Wednesday, February 8, 2023
- Advertisement -
- Advertisement -

የተመረጡ ፅሑፎች

እንከባበር!

ሰላም! ሰላም! ‹‹ብለነው ብለነው የተውነውን ነገር፣ ባሏ ዛሬ ሰምቶ ታንቆ ሊሞት ነበር…›› እያለ አንዱ በስልኩ ለሌላው ሲናገር የሰማ፣ ‹‹አሁን ምን ያደርጋል የሱሰኛ ወሬ፣ የትናንቱ ቀርቶ ሲረሳ የዛሬ…›› ብሎ ገጠመለት። ድንገት ሰላምታዬን ሳልጨርስ የሰዎቹ ወግ ውስጥ ጥልቅ ያልኩት የእርጎ ዝንቦች ስለበዙ ነው። የእርጎ ዝንቦቹ በየደረሱበት ጥልቅ እያሉ የአንዱን ስም እያነሱ ሲጥሉ፣ ገላማጭና ገሳጭ ስላጡ ያገኙት ነገር ላይ ፊጥ ማለታቸው ስለበዛ አይበቃም ወይ ለማለት ነው። ከጫት ገራባ ክምር ላይ እየተነሱ በስም ሲያጣሉን፣ በአቀማመጥ ሲያናቁሩን፣ በአረማመድ ሲያጋጩን ከረምንና ደግሞ አሁን ነፃነታችንን ሊቀሙን ሲያሟሙቁ ዞር በሉ ማለት የግድ ነው። አንዱ በቀደም ሲሮጥ መጥቶ፣ ‹‹አንበርብር ይኼ ሰውዬ ሊያብድ ነው ወይ…›› እያለ ስልኩን ከፍቶ አንዱ ወፈፌ በውሸት የተቀባባ መርዙን ሲረጭ የሚያሳይ ቪዲዮ ሲያሳየኝ፣ ‹‹ይኼማ ዘመድ አጥቶ ነው እንጂ ከአበደ ቆየ እኮ…›› ብዬው ወደ ጉዳዬ መንገዴን ቀጠልኩ፡፡ አዛውንቱ ባሻዬ እንዲህ ዓይነቱን ነውረኛ ሲያዩ፣ ‹‹የዕድሩ ስንፍና ሆኖ እንጂ ይኼ እኮ ከሞተ ቆይቷል…›› ይሉ ነበር፡፡ ማን ነበሩ፣ ‹‹ሙት ይዞህ አይሙት…›› ብሎ የነበረው? አንዳንዴ ያሰኛል እኮ!

ምንድነው ግን ጉዱ? ‘አገር ሲያረጅ ጃርት ያፈራል ነው’ ያሉት የጥንቶቹ አስተዋዮች። አይ ሞት ሁሉን አፈር አልባሹ። ‹‹ሞት ባይኖር ኖሮ እኮ እንዲህ አንናናቅም ነበር…›› ሲለኝ ነበር ምሁሩ የባሻዬ ልጅ። ‹‹ማን ከማን ሲናናቅ አየህ?›› ስለው፣ ‹‹ተማሪና አስተማሪ፣ መሪና ተመሪ፣ ፈጣሪና ፍጡር ናቸዋ። አታይም እንዴ ዙሪያህን?›› አለኝ። እኔ ደግሞ አንዳንዴ ነካ የሚያደርገኝ ነገር አለ። ዙሪያህን ሲለኝ ቀጥታ ወስጄው ዘወር ስል አንዱ እጆቹን ወደ ሰማዩ ዘርግቶ፣ ‹‹ጌታዬ የት ሄደህ ነው የማንም መጫወቻ የሆንነው…›› እያለ ከፈጣሪ ጋር ክርክር ገጥሞ አየሁት፡፡ ‹‹አንበርብር እኔ ያልኩህ ይህንን ምስኪን አይደለም፡፡ በእዚህ ምስኪንና መሰሎቹ ላይ የሚቀልዱትን ወንበዴዎች ነው…›› ሲለኝ የበለጠ ዞረብኝ፡፡ ‹‹ለመሆኑ ሰውና ፈጣሪ ክርክር ማድረግ ይችላሉ ወይ…›› ብዬ ለባሻዬ ጥያቄ ባቀርብላቸው፣ ‹‹እጅህና ልብህ ንፁህ ከሆነ ፈጣሪ ክርክር ይዘህ ብትቀርብለት አልሰማህም አይልህም፡፡ እጅህና ልብህ አዳፋ ከሆነ ግን ከሰይጣን ጋር ነው መላፋት ያለብህ…›› ብለውኝ ነበር፡፡ በእርግጥም ነውረኞች መሀል ሆነን ስናስበው ነገሩ ልክ ነው፡፡ ከልክም በላይ!

የመሰንበቻችንን ነገር ሳስበው በሰው ሥቃይ እንጀራቸውን ከሚጋግሩ ግብዞች ጀምሮ፣ በንፁኃን ደም እጃቸውን እስከሚለቃለቁ እርጉሞች ድረስ ያለው ፈተና ሲታሰብ ተስፋ ቢያስቆርጥም እጅ አያሰጥም፡፡ እንግዲህ ይኼው ሲለን በምናፍርባት ሲለን በምንኮራባት አገራችን ‘ሁለት ሞት ሙቱ’ ብሎ ሲያዝብን እንኳን፣ በዋልንበት ባልጠረጠርነው ነገር ለመኳረፍ ቅፅበት አይፈጅብንም። እናም እኔ የምላችሁ ዝም ብላችሁ ከላይ ከላይ ስታስቡት፣ ይኼ በኩነኔና በፍረጃ የደመቀ ክፋታችን የእያንዳንዳችንን ጓዳ ሳያፀዳ ብቻውን ይዘልቅ ይመስላችኋል? ድሮ ነው አሉ፡፡ ሰውየው ጎረቤቱ ሞቶ ከቤተሰቡ በላይ እየተንሰቀሰቀ ሲያለቅስ ይውላል፡፡ በነጋታውም በሰልስቱም የሰውየው ለቅሶ እየበረታ ለገላጋይ ያስቸግራል፡፡ ይህን ጊዜ የአካባቢው ሽማግሌዎች ምን ቢሆን ነው ብለው ምክንያቱን ይጠይቁታል፡፡ ‹‹እኔ የማለቅሰው ለሟች ሳይሆን ለራሴ ነው…›› ይላቸዋል፡፡ ሽማግሌዎቹ በመገረም ለምን ለራሱ እንደሚያለቅስ ሲጠይቁት፣ ‹‹ሞት ዙሪያችንን ከቦ ሲያስፈራራን ለራስ እንጂ ለማን ይለቀሳል…›› ብሎ አረፈው፡፡ እውነቱን ነው፣ ‹‹እናቴን፣ አባቴን፣ ወንድሜን፣ እህቴን፣ ዘመዶቼን ሁሉ ሰጥቼው… ሰጥቼው… ዓይን ዓይኔን ያየኛል አንድ እኔ ቀርቼው…›› ብላ የገጠመችው አዝማሪ ትዝ ብላው ይሆናል፡፡ ማን ያውቃል! 

መቼም እኛ ብዙ ነገር የምናከሽፈው ጠርጥረን ከዚያ በጥርጣሬ ላይ በተመሠረተ ወሬ መልካም የሚሠራውን በማራከስ ጭምር ነው። ምስኪኗ አገራችን መቼም በትከሻዋ ስፋቱ ይኼው አለን። እናም መጠርጠር እያለ እርግጠኛ መሆን ብሎ ነገር መዝገበ ቃላታችን ውስጥ ሆነ ተብሎ የተዘለለ ነገር ይመስለኛል። ምነው እኔ ብቻ ሆንኩ? እናንተስ አይመስላችሁም እንዴ? በቃ ዩቲዩብ ካልሆነ ‹ኮሜንትና ላይክ› ነውር ሆኖ ቀረ? ይሁና። ይኼም በልዩነት ይመዝገብልኝ። ልዩነት ደግሞ ውበት ነው ብሏል። ማ? የገባቸው። በልዩነት ማመን ከእኔና ከእናንተ ካልጀመረ ከላይ ይመጣል ብሎ መጠበቅ ዘንድሮ አላዋጣም። ለነገሩ በዚህም እርግጠኛ አይደለንም። እርግጠኛ ለመሆን እኮ መመርመር ያስፈልጋል፡፡ ‹‹የሐሳብ ነፃነት ለዘለዓለም ይኑር በሚባልበት ዓለም ውስጥ እየኖሩ፣ የሌላውን ሐሳብ ለመደፍጠጥ እንቅልፍ አጥተው የሚያድሩ ሲያጋጥሙ ያስደንቃል፡፡ ልዩነትን ማክበር በሚያስከብርበት በዚህ ዘመን፣ እንደ ዘመነ መሣፍንት አሉባልታ ላይ ተጥደው እንጀራቸውን የሚጋግሩ ዳፍንታሞች ያስጠሉኛል…›› የሚለኝ ምሁሩ የባሻዬ ልጅ ነው፡፡ እውነቱን ነው!

አንድ ቀን ምሁሩ የባሻዬ ልጅ ሳይቀር በነፈሰው ነፍሶ በነደደበት ስለሚያነደን ኑሯችን ስንጫወት፣ ‹‹እኔ አንዳንዴ ሳስበው እንኳን ስለዕርምጃችን በልተን ስለማደራችን፣ ስለኢኮኖሚ ዕድገታችን ቀርቶ ስለድህነታችንም እርግጠኞች ነን ብዬ አላስብም። ዓይናችን ስለማየቱ፣ ጆሯችን ስለመስማቱ፣ በማሰባችን ከእንስሳት የምንለይ ሰብዓዊ ፍጡራን መሆናችንን ማመን ብሎ ነገርንማ እርሳው…›› አለኝ። ከሁሉ ደሃ ስለመሆናችንም እርግጠኞች አይደለንም አባባሉ አስደንግጦኝ ትንሽ ቆይቶ (የምሁር ነገር ምን ይታወቃል) ‘ድህነታችን በጥናት ይረጋገጥ’ እንዳይለኝ ፈርቼ ዞር አልኩ። ዞር ስል ለስንት አሥርት ዓመታት በኖርኩበት ሠፈር የሚገኝ ክሊኒክ አንዱ ቢጠይቀኝ፣  ‹‹ወደ ቀኝ ታጥፈህ መሰለኝ…›› ብዬ መመለስ። በዚህ ዓይነት ‘የረገጥከው አፈር የማን ነው?’ ቢለኝ ‘የእኛ መሰለኝ’ ልለው ይሆን? በቁም አፈሩ ይቅለላቸውና እየተባልን ታዲያ ሌላ ምን ይመጣልኛል፡፡ የዘመኑ ነገር እንዲህ እየሆነ፣ ‹‹ስልቻ ቀልቀሎ፣ ቀልቀሎ ስልቻ፣ ዝም ብለህ ተሸከም የሰጡህን ብቻ…›› መባባል ነው የቀረን፡፡ ሌላውንም ተውት!

እንዲህ የኖርኩትን ሁሉ በዜሮ የሚያባዛ ግራ መጋባት ሲጠናወተኝ ታዲያ መድኃኒቴን አውቀዋለሁ። እሱም በሥራ መወጠር ነው። መድኃኒት በመፈለግና በማሠራት ያዳከምነው ወኔ ሥራ ላይ ውሎ ቢሆን ኖሮ ዛሬ እኛን ነበር ማየት። ለነገሩ አድርገነው ቢሆን ዛሬ የያዝነውን ይዘን እንዳለነው ቢሆን፣ የምንለው ዕድሜ ይመርበት ይክፋበት እርግጠኛ መሆን አንችልም። ነገርኳችሁ እኮ? ማጣራት የእኛ ተግባር አይደለም ስላችሁ? እኔን ካላመናችሁ አዛውንቱ ባሻዬ አንድ የሚሉት አባባል አለ። ‹‹ላለፈው ዕድሜ ከመቆጨት ለሚመጣው አስብ…›› ይላሉ። ይመስለኛል እኛ ግን የምናስበው ገና ላለፈው ቂም በቀል ማስታወሻነት ስላላቆምናቸው ሐውልቶች ነው። ካልመሰላችሁ ይችም በልዩነት ትያዝልኝ። ይህች የባሻዬ አባባል ከዚህ በፊት የሰማናት ስለመሰለን የራሳቸው ትሁን አትሁን እርግጠኛ መሆን አንችልም ካላችሁ ደግሞ እንደ ፈቀዳችሁ። የመጠርጠር መብታችሁ በሕገ መንግሥቱም ሆነ በጎዳናው ያልተጻፈ ሕግ የተፈቀደ ነው። መረጋገጡን እንኳ እንጃ፡፡ ግን አደራ ባሻዬን በኩረጃ ስማቸውን ስታጠፉ እንዳይሰማና ኢንተርኔቱን እንዳታጣብቡት፡፡ ደግሞ ለዚህ ማን ይሰንፋል ብላችሁ ነው!

ለነገሩ ከዚህ በፊት በተደጋጋሚ በነገር ጦርነት ተጨናንቋል። የድግግሞሽ አቆጣጠሬ ቅኔው ካልገባችሁ በቃ ይኼን ፋይል ቶሎ ዝጉት። ደግሞ በኋላ የምሬን ነው፡፡ እና ባሻዬ ፍራሽ ማደስ በእሳቸው አልተጀመረም። ስንቱ ብርሁነቱን ንቆ፣ ትኩስ ኃይሉን በመምሰልና በማስመስል አምክኖ በሰው ወርቅ እየደመቀ እያየን፣ አንድ የአገር አንጡራ ሀብት አረጋዊ ያለውን ቢያሽሞነሙንና ቢያቀርብ ነውር አይመስለኝም። አያችሁ ሰው መጠየቅ ያለበት ባለው አቅምና እውቀት ልክ መሆን አለበት። ምን ደላላ ብሆን አልተሳሳትኩም መቼም። ‹‹ጥሬ እፈጭ ብለህ ዱቄት አታፍስ፣ ታዋቂ እሆን ብለህ ታላቅ አታርክስ…›› ሲባል የሰማሁበት ጊዜ ለምን እንደሆነ እንጃ ሩቅ ይመስለኛል። እናንተ ሰዓቱ ነው፣ ትውስታችን ነው እየፈጠነ ያስቸገረን? በ50 ሳንጨማደድ እንደ ባለ 80 ምርኩዝ ማለት አበዛን እኮ፡፡ መቼም ምርኩዝ ለያዘ 40/60 ቅድሚያ ይታደላል ብለን አይመስለኝም። ነገሩን ማለቴ ነው እንጂ የቤቱ ጉዳይ አንጀታችንን ይበላዋል፡፡ ከቤት በላይ ግን በወጣትነታቸው በሱስ ደንዝዘው የጃጁት ያሳዝኑናል፡፡ ምን ይደረግ!

ሥራና ነገር እየተምታታብኝ ጊዜውን እንዴት እንደምዘልቀው ጨንቆኛል። እስኪ ወደ አሻሻጥኩት ከባድ መኪና ገጠመኝ ልውሰዳችሁ ደግሞ። ገጠመኝ ላውሳችሁ ይባላል እንጂ፣ ወደ ገጠመኝ ልውሰዳችሁ አይባልም ስትሉ ሰማሁ መሰለኝ። ይኼ ጭቅጭቅ መሆን ያለበት ከትምህርት ሚኒስቴር ጋር መሰለኝ። እሱ ውኃ ወቀጣ ነው ካላችሁ ምንም ችግር የለም፣ ከእኔ ጋር መቀንጠስ ነው። መቼም በድለላ ሥራ ጥርስ ስትነቅሉ ትልቁ ወሮታችሁ በከባድ ሚዝን ከሚጫወቱ የኑሮ ተፋላሚዎች ጋር መዋል ነው። ከቀላል ሚዛኑ ጋር ጥርስ ሳታበቅሉም ትውላላችሁ። ታዲያ አንድ የጭነት መኪና የሚገዛ ደንበኛዬ፣ መኪናውን ቶሎ አስፈትሾ ቀልቡን ሰብስቦ ሊስማማልኝ አልቻለም። በቅርብ ሠርቶ ስላጠናቀቀው ቤት በየአቅጣጫው እየተደወለለት ያወራል። በቅርቡ ፎርብስ መጽሔት ላይ ልማቱ ያፈራው ቢሊየነር የመባል ዕቅዱን ይነዛል። ደግሞ ወሬ ለመንዛት፡፡ ደንበኛዬ በመርከብ አስጭኖ ከአውሮፓና ከቻይና ስለሚያስመጣቸው የቤት ዕቃዎች ይቀዳል። በዕቃ ግዥ ለሚያግዙትና ከዚያው ሆነው ለሚያማክሩት ሰዎች በስልክ ሲመልስ፣ አንድም ርካሽ ዕቃ እንደማይፈልግ ‹‹የሰው መሳቂያ አታድርጉኝ›› በሚል መኩራራት ይጋበዛል። ‹‹ያዝኩ ሲሉ መያዝ፣ አለሁ ሲሉ መቅረትን በሰው እንኳ አይቶ አልተማረም እንዴ ይኼ ሰው?›› ብሎ ሻጩ ቢታዘበው ጓደኛው ጣልቃ ገብቶ፣ ‹‹ምን ይደረግ ገንዘብ እውቀትን የትና የት መርቶት እያየህ ለምን በእሱ ትፈርዳለህ?›› ይለዋል። መልሶ ደግሞ በከፊል ወደ እኔ ዘወር ብሎ፣ ‹‹እንደ እኛ ያለውን ደካማ ደግሞ ጊዜ ሰጠኝ ያለ ሱሰኛ ያመናጭቀናል…›› አለኝ። መሮት ነው!

በሉ እስኪ እንሰነባበት። ኮሚሽኔን ዘግቼ ሳበቃ ውኃ ጥም ሊገድለኝ ደረሰ። ምሁሩን የባሻዬ ልጅ ደወልኩለትና የተለመደችዋ ግሮሰሪያችን ቀጠርኩት። ስንገናኝ ግሮሰሪዋን ከወትሮዋ በተለየ የዋጋ ጭማሪ አድርጋ ታዳሚዎቿን ታስተናግዳለች። የግሮሰሪያችን ባለቤት፣ መቼም ይኼ ሕዝብ በሃይማኖቱና በሚስቱ ነው የሚገኘው ብሎ ከመጽሐፈ መክበብ ያገኘው መሆኑን በትልቁ ጠቅሶ፣ ‹‹ራሱን የማይወድ ሌላውን አይወድም›› የሚል ጥቅስ ለጥፏል። ለዚህም የተጋነነ ጭማሪ ስላደረገ በዝምታ የሚታለፍ መስሎታል። ገና አንድ መለኪያ ሳይቀምስ የዋጋ ጭማሪው ያሰከረው የዘወትር ደንበኛው ጥጉን ይዞ፣ ‹‹የት ሄደን እንብላ?’ ስንል ዝም የተባልነው አንሶ ‘የት ሄደን እንጠጣ’ በሚልም ከመንግሥት ጋር ልታቀያይመን ነው? ተው የቄሳርን ለቄሳር የእኛን ለእኛ!›› ይለዋል። ሌላው ደግሞ፣ ‹‹የዋጋ ጭማሪው ለፅድቅ ነው ለኩነኔ?›› ሲለው፣ አንገቱን ደፍቶ የሰው ዓይን ሸሸ፡፡ ምናለበት ዓይናቸውን የሚያጉረጠርጡብን እንዲህ አንገታቸውን ቢደፉ ያሰኛል፡፡ ምድረ ዓይን አውጣ!

‹‹አወይ ዘመን! አወይ መጨካከን! ላያችን ላይ የትርፍ ክብደት እያነሱብን ገላጋይ አጥተን እኮ ክብደት የለሾችን ሆንን ጎበዝ፡፡ ሲያዩን አንከብድ ሲቆጥሩን አንሞላ…›› ይላል ሌላው። ገና ከአሁኑ በዚህ ሁኔታ እንደለመደው ተመላልሶ እየጠጣ ፀንቶ ኑሮውን የመርሳቱ ዓላማው አደጋ ላይ እንደወደቀ የተረዳው ደግሞ፣ ‹‹እሱ ምን ያድርግ? እስከ ዛሬ የተጎዳው አይበቃም? ስንት ጓደኞቹ በጥቅም ተቧድነው መሬት ለመውረር የዘረፋ ማኅበር ሲመሠርቱ፣ እሱ እስከ ዕለተ ሞቱ ግሮሰሪ ላይ መቅረት አለበት ወይ?›› ይላል። ከዚህ ሁሉ በላይ በቅዱስ መጽሐፍ ጥቅስ ይገኛሉ ተብለን፣ ዝም ይላሉ ተብለን እንደ ሞኝ መታሰባችን ያንገበገበው፣ ‹‹ራሱን ቢወድ ነዋ ክርስቶስ እስከ መስቀል ሲጓዝ አንገቱን የደፋው? የምድር ሕግ አደረግከው የፈጣሪን ቃል እንዳሻህ ለራስህ መጠቀሚያ እያደረግክ የምትለጥፈው? አንሳ ወዲያ….›› ሲል አምባጓሮ ያስነሳል። እኔና የባሻዬ ልጅ ቀዝቃዛውን ቢራ እያጋባን በተመስጦ ውስጥ እንዳለን አንዱ፣ ‹‹ወገኖቼ ሆይ በምድር ላይ ስንኖር ለሥጋችንም ሆነ ለነፍሳችን እኩል ማሰብ ይኖርብናል፡፡ በዚህ መሠረት አንዳችን ለሌላችን ፍቅር መስጠት አለብን፡፡ በፈጣሪ አምሳል የተፈጠርን ሰዎች ነንና እንደ ፈጣሪ ልጆች እንተሳሰብ፡፡ አንዳችን ስንጎዳ ሌላውን ይመመው፡፡ ሌላው ሲደሰት ሌላኛው አይክፋው፡፡ ልባችንን ከፍተን እንተሳሰብ፡፡ ከተሳሰብን ትንሹ ነገር ይትረፈረፋል…›› ሲለን፣ ‹‹ወንድሜ ሐሳብህ መልካም ቢሆንም፣ ከእነ ነውር ጌጡ ጋር እየተጃመልን አንዘልቀውም… ይልቁንስ ከመተሳሰብ በላይ እንከባበር ብንል ይሻለናል…›› ብሎ ነገሩን ደመደመው፡፡ እውነትም እንከባበር! መልካም ሰንበት!

Latest Posts

- Advertisement -

ወቅታዊ ፅሑፎች

ትኩስ ዜናዎች ለማግኘት