Saturday, June 15, 2024
- Advertisement -
- Advertisement -

የተመረጡ ፅሑፎች

ያልተወራረደ ሒሳብ!

ሰላም! ሰላም! እንዴት ናችሁ? እንዴት ከረማችሁ? ቤተሰብ፣ ጎረቤት፣ ዘመድ አዝማድ፣ በሩቅም በቅርብም ያሉት በሙሉ እንዴት ናቸው… እያልኩ ልባዊ ሰላምታዬን ሳቀርብ በታላቅ አክብሮት ነው፡፡ አንዱ ደላላ ወዳጄ በጥንት ጠዋቱ ኖኪያ የእጅ ስልኩ ከገጠር ዘመዶቹ ጋር ሰላምታ ሲለዋወጥ ድንገት ደረስኩበት፡፡ ለአምስት ደቂቃዎች ያህል የደንቡን ሰላምታ ሲለዋወጥ የታዘብኩት ማሳው፣ ከብቶቹ፣ ቀዬው፣ ጅረቶቹ፣ የአካባቢው ሰዎች በስም እየተጠሩ፣ ደብሩና ካህናቱ፣ ወዘተ አንድ በአንድ እያነሳ ሲጠይቅ ነባሩና ቱባው ባህላችን አሁንም እንዳለ ነበር፡፡ ከተማ ውስጥ ግን እንዴት አደራችሁ ወይም ዋላችሁ ተብሎ ለማይታወቁ ሰዎች የእግዜር ሰላምታ ሲቀርብ፣ በብዙዎች ላይ የሚስተዋለው መደናበርና መደናገጥ ድንቅ ያደርጋል፡፡ አንዱ አንድ ጊዜ በጠዋት ተነስቶ ወደ ሥራው ሲሄድ ወደ ትምህርት ቤት የሚሄድ ልጁ አብሮት ነበር፡፡ አንድ አዛውንት ከፊታቸው ያገኙትን ሁሉ፣ ‹‹እንዴት አደራችሁ…›› እያሉ ሰላምታ ሲያቀርቡ የሰማ ልጁ፣ ‹‹አባዬ ሰውዬውን ያማቸዋል እንዴ…›› ሲለው፣ ‹‹ልጄ በከተማ ሆኖ እንጂ በገጠር እኮ ይኼ የተለመደ ነው…›› ብሎ ሲመልስለት፣ ‹‹አባዬ ለእኛ ከተሜዎች የገጠር `ሙድ` አይገባንም…›› ያለው እንዴት እንዳበሳጨው የነገረኝ አይረሳኝም፡፡ እንዴት ይረሳል!

በቀደም ዕለት በቪፒኤን በአቋራጭ ፌስቡክ ገጼን ከፍቼ የተረበኞችን መንደር ሳስስ፣ የለውጡ መንግሥታችን የአምስት ዓመታት ጉዞ በየፈርጁ ይተነተናል፡፡ አንዷ የጠቅላይ ሚኒስትሩን በፈገግታ የተሞላ ፎቶ በትልቁ ለጥፋ፣ ‹‹በምንም ዓይነት ወጀብ ውስጥ ማለፍ የሚችል የአገሬ አለኝታና የዘመናችን ክስተት›› የሚል ጽሑፋዊ መግለጫ አክላለች፡፡ ኮሜንት ተራ ወርጄ እንደ ወረዱ የተጻፉ የድጋፍና የተቃውሞ አስተያየቶችን ስቃኝ፣ ከዛሬ ሃያ ምናምን ዓመታት በፊት በአገር ፍቅር ቴአትር ዝነኛ የነበረውን ‹‹የቀለጠው መንደር›› የሚያስንቁ ዘለፋዎች በግራና በቀኝ ጎራዎች ተሰድረዋል፡፡ አንዱ ከዕድሜውም ከትምህርቱም ገፋ ያለ ደግሞ፣ ‹‹የአምስቱ ዓመታት መከራ በኢትዮጵያ›› በሚል ርዕስ ሥር የሙታንን የጅምላ መቃብሮችና የስደተኞችን የገረጣ ፊት ደርድሮ ገጹን የለቅሶ ደራሾች ድንኳን አስመስሎታል፡፡ እዚህም የኮሜንት ንትርኩ ለሦስተኛው የዓለም ጦርነት የሚያዘጋጁ የነገር ፍስፍሶች ተዘርተዋል፡፡ ከደጉም ከክፉውም በማስረጃና በመረጃ እየነቀሱ አምስቱን ዓመታት ለማሳየት ጥረት ያደረጉ፣ በደጋፊና በተቃዋሚ የስድብ ውርጅብኝ ሮኬቶች እየተደበደቡ ነበሩ፡፡ እኔ ደላላው አንበርብር ምንተስኖት አንድ የገባኝ ነገር ቢኖር፣ አገሪቱ ላይ ያደራው የሴራ ፖለቲካ በዋዛ እንደማይላቀቀን ነው፡፡ ለምክንያታዊነት ቦታ ጠፍቶ ስሜት ሙቀቱ ጨምሯል፡፡ ሥራችን ያውጣን!

ወደ ድለላዬ ከመሄዴ በፊት ግን አንድ ነገር ፈገግ አደረገኝ፡፡ አንዱ ነገረኛ በኦሮሚያ ክልል ለአምስቱ ዓመታት ስኬቶች የተወጣውን የድጋፍ ሠልፍና በአማራ ክልል በተቃውሞ የተወጣው ሠልፍ ላይ ያነጣጠረ ስላቅ ነበር የለጠፈው፡፡ ‹‹ኦሮሚያ ክልል የጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ አህመድን መንግሥት ደግፎ ሠልፍ ወጣ፣ አማራ ክልል መንግሥትን ተቃውሞ ሠልፍ ወጣ፣ የተቀሩት ዘጠኝ ክልሎች የሁለቱን ክልሎች ሠልፍ በዩቲዩብ ሲያዩ ዋሉ…›› የሚል ነበር፡፡ ለእኔ ይኼ ከስላቅም በላይ የሚያሳዝን ክስተት ነው፡፡ ‹‹በፊት ከመኢሶን አባልነት እስከ የኦሮሞ ፓርቲ መሪነት የደረሱትና ዩኒቨርሲቲ ሲያስተምሩ የነበሩት መረራ ጉዲና (ፕሮፌሰር)፣ የኢትዮጵያ ፖለቲካ ሽኩቻ በትግራይ፣ በአማራና በኦሮሞ ፖለቲካ ልሂቃን መሀል ብቻ ሆኖ የደቡቡ ሕዝብ ተረስቷል ያሉት መቼም ቢሆን አይረሳኝም፡፡ የዛሬውን አያድርገውና ያኔ ይህንን እንዲህ በግልጽ በሚዲያ ሲናገሩት ብዙዎች አጨብጭበውላቸውም ነበር፡፡ አሁን ግን እሳቸውም ይህንን አባባል ሳይረሱት አይቀሩም…›› የሚለኝ ወዳጄ ምሁሩ የባሻዬ ልጅ ነው፡፡ አሁን እንዲህ የማኅበራዊ ሚዲያ ወግ መጠረቂያ ቢሆንም ለጊዜው የትግራይ ፖለቲከኞች አገግመው ወደ ፖለቲካው ሪንግ እስኪመለሱ ድረስ፣ ቆጡ ላይ የአማራና የኦሮሚያ ልሂቃን ሠፍረውበት ሌሎች ተረስተዋል ሲባል ያንገፈግፈኛል፡፡ ኤጭ ወዲያ አትሉም እንዴ!

ወገኖቼ ያው እንደምታውቁት ከደርግ ዘመን ጀምሮ እስካሁን ሕዝባዊ ሠልፍ ሲኖር አንድም ግዳጅ፣ አንድም አበል እንዳለው ነው ከዳር እስከ ዳር የሚታወቀው፡፡ ደርግ ወድቆ ኢሕአዴግ ሥልጣኑን በተቆጣጠረ በዓመቱ ግንቦት 20 ቀን የተለመደው ሠልፍ ይጠራል፡፡ ለደርግ መንግሥት መስከረም 2 ቀን የአብዮት በዓልን የሚያዳምቁ የተለመዱ ሴቶች የተለመደውን ጥበባቸውን ለብሰው፣ በቀበሌ ሰላምና መረጋጋት ሰዎች አማካይነት ከፊት ረድፍ እንዲገኙ ይደረጋሉ፡፡ የደርግ ዘመንን ሠልፍ ራቅ ብለው ይታዘቡ የነበሩ ሰዎች የተለመዱትን የሠልፍ አድማቂዎች በመገረም ዓይተው ምን ጉድ ነው ሲሉ፣ የሰዎቹን መገረም ከሠልፉ መሀል ሆና ያየች አንዲት ሴት፣ ‹‹አይዟችሁ አይግረማችሁ፣ ተገልበጡ ተገልብጠናል ተብለን ታዘን ነው…›› ስትል የሠልፉ አስተባባሪዎች ሳይቀሩ ልባቸው እስኪፈርስ ተሳሳቁ፡፡ የቀድሞዎቹን የአብዮት ጥበቃ ሥራ ለማለማመድ የተገለበጠው ብዙ ነበርና፡፡ አሁንም ደጋፊ የነበረው ልቡ ውልቅ እስኪል ተቃዋሚ መሆኑ፣ ተቃዋሚው ደግሞ ተገልብጦ ደጋፊ መሆኑ በአገራችን ኢትዮጵያ አዲስ እንዳልሆነ ታሪካችን ይነግረናል፡፡ ምሁሩ የባሻዬ ልጅ፣ ‹‹አንበርብር የዛሬ አምስት ዓመት ለጠቅላይ ሚኒስትሩ ድጋፍ የወጣው ሕዝብ ብዛት እኮ በአገራችን ሪኮርድ የሰበረ ነበር…›› ሲለኝ ድንገት ነበር ከሰጠምኩበት ሐሳብ ውስጥ የወጣሁት፡፡ ጭልጥና ጭው ያደርጋል እኮ!

አዛውንቱ ባሻዬ በኩዳዴ የፆም ማሳረጊያ አካባቢ አንደበታቸውን ለጉመው በፀሎት ከፈጣሪያቸው ጋር እየተነጋገሩ ቢሆንም፣ ከዚህ በፊት የነገሩኝ ቁምነገሮች ትዝ እያሉኝ አሰላስላለሁ፡፡ ‹‹ልጅ አንበርብር ሁልጊዜ በሕይወትህ ልትረሳቸው ከማይገቡ ጉዳዮች መካከል አንዱ ከሰው ልጆች ጋር ያለህ ግንኙነት ነው፡፡ በወዳጅነትህ ጊዜ ፍቅርህ ልክ ሊኖረው እንደሚገባ ሁሉ፣ ስትቀያየምም ጥላቻህ ልክ ሊኖረው ይገባል፡፡ በወዳጅነትህ ጊዜ የምታውቀው ሚስጥር በጠብ ጊዜ አይዘረገፍም፡፡ የጠላቴ ጠላት ወዳጄ ነው ብለህ የምታውቀውን ሁሉ ለሌላ የምትዘረግፍ ከሆነ፣ እንደ አዲስ የተወዳጀህ ለጊዜው ነው እንጂ ለዘለቄታው አይፈልግህም፡፡ ነግ በእኔ ነው ይላልና…›› ይሉኝ የነበረውን እያስታወስኩ፣ በዚህ ዘመን በተለይ ባለፉት አምስት ዓመታት ያለፍንበትን ደግና ክፉ ሳሰላስል ብዙዎችን ታዘብኩ፡፡ ምሁሩ ልጃቸው ደግሞ ረቀቅ አድርጎ ነው የሚነግረኝ፡፡ ‹‹አንበርብር ምን መሰለህ፣ ለማንም ሰው ቢሆን መርህ ያስፈልገዋል፡፡ መርህ የሌለው ሰውና አቅጣጫ መጠቆሚያ የሌለው ጀልባ አንድ ናቸው፡፡ የሰው ልጅ ግን ለድጋፉም ሆነ ለተቃውሞው ምክንያታዊ መሆን አለበት፡፡ እኔና አንተ ደግሞ ስንጋጭ በሐሳብ መሆን ሲኖርበት፣ ልዩነታችን ግን የጠላትነት ምዕራፍ መክፈቻ መሆን የለበትም…›› ብሎኛል፡፡ የሥልጣኔ ምልክት በሉት!

አንዱ በቀደም ከሩጫ ዝግ ባለ ፍጥነት መጥቶ አጠገቤ ካለው ጠረጴዛ አንዱን የካፌ ወንበር ስቦ ከተቀመጠ በኋላ፣ ‹‹ከወያኔዎቹ ጋር አንድ ላይ ሆነን ጦርነት እንዳልገጠምን፣ ዕርቁን ከፊት ቀደም ቀደም እያሉ የራስ በማድረግ አዲስ ወዳጅነት ለማበጀት ለምን መጣደፍ አስፈልጎ ነው ቡልኮ እያለበሱ አጉል መጎዝጎዝ…›› እያለ ድንገት ጥያቄውን እንደ መትረየስ ጥይት ላዬ ላይ ሲያርከፈክፈው አመዴ ቡን ነበር ያለው፡፡ ‹‹አይዞህ አትደንግጥ፣ በፕሪቶሪያው ስምምነት መሠረት ዕርቁ መከናወን ያለበት መጀመሪያ ደም ከተቃቡት የአማራና የአፋር ወገኖች ጋር ነው፡፡ ከዚያ እያለ እያለ ወደ ደቡብ፣ ምሥራቅና ምዕራብ መቀጠል ይቻላል፡፡ አሁን ደርሶ ከማንም በፊት እኛ ብቻ ነን ወዳጆቻችሁ የሚያስመስል አጉል መተቃቀፍ ትዝብት ነው…›› ብሎኝ ያዘዘውን ሻይ ሳይጠጣው ተፈትልኮ ሄደ፡፡ ጎበዝ በጦርነቱ እንዲያ ተበላልተንና ተላልቀን የባዕድ መሳቂያ መሳለቂያ መሆናችን ሳያንስ፣ ሰላም ሊገኝ ነው ብለን ልባችን ተስፋ ሰንቆ መቃቃርና መሻከር ውስጥ ስንገባ አናሳዝንም ወይ? እኔማ አንዳንዴ ውስጤ ብግን እያለ ሳላስበው ደም የምተፋበት ጊዜ ነበር፡፡ ለሐኪሙ ብነግረው ንዴትና ጭንቀት ደም ማስተፋት ብቻ ሳይሆን፣ እስከ እነ አካቴው ሕይወትህን ሊያሳጡህ ይችላሉ ካለኝ ወዲህ ጥርሴን ብልጭ እያደረግኩ እህህ እላለሁ፡፡ ምን ላድርገው ታዲያ!

የትንሳዔ በዓል እየተቃረበ ቢሆንም ሥራ ፀጥ ረጭ ብሎ በየደረስኩበት ወግ ስጠርቅ እውላለሁ፡፡ አንድ የናጠጠ የዘመኑ ከበርቴ እኔ ነኝ ያለ ሥራ አለ ብሎ ቃል ገብቶልኝ፣ እኔም እሱን አምኜ የስልክ ጥሪውን እየተጠባበቅኩ እየቦዘንኩ ነው፡፡ በዚህ መሀል ደግሞ አንዳንዱ እየተደናበረ እየመጣ የነገር አጀንዳ አቀብሎኝ ዘወር ይላል፡፡ ባለፈው ሰሞን ከወደ አሜሪካ ይሁን ከወደ ካናዳ አላወቅኩም፣ ‹‹ከእንግዲህ አጀንዳ ሰጪ እንጂ ተቀባይ አንሆንም›› የሚል ርዕስ ያለው የፖለቲካ ማጠንጠኛ ነገር ፌስቡክ ላይ ተለጥፎ አየሁ፡፡ ጎበዝ አሁን ፖለቲካው ሠፈር ውስጥ አጀንዳ መስጠትና መቀበል የሚባል አዲስ የሥራ ዘርፍ ከተፈጠረ፣ እኛ ደግሞ እስቲ ሞቅና በረድ እያደረጋችሁ እንደ ሰርከስ ስትቀባበሉ እንያችሁ ብንላቸው እኮ ማንም እየተነሳ አይቀልድብንም፡፡ አንበርብር ምንተስኖት እኮ ሌባ ነው ተብሎ መናፈስ ሲጀምር፣ እንደ መንጋ ወይ ጉድ እያልን ከምናዳንቅ አንበርብር የሰረቀው ምን እንደሆነ፣ መቼ እንደ ሰረቀ፣ ከማን ላይ እንደ ሰረቀ፣ የተሰረቀው ለማን ክስ ወይም አቤቱታ እንዳቀረበ፣ ወዘተ መሞገት ብንጀምር ማንም አይጫወትብንም፡፡ በዚህ ዘመን ግን ሞጋችና ጠያቂ ስለጠፋ የአጀንዳ ፈብራኪዎች፣ ተቀባዮችና አቀባባዮች መቀለጃ ሆነናል፡፡ ወይ ነዶ አትሉም!

ከምሁሩ የባሻዬ ልጅ ጋር ግሮሰሪ ውስጥ ቢራችንን እየጠጣን ስንወያይ፣ ‹‹አንበርብር ብቁ ፖለቲከኛ ለመሆን ተሰጥኦ ያስፈልጋል፡፡ የእኛ አገር ብዙዎቹ ፖለቲከኞች አማተሮች ናቸው፡፡ ብልጥና ብልህ የሚባሉት በጣም ጥቂት ናቸው፡፡ አማተሮቹ አላስፈላጊ ነገር ላይ ብዙውን ጊዜያቸውንና ኢነርጂያቸውን ሲያባክኑ፣ ብልጦቹ ግን በቀላል ዘዴ ተገዳዳሪዎቻቸውን ፋታ ይነሳሉ፡፡ በተለይ ደግሞ የኒኮሎ ማካቬሌን ዘ ፕሪንስ የተባለውን ዝነኛ የሴራ መጽሐፍ ያነበቡት እንደ ኳስ ጢባ ጢቤ ነው የሚጫወቱባቸው፡፡ ማን እንደሆነ አላስታውስም እንጂ `ሐሜት መሰሪዎች ጭንቅላት ውስጥ ይጠነሰሳል፣ ሞኞች እየተቀባበሉ ያሠራጩታል፣ ደደቦች ደግሞ የራሳቸው አድርገው ይወስዱታል` ብሎ ነበር፡፡ ለዚህም ነው አንድ ማኅበረሰብ መንቃትና መደራጀት ያለበት፡፡ ያልነቃና ያልተደራጀ ሕዝብ ማንም እንደፈለገ ይነዳዋል…›› እያለ የፖለቲካውን ሙሻዘር ሲያስረዳኝ ሳለ  ከአጠገባችን ፈንጠር ብሎ ተቀምጦ የነበረ ጎልማሳ በረዶ ሞልቶበት የሚጠጣውን የጂን ብርጭቆ ወደ ላይ አድርጎ፣ ‹‹ለሐሳብህ ቺርስ ብያለሁ፣ እንደ ግመል ሽንት ወደኋላ ሆነን የቀረነው እኮ በዚህ መጠን ለመረዳት ስላዳገተን ነው…›› ብሎ ፈገግ አለ፡፡ ውስጡ ተነክቷል ማለት ነው!

ግሮሰሪያችን በደንበኞቿ ጢም ብላ ሞልታ ሁሉም ከቢጤው ጋር እያወካ ቢሆንም፣ እኔና ምሁሩ የባሻዬ ልጅ ግን ከመደማመጥ ያገደን አልነበረም፡፡ በዚህ መሀል ነበር አንዱ ጀብራሬ ድምፁን ከፍ አድርጎ፣ ‹‹እንዲህ ልጠግብ ነው ወይ በሬዬን ያረድኩት አለ የአገሬ ሰው፡፡ አሁን ለዚህ ነው እንዲያ ተገፋፍተን ተላልቀን ሰላም ወረደ ብለን እንዘጭ እንዘጭ የምንለው? ፖለቲከኞች እንደሆኑ እሳቱ አይነካቸው፣ መከራው አይደርስባቸው፣ ንፁኃንን አስበልተው እነሱ ደግሰው ታርቀው ላያችን ላይ ቺርስ ይባባላሉ፡፡ እኛ ግን የፖለቲከኞች ሴራ አልገባ ብሎን አሁንም እርስ በርስ እንደናቆራለን…›› ብሎ ብሶቱን ሲዘረግፈው፣ ‹‹…በምድር ላይ ቢበዛም ችግሩ፣ ሁሉንም ችሎ ማደር ጥሩ…›› የሚለው የመሐሙድ አህሙድ ዘመን አይሽሬ ዘፈን ከወደ ስፒከሩ በስሱ እየተንቆረቆረ ነበረ፡፡ ‹‹ወገኖቼ ስንቱን እንቻለው… ስንቱን እህህ እያልን እናሳልፈው… ኧረ ስንቱን ትተን ስንቱን እናሳልፍ… `ተው ቻለው ሆዴ.. ተው ቻለው ሆዴ… ሲያልፍ ለሚያልፍ ቀን ምነው መናደዴ…`›› ብሎ ሰውዬው ብሶቱን ማስተጋባት ሲቀጥል፣ ‹‹ፍቅርዬ ወዬዬ.. ፍቅርዬ ወዬዬ…›› የሚለው የአብዱ ኪያርና የራሔል ጌቱ ዘፈን ሲተካ፣ ‹‹ያዋከቡት ፍቅር ምዕራፍ አያገኝም፣ ፍቅሬ ፍቅሬ በዛ እኔ አላማረኝም… የሚለውን የጥሌን ትንቢተኛ ዘፈን ብታሰሙን ምናለበት…›› ሲል ግሮሰሪዋ በሳቅና በውካታ ታመሰች፡፡ ብሶትና ውካታ ያጀቡት ሕይወታችን ከነገርና ከአረቄ ጋር ሲደባለቅ ከረር ስለሚል፣ እኔና ምሁሩ የባሻዬ ልጅ ሒሳባችንን ከፍለን ውልቅ አልን፡፡ ግና በሐሳባችን የሕይወት ያልተወራረደ ሒሳብ ይመላለስ ነበር፡፡ መልካም ሰንበት!

 

Latest Posts

- Advertisement -

ወቅታዊ ፅሑፎች

ትኩስ ዜናዎች ለማግኘት