Monday, February 26, 2024
- Advertisment -
- Advertisment -

ፖለቲካዊ ችግሮች ፖለቲካዊ መፍትሔ ይፈለግላቸው!

መንግሥት ከኦነግ ሸኔ ጋር በታንዛኒያ ዳሬሰላም ከተማ ሲያካሂድ የነበረው ንግግር ያለ ውጤት መጠናቀቁን ካስታወቀ በኋላ፣ በኦሮሚያ ክልልም ሆነ በሌሎች ቦታዎች ሰላም ለማስፈን የነበረው ተስፋ ደንገዝገዝ ብሏል፡፡ አገር አስተማማኝና ዘላቂ ሰላም እንድታገኝ የሚመኙ በርካታ ወገኖችም፣ ለድርድር መሠረት ይጥላል ተብሎ ይጠበቅ የነበረው የሁለቱ ወገኖች ንግግር ፋይዳ ቢስ መሆን ተስፋቸውን አደብዝዞታል፡፡ ከዚህ ቀደም በዛንዚባር የተካሄደው ንግግር ያለ ውጤት ማብቃቱ ሲነገር የነበረው ተስፋ ሲጨላልም፣ ድንገት በዳሬሰላም ከሁለት ሳምንት በፊት የተጀመረው ንግግር በመጠኑም ቢሆን መልካም ስሜት መፍጠሩ አይዘነጋም፡፡ የሁለቱን ወገኖች ንግግር በመልካም መንፈስ የተቀበሉ እንዳሉ ሁሉ፣ ንግግሩ ግልጽነት የጎደለውና በምን ዓይነት ጉዳዮች ላይ እንደሆነ ሊገባን አልቻለም ያሉ ግን በቀቢፀ ተስፋ የተሞላ አስተያየት ሲሰጡ እንደነበር ይታወሳል፡፡ የዳሬሰላሙ ንግግር ያለ ምንም ውጤት ሲጠናቀቅ ደግሞ በማናቸውም ሁኔታ ለሕዝብ ሰላምና ደኅንነት ሲባል፣ እንደገና ወደ መነጋገሪያ መድረኩ የመመለስን አስፈላጊነት አፅንኦት የሰጡ ብዙ ናቸው፡፡ ፖለቲካዊ ችግሮች መፍትሔ ሲያጡ የሚጎዳው ሕዝብ ነው፡፡

በመንግሥትም ሆነ በኦነግ ሸኔ በኩል የንግግሩን መቋረጥ አስመልክቶ የተሰጡ መግለጫዎች እንዳሉ ሆነው፣ አሁንም የበለጠ ዕልቂትና ውድመት ከሚጋብዙ ድርጊቶች በመራቅ እንደገና ንግግሩን ለማስጀመር የሚያስችሉ መሠረታዊ ጉዳዮች ላይ ማተኮር ያስፈልጋል፡፡ መንግሥት ከኦነግ ሸኔ ጋር ብቻ ሳይሆን በተደጋጋሚ እንደሚለው ከሌሎች ካኮረፉና መሣሪያ ካነሱ ኃይሎች ጋርም ንግግር መጀመር ይጠበቅበታል፡፡ ንግግርም ሆነ ድርድር ማድረግ የሚጠበቅባቸው ኃይሎችም ቢሆኑ፣ ለሕጋዊና ለሰላማዊ ፖለቲካዊ መፍትሔ ራሳቸውን ዝግጁ ማድረጋቸው ይኖርባቸዋል፡፡ በኃይል ብቻ ፍላጎትን ለማስፈጸም የሚደረግ ማናቸውም እንቅስቃሴ፣ በኢትዮጵያ ምድር መዓትና መከራ ከማምጣት ውጪ የፈየደው የለም፡፡ ለሁለት ዓመታት በሰሜን ኢትዮጵያ የተካሄደው ዘግናኝ ጦርነት በመቶ ሺዎች አስፈጅቶ፣ በርካታ ቢሊዮን ብሮች የሚቆጠር ንብረት ከማውደም በዘለለ ያስገኘው ጥቅም የለም፡፡ ከዚያ ሁሉ ዕልቂትና ውድመት በኋላ ሕይወታቸው የተረፈ ዜጎች ለአካላዊና ለሥነ ልቦናዊ ጉዳት፣ ለመፈናቀል፣ ለረሃብና ለሰቆቃ ነው የተዳረጉት፡፡ የዚያ አስከፊ ጦርነት ጠባሳ በትግራይ፣ በአማራና በአፋር ክልሎች ላይ ከፍተኛ ጉዳት አስከትሏል፡፡

በኢትዮጵያ በአሁኑ ጊዜ የብዙኃኑ ዜጎች ሕይወት በፀጥታ ችግርና በኑሮ ውድነት ሳቢያ በእጅጉ ከብዷል፡፡ ከኑሮ ውድነቱ በተጨማሪ በተከታታይ ዓመታት የፀጥታው ሁኔታ እየከፋ በመሆኑ፣ ዜጎች የአገራቸው ሰላም በአንፃራዊነትም ቢሆን ተመልሶ ከከፋ ችግር ለመላቀቅ ንግግሮችና ድርድሮች እንዲኖሩ አጥብቀው ይሻሉ፡፡ ምናልባት ከዚህ የከፋ ሁኔታ ተጠቃሚ ከሚሆኑ ጥቂቶች በስተቀር፣ አብዛኞቹ ዜጎች የሰላም ያለህ እያሉ ድምፃቸውን ከፍ አድርገው እየጮሁ ነው፡፡ ብሔር ተኮር በሆኑ አለመግባባቶች ምክንያት በየቦታው የሚለኮሱ ግጭቶች ከሚያደርሱት ዕልቂትና ውድመት ባሻገር፣ ሚሊዮኖችን እያፈናቀሉ የእርሻና የንግድ ሥራዎችን እያወኩ የኑሮ ውድነቱን እያባባሱት ናቸው፡፡ ወቅታዊው አገራዊ ነባራዊ ሁኔታ ውስብስብና በቀላሉ መፍትሔ የማያገኝ እየመሰለ ብዙኃኑን ሕዝብ እያስጨነቀ ነው፡፡ ነገር ግን የፖለቲካ ተዋንያኑ ለአገርና ለሕዝብ የሚያስቡ ከሆነ የሰላም አማራጮች በርካታ ናቸው፡፡ በውጭ ኃይሎች ድጋፍ ወይም ግፊት የሚካሄዱ ንግግሮች ወይም ድርድሮች ካልሰመሩ፣ የተለመዱ አገር በቀል የግጭት አፈታት ሥልቶችን መጠቀም አንዱ አማራጭ ነው፡፡ ለዚህ ደግሞ ከበቂ በላይ አኩሪ ተሞክሮዎች አሉ፡፡

በተለይ መንግሥት ከማንም የበለጠ ወሳኝ ሚና ስላለው ለግጭት አፈታት ሥልቶች ተነሳሽነቱን መውሰድ ይጠበቅበታል፡፡ መንግሥት ሕግና ሥርዓት የማስከበር ሕጋዊ ኃላፊነቱን ከመወጣት ጎን ለጎን ሁሉም ወገኖች በነፃነት፣ በእኩልነትና በፍትሐዊነት የሚሳተፉባቸው የምክክር መድረኮችን ማመቻቸት አለበት፡፡ ከፖለቲካው፣ ከኢኮኖሚውና ከማኅበራዊ ጉዳዮች ተገፍተናል የሚሉና በተለያዩ ምክንያቶች ያኮረፉ በሙሉ ወደ ንግግር መድረኮች እንዲመጡ ጥርጊያውን ማመቻቸት አስፈላጊ ነው፡፡ የግለሰቦችም ሆነ የቡድን መብቶች ተከብረው በነፃነት ለመነጋገር የሚያስችል ምኅዳር ሲኖር፣ አስተማማኝ ሰላም ለማስፈን የሚረዱ በርካታ ገንቢ ሐሳቦች ከተለያዩ አቅጣጫዎች መደመጥ ይጀምራሉ፡፡ ከአንድ ወገን የሚንቆረቆሩ መፍትሔ አልባ ሐሳቦችና ውሳኔዎች ሰላም ማስፈን ስለማያስችሉ፣ ሁሉንም አካታችና አሳታፊ የሆኑ መድረኮች እንዲኖሩ መንግሥት ጨከን ብሎ መወሰን አለበት፡፡ ለዚህም ዕውን መሆን ሲባል ትጥቅ አንግበው ከሚፋለሙ ኃይሎች ጋር ሰላማዊ ንግግርና ድርድር በስፋት ይቀጥል፡፡ በመንግሥት ላይ ቅሬታ ያላቸው ወገኖች ደምፅም ጎልቶ ይደመጥ፡፡ አገር የሰላም ሸማ መላበስ የምትችለው እውነተኛ ንግግርና ድርድር ሲኖር ብቻ ነው፡፡

መንግሥት አገርና ሕዝብ የማስተዳደር ትልቅ ሥልጣን ያለው ተቋም ነው፡፡ ይህ ተቋም ሥራውን በአግባቡ ማከናወን ሲሳነው አገር ትጎዳለች፣ ሕዝብም ለመከራና ለሥቃይ ይዳረጋል፡፡ ስለዚህም የመንግሥት ኃላፊነት የመወጣት ብቃት ጥያቄ ሲነሳበት መጀመሪያ ውስጥን መርምሮ መፍትሔ መፈለግ ተገቢ ነው፡፡ ከላይ እስከ ታች ውስጡን ያላጠራ መንግሥት ሰላም ማስፈንም ሆነ ለሕዝብ ኑሮ ዕድገት ፋይዳ አይኖረውም፡፡ ስለዚህ መንግሥት መጀመሪያ ጓዳውን አብጠርጥሮ ያፅዳ፡፡ ለዚህ እንደ ምሳሌ የሚቀርበው ሕዝባዊ ውይይቶች ሲደረጉ ሕዝብ በመንግሥት ተሿሚዎችና ተቋማት ላይ የሚያነሳቸው የሰሉ ትችቶች ናቸው፡፡ በየደረጃው ያሉ የመንግሥት መዋቅሮች ኃላፊነታቸውን በሚገባ ባለመወጣታቸው፣ የአገር መከላከያ ሠራዊት ግዳጅ እየበዛበት መቸገሩ በቅርቡ ለፓርላማ ሪፖርት የተደረገውንም ማንሳት ይቻላል፡፡ በሌላ በኩል የሕግ የበላይነትን ማክበርና ማስከበር፣ አሠራሩን ለሕዝብ ግልጽና ተጠያቂነት እንዳለበት ማረጋገጥ፣ የዜጎችን ሰብዓዊና ዴሞክራሲያ መብቶች ማስከበር፣ ለመልካም አስተዳደርና ለማኅበራዊ ፍትሕ ተግዳሮት የሆኑ ብልሹ አሠራሮችን ማስወገድ የግድ መሆን አለበት፡፡

መንግሥት ከየትኞቹም ተገዳዳሪዎቹ ጋር የሚያደርጋቸው ንግግሮችም ሆኑ ድርድሮች ግልጽ መሆን ይኖርባቸዋል፡፡ ንግግሮችም ሆኑ ድርድሮች በምን ዓይነት አጀንዳዎች ላይ እንደሆኑ፣ ሁሌም የገፈቱ ቀማሽ የሆነው ሕዝብ የማወቅ መብት አለው፡፡ ድንገት ሳይታሰብ ዳሬሰላም ንግግር ወይም ድርድር እንደሚደረግ በስማ በለው ከሦስተኛ ወገኖች ከተሰማ በኋላ፣ ሰበር ዜና በሚመስል ሁኔታ ያለ ምንም ውጤት ተጠናቀቀ ሲባል በሕዝብ ዘንድ ቅሬታና ጥርጣሬ ቢፈጠር ሊገርም አይገባም፡፡ ተደራዳሪ ወገኖች በታዛቢዎች ፊት እንወክለዋለን በሚሉት ሕዝብ ወይም የኅብረተሰብ ክፍል ስም የመደራደሪያ ነጥቦችን ሲያቀርቡ፣ የትኞቹ እንዳስማሟቸው የትኞቹ ደግሞ እንዳላግባቧቸው በቂ መረጃ ሲቀርብ ለሕዝብ የህሊና ዳኝነት ጠቃሚ ናቸው፡፡ በሕዝብ ስም የሚቀርቡ የመደራደሪያ ነጥቦች ምን እንደነበሩ ሳይታወቅ ድንገት ተደራዳሪዎቹ አልተስማሙም ተብሎ ውጤቱ ፉርሽ ሲሆን፣ የፖለቲካ ችግሮቻቸውን በፖለቲካ መፍትሔ ሊፈቱ ነው ብለው ተስፋ ያደረጉ ወገኖች በሙሉ ተስፋ ይቆርጣሉ፡፡ ይህንን ተስፋ መቁረጥ ሊጠግን የሚችል ሰላማዊ ንግግርና ድርድር ሳይታክቱ ማድረግ የግድ መሆን አለበት፡፡ በዚህ ሁኔታ መቀጠል የማይቻልበት ደረጃ ላይ መደረሱን በመገንዘብ፣ ፖለቲካዊ ችግሮች ፖለቲካዊ መፍትሔ ይፈለግላቸው!    

በብዛት የተነበቡ ፅሁፎች

- Advertisment -

ትኩስ ፅሁፎች

የመጣንበትና አብረን የምንዘልቅበት የጋራ እሴታችን ለመሆኑ ነጋሪ ያስፈልጋል ወይ?

በኑረዲን አብራር በአገራችን ለለውጥ የተደረጉ ትግሎች ከመብዛታቸው የተነሳ ሰላም የነበረበት...

አልባሌ ልሂቃንና ፖለቲከኞች

በበቀለ ሹሜ በ2016 ዓ.ም. ኅዳር ማክተሚያ ላይ ፊልድ ማርሻል ብርሃኑ...

አሜሪካ የኢትዮጵያ የባህር በር ጥያቄ ተገቢነት ቢኖረውም ከጎረቤት አገሮች ጋር በሚደረግ ንግግር መሆን አለበት አለች

መንግሥትን ከፋኖና ከኦነግ ሸኔ ጋር ለማነጋገር ፍላጎቷን ገልጻለች የኢትዮጵያ የባህር...

ሕወሓት በትግራይ ጦርነት ወቅት በፌዴራል መንግሥት ተይዘው ከነበሩት አባላቱ መካከል ሁለቱን አሰናበተ

በሕወሓት አባላት ላይ የዓቃቤ ሕግ ምስክር የነበሩት ወ/ሮ ኬሪያ...

የኤሌክትሪክ ኃይል ለታንዛኒያ ለመሸጥ የሚያስችል ስምምነት ለመፈጸም የመንግሥት ውሳኔ እየተጠበቀ ነው

የኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ ኃይል ለታንዛኒያ የኤሌክትሪክ ኃይል ሽያጭ ለማከናወን የሚያስችለውን...
spot_img

ተዛማጅ ፅሁፎች

ሰብዓዊ ቀውሶችን ማስቆም ተቀዳሚ ተግባር ይሁን!

በቅርቡ ጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ አህመድ (ዶ/ር) ከአማራ ክልል የተለያዩ አካባቢዎች ተወክለው ከመጡ ሰዎች ጋር ያደረጉት ውይይት፣ በአማራ ክልልም ሆነ በሌሎች ሥፍራዎች የሚካሄዱ ግጭቶች ምን...

የበራሪው የኅብረተሰብአዊት ኢትዮጵያ ጀግና ጄኔራል ለገሠ ተፈራ ቅርሶችን የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ተረከበ

በቀድሞው የኢትዮጵያ መንግሥት (1967-1983) ዘመን የኅብረተሰብአዊት ኢትዮጵያ ጀግና ሜዳይ የየካቲት 1966 1ኛ ደረጃ ኒሻን ተሸላሚ የነበሩ የአየር ኃይል ጀት አብራሪው የብርጋዴር ጄኔራል ለገሠ ተፈራ...

የዜጎች በነፃነት የመንቀሳቀስ መብት ዘላቂ መፍትሔ ይበጅለት!

ሰሞኑን በአዲስ አበባ የተካሄደው የአፍሪካ ኅብረት የመሪዎች ጉባዔ በተጠናቀቀ ማግሥት፣ መንግሥት ልዩ ትኩረት የሚሹ በርካታ ጉዳዮች እየጠበቁት ነው፡፡ ከእነዚህ በርካታ ጉዳዮች መካከል በዋናነት የሚጠቀሰው...