Wednesday, February 1, 2023
- Advertisment -
- Advertisment -

በሕግና በሥርዓት መኖር የአገር ባህል ይሁን!

ኢትዮጵያውያን እንደ እምነቶቻቸውና ልማዶቻቸው በዓላትን ሲያከብሩ ቅድሚያ የሚሰጡት፣ አንዳቸው ለሌላው አለኝታነታቸውን ለሚያሳዩበት መተሳሰብና መደጋገፍ ነው፡፡ በበዓላት ሰሞን ከዘመድ፣ ከጎረቤትና ከወዳጅ ጋር የሚደረገው መገባበዝ ብቻ ሳይሆን፣ ያላቸው ለሌላቸው ለማካፈል የሚያደርጉት ርብርብ ለዘመናት በትውልዶች ቅብብሎሽ የተወራረሰ አኩሪ የጋራ እሴት ተጠቃሽ ነው፡፡ በዓላትን ተንተርሰው የሚመጡ ወጪዎችን በመጋራትም ሆነ በሌሎች ጉዳዮች፣ ኢትዮጵያውያን ለዘመናት እርስ በርስ ለመደጋገፍ የሚያሳዩት ትብብር በዚህ ትውልድም በመቀጠሉ ሊያኮራ ይገባል፡፡ እንዲህ ዓይነት አርዓያነት ያለው የጋራ ማኅበራዊ እሴት ባለባት ኢትዮጵያ ውስጥ የመንግሥት ተሿሚዎች፣ ምሁራን፣ ፖለቲከኞች፣ የንግዱ ማኅበረሰብና ሌሎችም ሕዝቡን መምሰል ይጠበቅባቸዋል፡፡ የኢትዮጵያ ሕዝብ የተለያዩ ማንነቶችና መገለጫዎች ያሉት ቢሆንም፣ በዘመን ተሻጋሪ የጋራ እሴቶቹ አማካይነት በመተሳሰብ አንድ ላይ ለመኖር ተቸግሮ አያውቅም፡፡ በዕድር፣ በዕቁብ፣ በደቦ፣ በቅርጫ፣ ወዘተ የኑሮ ተግዳሮቶችን ለማሸነፍ አንድ ላይ መኖር የሚችልበት ሕዝባችን፣ ችግሮች ሲያጋጡሙም በምሥጉን አገር በቀል የሽምግልና ሥርዓቶቹ መፍታት ልማዱ ነው፡፡ ኢትዮጵያዊነት የተገነባውም በዚህ ዕሳቤ ላይ ነው፡፡ በሕግና በሥርዓት መኖር ጠቃሚ ነው፡፡

በሕዝብና በመንግሥት መካከል እንደ ጥሩ መገናኛ ድልድይ የሚያገለግለው መተማመን ነው፡፡ ሕዝብ በመንግሥት ላይ ያለው እምነት እየዳበረ የሚሄደው መንግሥት በቅርበት ሲያዳምጠው ነው፡፡ መንግሥት ሕዝብን ማዳመጥ ሳይችል ሲቀር ግን ችግሮች ከቁጥጥር ውጪ ይሆናሉ፡፡ በዚህ ዘመን በበርካታ ዴሞክራሲያዊ ማኅበረሰቦች ውስጥ ትልቅ ትኩረት እየተሰጠው ያለው፣ መንግሥት በተቻለው መጠን የሕዝብን አመኔታ እንዴት እንደሚያገኝ ነው፡፡ ለዚህም ሲባል ማናቸውም ፖሊሲዎች ሆኑ ሕጎች ከመውጣታቸው በፊት፣ የሕዝቡንም ሆነ የሚመለከታቸውን ባለድርሻ አካላት ይሁንታ እንዲያገኙ ከፍተኛ ጥረት ይደረጋል፡፡ መንግሥት ሕዝብን ማዳመጥ አለበት ሲባል ምሁራንን፣ ተማሪዎችን፣ በተለያዩ መስኮች የተሰማሩ ባለሙያዎችን፣ አርሶ አደሮችን፣ የመንግሥት ሠራተኞችን፣ ነጋዴዎችን፣ ወዘተ ማለት ነው፡፡ ከእነዚህ የተለያዩ የማኅበረሰብ ክፍሎች ጋር ነፃና ዴሞክራቲክ በሆነ መንገድ መነጋገር ለሚወጡ ፖሊሲዎችና ስትራቴጂዎች ግብዓት ለማግኘት ከመርዳቱም በላይ፣ የሕዝብን ሁለንተናዊ ተሳትፎ ያረጋግጣል፡፡ በነፃነትና በፈቃደኝነት ላይ የተመሠረተ የመንግሥትና የሕዝብ ግንኙነት ለዴሞክራሲያዊ ሥርዓት ግንባታ መሠረት ከመሆኑም በተጨማሪ፣ ዜጎች በገዛ አገራቸው በሕግና በሥርዓት እንዲኖሩና መንፈሳቸው እንዲነቃቃ ያደርጋል፡፡

የአገር ጉዳይ ከምንም ነገር በላይ ነው፡፡ ከአገር በላይ ምንም ነገር የለም፡፡ ከአገር ጥቅም በፊት የማንም አይቀድምም፡፡ የአገር ጥቅም ከምንም ነገር በላይ ይበልጣል፡፡ ይህ ሳይከበር ሲቀር ችግር ይፈጠራል፡፡ የመልካም አስተዳደር ዕጦት መገለጫ ከሆኑት ውስጥ አንደኛው የአገርን ዕድሎች ማደናቀፍ ነው፡፡ ዜጎች በተሰማሩባቸው መስኮች በሕጋዊ መንገድ ተንቀሳቅሰው ሀብት ሲያፈሩም ሆነ የሥራ ዕድሎችን ሲፈጥሩ የመንግሥት ጥበቃ ያስፈልጋቸዋል፡፡ እሴት በመጨመር ለአገር ዕድገት የሚበጁ ፕሮጀክቶችን የሚመሩ ዜጎች፣ በሰባራ ሰንካላ ምክንያቶች ሥራቸው ሲስተጓጎል ይታያል፡፡ ለአገር የሚበጁ ፕሮጀክቶች ሲስተጓጎሉና አቤቱታዎች ሲቀርቡ አዳማጭ ባለመኖሩ ምክንያት ብቻ፣ ከግል ጥቅማቸው በላይ ማሰብ የተሳናቸው ኃይሎች የያዙትን ሥልጣን ያላግባብ እየተጠቀሙበት ነው፡፡ አገሬንና ወገኔን ልጥቀም ብሎ ለልማት የተሠለፈው ኃይል ወደ ጎን እየተገፋ፣ በጥቅም ግንኙነት የተሳሰረው ኃይል አገር እያጠፋ ነው፡፡ በቀጥታ ጉዳዩ የሚመለከታቸው ከፍተኛ የመንግሥት ባለሥልጣናት በሕግና በሥርዓት አገር ያስተዳድሩ፡፡

ኢትዮጵያ ውስጥ የሚንቀሳቀሱ የፖለቲካ ፓርቲዎች በሙሉ ራሳቸውን ያድሱ፡፡ ከጥላቻና ከጨለምተኝነት አስተሳሰብ ወጥተው በዴሞክራሲያዊ መንገድ ይንቀሳቀሱ፡፡ በብሔራዊ ጉዳዮች ላይ በኃላፊነትና በያገባኛል መንፈስ ይነጋገሩ፡፡ በአገር ጉዳይ አንዱ ባለቤት ሌላው ባይተዋር መሆን ስለሌለበት፣ የመነጋገሪያው መድረክ በአስቸኳይ ሥራውን ይጀምር፡፡ የፖለቲካ ምኅዳሩ የሚሰፋው ወይም የሚጠበው በሁሉም የፖለቲካ ፓርቲዎች ባህሪ ምክንያት ስለሆነ፣ ለዴሞክራሲያዊ ሥርዓት ግንባታው ቀናነት ሲባል ሁሉም ለሰጥቶ መቀበል መርህ ራሳቸውን ያዘጋጁ፡፡ በዚህ በሠለጠነ ዘመን በጠላትነት እየተያዩ በአንድ የፖለቲካ ዓውድ ውስጥ ሰላማዊ ትግል ማድረግ ስለማይቻል፣ ራሳቸውን ለመልካም ነገር ያዘጋጁ፡፡ በተለይ ገዥው ፓርቲ ብልፅግና አገር እየመራ ስለሆነ፣ ተቃዋሚ ወይም ተፎካካሪ ፓርቲዎች በነፃነት የሚንቀሳቀሱበትን አመቺ ሁኔታ መፍጠር አለበት፡፡ እነሱን ያገለለና የመድበለ ፓርቲ ሥርዓትን የሚያጠፋ ጉዞ ጠቃሚ አለመሆኑን ይረዳ፡፡ በአገር ጉዳይ የሁሉም ተሳትፎ ያስፈልጋልና፡፡ በመሆኑም ሁሉም የፖለቲካ ኃይሎች ከመቼውም ጊዜ በላይ በሕግና በሥርዓት ለመንቀሳቀስ ራሳቸውን ያዘጋጁ፡፡

የንግዱ ማኅበረሰብ ለአገሩ የሚያደርገው አስተዋጽኦ የበለጠ ጎልቶ የሚታየው በሥነ ምግባር ሥራውን ሲያከናውን ነው፡፡ ከሥነ ምግባር አፈንግጠውና የኅብረተሰቡን ባህላዊ እሴቶች ንደው በሕዝብ ላይ አደጋ የደቀኑ ወገኖችን የማረቅ ኃላፊነት አለበት፡፡ ብዙኃኑ በሕዝብ አገልጋይነት መንፈስ በሚሠሩበት አገር ውስጥ ከመጠን በላይ በሆነ ራስ ወዳድነት ውስጥ የተዘፈቁትን፣ የግብይት ሥርዓቱን መላቅጡን በማጥፋት ጤናማ ውድድር እንዳይኖር የሚያደርጉትን፣ የንግዱ ማኅበረሰብ በንግድ ማኅበራትም ሆነ በንግድ ምክር ቤቶች አማካይነት ሊታገላቸው ይገባል፡፡ ምርት በመደበቅ፣ የግብይት ሰንሰለቱን በማዛባት፣ ሰው ሠራሽ የዋጋ ግሽበት በመፍጠርና የሕዝቡን ሕይወት በማናጋት ላይ የሚገኙት እነዚህ ኃላፊነት የማይሰማቸው ወገኖች አንድ መባል አለባቸው፡፡ በየደረጃው የሚገኙ የመንግሥት ሹማምንትን በሙስና በመበከል የግብይት ሥርዓቱን እያጠፉት ስለሆነ የንግድ ማኅበረሰቡ ይንቃ፣ ይታገላቸው፡፡ በዚህም ሕዝባዊ ወገንተኝነቱን ያሳይ፡፡ ጤናማና ፉክክር ያለበትና ለሁሉም የተመቻቸ ፍትሐዊ የውድድር ሜዳ እንዲፈጠር የበኩሉን ይወጣ፡፡ ይህንን በስኬት ከተወጣ ለመላው የአገሪቱ ሕዝብ ትልቅ ስጦታ እንደሰጠ ይቆጠራል፡፡ የመስጠትና የማካፈል በጎ ተግባር ተባባሪ ይሆናል፡፡ የንግድ ማኅበረሰቡ ለሕግና ለሥርዓት መከበር ትኩረት ይስጥ፡፡

ከመልካም አስተዳደር ችግር ጋር ከሚነሱት መካከል ለሚነሱ ጥያቄዎች የሚሰጠው ምላሽ አዝጋሚነት ተጠቃሽ ነው፡፡ ችግሮች ሲፈጠሩና ጥያቄዎች ሲቀርቡ በወቅቱ ምላሽ ባለመገኘቱ ምክንያት፣ አላስፈላጊ ግጭቶች ተነስተው ሕይወት ይጠፋባቸዋል፡፡ ከዚያ በመለስ ዜጎች ለራሳቸውም ሆነ ለአገር የሚጠቅሙ ተግባራትን ለማከናወን ሲነሱ ድጋፍና ማበረታቻ ከመስጠት ይልቅ፣ ደንብና መመርያን ሰበብ በማድረግ እንቅፋት ፈጣሪዎች አሉ፡፡ በአሁኑ ጊዜ በመንግሥት መዋቅር ውስጥ የሚታየው ትልቁ ችግር የግልጽነት፣ የኃላፊነትና የተጠያቂነት መርህ መጥፋት ነው፡፡ በሥልጣን ያላግባብ መገልገልና በማናለብኝነት የሚፈጸሙ ድርጊቶች በስፋት ይታያሉ፡፡ ሙስና የበላይነት ይዟል፡፡ ለሚዲያ ፍጆታ ሲባል ከሚሰሙ ዲስኩሮች በላይ የመልካም አስተዳደር ችግር መፍትሔ አጥቷል፡፡ በብሔር፣ በጥቅማ ጥቅምና በመሳሰሉት ሕገወጥ ትስስሮች ምክንያት በዜጎች መካከል ልዩነት ተፈጥሯል፡፡ እነዚህ እኩይ ድርጊቶች ተወግደው በሕግ የበላይነት ላይ መተማመን ካልተቻለ አገሪቱ የሕገወጦች መፈንጪያ ትሆናለች፡፡ ሕገወጥነትን መዋጋት የሚቻለው ቆፍጠን ያለ ዕርምጃ ለመውሰድ ሲቻል ብቻ ነው፡፡ በሕግና በሥርዓት መኖር የአገር ባህል ይሁን!

በብዛት የተነበቡ ፅሁፎች

በኦሮሚያ ክልል በስድስት ከተሞች የተዋቀረውን ሸገር ከተማን የማደራጀት ሥራ ተጀመረ

በአዲስ አበባ ዙሪያ በሚገኙ ስድስት ከተሞች የተዋቀረው ሸገር ከተማን...

ኢትዮጵያ በትክክለኛ ግንዛቤ ላይ የተመሠረተ ሕገ መንግሥት ማበጀት እንደሚገባት ማሳሰቢያ ተሰጠ

የኢትዮጵያ ሕገ መንግሥት ከተረቀቀበት ጊዜ አንስቶ ለተለያዩ ጥያቄዎችና ሐሳቦች...

ሕዝብ በሌለበት ሕዝበ ውሳኔ ይካሄድ መባሉን እንደማይቀበለው የቁጫ ምርጫ ክልል አስታወቀ

በኢዮብ ትኩዬ ጥር 29 ቀን 2015 ዓ.ም. ይካሄዳል የተባለውን ‹‹የደቡብ...

‹‹ወልቃይት የአማራ ብቻ ሳይሆን የኢትዮጵያም እስትንፋስ ነው›› አቶ ዓብዩ በለው፣ የልሳነ ግፉአን ድርጅት ፕሬዚዳንት

ለወልቃይት የአማራ ማንነት መከበር የሚታገለው የልሳነ ግፉአን ድርጅት ፕሬዚዳንት...
- Advertisment -

ትኩስ ፅሁፎች

[ክቡር ሚኒስትሩ በወቅታዊ ፀጥታና ደህንነት ጉዳዮች ላይ የቀረበላቸውን ምክረ ሐሳብ እያደመጡ ነው]

ችግሩ ምን እንደሆነ በትክልል ለይተነዋል ግን ግን ምን? በይፋ መናገር አልነበረብንም። ለምን? ችግሩን...

የ12ኛ ክፍል የብሔራዊ ፈተና ውጤትና እንደምታው

የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የትምህርት፣ የሳይንስና የባህል ድርጅት (UNESCO) የትምህርትን...

ንግድ ባንክ ከቪዛና ማስተር ካርድ ጋር ተደራድሮ ያስጀመረው የገንዘብ ማስተላለፊያ ቴክኖሎጂና ፋይዳው

ከውጭ ወደ አገር በሕጋዊ መንገድ የሚላክ ገንዘብ (ሬሚታንስ) መጠን...

ይኼ አመላችን የት ያደርሰን ይሆን?

እነሆ ከፒያሳ ወደ ካዛንቺስ። ‹‹አዳም ሆይ በግንባር ወዝ ትበላለህ››...

የፀረ ሙስና ትግሉ ጅማሮና የመንግሥት ሠራተኛው

በንጉሥ ወዳጅነው   በኢትዮጵያ ሁኔታ የመንግሥት ሠራተኛ ወይም በሲቪል ሰርቪስ ውስጥ...
spot_img

ተዛማጅ ፅሁፎች

የፈተናው ውጤት የፖለቲካው ዝቅጠት ማሳያ ነው!

በ12ኛ ክፍል መልቀቂያ ፈተና ከአጠቃላይ ተፈታኞች ውስጥ 3.3 በመቶ ያህሉ ብቻ ማለፋቸው፣ የአገሪቱን የትምህርት ጥራት ደረጃ በሚገባ ያመላከተ መስተዋት እንደሆነ አድርጎ መቀበል ተገቢ ነው፡፡...

የምግብ ችግር አገራዊ ሥጋት ስለደቀነ ፈጣን ዕርምጃ ይወሰድ!

ኢትዮጵያ ውስጥ የሰው ልጆችን አቅም በብርቱ እየፈተኑ ያሉ በርካታ ችግሮች አሉ፡፡ ከችግሮቹ ብዛት የተነሳ አንዱን ከሌላው ለማስቀደም የማይቻልበት ደረጃ ላይ የተደረሰ ቢሆንም፣ የምግብና የሰላም...

ፖለቲካና ሃይማኖትን እየቀላቀሉ በእሳት መጫወት አይቻልም!

ኢትዮጵያ ውስጥ ከፍተኛ ጥንቃቄ ከሚሹ ጉዳዮች ውስጥ አንዱ ሃይማኖት ነው፡፡ የሃይማኖት ጉዳይ ለተቋማቱና ለምዕመናኑ ብቻ የተተወ ነው፡፡ በሥራ ላይ ባለው ሕገ መንግሥትም መንግሥትና ሃይማኖት...