Monday, April 15, 2024
- Advertisement -
- Advertisement -

የተመረጡ ፅሑፎች

ሰማይና ባህር!

የገና በዓልን በፈጣሪ ፈቃድ አሳልፈን ከሽሮሜዳ ወደ ሜክሲኮ ልንጓዝ ነው። ሁሌም በማንጠፋበት በዚህ ጎዳና ሁላችንም የነፍስ አድን ኑሮ ተኮር ሩጫችን ላይ እንረባረባለን። የሩጫችንን ጎዳና ላስተዋለው ትዕይንቱ ዓምደ ብዙ ነው። ገሚሱ ግራ ቀኝ ሳይል እንደ ጋሪ ፈረስ፣ ከልጅነት እስከ ዕውቀት በተገራበት የሕይወት መርህ ይሮጣል። ገሚሱ ሩጫና ዕርምጃን እያፈራረቀ ሪከርድ መስበር ሳያምረው ባደረሰው ሰዓት ለመጨረስ ተሳታፊ ነው። አንዳንዱ ያለ መስመሩ እየገባ፣ ተደናቅፎ እያደናቀፈ ለራሱም ሳያፍር ለሌላውም ሳይገደው የሯጭነቱን ሚና ትቶ መሰናክልነቱን ተያይዞታል። በዚህ መሀል ግን እንጀራ አለ፡፡ እንጀራ ለማግኘት ሰፊው ሕዝብ መማሰን አለበት፡፡ የታደሉት በአቋራጭ የሀብት ማማ ላይ ሲቆናጠጡ፣ ያልታደሉት ግን ‹በግንባርህ ወዝ ለፍተህ ጥረህ ግረህ ኑር› የተባለውን ትዕዛዝ ለመፈጸም በውርጭ፣ በቁርና በንዳድ ይባዝናሉ፡፡ ልፋትና ጥረቱ አልሳካ ያለው ደግሞ ‹አልሳካ ያለኝ ኑሮና ብልኃቱ እየተጫነኝ ነው ከበላይ ዳገቱ› የሚለውን እያዜመ ኑሮ ከሚሉት ዕዳ ጋር ሲፋለም ኖሮ ይህችን ዓለም ይሰናበታል፡፡ እውነቱን እንነጋገር ከተባለ እውነቱ ይኸው ነው!

ዕንባና ሳቅ ከሞሉበት ከዚህ ጎዳና አረፍ ስንል ታክሲያችንን ውስጥ ሽንቆጣው፣ ተረቡ፣ ሒሱና ሽሙጡ ደርቷል። ‹‹ወይ ጉድ ዛሬ ምን ተገኝቶ ነው?›› ይላል የወያላው መከዳ ላይ የተቀመጠ ጎልማሳ። ‹‹ምነው?›› ይላል ወያላው። ‹‹በገና በዓል ማግሥት ሳንሠለፍ ታክሲ ተገኘ ብዬ ነዋ። ካልሆነማ አንድ ነገር አለ…›› ይላል በለበጣ ፊቱን አውዝቶ። ‹‹ምን ነገር ይኖራል? አገሩም ሰላም ምድሩም በመልማት ላይ ነው…›› አለችው ነጠላ አዘቅዝቃ ተከናንባ ከጎኑ የተሰየመች ተሳፋሪ። ‹‹የለም ያለመድነው ነገር ሲሆንማ መጠርጠር አለብን…›› ሲላት፣ ‹‹ምነው ታዲያ ምነው ድንገት ሚሊዮነሮች በዙብን ብለን የማንጠረጥር?›› አለችው። ‹‹እኔ እሱን አላልኩም። ሠልፍ ከቀረብን፣ መብራት ካልጠፋብን፣ ውኃ ካልሄደብን፣ የቤት ኪራይ እያደር ካልጨመረብን ነገር አለ ነው ያልኩት…›› ሲላት፣ ‹‹አንተው ታመጣው አንተው ታሮጠው…›› ብላ ሳቅ አለች። ጨረሱ ብለን ስንደላደል፣ ‹‹ምን ዋጋ አለው ብናሯሩጠው? ካላቀዳደምነው?›› ብሎ መለሰላት። መቀዳደሙና መጓተቱ ላይ ጥያቄ ስላለ ነዋ!

ጉዟችን መጀመሩ ነው። ድንገት አንድ ባለ ገብስማ ፀጉር በምልክት ቅርብ ወራጁነቱን ጠቁሞ አስቆመንና ወያላው አስገብቶት አጠጋግቶ አስቀመጠው። ሁላችንንም እጅ እየነሳ፣ ‹‹እንኳን አደረሳችሁ ብያለሁ…›› አለ። መሀል መቀመጫ የተቀመጡ ደርባባ ወይዘሮ፣ ‹‹እንኳን አብሮ አደረሰን…›› ብለው አፀፋውን መለሱ። ሦስተኛው ረድፍ ከጎኔ የተቀመጠ የቲክቶክ ሱሰኛ መሳይ ስልኩ ላይ አቀርቅሮ፣ ‹‹በባዶ ሜዳ ደስታ ተጀመረ እንዴ?›› አለ ጮክ ብሎ። ‹‹ባትሰማ ነው እንጂ አገራችን የባህር በር ባለቤት ሆነች እኮ…›› ብሎ ገብስማው ፀጉሩን እያሸ ነገረው፡፡ ‹‹ቆይ ግን የመግባቢያ ስምምነት ተፈራረምን ተባለ እንጂ መቼ የባህር ቤት ባለቤት ሆንን?›› ስትል ከወይዘሮዋ ጎን የተቀመጠች ጠይም፣ ‹‹የመግባቢያ ስምምነት እኮ ወደ ዋናው ስምምነት ፊርማ የሚመራ ፈር ቀዳጅ ነው…›› ብሎ ጎልማሳው ተነተነ፡፡ የጎልማሳው ትንታኔ ዘለግ ያለ ስለነበር በአንክሮ ሰማነው፡፡ ምን ይደረግ ታዲያ!

ጉዟችን ቀጥሏል። ወይዘሮዋ ስልካቸውን አውጥተው ለመደወል ፈለጉና ዓይናቸው ማየት ዕንቢ አለ። መነጽራቸውን ከሰገባው መዘው የአፍንጫቸው ዘንግ ላይ አመቻቹ። ቁጥሮችን ተጭነው ‹‹ሃሎ…›› አሉ። ‹‹ምን እየሠራሽ ነው? ጎመኑን ጣድሽው? ፍሪጅ ውስጥ ያስገባነውን የበዓል ሥጋ አውጭውና በረዶው ይቅለጥ። ደግሞ በረዶው እስኪቀልጥልኝ ነው ብለሽ የቱርክ ፊልም ላይ ቀልጠሽ ቅሪ አሉ፡፡  ምንድነው የምሰማው? ቴሌቪዥኑ ክፍት ነው እንዴ? ሃሎ… ሃሎ…›› ሲሉ ስልኩ ዝግት አለ። ‹‹የት አገር ልሰደድ እናንተ በደከመ አቅሜ…›› ብለው ሲያጉረመርሙ፣ ‹‹ቆይ እኔ ጥሩ የቴሌቪዥን ሳጥን የሚሠራ የብረታ ብረት ሠራተኛ ስለማውቅ አገናኝዎታለሁ…››  ማለት ጎልማሳው። ድንገት ዘው የሚለው ሸቃይ መብዛቱ ግን ይገርማል!

‹‹ይኼማ መረጃ የማግኘት መብትን መጋፋት ነው። ቴሌቪዥንን ማሰር የሐሳብ ነፃነትን ከማፈን ምን ለየው?›› አለ ቅርብ ወራጅ ነኝ ብሎ አጀንዳ የሰጠን ገብስማ። ‹‹አይ የለም በገዛ ቤቴ በገዛ ቴሌቪዥኔ ያረረ ምግብ ልብላ ታዲያ? ድስት ማሳረር ሠርቶ የማግኘትና የመብላት መብትን አይጋፋም ያለው ማነው?›› ወይዘሮዋ ቱግ አሉ። ‹‹ቆይ ግን በምን መሥፈርት ነበር ታዲያ ያልተጣራ መረጃ በቴሌቪዥን ሲተላለፍን ዝም የተባለው?›› ስትል ጠይም ቆንጂት ሁሉም ተደናግጠው ተያዩ። ‹‹የትኛው መረጃ ነው ሳይጣራ የተላለፈለው?›› ብሎ ለግላጋ ወጣት ከመሀል መቀመጫ ጥያቄ አቀረበ። ‹‹የትኛው ትለኛለህ እንዴ? በቀደም ዕለት ከሶማሌላንድ ጋር የተፈረመው የመግባቢያ ስምምነት ነው ተብሎ በግልጽ እየተነገረ፣ ቲቪያችን ዞር አድርጎ ያለቀ ስምምነት አስመስሎ ጮቤ ሲረግጥ አላየህም?›› ብላ አፍጥጣ ስታየው ሁላችንም በትዝብት ፈገግታ ዝም አልን፡፡ ይሻላል!

ወያላው ሒሳብ ተቀብሎን ሲያበቃ መልስ ላለው እያረፈ ይመልሳል። መጨረሻ ወንበር ወደ ተቀመጡት ወጣቶች ዘንድ ጠጋ ብሎ መልስ ሲያድል፣ ‹‹እግዜር ይስጥልኝ…›› አለው አንዱ። ‹‹መልስህ እኮ ነው?›› ወያላው ግራ ገባው። ‹‹ድሮ ድሮ እናንተ ነበራችሁ የመልስ ፀር። ዛሬ እናንተ ስለተሻላችሁ ነው የሚያመሠግንህ…›› አለው ሌላኛው። ‹‹ማን ባሰ ደግሞ?›› ወደ መስኮቱ ጥግ የተቀመጠች ተሳፋሪ ጠየቀች። ‹‹ማን ያልባሰ አለ። ይኼው አታይም እንዴ ለአቅመ ጥያቄ፣ ለሒስና ለክርክር ያልደረሰ ሁሉ ርዕሰ ጉዳይ እየፈጠረ ሲለፈልፍ፣ ‘እስቲ እረፉ እኔም ባለሙያ እንደሆንኩ ዕወቁ’ የሚል አዋቂ ሰው ስለጠፋ መከራ እናያለን…›› አለ ቱግ ቱግ እያለ። ‹‹አልገባኝም?›› ስትለው፣ ‹‹ምሳሌ ልስጥሽ…›› ብሎ ጀመረ። ይጀምር እንጂ!

‹‹በአንድ ወቅት የውጭ ፊልሞችን በአማርኛ ተርጉሞ የሚያሳይ የቴሌቪዥን ጣቢያ ተከፈተ። ከዚያስ? ‘መንግሥት እንዴት አገር ሲወረር ዝም ይላል?’ ብሎ አንዱ ለኮሰ። ‘ሌላው ተቀብሎ ታላቅ የባህል ወረራ ብቻ ሳይሆን ልጆቻችንን ተንኮል ለማስተማር ቆርጦ የተነሳ ጣቢያ ነው’ ሲል አራገበው። ፈጣሪ ያሳይሽ። ጭራሽ መከልከል አለበት፣ መዘጋት አለበት፣ መጠርቀም አለበት እያለ ማንም እየተነሳ የገዛ ቤቱን፣ የገዛ ጉዱን መሸፈኛ በር መዝጋት ያቃተው ሁሉ ሕግ አውጪ ሆነ። እህ? ‘ልጅ ፊት አይወራም፣ ልጅ ፊት አይባልም’ ማለት የማናውቅ ወላጆች፣ ሕፃናት ፊት የታባቱ የታባቷ እያልን ሌላ ችግር ቆሰቆስን። ልጆቻችንን ዘመናዊ ያደረግን መስሎን ያለ ገደብ ባሸከምናቸው የቴክኖሎጂ መሣሪያዎች ሌት ተቀን ልቅ የወሲብ ፊልም ሱሰኛ ያደረግን፣ ኃጥያተኛ ተገኘ ተብሎ ወገራ። ከእጅ አይሻል ዶማ እኮ ነው ይገርምሻል…›› ብሏት አረፍ ሲል፣ ‹‹እኮ እኛ ተንኮል፣ ምቀኝነት፣ ደባ፣ አላዋቂና ጨዋ ሆነን ተገኝተን የተንኮል ተማሪ ልንሆን?›› እያለች ከት ብላ ሳቀች። ምናለበት ግን የገዛ አዕምሮአችን ‘ሪሞት ኮንትሮሉ ያለው በእጃችሁ እኔን ምን አድርግ ትሉኛላችሁ?’ ብሎ ቢገላግለን አያሰኝም እንዴ!

ወደ መዳረሻችን ተቃርበናል። ሁሉም አጠገቡ አብሮት ከተቀመጠው የወንበር ደባሉ ጋር  የሦስተኛ ወገን ጨዋታ ይዟል። ራሱን የሚሄስና ራሱን የሚያዳምጥ ጠፋ። ይኼኔ በዝምታ ምስጥ ብለው የቆዩት ደርባባ ወይዘሮ፣ ‹‹መቼ ይሆን ሰበብ መደርደሩን ትተን እንደ ጥንታውያን ግብፆች ስማችንን የሚዘክር ጡብ መደርደር የምንጀምረው?›› አሉ። ‹‹ፒራሚዱን የሠራነው እኛ ነን አልተባለም እንዴ እማማ? አክሱም፣ ላሊበላ… ፋሲል… የእኛ አይደሉም እንዴ?›› አላቸው ከጎኔ የተሰየመው ወጣት ለመጀመሪያ ጊዜ ከቲክቶኩ ላይ ዓይኑን ነቀለ። ወይዘሮዋም መለስ ብለው፣ ‹‹መቼ ይሆን ያለፈን ታሪክ ተደግፈን ማውራት የምናቆመው?›› ሲሉ፣ ‹‹አቁመንማ መሰለኝ የህዳሴውን ግድብ ለማጠናቀቅ የተቃረብነው፣ ወደ ቀይ ባህርና ኤደን ባህረ ሰላጤ ጎራ እያልን ያለነው…›› አላቸው። ‹‹ቆይ እስኪ አስጨርሳቸው አንተ…›› ሲለው ጎልማሳው በወንድማዊ ቁጣ ወይዘሮዋ ግን፣ ‹‹እኔ ጨርሻለሁ ልጄ፣ ምድሩን ብቻ ሳይሆን ሰማዩንም ባህሩንም ከተቆጣጠራችሁ መልካም ነው፡፡ ነገር ግን ‹ነገርን አዳምጦ እህልን አላምጦ› የሚለውን ምክር አትርሱ…›› ብለው በረጅሙ ተነፈሱ። ‹‹ሰው ማለት ማኅበራዊ እንስሳ ነው ይባል አልነበር እንዴ? አንዱ ሲሠራ ሌላው እያፈረሰ፣ አንዱ ሲተክል ሌላው እየነቀለ እንዴት እንዳላየን ሰምተን እንዳልሰማን መሆን እንቻል ታዲያ?›› ስትላቸው ቆንጂት፣ ‹‹የእኔ ልጅ የአንቺ ድርሻ የምትችያትን ጠጠር መወርወር ብቻ ነው። ሌላውን የሚዳኝ ይዳኘው። አለበለዚያ በመተማማት፣ በመሰዳደብ፣ በመወቃቀስ፣ ከዚያ አልፎ ተርፎ እርስ በርስ እንደ ዱር አውሬ በመባላት የት ይደረሳል? ከሥልጣን ሁሉ ትልቁ ሥልጣን ራስን መግዛት፣ ራስን ማሸነፍ ነው። ችግሩ ከላይ እስከ ታች ስሜታዊነት መብዛቱ ነው…›› ሲሉ ወያላው፣ ‹‹መጨረሻ…›› ብሎ አወረደን። ‹‹ልጆች ተረጋጉ ስሜትን ዋጥ ማድረግ ተለማመዱ፡፡ ያኔ እንኳን ምድሩ ሰማዩም ባህሩም አያዳግቱም…›› ብለውን ተሰናበቱን፡፡ መልካም ጉዞ!

Latest Posts

- Advertisement -

ወቅታዊ ፅሑፎች

ትኩስ ዜናዎች ለማግኘት