Sunday, June 23, 2024
- Advertisement -
- Advertisement -

የተመረጡ ፅሑፎች

ትዝብት ነው ትርፉ!

ሰላም! ሰላም! ውድ ወገኖቼ አሁንም ከሰላምታ በቀር የተረፈን የሌለ ይመስል፣ ለዛ ያለው ጨዋታ ናፈቀን አይደል? አንዴ የጦርነት፣ ሌላ ጊዜ የድርቅ፣ ከዚያ ደግሞ የብሔርና መሰል ጭቅጭቆችና ሽኩቻዎች አንገታችንን እያስደፉን ተቸገርን እኮ፡፡ ችግሮቻችንን ማስታመም እያቃተን ሳይታወቀን የጨዋታ ድርቅ እየወረሰን መጣ መሰለኝ። የሚወራው፣ የሚሰማው፣ የሚታሰበው፣ ከዚያም የሚታየው ሁሉ ለዛ በማጣት ድርቅ ከተመታ ምን ይውጠናል? እንዴ መኖር እያስጠላን እንዴት እንዘልቃለን? እኔ ውድ ወንድማችሁ ደላላው አንበርብር ምንተስኖት ሳቅና ጨዋታ ከአታካቹ ኑሯችን ውስጥ ተባሮ አንገታችንን መድፋት ከቀጠልን ጥሩ አይመስለኝም። ‹‹አይ አንተ ሁሌም አንድ ሐሳብ አያጣህም?›› አለችኝ ውዷ ባለቤቴ ማንጠግቦሽ፣ ‹‹ውዴ ሳቅ አላማረሽም እንዴ?›› ብዬ ብጠይቃት። በነገራችን ላይ ውዴ ማንጠግቦሽ ከት ብላ ከሳቀች ድንበር ተሻጋሪ ድምጿን ማንም ነው የሚሰማው። አሁን ታዲያ በገባሁ በወጣሁ ቁጥር፣ ‹‹ምነው ሰላም አይደላችሁም?›› የሚለኝ ሠፈርተኛ በዝቷል። እንኳን ሠፈርተኛው አልፎ ሂያጁ ሳይቀር አይደል እንዴ ገመናችንን የሚበረብረው፡፡ እውነቴን እኮ ነው፡፡

እንዳልኳችሁ ከጎረቤት አልፎ ራቅ ያለው ጭምር እነሱ እኮ ተጣሉ ብሎ ያስወራ ይሆናል። ሰው እንዴት የሰውን ጓዳ ጎድጓዳ እየተከታተለ እንደሚኖር ሳስብ በእጅጉ ይደንቀኝ ጀመር። በነገራችን ላይ ከመሬት እየተነሳ ባለፀጋ የሚሆነው አልበዛባችሁም? መጠቃቀም በሕዝብ ሀብት ባይሆን ጥሩ ነው እያልን ብንመክር ብናስመክር ማን ከመጤፍ ቆጠረን? ‹‹ምርጫ ሲደርስ ብቻ የሚቆጠረው ድምፃችን ከወዲሁ ሰሚ ቢያገኝ ኖሮ የሌባው ቁጥር እንዲህ ባልበዛ ነበር…›› ይለኛል ምሁሩ የባሻዬ ልጅ በአንድ ጀንበር የሚከብሩ ሲበዙበት። መክበራቸው ሳያንስ ተፈርተው መኖራቸው የሚያበሳጨን አደባባይ ይቁጠረን። እናም ሳቅ ጠፋ የምለው በየትኛውም ሥፍራ እያረሩ መሳቅ የደስታ ምልክት ነው ተብሎ ስለማይቆጠር ነው። ታዲያ ሠርቶ ሊያልፍለትና ሊከብረው ሲገባው፣ በአቋራጭ በሚከብሩ ዘመናዮች ምክንያት አንጀቱ የሚያረው የእኛ ሰው ሁሉንም ነገር ‹‹ኤዲያ!›› ብሎ አፍ ለአፍ ገጥሞ ሲያወራ ይውላል፡፡ እሱም የማያውቃቸው እነሱም የማያውቁት ግን በአንድ ሌሊት ሚሊኒየር ሲሆኑ ጠያቂ የለም፡፡ እንዲያ ነው ነገራችን!

 ለነገሩ ዝም ብላችሁ ብትታዘቡ እንኳን መሳቅ ይቅርና እሪ ብሎ ማልቀስም አልተቻለም። ‹‹ይኼ ለብ ማለት ደግ አይደለም አንበርብር…›› ይሉኛል አዛውንቱ ባሻዬ ጋቢያቸውን እያጣፉ። ኑሯችን ከአንዱ ወደ አንዱ እንደ ኳስ እየጠለዘ ሲጫወትብን መሳቅና ማልቀስ ማቆማችንን ባሻዬ አይወዱትም። ‹‹ሰው ቢያንስ ወይ ስቆ ወይ አልቅሶ፣ ወይ ደስ ብሎት ወይ ከፍቶት ስሜቱን ካልገለጸ ትልቅ ችግር አለ…›› ይሉኛል ባገኙኝ ቁጥር። ‹‹አይ ባሻዬ፣ ማልቀስም መሳቅም የከበደን እኮ ኑሮ እየጠነዛ ስላቸገረን ነው። በሐሳብ እኮ እንኳን ትልልቆቹ ሕፃናቱ ሸበቱ…›› እላቸዋለሁ መሸበትን ቀለል አድርጌ። ዘንድሮ የዕድሜና የጤናን ፀጋ የሚያቃልለው መብዛቱ እጅግ እያሳዘነኝ ነው በነገራችን ላይ። አይ ሰውና ድፍረቱ፣ በራሱ ተደግፎ ይኖር ይመስል የሚንቀውንና የሚያከብረውን ለይቶ ሳያውቀው ያልፋል። እኔ ግን እንዴት ሞኝ ነን እናንተዬ? ሥልጣኔ የድፍረትንና የመገዳደርን ካባ በጋበዘው ቁጥር የሰው ልጅ ፈጣሪን ሲንቅ ገደብ እያጣ፣ ስንት አሳዛኝ አወዳደቅ እንደ ደረሰበት ቤቱ ይቁጠረው ይባል ነበር ድሮ፡፡ ያሉበትን እየረሱ የተነሱበትን አላውቅ እያሉ ስንት ኃያላን በሕዝባቸው ላይ የግፍ ቁማር ሲጫወቱ እንዳይሆን እየሆኑ ማለፋቸው ተረስቶ፣ የሕዝብን ቅሬታና አስተያየት አንሰማም አናይም ሲሉ ስንት መንግሥታት ውድቀታቸው ሲፋጠን እንዳልታየ መዘናጋት ሲበዛ እያየን ነው አይደል፡፡ እኔ ደላላው ግን ሁላችንም የቆምንበትን መርሳት፣ የተነሳንበትን መዘንጋት ይብቃን እላለሁ፡፡ ለማስታወስ ያህል ነው!

አዛውንቱ ባሻዬ በኩዳዴ ፆም ውስጥም ሆነው የሚሰማቸውን ከመናገር አይቆጠቡም፡፡ ‹‹ሰው ትቶት ለሚሄደው ምድራዊ ነገር እንዲህ ሲባላ ማየት ያሳዝነኛል፡፡ ያካበትከው ሀብትም ሆነ የተንጠላጠልክበት ሥልጣን ተከትሎህ አይሄድም፡፡ ራቁትህን እንደ መጣህ ራቁትህን ትሄዳለህ፡፡ ግፋ ቢል አንድ መግነዝ ብቻ ነው ጣል የሚደረግብህ…›› እያሉ መተናነቅን ኮንነው ሲያወሩ ያልሰማሁ መስዬ ሹልክ እላለሁ።  የምድር አማላይ ነገርን የሚያህል ሰው ተሸክሞ እየኖረ ባሻዬ እንደሚሉት ስለሰማይ ቤት ብቻ በማሰብ ምድራዊውን ትግል ማን ሊቋቋመው ይሆን? ባሻዬን የቄሳርን ለቄሳር ማለት እኮ የምድሩን ለምድሩ ነው ልላቸው አስብና በወሬ የማጠፋው ጊዜ ሲታሰበኝ ወደ ሥራዬ ለመሮጥ እነሳለሁ። ‹‹ያላግባብ በሰው ላብ የሚከብሩትንና በንፁኃን ደም እጃቸውን የሚለቃለቁትን እንጂ፣ ሰው በላቡ ቢያተርፍ ፈጣሪን ምን ያስከፋዋል? ብቻ ዋናው ነገር አንዱ ለአንዱ መድረሱ ላይ ነው…›› ሲሉኝ ተንፈስ እላለሁ። እኔም እንጀራ ነውና የደላላ ሰዓቴን ማበከን ስለማልፈልግ እንዳልኳችሁ ሳያዩኝ ሹልክ ብዬ እጠፋለሁ። የጊዜ ጥቅም ቀድሞ እኔን ገባኝ ብዬ ሳስብ ቀድሞ ሊገባቸው ይገባ ነበር ለምላቸው እያዘንኩ ስራመድ ነፍሴን አላውቅም። ‹‹በየጉራንጉሩ የምናጠፋው ጊዜ ቢደማመር ሌላ ሦስት የህዳሴ ግድብ በሠራልን ነበር…›› የሚል ወዳጅ አለኝ። ታዲያ ተከራካሪ አያጣውም። ‹‹ምን ትቀልዳለህ፣ ታላቋ ኢትዮጵያ ተሠርታ ታልቃለች እንጂ…›› ይለዋል። ‘ታላቋ’ ሲባል ልቤ ትርክክ እያለ እንደሚያስደነግጠኝ መቼም አጫውቻችሁ ይሆናል። ‘ታላቋ’ ሲባል አዕምሮዬ ለሁለት ይከፈልና በፍልስፍና፣ በመንፈሳዊ ጥበብ፣ በፈጠራ ሌሎችን መምራት የሚገባት ኢትዮጵያ የት ናት? በምግብ ራሷን ችላ፣ ከተሞቿ በሕንፃ ተንቆጥቁጠው፣ ከዕርዳታ ፈላጊነት ወደ ረጂነት ተሸጋግራና ኑክሌር ታጥቃ ያዙኝ ልቀቁኝ ባዩዋ እያለ ልቤ ይብሰለሰላል። ወይ ነዶ!

ታዲያ ከአንዱ ፈጣሪ በቀር እኛ ራሳችን ወዴት እንደምናመራ ለማወቅ ግራ የገባን እንመስላለን። ‹‹የይድረስ የይድረሱ ላይ ስንበረታ ሩቅ ተመልካችነታችን አቅሙ ተዳከመ…›› ይለኛል ምሁሩ የባሻዬ ልጅ ስልችት ባለው ድምፅ። እናላችሁ እንዲህ ታካች ድምፅ ስሰማ በእውነት ፍርኃት ሰውነቴን ይወረዋል። እንዴት አልፈራ? ትውልዱ ገና ለገና በሐሳብ ተስፋ ቆርጦ በደባል ሱስ ሲሰቃይ ሳይ እንዴት አልፈራ? የ‹‹ሺሕ ዓመት አይኖር›› ፈሊጥ ትልቁ ግባችንን መብላትና መጠጣት ሲያደርገው እንዴት አልበረግግ? ደግሞ ምናለ በእነ ባሻዬ ቢሆን በታዳጊው እኮ ሥር ሰደደ፡፡ እንዲህ ያለውን ስንፍና የሚዘራ ስሜት ሳንገድብ ዓባይን ገድበን ረጅም ርቀት መጓዛችንን እንጃ፡፡ ቅድም እንደ ቀልድ ያነሳሁት ለዛ የማጣት ነገር ትዝ አለኝ። ድሮ ሠርቶ መክበር ያኮራ ነበር አሉ፡፡ እገሌ እኮ ከሊስትሮነት ተነስቶ ነው ፋብሪካ ወይም ትልቅ ሆቴል የገነባው ሲባል ልብ ያሞቅ ነበር አሉ፡፡ አሁንስ ሲባል ብዙዎች ለአገር አሳቢዎች ያፍሩበታል ይባላል፡፡ መሬት፣ ብድር፣ የውጭ ምንዛሪ፣ ከቀረጥ ነፃ ሳይቀር ተመቻችቶለት የሚሞላፈጥ ሀብታም ተብዬና ጥሮ ግሮ ያገኘ ሁለቱም እኩል ሲጠሩ ይነዳል፡፡ ‹‹ሁሌ መቀበል የለመደ እጅ ለመሥራት መለገሙ ሳይታለም የተፈታ ነው። በሌሎች ትከሻ ላይ ተንጠልጥሎ ሀብትና ዝና የሚቋምጥ ትውልድ ያፈራነው እኛ ስለሆንን ማፈር አለብን…›› ሲለኝ ባልነበርኩበት መወቀሴ ቢያናድደኝም የወል ኃላፊነት እንዳለብኝ ሳስበው ዝም እላለሁ፡፡ እያንዳንዳችን በዜግነታችን ያለብንን ኃላፊነት መወጣት ካልቻልን የሚወርድብን መዓት ማባሪያ እንደሌለው ብልጭ ሲልብኝ፣  በቅጡ ሳልሰናበተው የዕለት እንጀራዬ እንዳያመልጠኝ ከነፍኩ። ወይ ዘንድሮ!

ታዲያላችሁ አየሩን ሳስስ ወሬውን ስለቃቅም አዳዲስ ዋጋ ሳጣራ ከደላሎች መሰብሰቢያ ቆያይቼ፣ ባለፈው ሰሞን አንድ ሬስቶራንት አከራይቼ ያልተቀበልኩትን ኮሚሽን ለመቀበል ተነሳሁ። ‹‹ገንዘብና ሚስት ውጭ ካደሩ ያንተ አይደሉም…›› የምትለኝ ራሷ ማንጠግቦሽ ናት። ‹‹አይ ተረትና ኑሮ የለፋሁበትን ኮሚሽን ሳልቀበል ሁለት ቀናት ያለፈው ገንዘብ ይቅርና 20 ዓመት ቢሞላውስ ልምረው ነው?›› አለኝ የማንጠግቦሽን አባባል ያጫወትኩት ደላላ ወዳጄ። ‹‹ኧረ ልክ ነህ…›› አልኩታ ታዲያ ምን ልለው ኖሯል? እኛ ገንዘብን ብንምረው ኑሮ መቼ ይምረናል ብላችሁ ነው? ግን ሰው በራሱ ጥረት ያላገኘው ገንዘብ ላይ ተርብ ሲሆን በጣም ያስተዛዝባል። እንዲህ በየጊዜው አቅሙ የሚኮሰምነው ብራችን ሰውን ደም ሲያቃባና እልህ ሲያያይዝ ሳይ የምለው ይጠፋኛል። የሆነው ሆኖ ለአንድ አፍታ ማንጠግቦሽ እንዳለችው ላቤን ጠብ ያደረኩበትን ገንዘብ የእኔ አይደለም ብዬ ስተው ታሰበኝና ከት ብዬ ሳቅኩ። አስቡት እስኪ? እንኳን በዚህ ጊዜ ይቅርና ሰው ለሰው መድኃኒቱ በነበረበት በደጉ ጊዜ የማን አንጀት ይሆን በገንዘብ ጨካኙ? ‘ያልሰበሰበ አያከማችም’ ሲባል አልሰማችሁም? ታዲያ በተሳሳተ መንገድ የተረጎማችሁትን አይጨምርም!

 የማይመስል ነገር እያልኩ ቪላ ተከራይቶ እንደ አዲስ የምግብ ሥራውን የጀመረውን ደንበኛዬን ለማግኘት ሄድኩላችሁ። ‘በአዲስ መልክ ምግብ ጀምረናል’ የሚል አፍን በምራቅ የሚያስሞሉ የምግብ ዓይነቶች በምሥልና በጽሑፍ ያሸበረቀበት ግዙፍ ማስታወቂያ ከአዲሱ ሬስቶራንት በር ላይ ተለጥፏል። ‘አዲስ የሚባል በጠፋበት ዘመን ያውም አዲስ ዓይነት ምግቦች እንዴት ያሉ ይሆኑ?’ እያልኩ ሳስብ ደንበኛዬ ከሩቅ አይቶኝ መጣ። ‹‹እንዴት ያለ ጥሩ ቤት እንዳገኘህልኝ ማወቅ አትፈልግም?›› እያለ ለወሮታዬ ምግብ ጋብዞ ጭምር እንጂ ገንዘቤን ብቻ ሰጥቶ እንደማይለቀኝ ነገረኝ። ‹‹ይሁና…›› አልኩና በዚያውም በአዲስ መልክ የተጀመረውን ምግብ ልቀምስላችሁ ተዘጋጀሁ። ማስታወቂያቸውና ሥራቸው የማይገናኙትን እያሰብኩ ሳልጨርስ ምግቡ መጣ። ወይ አዲስ? እንዴት ብዬ ላስረዳችሁ? በቃ ኮሜዲ ነው ተብላችሁ ትራጄዲ የሚሆንባችሁ ፊልም አለ አይደል? ‹‹እዚህ አገር በአዲስ መልክ እንዲጀመር የተነደፈው ብዙ ነው። ችግሩ ተግባራዊ እናደርጋለን የሚሉት ሰዎች አሮጌ አስተሳሰብ ይመስለኛል…›› ያለኝ ምሁሩ የባሻዬ ልጅ ትዝ አለኝ። ‹‹የለውጡ መንግሥታችን ምነው በየተቋማቱ በአዲስ መንፈስና በአዲስ ወኔ የሚሠሩ ሰዎችን መልምሎ ማስቀመጥ አቃተው? ንቅዘት እኮ ከምንለው በላይ እየጎተተ አስቸገረን…›› ያሉት አዛውንቱ ባሻዬ ውልብ አሉብኝ። አዲሱ አሮጌ፣ አሮጌው እንደ አዲስ እየተቀያየረ በከንቱ ለፍተን እንዳንቀር ብቻ ሠጋሁ፡፡ ‹‹አዲስ ወይን በአሮጌ አቁማዳ፣ ወይስ አሮጌ ወይን በአዲስ አቁማዳ…›› እያልኩ ክርክር የመጀመር ዕውቀቱ ባይኖረኝም፣ ‹‹ማወቁንስ እናውቃለን ብንናገር እናልቃለን…›› የሚሉት ብሂል ትዝ እያለኝ ተቸገርኩ፡፡ ትዝታ ብቻ ነው የቀረን!  

 ሥራዬን ጨርሼ ወደ ሠፈሬ ስመለስ ያጋጠመኝን ላጫውታችሁ። ምሁሩ የባሻዬ ልጅ የተለያየንበት ቦታ ላይ ቆሞ ራሱን እየነቀነቀ ብቻውን እንደ ማውራት ሲቃጣው ደንግጬ ተጠጋሁት። እንዳስቀመጡት የሚገኝ ነገር የለም አይደል? አንዳች ነገር የሆነ ስለመሰለኝ፣ ‹‹ምነው ምን ሆንክ?›› አልኩት ክፉ እንዳልሰማ እየተመኘሁ። ‹‹ኧረ ጉድ ነው የዚህች ዓለም ነገር…›› ሲለኝ እንደ መናደድም እንደ ማኩረፍም ያደርገኝ ጀመር። ‹‹የዓለምን ነገር ዛሬ እንደ አዲስ ሰማሁ እንዳትለኝ?›› ስለው ቆጣ ብዬ፣ ‹‹የእውነት ግን አንበርብር እኛ የዚህች ዓለም አካል ለመሆን ምን ያንሰን ነበር?›› ሲለኝ እንደ ተናደድኩ፣ ‹‹ምንድነው እሱ ደግሞ?›› አልኩት። ‹‹ይህቺ ሥልጣን የምትባል ነገር ምን ትሆን? በማን አለብኝነት ደረት አስነፍታ በፍቅሯ የምትለክፍ ከእሷ ወዲያ ማን ይገኝ ይሆን?›› እያለ ሲቀጥል ንዴቴ እየበረደ በቅጡ የሚለውን ማውጠንጠን ጀመርኩ። ‘ለፖለቲከኛ ትዳሩ ሹመት ትመስለዋለች’ የምትል ጥቅስ የሆነ ቦታ ማንበቤ ትዝ አለኝ። ሕዝብ መሆንና ፍዳው ሲሰማኝ ፖለቲከኛና ሹመት ፍቅራቸው ገረመኝ። ወይ የሥልጣን ፍቅር? ስንቱን ያሰማናል። ብዙ ብዙ ነገሮችን ነው መልሱ!

የሹመት ጉዳይ ሲነሳ በአንድ ወቅት የፓርላማ ውሎ ትዝ አለኝ፡፡ በሬዲዮ ቀጥታ ሥርጭት የጠቅላይ ሚኒስትሩ ተወካይ የአዳዲስ ተሿሚዎችን ስምና ኃላፊነት በፓርላማ ሲያፀድቁ ስሰማ እኔም ሐሳብ አለኝ አልኩ፡፡ ምንም እንኳ እንደ እኔ ዓይነቱ ደላላ ምክሩ ተቀባይነት ባይኖረውም፣ አዳዲስ ተሿሚዎች ሲመጡ ዝም ብሎ መቀበል አይሆንልኝም፡፡ ሹመት ያዳብር ብሎ ጠጋ ጠጋ ማለት ሳይሆን፣ በተሰጣችሁ ሥልጣን ሥሩበት ማለት ይገባል፡፡ ሙስና እንደ ሸረሪት ድር በየቦታው አድርቷል፡፡ መልካም አስተዳደር ጠፍቷል፡፡ የሕግ የበላይነት አለ በሚባልበት አገር ፍትሕ ርቋል፡፡ በሕገ መንግሥት የተረጋገጡ መብቶች ይጨፈለቃሉ፡፡ ሥርዓቱን ሙስና እንደነቀዝ እየበላው ስለሆነ የመፍትሔ ያለህ እየተባለ ነው፡፡ እኔ ደላላው አንበርብር ምንተስኖት ተሿሚዎቹ ይህንን ችግር ለማስወገድ ካልሠሩ ሹመታቸው ምንም አይረባንም ነበር ያልኩት፡፡ አሁንም ምንም የተሻሻለ ነገር እንደሌለ ልብ በሉ፡፡ በቀደም ዕለት ግሮሰሪ ቢራችንን እየቀማመስን ይህንን ሐሳቤን ለባሻዬ ልጅ ብነግረው በመገረም እያየኝ፣ ‹‹አስተያየትህን በአስቸኳይ ለምን ለአንዱ ሬዲዮ ጣቢያ አትልክም?›› አለኝ፡፡ እኔስ ምኔ ሞኝ ነው? ‹‹የሬዲዮ ጣቢያው ሐሳቤን ቆራርጦ በሌላ ጽንፍ ሊተካው ስለሚችል ፌስቡክ ላይ ለጥፈዋለሁ…›› ስለው አንገቱን እየወዘወዘ እየሳቀብኝ፣ ‹‹ፌስቡክ ተዘግቶ ጀማው ካላየው ምን ይፈይዳል?›› ሲለኝ፣ ‹‹ምንም፣ እሱም ያስተዛዝባል…›› እያልኩ ስመልስለት ወሬያችን ከትዝብት አለማለፉ ከነከነኝ፡፡ መልካም ሰንበት!

Latest Posts

- Advertisement -

ወቅታዊ ፅሑፎች

ትኩስ ዜናዎች ለማግኘት