Monday, January 30, 2023
- ማስታወቂያ -
- ማስታወቂያ -

ለሕገወጥ የወርቅ ንግድ መስፋፋት መንስዔ ሆኗል የተባለው የማዕድን አዋጅ ሊሻሻል ነው

- ማስታወቂያ -

ተዛማጅ ፅሁፎች

‹‹በሲሚንቶ አቅርቦትና ፍላጎት መካከል በጣም ሰፊ ክፍተት አለ››  ታከለ ኡማ (ኢንጂነር)፣ የማዕድን ሚኒስትር

በኢዮብ ትኩዬ

የማዕድን ሚኒስቴር ላለፉት 12 ዓመታት ሲሠራበት የነበረውና ሕገወጥ የወርቅ ንግድ እንዲስፋፋ መንስዔ መሆኑ የተነገረውን አዋጅ በማሻሻል አዲስ የማዕድን አዋጅ ሊያፀድቅ መሆኑን አስታወቀ፡፡

ሚኒስቴር መሥሪያ ቤቱ ይህን ያለው የ2015 ዓ.ም. የስድስት ወራት የሥራ አፈጻጸሙን አስመልክቶ፣ ሐሙስ ጥር 4 ቀን 2015 ዓ.ም. ጋዜጣዊ መግለጫ በሰጠበት ዕለት ነው፡፡

የተቋሙን የ2015 ዓ.ም. ሩብ ዓመት የሥራ አፈጻጸም በተመለከተ ጋዜጣዊ መግለጫ የሰጡት የማዕድን ሚኒስትሩ ታከለ ኡማ (ኢንጂነር)፣ አዲስ የማዕድን አዋጅ ሊፀድቅ መሆኑን ተናግረዋል፡፡

ሕገወጥ የወርቅ ንግድ እንዲስፋፋ የቀደመው የማዕድን አዋጅ አንደኛው መንስዔ በመሆኑ፣ አዲስ አዋጅ አርቅቆ ማፅደቅ አስፈላጊ ሆኖ መገኘቱን ገልጸዋል፡፡

ወርቅ በባህላዊ መንገድ በጥሩ ሁኔታ ቢመረትም፣ ባህላዊ ወርቅ አምራቾች ግን ምርቱን ወደ ብሔራዊ ባንክ እያመጡ አለመሆኑን ታከለ (ኢንጂነር) አስረድተዋል፡፡

ወርቅ ሲመረት የማዕድን ሚኒስቴር፣ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክና ራሱ አምራች ኩባያው በመሆን ሦስት አካላት ተቀናጅተው ስለሚሠሩ፣ ኩባንያው የሚያመርተውን ወርቅ ወደ ብሔራዊ ባንክ እንደሚያስገባ፣ ባህላዊ ወርቅ አምራቾች ግን በግለሰብ ደረጃ ስለሚያመርቱ ሁሉም የሚያመርቱትን ለብሔራዊ ባንክ ገቢ እንደማያደርጉ ገልጸዋል፡፡

ባህላዊ ወርቅ አምራቾች ምርታቸውን ለብሔራዊ ባንክ ገቢ የማያደርጉት፣ እንደ አምራች ኩባንያዎች ከማዕድን ሚኒስቴርና ከብሔራዊ ባንክ በቅንጅት ስለማይሠሩና የምርት መጠኑን ማወቅ ስለማይቻል መሆኑ ተብራርቷል፡፡

እንደ ገለጻው ከሆነ፣ በባህላዊ መንገድ የሚመረተው ወርቅ ወደ ብሔራዊ ባንክ ሳይገባ በኮንትሮባንድ ወደ ውጭ የሚሄደው፣ የማዕድን አዋጅ በግለሰብ ደረጃ ወርቅ እንዲመረት ስለሚፈቅድ ነው፡፡ በመሆኑም አዲሱ የማዕድን አዋጅ ሥራ ላይ ሲውል፣ የወርቅ ኮንትሮባንድ ችግር ሊቀረፍ እንደሚችል ተጠቁሟል፡፡

በሌላ በኩል ታከለ (ኢንጂነር) በጋዜጣዊ መግለጫ በሰጡበት ወቅት፣ በሲሚንቶ ፍላጎትና አቅርቦት መካከል ትልቅ ልዩነት ስለመኖሩ አስረድተዋል፡፡

እንደ እሳቸው ገለጻ ከሆነ፣ ኢትዮጵያ ከ52 ሚሊዮን ቶን በላይ ሲሚንቶ ማምረት የነበረባት ሲሆን፣ እየተመረተ ያለው ግን ከሰባት ሚሊዮን ቶን በላይ እንደማይበልጥ ነው፡፡

ይህ ኢትዮጵያ በዓመት በዝቅተኛ ደረጃ ማምረት የነበረባት የሲሚንቶ መጠን ከ52 ሚሊዮን ቶን በላይ ሲሆን፣ በከፍተኛ ደረጃ ደግሞ 62 ሚሊዮን ቶን ማምረት ይጠበቅባት ነበር ብለዋል፡፡

የሲሚንቶ አቅርቦትን በተመለከተ በግለሰብ ደረጃ በአማካይ ከ500 እስከ 600 ኪሎ ግራም ቶን መጠቀም የሚያስፈልግ ቢሆንም፣ አሁን እየተጠቀመ ያለው ግን በዓመት 29 ኪሎ ግራም ሲሚንቶ መሆኑን ታከለ (ኢንጂነር) አብራርተዋል፡፡

በመሆኑም በአቅርቦትና በፍላጎት መካከል ትልቅ ልዩነት እንዳለ፣ ሲሚንቶ የሚያመርቱ አዳዲስ ኩባንያዎች ካልተከፈቱ በስተቀር የሲሚንቶ ፍላጎትን ማሟላት አይቻልም ብለዋል፡፡

ችግሩን ለመፍታት በኢትዮጵያ በሦስት መሠረታዊ ነገሮች ላይ እየተሠራ መሆኑ ተመላክቷል፡፡ ይኸውም ሲሚንቶ እያመረቱ ያሉ ፋብሪካዎች ያለባቸውን የኦፕሬሽንና የመለዋወጫ ጉዳይ በማስተካከል የምርት መጠናቸውን ወደ 14 ሚሊዮን ቶን ከፍ እንዲል ማድረግ፣ ማከፋፈያ ያላቸውን ደርባና ሐበሻ ሲሚንቶ ፋብሪካዎች ባላቸው ማከፋፈያ እንዲሠሩ በሚቀጥለው ሳምንት ውሳኔ ለመስጠት ስለመታቀዱና አዳዲስ የሲሚንቶ ፋብሪካዎችን የመክፈት ጉዳይ መሆኑ ተብራርቷል፡፡

ለሚ ፕሮጀክት በሰሜን ሸዋ ዞን፣ በረንታ ፕሮጀክት በምሥራቅ ጎጃም ዞን፣ በምዕራብ ሸዋ ዞን ደግሞ ሦስት የተለያዩ ፋብሪካዎችን ለመገንባት እንደታቀደ ታከለ (ኢንጂነር) አክለዋል፡፡

ፕሮጅክቶቹ ሲጠናቀቁ በአጠቃላይ 37 ሚሊዮን ቶን ሲሚንቶ ማምረት እንደሚቻል፣ እዚህ ደረጃም ተደርሶ የኢትዮጵያን የሲሚንቶ ፍላጎት ማሟላት እንደማይቻል ማብራሪያ ተሰጥቷል፡፡

spot_img
- Advertisement -spot_img

የ ጋዜጠኛው ሌሎች ፅሁፎች

- ማስታወቂያ -

በብዛት ከተነበቡ ፅሁፎች