Wednesday, July 24, 2024
- Advertisment -
- Advertisment -

የ2016 ሐጅ ጉዞ

በተሾመ ብርሃኑ ከማል

የሳዑዲ ዓረቢያ ባለሥልጣናት እስካሁን ወደ 1.5 ሚሊዮን የሚጠጉ የውጭ አገር ምዕመናን ለሐጅ ወደ አገሪቷ መግባታቸውንና አብዛኞቹ በአየር መንገድ መግባታቸውን ተናግረዋል። ተጨማሪ ይጠብቃልና በመቶ ሺዎች የሚቆጠሩ ሳዑዲ ዓረቢያና ሌሎች በሳዑዲ ዓረቢያ የሚኖሩ ሌሎችም የሐጅ ጉዞው ሰኞ በይፋ ሲጀመር ከእነሱ ጋር ይቀላቀላሉ።

በመሠረቱ፣ ሐጅ በእስልምና እያንዳንዱ አዋቂ ሙስሊም በሕይወት ዘመኑ ቢያንስ አንድ ጊዜ ሊያደርገው የሚገባውን ወደ ቅድስት መካ ከተማ ለጸሎት የሚደረግ ጉዞ ነው፡፡ አምስቱ የእስልምና ምሰሶዎች በመባል ከሚታወቁት የሙስሊሞች መሠረታዊ ተግባራትና ተቋማት አምስተኛው ሐጅ ነው። የሐጅ ሥነ ሥርዓቱ የሚጀምረው በኢስላማዊ የቀን አቆጣጠር በዱሁ አል ሂጃህ 7ኛው ቀን ሲሆን በ12ኛው ቀን ያበቃል። የሐጅ ጉዞ ማድረግ በአካልም በገንዘብም አቅም ባላቸው ሙስሊሞች ሁሉ ላይ ግዴታ ነው፡፡ ነገር ግን መገኘታቸው በቤተሰባቸው ላይ ችግር የማይፈጥር ከሆነ ብቻ ነው። አንድ ሰው በሐጅ የሚሄድ ዘመድ ወይም ጓደኛ ‹‹እንዲቆምለት›› በመሾም በውክልና ሐጅ ሊያደርግ ይችላል፡፡

ሐጃጁ (የሐጅ ጸሎት የሚያደርገው) ከመካ 10 ኪሎ ሜትር ሲርቅ ኢሕራም ተብሎ ወደሚታወቀው የቅድስናና የንፅህና ሁኔታ ገብቶ የኢሕራም ልብሶችን ይለብሳል፡፡ ኢሕራም ለማድረግ በተወሰኑ ቦታዎች ሁለት ቁራጭ ነጭ ልብሶች (አንሶላ፣ አቡጀዲና የፈትል ልብስ) ከታች ሽርጥ ከላይ መጎናፀፊያ አድርጎ ያለ ውስጥ ሱሪ፣ ያለሽፍን ጫማ ፍፁም መንፈሳዊ ልቦና ፈጣሪን፣ የመጨረሻው የፍርድ ቀንና ኃጢዓትን በማሰብ፣ እያሰቡም ምሕረትን ወደፊት በዚህ ጽሑፍ በሚጠየቀው መሠረት ከመላው ዓለም ከሚመጡ ሙስሊሞች ጋር ጸሎት ማድረግ ነው፡፡ ኢሕራም በሀብታምና በድሆች፣ በአገር መሪዎችና በመጨረሻው ደሃ መካከል ምንም ዓይነት ልዩነት ሳይኖር የሁሉንም ተጓዦች እኩልነት በአላህ ፊት ለማሳየት ነው። አለባበሱ ሰዎች በመጨረሻው ቀን ከፈናቸውን ብቻ ለብሰው ከፈጣሪ ፊት የመቆማቸው ተምሳሌት ነው፡፡ እንደዚህ ዓይነት ያልተሰፉ ነጭ ልብሶችን ሙሉ በሙሉ መልበስ ሰውን ከቁሳዊ አስመሳይነት እንደሚያርቅና በንፅህናና በመንፈሳዊ ዓለም ውስጥ እንዲሰምጥ (እንዲመሰጥ) ያደርገዋል ተብሎ ይታመናል፡፡ አዎን የኢሕራም ልብስ ከሞት በኋላ የሚለበሱ የከፈኖች ማስታወሻ ነው።

ኢሕራም የሚደረግባቸው ቦታዎች

በመሠረቱ ኢሕራም ለእያንዳንዱ ሰው የሐጅ ሥርዓት መጀመሩን የሚያመለክት ልዩ መንፈሳዊ ሁኔታ፣ የቅድስና ሁኔታ የተሰጠ ስያሜ ነው። ኢሕራም የሚጀመረው ወደሚቃቱ እንደደረሰ ወይም ከመድረሱ በፊት ሲሆን እንደመጡበት ሁኔታ ነው። በሐጅም ሆነ በኡምራ የጸሎት ጊዜ ኢህራም የሚደረግባቸው ቦታዎች አሉ፡፡ እነሱም

  1. ዙልሑለይፋ (አቢያር አሊ መስጂድ)፡- ከእነዚህ ቦታዎች በጣም ርቆ የሚገኘው ዙል-ሑለይፋ ከመዲና በስተደቡብ ምዕራብና ከመስጂዱ 18 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ የሚገኝ ቦታ ነው። ከመዲናና ከዚያም በላይ ለሚመጡ ሰዎች ሚቃት ነው።
  2. አልጁሕፋህ፡- የአሽ-ሻም (ሌቫንት፣ ሶሪያን፣ ሊባኖስን፣ ዮርዳኖስንና ፍልስጤምን)፣ ግብፅንና ሞሮኮን የሚሸፍኑ ሕዝቦችን በተመለከተ፣ የኢሕራም ቦታው ከመካ በስተሰሜን ምዕራብ 187 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ የሚገኘው አል ጁህፋህ ነው። በቀይ ባህር ምሥራቃዊ ጠረፍ ላይ ነበር ነገር ግን ሙሉ በሙሉ ጠፋና ራቢግ (ከአል ጁህፋ በስተሰሜን) ለዚህ ሚቃት ምትክ ሆኖ ያገለግላል።
  3. ያለምለም፡- ያላለምም ከመካ በስተደቡብ 54 ኪሎ ሜትር ከየመን ለሚመጡትና በአጠገቡ ለሚያልፉ ሀጃጆች ሚቃት ነው።
  4. ቀርን አልመናዚል፡- ለነጅድ ሰዎችና በአጠገቡ የሚያልፉ ሀጃጆች የኢህራም ቦታ (በሐጅ ወይም በኡምራ ወቅት የሚቀደሱበት ሁኔታ) ቀርን አል መናዚል ነው፡፡ በአሁኑ ጊዜ አስ ሰይል እየተባለ የሚጠራው ከመካ በስተምሥራቅ 94 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ ይገኛል።
  5. ዳት-`ኢርቅ፡- የኢራቅና የምሥራቅ ሕዝቦችን በተመለከተ የኢሕራም ቦታ ዳት ኢርቅ ሲሆን ከመካ በስተሰሜን ምሥራቅ 94 ኪሜ ርቀት ላይ ይገኛል፡፡

ኢሕራም ከተደረገ ጀምሮ የሚዘወተር ተግባር

‹‹ለበይክ፣ አሏህማ ለበይክ፣ ለበይክ ላሸሪከለክ ለበይክ፣ ኢነል ሐምዳ፣ የኒዕመታ፣ ለከወልኩልክ፤ ላሸሪከለክ ለበይክ›› (ፈጣሪ ሆይ፣ አቤት፣ እነሆ ባሪያህ አለሁ፣ አንተ ሸሪክ (ተጋሪ) ከቶ የለህም፤ ለአንተ ክብርና ምስጋና ይድረስ፡፡ መላው ዓለም ከቶ ያንተ ነው፡፡ አንተኮ  ተጋሪ የለህም ከቶ) እያለ በአንድ ድምፅ ለፈጣሪው ያለውን ታማኝነት ያረጋግጣል፡፡  በዚህ ጊዜ ሁሉም ከእርሱ (ፈጣሪ) በስተቀር ልጅ፣ ሚስት፣ ቤተሰብ፣ ሀብት፣ ንብረት፣ ወዳጅ፣ ዘመድ፣ የሚባል ነገር በልቦናቸው እንዲኖር አይፈለግም፡፡ እንደ ዕለተ ምጽአት ሁሉም በፈሪሃ ፈጣሪ ተሞልቶ የሚያስበው ስለነፍሱ ብቻ ነው፡፡ ስግደትን ማብዛት፣ እርሱን ሳያቋርጡ ማታወስ (መጸለይ)፣ ካዕባን ሰባት ጊዜ በባዶ እግር መዞር፣ ቢቻልም ካዕባን (ጥቁር ድንጋይ ያለበት ቤትን) መንካት፡፡ ካልተቻለም ወደ እርሱ እያመለከቱ ‹‹አላህ አክበር›› (አላህ ትልቅ ነው) በማለት ድምፅን ከፍ አድርጎ መመስከር፣  ሳፋና መርዋ ተብለው የሚታወቁትን ሥፍራዎች በዚያው ስሜት ውስጥ ተውጦ በእግር በመጓዝ መጎብኘት በሰይጣን ላይ ጠጠር መወርወር፣ ፈጣሪን  በፍጹም ትህትናና፣ በጥልቅ ፀፀት፣ ከማንኛም ሰብዓዊ ፍላጎት በመራቅ በመንፈሳዊ ስሜት ተሞልቶ የሚያመሠግኑበት ሲሆን ከየቦታው መጥተው አንድ ላይ መሰብሰባቸው፣ ራሳቸውን ተላጭተውና ሁለት ቁራጭ ጨርቆችን ለብሰው ፈጣሪያቸውን ለማመስገን የሚያደርጉት የጸሎት ጉዞ የፍርድን ቀን የሚያስታውስ ነው፡፡ 

የሐጅ ታሪክ

በ628 ዓ.ም. ነቢዩ ሙሐመድ (ሶ.ዐ.ወ) እና ሙስሊሞች የመጀመርያውን ኢስላማዊ ጉዞ (ሐጅ) አደረጉ። አላህ (ሱ.ወ) ባዘዘው መሠረት በነቢዩ ኢብራሂም (ዐ.ሰ) የተጀመሩትን ወጎች እንደገና እንዲመሠርቱ ታዝዟል፡፡ ኢብራሂም በአላህ ትዕዛዝ ወደ መካ በረሃ ተጉዘው ካዕባን መገንባትን ጨምሮ የተለያዩ ኢባዳዎችን ፈፅመዋል። ይህ ታሪክ ደግሞ ከሐጋር ጋር ይያያዛል፡፡ ሐጋር ኢስማኤል የተባለ ልጇን ይዛ ወደዓረቢያ በረሃ በተሰደደች ጊዜ የሚጠጣ ውኃ አልነበረም፡፡ በዚህ ጊዜ ልጇ ኢስማኤል በውኃ ጥም ሊሞት ተቃረበ፡፡ ስለሆነም ልጄ በውኃ ጥም ሲሞት አላይም ብላ ውኃ በአካባቢው ቢኖር በሩቁ ለማየት እችላለሁ ብላ ወዳመነችባቸው ኮረብቶች ወጣች፡፡ ሁለቱም ኮረብቶች ሳፋና መርዋ ተብለው የሚጠሩ ሲሆን ሐጋርም በሁለቱ ተራሮች መካከል እየተመላለሰች ውኃ መፈለግ ጀመረች፡፡ ዳሩ ግን ማግኘት አልቻለችም፡፡ ፈጣሪም መልአኩ ገብርኤልን ላከላት፣ በሱም አማካይነት መሬቱን ቆፈረች፡፡ የዛሬውን ምንጭም ተፈጠረላት፡፡ ይህም በዚያን ጊዜ በምድረ በዳ ላይ የፈለቀ ምንጭ መጠኑ ሳይጨምርና ሳይቀንስ በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ምዕመናንም እየጠጡትም ቢሆን ሊቀንስ አልቻለም፡፡ ዛሬ ሐጅ አድራጊ ምዕመናን በሳፋና በመርዋ መካከል የሚያደርጉት ምልልስም ከሐጋር ምልልስ ጋር የተያያዘና ፈጣሪ ለዘመናት ተጠጥቶ የማያልቅ ምንጭ በመስጠት ታላቅ ተዓምር ያሳየበትን ጊዜ ለማስታወስ ጭምር ነው፡፡

የፈጣሪንም ትዕዛዝ በመከተል አብርሃም ‹‹ካዕባ›› ተብሎ የሚጠራውን ቤተ መቅደስ ሠራ፡፡ ከዚያም ጊዜ ጀምሮ በአንድ ፈጣሪ የሚያምኑ ምዕመናን ወደዚህ ሥፍራ እየመጡ መንፈሳዊ ተግባራቸውን ያከናውናሉ፡፡ ይሁንና በመካከሉ ካዕባ የባዕድ አምልኮ ማዕከል ሆኖ የነበር ሲሆን፣ በውስጡም በርካታ ጣኦቶች ተደርገውበት ነበር፡፡ በ630 ዓመተ ልደት ላይ ግን ነቢዩ ሙሐመድ ባዕድ አምላኪዎችን ድል በማድረግ ጣዖቶችን አውጥተው ጣሉ፡፡ በአንድ አምላክ (አላህ) የሚመለክበት ሥፍራም አደረጉት፡፡ ነቢዩ ሙሐመድ በዚያን ጊዜ በአንድ አምላክ በሚያምኑ አይሁዶችና ክርስቲያኖች ዘንድ ተቀባይነት አግኝተዋል፡፡

የሐጅ ጥቅሞች

ሐጅ ከእስልምና ታላላቅ ምሰሶዎች አንዱ ሲሆን፣ ጥቅሞቹም  ለእስልምና እምነት ተከታዮች ሐጅ ማድረግ በርካታ ጥቅሞች አሉት፡፡ ስለጥቅሞቹም በርካታ ጽሑፎች ተጽፈዋል፡፡ እዚህ የሚቀርበው ግን ቀለል የሚለው ይሆናል፡፡ በዚህም መሠረት አቡ ሁረይራ (ረዲየላሁ ዐንሁማ) ‹‹በአንድ አጋጣሚ ነቢዩ ሙሐመድ እንዲህ ሲሉ ሰምተዋል፡- ‹‹ለአላህ ብሎ ሐጅ ያደረገና ፀያፍ ንግግርን ያልተናገር ወይም መጥፎ ሥራ ያልሠራ ወደ ኋላ ይመለሳል ብለዋል። (ከኃጢአት የፀዳ) እናቱ እንደ ወለደችለት። (ሳሂህ አል ቡኻሪ)›› ማለታቸው ይጠቀሳል፡፡

ሐጅ ልቦናህን (ነፍስህን) ያጠራል፡- የተቀደሰው የሐጅ ተግባር ሙስሊሞች ህሊናቸውን በማጥራትና ሥነ ምግባራዊ ስሜታቸውን በማጎልበት መልካም ሥራ እንዲሠሩ ያነሳሳል። በእያንዳንዱ ግለሰብ ልብ ውስጥ የንፅህና፣ የታማኝነትና የታማኝነት መሠረትን መልሶ ለመገንባት፣ ፃድቅና አዎንታዊ የሙስሊም ማኅበረሰብን በማበረታታት ወሳኝ ሚና ይጫወታል።

ሐጅ ባህሪህን ይገነባል፡- አንድ ሙስሊም በተቀደሰችው የመካ ከተማ የሐጅ ጉዞ ወቅት ወደ አዲሱ አካባቢ ሲገባ ብዙ ችግሮችና ችግሮች ሊያጋጥመው ይችላል። ፈታኝ በሆነው የሐጅ ሥነ ሥርዓት ላይ ከትዕግሥት ጀምሮ ነፍስን ወደሚያረጋጋና ወደ መገዛት ሂደት የሐጅ ተግባር የእያንዳንዱን ሙስሊም በአላህ ቤት ውስጥ ያለውን ባህሪ ይገነባል።

ኢስላማዊ አሃዳዊነትን ማወጅ ነው፡- አላህ መልዕክተኞቹን የላከበትና በቃልም በተግባርም ያሳየበት። ጦልቢያ ላይ የሐጅ ወይም የዑምራ ተመልካች እንዲህ ይላል። ‹‹ላበይካ አላሁመ ላበይክ። ላብባይካ ላኣ ሻሬካ ለካ ላብባይክ። ኢንናል-ሃምዳ ዋን-ኒእማታ ላካ ዋል-ሙልክ። ላኣ ሻሪቃ ላክ። (አላህ ሆይ ጥሪህን ተቀብያለሁ፤ ጥሪህን እቀበላለሁ! ጥሪህን ተቀብያለሁ፣ ከአንተ ጋር ምንም አጋር የለህም፣ ጥሪህን ተቀብያለሁ። ፍፁም ምሥጋናና ችሮታ ሁሉ የአንተ ነው፤ ግዛቱም ላንተ ነው። ያንተ ነው)።

በሁሉም የሐጅ ሥርዓቶችና ተግባራት የአላህን አንድነት በማረጋገጥ አላህን ለመታዘዝና የነብዩን አርዓያ ለመከተል በማሰብ ብቻ ይፈጽማሉ። በአላህ ትዕዛዝ ይራመዳል፣ ይቆማል፣ ፀጉሩን ይላጫል፣ ሀዲዩን (ለሐጅ መስዋዕት የሆነ እንስሳ) አላህ ባዘዘው ሥፍራ ያርዳል። በዚህም የነቢዩን አርዓያነት ይከተላል። አሏህ ሆይ ወደ ቤትህ ሐጅ እንድናደርግ ስጠንና የምትወደውንና ዕርካታን የሚያመጣውን ሥራ ስጠን።

የሐጅ ምንዳው ጀና (ገነት) ነው፡- አላህ በንፁህ ልቦና ሐጅ ያደረገ ሰው ጀነት ወይም ገነት እንደሚከፍለው ቃል ገብቷል። ‹‹ከአንዱ ዑምራ ወደ ሌላው በመካከላቸው ላለው ነገር ማፍረስ ነው፣ ሐጅ መብሩርም ከጀነት በስተቀር ምንዳ የላቸውም” በሚለው ሐዲስ ማረጋገጥ ይቻላል (ቡኻሪና ሙስሊም)።

 ‹‹አማኞች በጋራ ደግነታቸው፣ ርህራሔያቸውና መተሳሰባቸው ልክ እንደ አንድ አካል ናቸው። ከአካላቱ አንዱ ሲሰቃይ መላ ሰውነት በንቃትና ትኩሳት ምላሽ ይሰጣል፤›› (ሙስሊም)

ወደ ሐጅ የመሄድ ማኅበራዊ ጥቅሞች፡- ከማኅበራዊ ዕይታ አንፃር በየዓመቱ የተለያየ ዘር፣ ቀለምና ታሪክ ያላቸው ሰዎች ከዓለም ዙሪያ ለሐጅ ይመጣሉ። እነዚህ ሰዎች ሥፍር ቁጥር የሌላቸው ልዩነቶች አሏቸው ግን አንድ የሚያደርጋቸው አንድ ነገር ብቻ ነው ሲሆን ይህም እስልምና ነው። የገንዘብና የአካል ልዩነት ምንም ይሁን ምን ሁሉም እኩልነትን፣ አንድነትን፣ ንፅህናንና ተስፋን በማሳየት በተመሳሳይ መልኩ ሐጅ ያደርጋል። የኢህራም ልብስ በብሔረሰቦችና በዓለማዊ ደረጃ መካከል ያለውን ልዩነት ያስወግዳልና የሙስሊሞችን ማንነት ያጠናክራል። ሁሉም ሙስሊሞች በአላህ (ሱ.ወ) ፊት እኩል መሆናቸውን ይወክላል።

አምስተኛው ምሰሶ ነው፡- በተጨማሪም የእስልምና አምስተኛው ምሰሶ በመባል የሚታወቀው፣ ሐጅ በሁሉም ሳሂብ-ኢ-ሀሲያት (በገንዘብ ጤናማ) ሙስሊሞች በሕይወት ዘመናቸው ቢያንስ አንድ ጊዜ መከናወን አለበት። አካላዊ ፍላጎት ያለውና ሃይማኖታዊ የማጥራት ጉዞ ሙስሊሞች ኃጢአታቸውን እንዲያብሱና በአላህ ሱ.ወ ፊት አዲስ እንዲጀምሩ ዕድል ይሰጣል። በሐጅ ወቅት እያንዳንዱ ሙስሊም ሐጅ የአላህ ሱ.ወ እንግዳ ተደርጎ ይቆጠራል። አላህ ሁላችንንም ሐጅ ለማድረግ የተቀደሰ ዕድል ይስጠን። አሜን!

የሐጅ ጸሎት ጊዜ ለምን በአምስት ቀናት ውስጥ ለምን እንዲከናወን ተደረገ

አንዳንድ መረጃዎች እንደሚያመለክቱት በዓረቦች የቀን አቆጣጠር ‹‹ዙል ሐጅ›› ተብሎ ከሚታወቀው ወር ጀምሮ፣ ሙሐረም፣ ሰፈርና ራቢዐል አወል ድረስ የሐጅ ጸሎት የሚደረግበት ጊዜ ነበር፡፡ በሐጅል አክበር ማለትም ከዙል ሐጅ መጀመሪያ ቀን አንስቶ እስከ አራተኛው ወር መጨረሻ የሚከበረው የሐጅ ጸሎት ዘላቂ ሊሆን አልቻለም፡፡ ግብፃዊው  የኢስላም ሊቅ አሕመድ መንሱር ‹‹አህል አል-ቁርዓን ዶት ኮም›› በተሰኘ ድረ ገጽ እንዳሰፈሩትና ሌሎችም አጥኝዎች እንዳሠፈሩት፣ ከነቢዩ ሙሐመድ መሞት ቀጥሎ በዓረቢያ ውስጥ ለብዙ ዓመታት የማያቋርጥ ጦርነት ተደርጓል፡፡ ይልቁንም የሥልጣን ይገባኛል ጥያቄው የተነሳው የነቢዩ ዋነኛ ተከታዮች በሆኑት በሰይድ ዓሊና በሰይድ ሙዓዊያ መካከል የተደረገው ጦርነት የሙስሊሙን ዓለም በሁለት እንዲከፈል አደረገው፡፡ 

የእርስ በእርስ ጦርነቱም ከተለያዩ የዓለም ክፍሎች ዓመቱን በሙሉ ይመጡ የነበሩትን ምዕመናን የሚዘርፉ አመፀኞች በግብፅ፣ በሶሪያ፣ በኢራቅና በየመን ተከሰቱ፡፡ እነዚህ ራሳቸውን ‹‹ሃይማኖታዊ አማጺያን›› ወይም ‹‹ኸዋሪጅ›› ብለው የሚጠሩ አንጃዎች ‹‹በሁጃጆች›› ማለትም ለጸሎት በሚሄዱ አማኞች ላይ አደጋ በመጣል ችግር ማድረስ ቀጠሉ፡፡ ስለሆነም ሐጅ ለማድረግ የሚጓዙ ምእመናንን ከጥቃት ለመከላከል ይቻል ዘንድ ‹‹ዓሚር አል-ሐጅ›› በተባሉ የጦር መሪዎች የሚመራ የቅፍለት (የሐጅ ጉዞ) መከላከያ ኃይል ማቋቋም አስፈላጊ ሆነ፡፡ 

ይህ የመከላከያ ኃይል ዓመቱን ሙሉ ሊሠራ የሚችል ቋሚ አካል ስላልነበረ ግን ከየአገሩ የሚመጡትን ተጓዥ ምዕመናን በተወሰኑ አቅጣጫዎችና ጊዜ ብቻ ጉብኝታቸውን እንዲፈጽሙ በማድረግ በአማፂያን ይደርስ የነበረውን ጥቃት መከላከል ጀመረ፡፡ ይህም ሆኖ የማዕከላዊው መንግሥት አቅም ሲዳከምና ሁኔታዎች ለእነሱ አመቺ ሲሆኑ እያደፈጡ ጥቃት ማድረሳቸው አልቀረም፡፡ ስለዚህም  በጥንት ጊዜ ለአራት ወራት ሲካሄድ የነበረው የሐጅ ጊዜ በወርኃ ዙል ሐጅ የመጀመሪያዎቹ አሥር ቀናት እንዲጠናቀቅ ተደረገ፡፡ 

ይህን በሚመለከት በቁርዓን ውስጥ የቀረበ ባይኖርም የሳዑዲ ሊቃውንት በሐዲስ ውስጥ ተጠቅሷል በማለት ያስረዳሉ፡፡ በተወሰነው ጊዜ ሐጅ ማድረግን ባይቃወሙትም በወርሃ ዙል ሒጃ የመጀመርያ አሥር ቀናት ብቻ መሆን አለበት የሚለውን ሐዲስን የማይቀበሉ ሊቃውንት አሉ፡፡ 

በእያንዳንዱ የሐጅ ቀን ምን እንደሚደረግ

ቀን 1፡- ሐሳብና ኢሕራም – የመጀመሪያው የሐጅ ሥነ ሥርዓት ንፁህ ሐሳብ ማድረግና ኢሕራም መግባት ነው – ወደ ሀጃጅ የተቀደሰ ሁኔታ – ሚቃት የሚባለውን የመካ ውጫዊ ድንበር ሲያቋርጡ።

ኢሕራም መግባት ግልጽ የሆኑ ልብሶችን መልበስን ይጠይቃል – ለወንዶች ሁለት ያልተሰፋ ልብስ ወይም ለሴቶች ተስማሚ የሆነ ልብስ – እንዲሁም አንዳንድ ሕጎችን መከተል ለምሳሌ ለቁጣ አለመስጠት ወይም የግብረ ሥጋ ግንኙነትን መፈጸም፡፡ ከዚያም ፒልግሪሞች ጠዋፍ ያደርጋሉ ይህም ማለት ካባን በተቃራኒ ሰዓት አቅጣጫ ሰባት ጊዜ መዞር ማለት ሲሆን ሳይ ደግሞ በሶፋና በማርዋ ኮረብታ መካከል መሮጥ ማለት ነው።

ሚና- የድንኳን ከተማ – ከዚያ በኋላ, ፒልግሪሞች በፒልግሪም መንገዶች ላይ በእግር ይጓዛሉ ወይም 8 ኪሎ ሜትር (አምስት ማይል) አውቶቡስ ይጓዛሉ፡፡ ከመካ ወጣ ብሎ ወደ ሚና የድንኳን ከተማ ተጓዦቹ በማግሥቱ ማለዳ ላይ ጎህ ሲቀድ ቀኑን ሚና ላይ ያሳልፋሉ። በሚና ውስጥ ብዙ ጊዜ የሚቆየው በጸሎት፣ በጸሎትና አላህን (አላህን) በማውሳት ነው።

ቀን 2፡- በዓረፋ ላይ ያለ ቀን – የዓረፋት ቀን ከሐጅ ብቻ ሳይሆን ከእስልምና የቀን አቆጣጠር ውስጥ በጣም አስፈላጊ ከሆኑት ቀናት አንዱ ተደርጎ ይወሰዳል። ምዕመናን ከሚና 15 ኪሎ ሜትር ከተጓዙ በኋላ ቀኑን በምሕረት ተራራ በአክብሮት ጸሎት ያሳልፋሉ። ይህ ዉቁፍ በመባል ይታወቃል – በአላህ ፊት ከቀትር እስከ ጀንበር መግቢያ ድረስ የመቆም ተግባር። ቦታው በተለይ ነብዩ መሐመድ የመጨረሻ ንግግራቸውን ያደረጉበት ቦታ ተብሎ የተከበረ ነው። በዓለም ዙሪያ ብዙ ሙስሊሞች ይህንን ቀን መፆም ይመርጣሉ።

ወደ ሙዝደሊፋ መሄድ – ጀምበር ከጠለቀች በኋላ እንደገና ለመንቀሳቀስ ጊዜው አሁን ነው፡፡ በዚህ ጊዜ ወደ ሙዝደሊፋ – 11 ኪ.ሜ ጉዞ – ፒልግሪሞች ከዋክብት ሥር ያድራሉ፡፡ ብዙዎች ለቀጣዩ ቀን የአምልኮ ሥርዓቶች እዚህ 49 ጠጠሮችን መሰብሰብ ይጀምራሉ፡፡ ለዚህም ፀሐይ ከመውጣቷ በፊት እንደገና ይሄዳሉ.

ቀን 3፡- ናህርና ሰይጣንን በድንጋይ መውገር (ራሚ) – የዙል-ሂጃህ 10ኛው የዒድ አል-አድሃ (ዓረፋ) በዓል ነው፡፡ በመላው ዓለም የሚገኙ ሙስሊሞች ከሁለቱ የሙስሊም በዓላት የላቀ ሆኖ የሚያከብሩት ቀን ነው።

ሙዝደሊፋን ለቀው የመጀመርያውን ራሚ ለመፈፀም ገና ጎህ ሳይቀድ ወደ ሚና ይመለሳሉ፡፡ ከሦስቱ ዓምዶች ትልቁ ላይ ሰባት ጠጠሮችን በመወርወር ጀመራት አል-አቃባ። ይህ ድርጊት በታሪካዊ ትውፊት ላይ የተመሰረተ የዲያብሎስ ተምሳሌታዊ ነው፡፡ ሙስሊሞች እግዚአብሔር አብርሃም ልጁን ለእምነቱ ማረጋገጫ እንዲሰዋ እንደነገረው ያምናሉ። በሚና በዚህ ቦታ ዲያብሎስ ተገልጦ አብርሃምን ትዕዛዙን እንዳይፈጽም ለማድረግ እንደሞከረ ይታመናል። አብርሃም እሱን ለማስፈራራት ድንጋይ በመወርወር ምላሽ ሰጠ።

ሙስሊም ፒልግሪሞች ናህር በመባል የሚታወቀውን እንስሳም መስዋዕት ማድረግ አለባቸው። ግመል ወይም በግ ተስማሚ ነውና ሥጋው ለችግረኞች መከፋፈል አለበት፡፡ ፒልግሪሞች ወይ መስዋዕትነት ኩፖኖችን/ቫውቸሮችን መግዛት ይችላሉ፡፡ እነሱም መስዋዕቱ የተከፈለው በነሱ ስም እንደሆነ ወይም የራሳቸውን መስዋዕትነት መፈጸም ይችላሉ።

4 እና 5 ቀናት፡- ድንጋይ የመወርወር ተግባር በሚቀጥሉት ሁለት ቀናት ውስጥ ይደገማል፡፡ ሦስቱን ምሰሶዎች እያንዳንዳቸው ሰባት ጠጠሮች በመጠቀም በቅደም ተከተል በመወርወር፡ ጀመራ አል-ኡላ (ትንሿ ምሰሶ)፣ ከዚያም ጀመራ አል ውስታ (ሁለተኛው/መካከለኛው ምሰሶ) እና በመጨረሻም ጀመራት አል-አቃባ (ሦስተኛው/ትልቅ ምሰሶ)።

ቀን 6፡- ሃልክ ወይም ታቅሲር – ራሚ ሲጠናቀቅ ዙልሂጃህ 12ኛ ቀን ወንዶቹ ፀጉራቸውን ይላጫሉ ወይም ፀጉራቸውን ይቆርጣሉ (ታክሲር)፡፡ ሴቶች ፀጉራቸውን በጣት ጫፍ መከርከም ይችላሉ፡፡

የመሰናበቻው ጠዋፍ – ከዚያ በኋላ ሐጃጆች የኢሕራም ልብሳቸውን ማንሳት ይችላሉ። ከዚያም ብዙዎች ጠዋፍ ለማድረግ እና እንደገና ለመሳለም ወደ መካ ይሄዳሉ። ያ ሲደረግም የሐጅ መጠናቀቅን በማድረግ ወደ ሚና ወደሚገኘው ካምፕ ይመለሳሉ።

ብዙ ምዕመናን ወደ ቤታቸው ከማቅናታቸው በፊት በእስልምና ሁለተኛዋ ቅድስት ከተማ የሆነችውን መዲናን ይጎበኛሉ። መዲና የሐጅ አካል አይደለችም፡፡ ነገር ግን ነብዩ መሐመድ ከቅርብ ባልደረቦቻቸው ጋር የተቀበሩበት ቦታ ተደርጎ ይወሰዳል። የዛሬው ዓመት የሐጅ ጉዞ የተሳካ እንዲሆን እመኛለሁ፡፡

ከአዘጋጁ፡- ጸሐፊው አንጋፋ ጋዜጠኛ፣ ደራሲ፣ የእስልምና ጉዳዮች ተመራማሪ፣ እንዲሁም የታሪክ አጥኚ ሲሆኑ፣ ጽሑፉ የእሳቸውን አመለካከት ብቻ የሚያንፀባርቅ መሆኑን እየገለጽን፣ በኢሜይል አድራሻቸው [email protected] ማግኘት ይቻላል፡፡

spot_imgspot_img
- Advertisment -

በብዛት የተነበቡ ፅሁፎች

Related Articles