Sunday, June 23, 2024
- Advertisment -
- Advertisment -

ለሁላችንም የእኩል እናትና ቤት የሆነች ኢትዮጵያ ነው የምታስፈልገን!

በተረፈ ወርቁ (ዲ/ን)

እንደ መንደርደሪያ

ከሰሞኑ ለአንድ የቢሮ የመስክ ሥራ የሶማሌ ክልል መስተዳድር ዋና ከተማ በሆነችው ጅግጅጋ ነው ያለሁት። ታዲያ አንድ አመሻሽ ላይ ከመሀል ከተማው ወዳረፍኩበት ሆቴል እንዲወስደኝ ከተሳፈርኩበት የባጃጅ አሽከርካሪ ጋር የትውውቅ ሰላምታ አድርገን ነበር።

በነገራችን ላይ ጅግጅጋ ከተማ ውስጥ ለመንቀሳቀስ አብዛኛው ሕዝብ የሚጠቀመው ባጃጅ እና “Force” የሚባል ከባጃጅ ከፍ የሚል የታክሲ አገልግሎት በሚሰጥ ባለ ሦስት እግር ተሽከርካሪ ነው። እናም ከዚህ የባጃጅ አሽከርካሪ ወጣት ጋር ከትውውቃችንና የሰላምታ ጥቂት የቃላት ልውውጣችን፣ የባጃጁ ባለቤትና ሾፌር የሆነ ወጣት ከሰሜን ኢትዮጵያ የመጣ ትግራዋይ እንደሆነ ተረዳሁኝ።

ባለፉት የሁለት ዓመታት የእርስ በርስ አሰቃቂ ጦርነት በብዙ ዋጋ የከፈለችውን ትግራይን በአዕምሮዬ እያመላለስኩ፣ የባጃጁን ሾፌር ወደ ጅግጅጋ መቼና እንዴት እንደመጣ ጠየቅኩት። ወጣቱ የትግሪኛ ቅላፄ በተጫነው አማርኛ ወደ ጅግጅጋ እንዴት እንደመጣና ስለቆይታው እንዲህ አወጋኝ፣ ‹‹…ከትግራይ መጥቼ አዲስ አበባ፣ ቃሊቲ ሠፈር ለአምስት ዓመታት ባጃጅ ላይ ነበር የሠራሁት። ባለፈው ጊዜ ከተማ ውስጥ ባጃጅ አትሠሩም ብለው ሲከለክሉን ባጃጄን ሽጬ እዚህ ሶማሌ ክልል ጅግጅጋ መጣሁ። እዚህ ከትግራይ የመጡ ሁለት ጓደኞች አሉኝ። እናም እዚህ ና ከእኛ ጋር ትሠራለህ ሲሉኝ መጣሁ። ወደ እዚህ ከመጣሁ ገና ሁለት ወሬ ነው። ግን ዋአይ! ለሥራም ለኑሮም ከአዲስ አበባ ይልቅ ጅግጅጋ ትሻላለች። የኑሮ ውድነቱ ቢከብድም ወንድሜ ጅግጅጋ ለኑሮ ጥሩ ናት ተስማምታኛለች አለኝ…።›› በፈገግታ በታጀበ ድምፀት።

መቼ ይሆን ለሁላችንም እኩል እናትና ቤት የሆነች የኢትዮጵያን በተግባር ዕውን የምናደርገው?!

ከዚህ ትግራዋይ የባጃጅ ሾፌር ጋር ያደረግነውን የሐሳብ ልውውጥ እያወጣሁና እያወረድኩ፣ መቼ ይሆን ያለ ምንም ሰቀቀንና ሥጋት ሁሉም ኢትዮጵያዊ በፈለገው የአገሪቱ ክፍል ተንቀሳቅሶ መኖርና መሥራት የሚችልበት ሙሉ ነፃነት የሚኖረው?! አልኩ…፣ ይሄ የባጃጅ አሽከርካሪ ከተወለደባት ምድር ትግራይ ይልቅ አዲስ አበባ ትሻለኛለች ብሎ ሸገር ላይ ከተመ። አዲስ እንደፈለገው ሳትሆንለት ስትቀር ደግሞ ‹‹ምን ዕዳ አለብኝ?!›› ኢትዮጵያዊ አይደለሁ እንዴ ብሎ ከአዲስ አበባ ብዙ ኪሎ ሜትር ተጉዞ ሶማሌ ክልል ጅግጅጋ ላይ ኑሮውን መሠረተ።

በቀደመው ዘመን የዚህን ወገናችንን ዓይነት የኑሮ ዕጣ ፈንታ የሚጋሩ ብዙ ኢትዮጵያውያን ነበሩ፡፡ ዛሬ ግን ይህንን የአብሮነት ታሪካችንን በነበር እናስታውሰው ዘንድ ተገደናል። በእኛ ዘመን ያለንበትን አስፈሪ እውነታ ስንታዘብ፣ በሚሊዮን የሚቆጠሩ ኢትዮጵያውያን ወገኖቻችን አባቶች፣ እናቶች፣ አረጋውያን፣ ሴቶችና ሕፃናት የሰቆቃ ድምፅ በጆሮዬ እያቃጨለና የመከራ ሕይወታቸው ፊቴ ላይ ድቅን ብሎ እየታየኝ የትናንትናው የአብሮነት ታሪካችን፣ በኢትዮጵያዊነት ፍቅርና አንድነት መንፈስ የተሳሰርንበት ውሉ እንዲህ መላላቱና መሳሳቱ አስተከዘኝ።

ለነገሩማ ተግባራዊነቱ ጥያቄ ውስጥ የወደቀም ቢሆንም፣ ቅሉ አሁን በሥራ ላይ ያለው ሕገ መንግሥት ከላይ ባነሳሁት ገጠመኜ በተንደረደርኩበት ሐሳብ ጋር በተያያዘ እንዲህ የሚል ድንጋጌ/አንቀጽ አለው።

ማንኛውም ሰው በማንኛውም ሥፍራ በሰብዓዊነቱ ዕውቅና የማግኘት መብት አለው (አንቀጽ 24 ቁ. 3)፡፡ በሌላ ሥፍራም፣ ‹‹ማንኛውም ኢትዮጵያ በየትኛውም የኢትዮጵያ ክፍል የመንቀሳቀስ፣ የመኖርና ሀብት የማፍራት መብት እንዳለው፤›› ይደነግጋል።

ይሁን እንጂ የዛሬዋ ኢትዮጵያችን እውነታ ግን ከዚህ በጣሙን የተለየ ከሆነ ሰነባብቷል። እናም ያለፉትን ዓመታት የእናት ኢትዮጵያን ስቃይዋን፣ የሕዝቦቿን ሰቀቀንና መከራ ቆም ብለን ማሰላሰል ያስፈልገናል።

‹‹…ከክልላችን ውጡልን፣ ይህ አለን የምትሉት ሀብትና ንብረት ሁሉ በእኛ መሬት ላይ ያፈራችሁት ሀብት ነውና ሰባራ ሳንቲም ከክልላችን ይዛችሁ መውጣት አትችሉም፣ ይህና ያ ሕዝብማ እንዲህ አድርጎናል…፣ እናንተና እኛ እኮ…›› በሚል ተዓማኒነቱ ባልተረጋገጠ የቂም በቀል ታሪክና የብሔር/የዘውግ/የጎሳ ፖለቲካ ነጋዴዎች (Ethnic Entrepreneur) የጥላቻ ትርክት በግፍ የተገደሉ፣ በጅምላ የተጨፈጨፉ፣ በአንድ ጀምበር ሀብት ንብረታቸው ለእሳት የተዳረገባቸው፣ አገሬ/ወገኔ ብለው ከኖሩበት ቀዬ በግፍ የተፈናቀሉ በሚሊዮን የሚቆጠሩ የግፉአን ኢትዮጵያውያን ወገኖቻችንን የሰቆቃ ድምፅ፣ መከራና ሰቆቃቸውን ማሰላሰል ያዝኩኝ።

በዚህ ስሜት ውስጥ ሆኜ ይህን ጽሑፍ እየከተብኩበት ባለሁበት ካፌ በረንዳ፣ ከአገረ ሶሪያ በእርስ በርስ ጦርነት ጦስ ተፈናቅለው ብዙ ሺሕ ኪሎ ሜትሮችን አቋርጠው ወደ አገራችን የመጡ ሁለት ሶሪያውያን እናቶች መንገድ አቋርጠው በካፌው በረንዳ ወደ ተቀመጥነው ተስተናጋጆች ሲመጡ አስተዋልኩኝ።

አንደኛዋ እናት በግምት የስድስት ዓመት ዕድሜ ያላትን ሕፃን ልጇን ጭምር የሚሸጡ ዕቃዎችን አስይዛ በካፌው የሚስተናገዱ ሰዎች እንዲገዟቸው አንጀትን በሚበላ ሁኔታ ተስተናጋጆችን በዓይናቸው ይለማመጣሉ። ሌላዋ ሶርያዊት እናት ደግሞ ፀሐይ ያዛላቸውን ሁለት ሕፃናትን በዕቅፏና በእጇ ይዛ ወዲያና ወዲህ እያለች ለልመና እጇን እየዘረጋች ነው። የጽሑፌ መነሻ ሐሳብና ይህ ግጥጥሞሽ ገረመኝ።

እናም እኛስ ብንሆን ፖለቲካዊ ልዩነቶቻችንና ቁርቁሳችንን ገደብ ካላደርግንበት አሁን በተያያዝነው የእልህና የመጠፋፋት መንገድ የነገ ዕጣ ፈንታችን እንደ እነዚህ ሶሪውያን ስደተኞች ላለመሆናችን ምን ዋስትና ይኖረናል?! በየቀኑ በአገራችን ላይ እየሆነ ያለውን ፖለቲካዊ ምስቅልቅል ስናይ ኢትዮጵያስ የሶሪያንና የየመንን የመፍረስ፣ የውድመት ታሪክ ላለመጋራቷ ምን ዋስትና ይኖራታል?! ስል ራሴን ጠየቅኩ።

እንደሚታወቀው በአንድ ወቅት በእርስ በርስ ጦርነት ከፈራረሱት የመንና ሶሪያ በልጠን በዓለም አቀፍ ደረጃ በአገር ውስጥ መፈናቀል (Internal Displacement) የአንደኝነት ረድፍ የያዝንበት ታሪካችን የቅርብ ጊዜ ትውስታችን ነው። ለአብነትም የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ዓለም አቀፍ ስደተኞች ድርጅት (UN – IOM National Displacement Report 12) እ.ኤ.አ. በመጋቢት ወር 2022 ባወጣው ሪፖርት፣ ‹‹በኢትዮጵያ የአገር ውስጥ ተፈናቃዮች ቁጥር 2.75 ሚሊዮን መድረሱን›› አመላክቶ ነበር። አንባቢዎቼ ይህ ሪፖርት የትግራይ ክልልን እንዳላካተተ ልብ ይሏል።

እንግዲህ ይህ ሪፖርት የብዙዎች ኢትዮጵያውያን ወገኖቻችንን መከራና ሰቆቃ የሚያሳይ መሬት ላይ በተጨባጭ ያለ ሀቅ ነው። ዛሬም በመፈናቀል ሥጋት ውስጥ ያሉ ወገኖቻችን ቁጥር ጥቂት አይደለም። ግና መቼ ይሆን ከላይ በገጠመኜ ለማንሳት እንደ ሞከርኩት ከሰሜን ኢትዮጵያ ተነስቶ ኑሮውን ጅግጅጋ እንዳደረገው የባጃጅ ሾፌር ወገናችን ሁሉ፣ በዚህ ዘመንስ መቼ ይሆን ሁሉም ኢትዮጵያዊ በፈለገበት ቦታና አካባቢ የመኖር፣ የመንቀሳቀስና ሀብት የማፍራት መብቱ እንዲከበር ከቃል ያለፈ ተግባር ማየት የምንችለው?!

መቼ ነው ለሁሉም በእኩልነት እናትና ቤት የሆነች ኢትዮጵያን ዕውን የምናደርገው?! ኢትዮጵያውያን ወገኖቻችን በማንነታቸውና በቋንቋቸው የተነሳ የሚደርስባቸው ግፍ፣ ግድያና መፈናቀልስ ማቆሚያው መቼ ይሆን?! ይህን በኢትዮጵያውያን ላይ እየደረሰ ያለውን ከመርግ የከበደ ግፍና መከራ በመቃወም መቼ ይሆን በቃ! ኧረ በቃ! የሚለው የጋራ ድምፃችን ጎልቶ የሚሰማው?!

ጠረፋማ የሚባሉ እንደ ሶማሌና ጋምቤላ ያሉ ክልሎች ከአጎራባች አገሮች የሚጋሯቸው በርካታ ነገሮች አሉ። ከታሪክ እስከ ባህል፣ ከቋንቋ እስከ ጎሳ ዝምድና፣ ከንግድ ትስስር እስከ የጋራ ማንነትና ሥነ ልቦና ድረስ በብዙ ነገር የተጋመደና የተሰባጠረ ሕዝብ ነው ያለባቸው። በዚህ ረገድ የኢትዮጵያ ሶማሌ ከሌላው አጎራባቹ የሶማሊያ ሕዝብ ጋር በብዙ ነገር ላይለያይ የተሳሰረ ነው። ከዚህ ባሻገር ግን በሶማሌ ክልል ከአገራችን ኢትዮጵያ ከአራቱም ማዕዘን የመጡ የተለያዩ ሕዝቦች በአንፃራዊነት በሰላም ይኖራሉ።

እንዲያውም ጅግጅጋ ምድር ላይ ‹‹የሐበሻ ሠፈር›› የሚባል ሁሉ አለ። በዚህ ሠፈር ውስጥ በአብዛኛው ወይም ሙሉ ለሙሉ በሚባል ደረጃ ከተለያዩ የኢትዮጵያ ክልሎች የመጡ ሕዝቦች ናቸው የሚኖሩበት (ኦሮሞው፣ አማራው፣ ትግራዋዩ፣ ወላይታው፣ ሐረሪው፣ ወዘተ.)። ታሪኩ፣ ሃይማኖቱ፣ ባህሉ፣ ንግዱ፣ የማኅበራዊ ኑሮውና ሥነ ልቦናዊ መስተጋብሩ፣… ወዘተ. ላይለያይ አስተሳስሮታል።

እንዲያው ግን…፣ ከነቢዩ መሐመድ እስከ ነቢይ ሙሴ፣ ከግሪክ ጠቢባንና ባለ ቅኔዎች፣ ከሆሜር እስከ ሄሮዱተስ፣ ከአፍሪካውያኑ የነፃነት አባቶች ከጆሞ ኬንያታ እስከ ጋናዊው ንኩሩማ፣ ከማንዴላ እስከ ታቦ እምቤኪ…፣ ወዘተ. የእንግዳ ተቀባይ አገር፣ የስደተኞች ቤትና ተስፋ፣ የአንድነትና የወንድማማችነት ተምሳሌት ተደርጋ የተሣለች አገር ዛሬ ምነዋ እርስ በርስ የምንገፋፋባትና የምንጠላላባት የክፋትና የዓመፃ ምድር ሆነች…?!

ይህን የአንድነት፣ የፍቅርና የመተሳሰብ ውብ ታሪካችንን ዛሬስ ማስቀጠል ስለምን ተሳነን…?! እናስ መቼ ነው ለሁሉም በእኩልነት እናትና ቤት የሆነች ኢትዮጵያን ዕውን የምናደርገው?! ኢትዮጵያውያን ወገኖቻችንስ በማንነታቸውና በቋንቋቸው የተነሳ የሚደርስባቸው ግፍ፣ ግድያና መፈናቀል ማብቂያው መቼ ይሆን…?! ዛሬም የቀጠለው ይህ የኢትዮጵያውያን ወገኖቻችን ግፍና ሰቆቃ በአንድ ድምፅ በቃ! ኧረ በቃ! ሊባል ይገባዋል።

እናም ዛሬም ነገም የምንመኛት ኢትዮጵያ ለዜጎቿ/ለሁላችንም የእኩል እናትና ቤት የሆነች አገር መሆን ይኖርባታል!!

ሰላም ለኢትዮጵያ!!

   

ከአዘጋጁ፡- ጽሑፉ የጸሐፊውን አመለካከት ብቻ የሚያንፀባርቅ መሆኑን እየገለጽን፣ በኢሜይል አድራሻቸው [email protected]. ማግኘት ይቻላል፡፡

spot_imgspot_img
- Advertisment -

በብዛት የተነበቡ ፅሁፎች

Related Articles