኔታ ተይዘው በሰፊ ካምፕ ውስጥ ለወራት እንዲቆዩ ተደርገው ነበር፡፡ በዚህ ጉዳይ ከሚመለከታቸው የክልሉ መሪዎች ጋር ተመካክረን ዕልባት እንዲሰጠው ምክረ ሐሳብ ሰጥተን ነበር፡፡ ይህን ተከትሎም ሰዎቹ ወደመጡበት አካባቢ እንዲመለሱ ሲመቻች ዓይተናል፡፡ ይህ ማለት ግን ሁሉም የምንሰጠው ምክረ ሐሳብ ተፈጽሟል ወይም የኢትዮጵያ የሰብዓዊ መብቶች አያያዝ ተሻሽሏል ማለት አይደለም፡፡ አንዳንዴ በፍርድ ቤት ዋስትና የተሰጣቸው ወይም የተለቀቁ ታሳሪዎች እንኳ ከእስር ሳይፈቱ ሲቆዩ ይታያል፡፡ አንዳንድ አካባቢዎች ደግሞ ግጭቱ እየተባባሰ እንዲሁም የተጠያቂነት ሁኔታ ሳይረጋገጥ መቅረቱን ሰዎች ሲመለከቱ ቀቢፀ ተስፋ ሊፈጥር እንደሚችል እረዳለሁ፡፡ ይህም ቢሆን ግን ምንም ተግባራዊ የተደረገ ነገር የለም ማለት አይደለም፡፡ በአጠቃላይ ግን በምክረ ሐሳቦቻችን መሠረት ተጠያቂነት ለማረጋገጥ፣ የተጎዱ ሰዎችን ለመካስ፣ የኢትዮጵያን አጠቃላይ የሰብዓዊ መብቶች አያያዝ ለማሻሻል ገና እጅግ በጣም ብዙ ሥራ ይቀራል፡፡

    ሪፖርተር፡- በኦሮሚያ ክልል በተለያዩ አካባቢዎች ጥቃቶች ይፈጸማሉ፡፡ ንፁኃን ሰለባ ይሆናሉ፡፡ ለዚህ ግን ኃላፊነት የሚወስዱ አካላት አይታዩም፡፡ ጥቃቱ እየጨመረና ከአዲስ አበባ በቅርብ ርቀት ላይ እየተፈጸመ ጭምር መንግሥት ለምንድነው ማስቆም ያቃተው?

    ዳንኤል (ዶ/ር)፡- ይህ ጥያቄ ምናልባት ከእኔ ይልቅ ጉዳዩ በቀጥታ ለሚመለከታቸው የኦሮሚያ ክልልና የፌዴራል መንግሥት አስፈጻሚ አካላት ቢቀርብ የተሻለ ይሆን ነበር፡፡

    ሪፖርተር፡- በዚህ ጉዳይ ምርመራ አድርጋችሁ በምታቀርቡበት ወይም በሌላ የሥራ ግንኙነት ያገኛችሁት ምላሽ ካለ ብናውቀው በሚል የቀረበ ነው?

    ዳንኤል (ዶ/ር)፡- ኢሰመኮ በሕግ የተሰጠው ሥልጣን ተግባርና ኃላፊነት የሰብዓዊ መብት ጥሰቶችን መመርመር፣ ማጣራት፣ የመፍትሔ ሐሳቦችን በማቅረብ አፈጻጸማቸውን መከታተል ይጨምራል፡፡ የሰብዓዊ መብቶችን ግንዛቤ ለማስፋፋት ማስተማርንም ኃላፊነታችን ይጨምራል፡፡ በምክረ ሐሳባችን መሠረት ዕርምጃ ሳይወሰድ ሲቀር ስለሚኖረው ተግዳሮት የአስፈጻሚ አካላት ምላሽ ቢሰጡበት የበለጠ ይጠቅማል በሚል እንጂ ጉዳዩ እኛን አይመለከትም ለማለት አይደለም፡፡ በተቻለ መጠን የሰብዓዊ መብቶች ሁኔታዎች እንዲሻሻሉ ከሚመለከታቸው የመንግሥት አስፈጻሚ አካላት ጋር እንመክራለን፡፡ አፈጻጸማቸውንም የቅርብ ክትትል እናደርጋለን፡፡ አጠቃላዩን የአገራችንን የሰብዓዊ ሁኔታ የተመለከትን እንደሆነ ደግሞ ውስብስብ ፖለቲካዊ፣ ማኅበራዊና የፀጥታ ቀውስ ያለው ነው፡፡ በተለይ ከላይ የተነሳው የኦሮሚያ ክልል በጣም ፈታኝ የሆነ የፀጥታ ቀውስ ያለው ነው፡፡ እንደሚታወቀው የታጠቀ ቡድን በብዙ ቦታዎች ላይ ጥቃት ይሰነዝራል፡፡ በሲቪሎች ላይ ከባድና ዘግናኝ ጉዳት ያደርሳል፡፡ በጣም አሳዛኝ ጥቃትና በደል ነው የሚፈጸመው፡፡ ብዙ ንፁኃን ሰዎች ናቸው የሚገደሉት፣ አካል የሚጎድለው፣ የሚፈናቀለውና ንብረት የሚወድመው፡፡ ኦሮሚያ ብቻ ሳይሆን በብዙ ክልሎች ተመሳሳይ ችግር አለ፡፡ ያልተነካና ያልተጎዳ አካባቢ አለ ማለትም አይቻልም፡፡ ይህ በግጭት ዓውድ ውስጥ የሚፈጸመው የሰብዓዊ መብት ጥሰት በሙሉ በዋናነት መሠረቱና ምንጮች የፖለቲካ ቀውሱ ነው፡፡ የፖለቲካ ቀውሱ ዕልባት እስካላገኘ ድረስ ይህ ግጭት ከእነ ጉዳቱ የሚቀጥል ነው የሚመስለው፡፡ ስለዚህ ኢትዮጵያ አንድ ዘላቂ መፍትሔ ያስፈልጋታል፡፡ ፖለቲካዊ መፍትሔ ይፈልጋል፡፡ እንዲያው ስለማይዘገብና ስለማይነገር እንጂ በብዙ አካባቢዎች የፀጥታ ኃይሎች ከባድ መስዕዋትነት እየከፈሉ ይገኛል፡፡ የክልልና የፌዴራል ፀጥታ ኃይሎች በብዙ መስዕዋትነት ነው የሰዎችን ደኅንነት እየጠበቁ ያሉት፡፡ በፀጥታ ኃይሎቹ ላይ ከባድ ጉዳት ይደርሳል፡፡ በዚያው ልክ ደግሞ በፀጥታ ኃይሎችና በአስፈጻሚ አካላት ውሳኔዎች ብዙ ስህተትም እንደሚፈጸም ማስታወስ አስፈላጊ ነው፡፡ በኦሮሚያ ክልል በተለየ ሁኔታ ያየነው ችግር ተገቢ ያልሆኑ የእስር አያያዞችና ከሕግ ውጪ የተፈጸሙ ግድያዎችን ነው፡፡ እነዚህ ችግሮች ደግሞ የበለጠ ሁኔታዎችን የሚያባብሱ ናቸው፡፡

    ሪፖርተር፡- የሰላም ስምምነቱን ተከትሎ ሕወሓት ከሽብር መዝገብ ይፋቃል እየተባለ ይገኛል፡፡ ሆኖም ሕወሓትን ከዚህ ቀደም ባወጣቸው ሪፖርቶች ኢሰመኮ ተጠያቂ ሲያደርግ ነው የታየው፡፡ ሕወሓት ከታረቀና ከሽብርተኝነት ከተሰረዘ በኋላስ የሰብዓዊ መብት ወንጀሎች ተጠያቂነት ይቋረጣል?

    ዳንኤል (ዶ/ር)፡- ጦርነቱ በሰላም ስምምነት ለማቆም መወሰኑና ስምምነቱን ተግባራዊ ለማድረግ ጥረት መጀመሩ በጣም የሚያስደስት ነገር ነው፡፡ የሰላም ስምምነት ተደረገ ማለት በጦርነቱ ወቅት በሁሉም ወገኖች የተፈጸሙ የሰብዓዊ መብት ጥሰቶች ይቀራሉ፣ ይነሳሉ፣ ይረሳሉ ወይም ይተዋሉ ማለት ግን አይደለም፡፡ ፈጽሞ ይህ ሊሆንም አይችልም፡፡ በሰላም ስምምነቱ ላይ አንድ ጉዳይ ሆኖ የተቀመጠው የሽግግር ጊዜ ፍትሕ አስተዳደር ተግባራዊ ማድረግ ነው፡፡ ይህ ማለት ደግሞ ልክ ኢትዮጵያ እንዳለፈችበት ሁሉ ግጭትና ጦርነት ውስጥ የነበሩ አገሮች ከዚያ ወጥተው ወደ ሰላማዊ ፖለቲካ በሚሸጋገሩበት ጊዜ በቀውሱ ወቅት ያጋጠሙ ወንጀሎችና የሰብዓዊ መብት ጥሰቶች ምላሽ የሚሰጥበትና የሚተዳደርበት ሥልት ነው፡፡ ይህንን በመደበኛ የፍትሕ አስተዳደር መዳኘት ስለማይቻል በብዙ አገሮች የሽግግር ጊዜ ፍትሕ አስተዳደር ሥርዓት ተግባራዊ ይደረጋል፡፡ አሁንም በኢትዮጵያ መንግሥትና በሕወሓት መካከል የተደረገው ስምምነት አንድ አንቀጽ ይህን የተመለከተ ነው፡፡ ኢሰመኮ ከተባበሩት መንግሥታት የሰብዓዊ መብቶች ተቋም ጋር ባደረገው ምርመራ ከሰጣቸው ምክረ ሐሳቦች አንዱ ይህን የተመለከተ ነው፡፡ አሁንም በስምምነቱ ይህ ጉዳይ በአንቀጽ መቀመጡ በበጎ የምንመለከተው ሲሆን፣ አፈጻጸሙንም በቅርበት እንከታተለዋለን፡፡ የሽግግር ጊዜ ፍትሕ አስተዳደር በተለይም በጦርነቱ ወቅት ለተፈጸመው ከባድ የመብት ጥሰቶች ተጠያቂነት መረጋገጥ አስተዋጽኦው የላቀ ነው፡፡ በጦርነት ወቅት አንዱ ሰለባ እውነት በመሆኑ የሽግግር ፍትሕ ሀቁን ወይም እውነቱን ማውጣት ሌላው ጠቀሜታው ነው፡፡ የተጎዱ አካባቢዎች እንዲካሱ ለማድረግ እንዲሁም ተመሳሳይ ጥፋት እንዳይደገም ለማስቻል የሽግግር ፍትሕ ጠቀሜታ አለው፡፡ ዕርቅና ዘላቂ ሰላም ማስፈንም ከዚሁ ጋር የተያያዘ ነው፡፡

    ሪፖርተር፡- የታሰሩ ሰዎች አያያዝና የፍትሕ ሥርዓቱ ጥያቄዎች ይነሳበታል፡፡ ፍርድ ቤት የወሰነውን ፖሊስ የሚጥስበት ሁኔታ አለ፡፡ የፍትሕ ሥርዓቱ ለሰብዓዊ መብቶች መከበር ጥበቃ የማይሰጥ ከሆነ እንደ አገር ካለፈው ሥርዓት የተሻለ የሰብዓዊ መብቶች አያያዝ አለ ማለት እንዴት ይቻላል?

    ዳንኤል (ዶ/ር)፡- እንደዚህ ዓይነት ብዙ አጋሚዎች ያጋጥሙናል፡፡ በወንጀል የተጠረጠሩ ሰዎች ላይ ምርመራ፣ ማጣራትም ሆነ በእስር የማቆየት ዕርምጃ ሊወሰድ ይችላል፡፡ ነገር ግን በወንጀል የተጠረጠረን ግለሰብ ጥፋተኝነቱን እስከማስወሰን ድረስ ባለው ምዕራፍ ሒደቱ በሙሉ በሕግ የሚመራ እንጂ በዘፈቀደ ሊሆን አይገባም፡፡ ኢትዮጵያ ውስጥ አንዱ የሚያጋጥመን ፈተና ብዙ የዘፈቀደ እስሮች መፈጸም ነው፡፡ አንዳንድ ሰዎች ደግሞ በፍርድ ቤት የዋስትና መብት ከተፈቀደላቸው በኋላ በፖሊስ የዋስ መብታቸውን የመከልከል ችግር ነው፡፡ አሁን በምንነጋገርበት ወቅት ጭምር ፍርድ ቤት ነፃ እንዲለቀቁ ወይም የዋስትና መብት ፈቅዶላቸው በእስር ላይ ያሉ ሰዎች አሉ፡፡ ይህ ሊሆን የማይገባው ጉዳይ ነው፡፡ ከማውገዝ ወደ ኋላ አንልም፡፡ የእስር ቤቶች አያያዝ እየተሻሻለ ቢመጣም ነገር ግን አሁንም ቢሆን አስቸጋሪ የእስር ቦታዎች መኖራቸው አልፎ አልፎ ይታያል፡፡ ከሰብዓዊ መብት አያያዝ አንፃር እጅግ ዝቅተኛ ደረጃ የሚሰጣቸው ማረሚያ ቤቶች በብዙ ቦታዎች አሉ፡፡ ይህን መሰል ችግር የሚጎላው ከማረሚያዎች ይልቅ በፖሊስ ጣቢያዎች ነው፡፡ አንዳንድ ቦታዎች ድብደባና እንግልት ያጋጥማል፡፡ ይህ በእኛ በኩል ፈጽሞ ተቀባይነት የሌለውና ሊስተካከል የሚገባው ነው እንላለን፡፡

    ሪፖርተር፡- በቅርቡ በኦሮሚያ ክልል አዳማ ዳኞች ያለመከሰስ መብታቸው ሳይነሳ መታሰራቸው ይታወቃል፡፡ ይህን ዓይነቱን አጋጣሚ እንዴት ታዩታላችሁ?

    ዳንኤል (ዶ/ር)፡- የአዳማ ከተማ ፖሊሶች የኦሮሚያ ጠቅላይ ፍርድ ቤት አዳማ ላይ የሚያስችለው ምሥራቅ ምድብ ችሎት ውስጥ የወንጀል ችሎት ሦስት ዳኞችን ከሥራ ቦታቸው የማሰሪያ ትዕዛዝ አለን ብለው አስረው ነበር፡፡ የእስር ትዕዛዙ ከወረዳ ፍርድ ቤት መሰጠቱ ነው የተነገረው፡፡ የወረዳ ፍርድ ቤቱ ደግሞ የማሰሪያ ትዕዛዙን የሰጠው የሚታሰሩት ሰዎች ዳኞች መሆናቸውን እንኳን ሳያውቅ ነበር፡፡ ነገር ግን የወረዳ ፍርድ ቤቱ ታሳሪዎቹ ዳኞች መሆናቸውን እንዳወቀ የሰጠውን ትዕዛዝ ወዲያው መሻሩን ተረድተናል፡፡ ይህ አጋጣሚ እጅግ በጣም አሳዛኝና አሳፋሪ ተግባር ነው፡፡ በዳኝነት ነፃነትና በፍትሕ አስተዳደር ላይ የተቃጣ ጥቃት ነው፡፡ ፈጽሞ ሕገወጥና የሚወገዝ ተግባር ነው፡፡ ጉዳዩን እንደሰማን በአደባባይ አውግዘናል የሚመለከታቸውንም አናግረናል፡፡ ዳኞቹ ወዲያው መፈታታቸው ጥሩ ቢሆንም ነገር ግን ከመነሻው መታሰር አልነረባቸውም፡፡ የተፈጸመውን ስህተትም አያስቀረውም፡፡ ስለዚህ ይህ ጥፋት ለምን ሊፈጸም እንደቻለ ተጣርቶ ተጠያቂነት መረጋገጡ የግድ አስፈላጊ ነው፡፡ ወደፊትም በየትም ቦታ ቢሆን እንዳይደገም ነው የምንለው፡፡ በዳኞች ላይ ብቻ ሳይሆን በማንም ሰው ላይ ተገቢ ያልሆነ እስር ሊፈጸም አይገባውም፡፡ ይህ ጉዳይ ብዙ መሻሻል የሚጠይቅ በመሆኑ እኛም አተኩረን እንዲስተካከል እንወተውታለን፡፡

    ሪፖርተር፡- ኢሰመኮ ምርመራ ለማድረግና ሥራውን በነፃነት ለመሥራት ብዙ ጊዜ ትብብር ለማግኘት እንደሚቸገር ይናገራል፡፡ የምትሠሩትን ሥራ በነፃነት ለመሥራት አስገዳጅ ሕግ ለማበጀት ወይም ከተለያዩ አካላት ተገቢ ትብብር እንድታገኙ የሚያስችል አሠራር ለመዘርጋት ምን የታሰበ ነገር አለ?

    ዳንኤል (ዶ/ር)፡- በሥራ ሒደት ብዙ ተግዳሮቶች ይገጥሙናል፡፡ ብዙ ተገቢ ትብብርም እናገኛለን፡፡ አብዛኞቹ የመንግሥት አካላት ዕገዛ ያደርጋሉ፡፡ አልፎ አልፎ ግን እክል ይገጥመናል፡፡ ከክልል ክልል ነባራዊው ሁኔታ ቢለያይም በሥራ አጋጣሚ ትብብር መታጣቱ የተለመደ ነው፡፡ በዚህ የተነሳ ከፌዴራልም ሆነ ከክልሎች አስፈጻሚ አካላት ጋር እንከራከራለን እንወያያለን፡፡ በኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብቶች ማቋቋሚያ አዋጅ መሠረት የኮሚሽኑ ምክረ ሐሳቦች በአስገዳጅነት ተፈጻሚ ናቸው፡፡ እንዲያውም ተፈጻሚ ያላደረገ አካል ካለ እስከወንጀል ቅጣት ድረስ እንደሚያስከትል ተቀምጧል፡፡ በቂ የሕግ ማዕቀፍ አለ ብዬ አምናለሁ፡፡ ያው ኢትዮጵያ ውስጥ የሕግ እጥረት ሳይሆን ተግባራዊነታቸውን ማረጋገጡ ትልቁ ችግር በመሆኑ ካልሆነ በስተቀር አዋጁ የሚያንስ ሆኖ አይደለም፡፡

    ሪፖርተር፡- ከሰሞኑ በሐዋሳ ፈጣን መንገድ ላይ ተሽከርካሪዎች ተቃጥለው በሰዎች ላይም ጉዳት ደርሷል፡፡ ኮሚሽኑ ስለዚህ ያውቃል?

    ዳንኤል (ዶ/ር)፡- ኢሰመኮ ጉዳዩን ሰምቷል፡፡ ችግሩ ከዚህ ቀደም ደርሶ በማያውቅ መንገድ ላይ ከመከሰቱ በስተቀር ይህን ዓይነቱ አደጋ ኢትዮጵያ ውስጥ የተለመደ ሆኗል፡፡ ይህ በብዙ መልኩ አሳሳቢ ነው፡፡ መንግሥት የዜጎችን ደኅንነት የመጠበቅ ኃላፊነት አለበት፡፡ ጉዳዩ ቅርብ በመሆኑ እንጂ ራቅ ያሉ አካባቢዎች ደግሞ ከዚህ የሚከፉ አደጋዎች እየደረሱ ነው፡፡ ይህ አጋጣሚ የሚመለከታቸው አስፈጻሚ አካላት የዜጎችን ደኅንነት በመጠበቅ ረገድ ገና ብዙ ሥራ እንደሚቀራቸው የሚያስታውስም ነው፡፡   

    ተዛማጅ ፅሁፎች

    - Advertisment -

    ትኩስ ፅሁፎች ለማግኘት

    በብዛት የተነበቡ ፅሁፎች

    አሜሪካ ሕወሓትን በማሳመንና በመጫን በሰላም ሒደቱ ትልቅ ሚና መጫወቷን የኢትዮጵያ ዋና ተደራዳሪ አስታወቁ

    የተመድና የአውሮፓ ኅብረት አበርክቶ አሉታዊ እንደነበር ጠቁመዋል በመንግሥትና በሕወሓት መካከል...

    የአየር መንገድ ተጓዦች በሻንጣ የሚያስገቡትን የልብስና የጫማ ብዛት የሚገድብ ረቂቅ መመርያ ተዘጋጀ

    ከቀረጥ ነፃ ይገቡ የነበሩ ዕቃዎች 87 በመቶ እንዲቀንሱ ተደርጓል መንገደኞች...

    አዲስ አበባና ኦሮሚያ ወሰን ለማካለል ተስማሙ

    ኮዬ ፈጬ፣ ቱሉዲምቱ፣ ጀሞ ቁጥር 2 ወደ ኦሮሚያ ለቡ፣ ፉሪና...

    በቤንዚንና ነጭ ናፍጣ ላይ ጭማሪ ተደረገ

    ከዛሬ መስከረም 18 ቀን 2015 ዓም እኩለ ሌሊት ጀምሮ...

    ተዛማጅ ፅሁፎች

    ‹‹ኢትዮጵያ ውስጥ ካገኘሁት ገቢ ላይ ግብር መክፈል አለብኝ የሚለው አስተሳሰብ ብዙ ይቀረዋል›› አቶ ሙሉጌታ አያሌው፣ የፌዴራል ታክስ ይግባኝ ኮሚሽን ፕሬዚዳንት

    የፌዴራል ታክስ ይግባኝ ኮሚሽን ከ2010 ዓ.ም. ጀምሮ በሥራ ላይ ያለና በመንግሥትና በንግዱ ማኅበረሰብ መካከል ከታክስ ጋር በተያያዙ የሚነሱ አመግባባቶችን የሚመለከት ተቋም ነው፡፡ ግለሰቦችና ነጋዴዎች...

    ‹‹የእኛ ብሔርተኝነት የበሰለና ዴሞክራሲያዊ ነው›› አቶ በቴ ኡርጌሳ፣ የኦነግ የፖለቲካ ኦፊሰር

    ከባህር ዳር ዩኒቨርሲቲ በባዮሎጂ፣ ከወለጋ ዩኒቨርሲቲ በኢኮኖሚክስ፣ ከአርሲ ዩኒቨርሲቲ ደግሞ ማስተርስ ኦፍ ቢዝነስ አድሚኒስትሬሽን፣ እንዲሁም ከኒው ጄኔሬሽን ዩኒቨርሲቲ በሄልዝ ኦፊሰርነት ተመርቀዋል፡፡ ገና ባህር ዳር...

    ‹‹ኢትዮጵያ ግብፅን የምታይበትና ግብፅ ኢትዮጵያን የምታይበት ሁኔታ ይለያያል›› ያዕቆብ አርሳኖ (ፕሮፌሰር)፣ የታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ተደራዳሪ ቡድን አባልና ተመራማሪ

    በቀጣናዊ ትስስርና በኃይድሮ ፖለቲክስ ላይ ባላቸው ጥልቅ ዕውቀትና ልምድ፣ እንዲሁም በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ለረዥም ጊዜ የፖለቲካ ሳይንስ በማስተማር ይታወቃሉ፡፡ ከአስተማሪነት ባሻገር በዩኒቨርሲቲው ለረዥም ጊዜያት...