Saturday, July 13, 2024

ለብሔራዊ ምርጫ ቦርድ የቀረቡ ወቅታዊ ጥያቄዎች

የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ ጥር 21 ቀን 2007 ዓ.ም. የአንድነት ለዴሞክራሲና ለፍርሕ ፓርቲ (አንድነት) እና የመላው ኢትዮጵያ አንድነት ድርጅት (መኢአድ) በተመለከተ የመጨረሻ ያለውን ውሳኔ ማስተላለፉ ይታወሳል፡፡ የምርጫ ቦርድ ውሳኔን ከፖለቲካዊ ቅኝት አመለካከት (Ideologically Driven View) ውጪ በሆነ መንገድ ጥያቄዎች ማቅረብ አስፈላጊ ሆኖ ተገኝቷል፡፡ እነዚህን ጥያቄዎች ማቅረብ ያስፈለገበት ምክንያትም፣ የቦርዱ ሰብሳቢና የጽሕፈት ቤት ኃላፊው በጠሩት ጋዜጣዊ መግለጫ ላይ ለጋዜጠኞች የጥያቄ ዕድል ባለመስጠታቸው ነው፡፡

ምርጫ ቦርድ የአንድነት ፓርቲን በተመለከተ በሰጠው ማብራሪያ የፓርቲውን መተዳደሪያ ደንብ ሲመረምር መቆየቱን ገልጾ፣ ተፈጸሙ ያላቸውን ግድፈቶች በመዘርዘር ሁለቱን ተቀናቃኝ ወገኖች መመዘኑን አስረድቷል፡፡ በተጨማሪም በጠቅላላ ጉባዔ አማካይነት የፓርቲው ፕሬዚዳንትና አመራሮች አመራረጥ ላይ ተስተዋሉ ያላቸውን ግድፈቶች አብራርቷል፡፡ ምልዓተ ጉባዔ ባልተሟላበት የተደረገው ምርጫም ሕገወጥ ነው ብሏል፡፡ በዚህም ምክንያት በፓርቲው ውስጥ መከፋፈል በመፈጠሩ፣ ልዩነቱ በጠቅላላ ጉባዔ ተፈቶ በተቀመጠው የጊዜ ገደብ ውስጥ ተግባራዊ ባለማድረጉና የቦርዱን አመራር ለመቀበል ባለመፈለጉ፣ በአቶ በላይ በፍቃዱ የሚመራው ቡድን ውክልና እንደሌለው አሳውቋል፡፡

አሁን በቦርዱ ዕውቅና የተሰጠው በአቶ ትዕግሥቱ አወሉ የሚመራው ቡድን ደንብ ይከበር በማለት ከመጀመሪያው ጀምሮ ሲንቀሳቀስ ከነአቶ በላይ ቡድን ጋር ለመነጋገር ፈቃደኛ መሆኑ፣ ቦርዱ የተፈጠረው ችግር እንዲፈታ ያደረገውን ጥረት የተቀበለው መሆኑን፣ ከሕግ ውጪ በተደረገ ምርጫና የአመራር ለውጥ ከኃላፊነት ተገፍተው የወጡ የሥራ አስፈጻሚ አባላትና የፓርቲ አባላት እንዳሉት፣ የፓርቲው ደንብና ፕሮግራም ሲጣስ ለማስከበር መንቀሳቀሱ ሕጋዊ አካሄድ መሆኑን ቦርዱ ተናግሯል፡፡ የተፈጠረው ችግር በሁለት ሳምንታት ውስጥ በጠቅላላ ጉባዔ እንዲፈታ ቦርዱ ያዘዘውን በመቀበል በደንቡ መሠረት ጉባዔ አካሂዶ ሪፖርት ማቅረቡን፣ ከሌላኛው ወገን ጋር ያደረገው ጥረት በዚያኛው እንቢተኝነት ባይሳካም የመተዳደሪያ ደንቡን፣ የፓርቲውን አባላትና ደጋፊዎች፣ እንዲሁም የቦርዱን ሕጋዊ አመራር ተግባራዊ ለማድረግ ከፍተኛ ጥረት ማድረጉን፣ ጉባዔውም በሕጉ መሠረት መሟላቱንና የፓርቲውን ሊቀመንበር በሕግ አግባብ መመረጡን አስታውቋል፡፡

በውሳኔ ድምዳሜውም የፓርቲውን ህልውና አመራሮች ከሚፈጥሩት አለመግባባት በመለየትና በዚህ መንገድ ቢቀጠል ፓርቲው የበለጠ ስለሚጎዳ፣ እንዲሁም ፓርቲውን በመምራት ወደ ምርጫ የሚገባ አመራር በማስፈለጉ በተዘረዘሩት ምክንያቶች የአቶ በላይ ቡድን በርካታ የሕግ ጥሰቶችን ፈጽሟል ብሏል፡፡ አሁንም ቡድኑ የሕግ ጥሰት መቀጠሉን ገልጿል፡፡ በሌላ በኩል የአቶ ትዕግሥቱ አንድነት ፓርቲውን እየመራ ወደ ምርጫ እንዲገባ ዕውቅና ሰጥቷል፡፡

እዚህ ላይ ለምርጫ ቦርድ ጥያቄ ማቅረብ ተገቢ ነው፡፡ ሁለቱ ተቀናቃኝ ወገኖች አንድ ላይ በጋራ ጠቅላላ ጉባዔ ጠርተው በደንቡ መሠረት የአመራር ምርጫ እንዲያደርጉ የሁለት ሳምንት ጊዜ ቦርዱ ሰጥቷል፡፡ ነገር ግን አንደኛው ወገን ትዕዛዝ አላከበረም በሚል ለሌላኛው ዕውቅና መስጠት ሕጋዊ ነው ወይ? በጋራ ጉባዔ ይጠራ ተብሎ ከተወሰነ በኋላ አንደኛው ወገን በተናጠል ጉባዔ ለመጥራት ምን ሕጋዊ መሠረት አለው? አለው ከተባለስ በፓርቲው ደንብ መሠረት የፓርቲው የጠቅላላ ጉባዔ አባላት መገኘታቸው እንዴት ታወቀ? አንደኛው ወገን ጽሕፈት ቤቱንና የፓርቲውን ማኅተም ይዞ እየሠራ እያለ ሌላኛው ሪፖርቱን ያቀረበው በምን ዓይነት ሕጋዊ ማኅተም ነው? የአቶ ትዕግሥቱ ቡድን ፓርቲውን ለመምራት የሚያስችለው ቁመና አለው ሲባል ምን ማለት ነው? ማረጋገጫውስ ምንድነው? እነዚህ ጥያቄዎች ማብራሪያ ስለሚሹ የቦርዱ ምላሽ ይፈለጋል፡፡

በፖለቲካ ፓርቲዎች ውስጥ በሐሳብ መለያየት ተፈጥሮ ክፍፍል ሲፈጠርና የሕግ ጥያቄዎች ሲነሱ፣ በኢትዮጵያ የምርጫ ሕግ 532/1996 እና በተሻሻለው የፖለቲካ ፓርቲዎች ምዝገባ ሕግ 573/2003 መሠረት ምርጫ ቦርድ ሕግ ማስከበር እንዳለበት ተደንግጓል፡፡ ነገር ግን ቦርዱ ድምዳሜ ላይ ከመድረሱ በፊት ሁለቱን ወገኖች በአካል አገናኝቶ ለማናገር ሞክሯል ወይ? ይኼ ጥያቄ የሚነሳው ምርጫ ቦርድ ውሳኔዎችን በሚያስተላልፍበት ወቅት የግልጽነትና የተጠያቂነት መርህን ለማክበር ስለሚረዳው ነው፡፡ ሁለቱን ወገኖች ለመዳኘት የተደረገው ጥረት በአብዛኛው በደብዳቤ ልውውጥ በመሆኑ አንዱ ከሌላኛው የተሻለ ቁመና ላይ ይገኛል ሲባል የአባላት ፍላጎትም መጤን አለበት፡፡ ለአንድነት ፓርቲ ህልውና ሲባል ፓርቲውን ለሚመሩትና አስተዋጽኦ ለሚያደርጉ በርካታ አባላት ውጤቱ በግልጽ ካልተነገረ ጥያቄ ማስነሳቱ አይቀርም፡፡ ይህም ምላሽ ያሻዋል፡፡ ሁለቱ ወገኖች በጋራ ጠቅላላ ጉባዔ መጥራት አለመፈለጋቸው ከታወቀ ደግሞ ለፓርቲው ህልውና ሲባል የተሻለ አማራጭ ለምን መፈለግ አልተቻለም? አንደኛው ወገን የምርጫ ቦርድ አመራርን መቀበል አልፈለገም ሲባል ምክንያቱ በሚገባ መብራራት ነበረበት፡፡ ሌላኛው ወገን ሕግን በማክበርና የምርጫ ቦርድን አመራር ተግባራዊ ለማድረግ ያደረገው ጥረት ከፍተኛ ነበር ሲባልስ ምን ማለት ነው? ማብራሪያ ያስፈልጋል፡፡

ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ መኢአድን በተመለከተ በውሳኔ ሰነዱ ላይ ድርጅቱ በአሁኑ ጊዜ በሁለት ቡድን በመከፈሉ የሥራ እንቅስቃሴው ተገቷል በሚባል ደረጃ ላይ እንደሚገኝ አስታውቋል፡፡ በቅርቡ ሥልጣን የያዘውን የእነ አቶ ማሙሸት አማረ ቡድን የፈጸማቸውን የሕግ ጥሰቶች ዘርዝሯል፡፡ የፓርቲው ፕሬዚዳንትና ምክትሉ በጠቅላላ ጉባዔ መመረጥ እንዳለባቸው፣ ይሁንና አሁን የተመረጡት ግለሰቦች በ2003 ዓ.ም. ከፓርቲው አባልነት መሰረዛቸውን ያስረዳል፡፡ በተከታታይ ለሦስት ወራት የአባልነት መዋጮ ያልከፈለ አባልነቱ እንደሚቀር ጠቅሶ፣ እነ አቶ ማሙሸት መሥፈርት ሳያሟሉ በመመረጣቸው የሕግ ጥሰት ተፈጽሟል ብሏል፡፡ የጠቅላላ ጉባዔ ሪፖርቱም በሕጉ መሠረት በፓርቲው ማኅተም የተረጋገጠ ሰነድ መቅረብ ሲገባው፣ ማኅተም በሌላኛው የፓርቲው ቡድን እጅ መኖሩ እየታወቀ ተመሳሳይ ማኅተም በማስቀረፅ የሕግ ጥሰት መፈጸሙን፣ በምርጫ ቦርድ ወኪል እንደታየው ጉባዔው በጭቅጭቅ በመታጀቡ በአግባቡ ሊመራ አለመቻሉ፣ ቦርዱ ባልተገለጸለት ቀን የፓርቲ ኃላፊዎች ምርጫ ቢካሄድም የአካሄድ ችግር ነበረበት ብሏል፡፡ በፓርቲው መተዳደሪያ ደንብ መሠረት ልዩና አስቸኳይ ጠቅላላ ጉባዔ መጠራት ያለበት በፓርቲው ማዕከላዊ ምክር ቤት ቢሆንም፣ ከፓርቲው ጠቅላላ ጉባዔዎችና ከቦርዱ ጋር የተደረጉ የደብዳቤ ልውውጦች ሲታዩ የፓርቲው አመራር ማን መሆኑ እስኪያስቸግር ድረስ አቶ አበባው መሐሪ፣ ኢንጂነር ኃይሉ ሻውልና አቶ ማሙሸት አማረ ያለ ቦርዱ ዕውቅና ሲፈራረቁበት ስለነበር የሕግ ጥሰት ተፈጽሟል ብሏል፡፡

የአቶ አበባው መሐሪን ቡድን በተመለከተም ይህ ቡድን በ2005 ዓ.ም. በተደረገ ጠቅላላ ጉባዔ የተመረጠ መሆኑን፣ ጠቅላላው ጉባዔ በአባልነታቸው ላይ የተነሳ ክርክር አለመኖሩን፣ የጉባዔውን ሪፖርት ለቦርዱ በትክክለኛው የፓርቲው ማኅተም አስደግፎ ማቅረቡን፣ የቦርዱ የጠቅላላ ጉባዔ አባላት ብዛትን አሟልቶ ማቅረቡን፣ የቦርዱን ሕጋዊ አሠራር ተግባራዊ ለማድረግ መንቀሳቀሱን፣ በስብሰባው የተገኙት ጠቅላላ ጉባዔ አባላት ብዛት በወቅቱ 285 ስለነበር ማስተካከያ እንዲያደርግ በቦርዱ ተነግሮ የእነ አቶ አበባው ቡድን የተረሱ ተሳታፊዎች ናቸው በሚል የ41 ሰዎች ዝርዝር ማቅረቡን፣ ቀደም ሲል አንድ ላይ ይህ ቁጥር ተጠቃሎ ባለመቅረቡ ተቀባይነት እንዳላገኘ ተገልጾ እንደነበር ማስታወሱን ቦርዱ በውሳኔው አስታውቋል፡፡

ነገር ግን አሁን ጉዳዩን በጥልቀትና በስፋት ሲመረምር በኋላ የመጣው የጠቅላላ ጉባዔ ተሳታፊዎች ዝርዝር ውስጥ የሰፈሩ ሰዎች የጠቅላላ ጉባዔ አባላት በመሆናቸው፣ አንዳንድ አባላት ብቻ ሳይሆኑ ኢንጂነር ኃይሉ ሻውልን ጨምሮ በአመራር ላይ የነበሩ ሰዎች መሆናቸው ተረጋግጧል ብሏል፡፡ አሁንም ቢሆን ሕጋዊውን የፓርቲ ማኅተም በመጠቀም ከቦርዱ ጋር ግንኙነት እያደረገ ያለ በመሆኑ ሰነዱ ተቀባይነት እንዲያገኝ ከስምምነት መደረሱን አስታውቋል፡፡ በዚህ መነሻም ጉዳዩን ሲመረምር ከ600 የጠቅላላ ጉባዔ አባላት መካከል 326 አባላት መገኘታቸው በመረጋገጡ፣ አቶ አበባው የተመረጡበት የ2005 ዓ.ም. ጠቅላላ ጉባዔ ዕውቅና እንዲያገኝ ተወስኗል በማለት አስታውቋል፡፡ መኢአድ ለሁለት ቡድን የተከፈለ መሆኑ፣ የእነ አቶ ማሙሸት ቡድን በውስጠ ደንቡ መሠረት ለመመረጥ ካለመቻሉም በላይ፣ የምርጫ ሒደቱ የምርጫ ሕጉን ድንጋጌዎች የጣሰ በመሆኑ ዕውቅና አይገባውም በማለት ቦርዱ አትቷል፡፡

ለመኢአድም ከላይ የተነሱት ጥያቄዎች እንዳሉ ሆነው፣ ቀደም ሲል የአቶ አበባው ቡድን ዕውቅና ተነፍጎት አሁን እንዴት ነው ተቀባይነት የሚያገኘው? የአቶ አበባው ቡድን በተካሄደው ምርጫ ሥልጣን ሲይዝ እስካሁን ለምን ዝም ተባለ? በአቶ አበባው ሪፖርት ‹‹የተረሱ›› ተብሎ የ41 ሰዎች ዝርዝር ቀደም ሲል ሲቀርብ ተቀባይነት አጥቶ አሁን እንዴት ተቀባይነት አገኘ? ይህ ለአንድነትና ለመኢአድ ውህደት እንቅፋት የፈጠረ ዋነኛ ምክንያት መሆኑ ተረስቶ ነውን? በዚያን ወቅት የድርጅቱ የቀድሞ መሪ ኢንጂነር ኃይሉ በአካል የጉባዔው ተሳታፊ መሆናቸው ተረጋግጧል? ቀደም ሲል እንደተጠቀሰው ሦስት ቡድኖች ያለቦርዱ ዕውቅና የመኢአድን አመራር ሲፈራረቁበት ነበር ከተባለ ቦርዱ የት ነበር?

በሁለቱም ፓርቲዎች ላይ በተላለፈው ውሳኔ አንድ አነጋጋሪ ነጥብ ተቀምጧል፡፡ ይኸውም የቦርዱን አመራር የተቀበለና ያልተቀበለ የሚል፡፡ ቦርዱ ይህንን ጉዳይ መመለስ አለበት፡፡ የሁለቱ ፓርቲዎች ወኪል ሆነው ወደ ምርጫ እንዲገቡ የተፈቀደላቸው ቡድኖች በሕግ ላይ ተመሥርተው ነው የቦርዱን አመራር የተቀበሉት? ወይስ ቦርዱን ለማስደሰት? ውክልና ያልተሰጣቸው ደግሞ ቦርዱን በማስከፋታቸው? ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ ይህንንም በዝርዝር ማስረዳት አለበት፡፡ የአገሪቱን ምርጫ በገለልተኝነት እመራለሁ የሚል አካል ገለልተኝነቱን ለማሳየት የሚችለው በውሳኔዎቹ ላይ ለሚነሱ ጥያቄዎች በግልጽነትና በተጠያቂነት መንገድ ምላሽ መስጠት ሲችል ብቻ ነው፡፡ የፖለቲካው ምኅዳር እየጠበበ ነው የሚሉ ወገኖችም የቦርዱን ምላሽ ለመስማት እንደሚፈልጉ ታሳቢ መደረግ አለበት፡፡ ከሁሉም በላይ ግን የማወቅ መብት ያለው ሕዝብ ከቦርዱ ቁርጥ ያለ መልስ ማግኘት ይኖርበታል፡፡

 

በብዛት የተነበቡ ፅሁፎች

- Advertisment -

ትኩስ ፅሁፎች

የሰብዓዊ መብት ጉዳይና የመንግሥት አቋም

ሰኔ ወር አጋማሽ የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት (ተመድ) ከፍተኛ የሰብዓዊ...

ከሰሜኑ ጦርነት አገግሞ በሁለት እግሩ ለመቆምና ወደ ባንክነት ለመሸጋገር የተለመው ደደቢት ማክሮ ፋይናንስ

በኢትዮጵያ የፋይናንስ ኢንዱስትሪ ውስጥ በቀዳሚነት ስማቸው ከሚጠቀሱት ውስጥ ደደቢት...

የታመቀ ስሜት!

የዛሬ ጉዞ ከመርካቶ በዮሐንስ ወደ አዲሱ ገበያ ነው፡፡ ታክሲ...
spot_img

ተዛማጅ ፅሁፎች

ከሕዝብ ጥቅምና ፍላጎት ተፃራሪ ላለመሆን ጥንቃቄ ይደረግ!

ኢትዮጵያ ውስጥ ድብልቅልቅ ስሜት የሚፈጥሩ በርካታ ሁነቶች ማጋጠማቸው አዲስ ነገር ባይሆንም፣ በዚህ ወቅት ከተለያዩ ፍላጎቶችና ዓላማዎች ጋር የተሸራረቡ ሥጋት ፈጣሪ ችግሮች በብዛት እየተስተዋሉ ነው፡፡...

መንግሥት ቃሉና ተግባሩ ይመጣጠን!

‹‹ሁሉንም ሰው በአንዴ ለማስደሰት ከፈለግህ አይስክሬም ነጋዴ ሁን›› የሚል የተለምዶ አባባል ይታወቃል፡፡ በፖለቲካው መስክ በተለይ ሥልጣነ መንበሩን የጨበጠ ኃይል ለሚያስተዳድረው ሕዝብ ባለበት ኃላፊነት፣ በተቻለ...

ልዩነትን ይዞ ለዘለቄታዊ ሰላምና ጥቅም መተባበር አያቅትም!

መሰንበቻውን በአውሮፓ ታላላቅ ቡድኖች ተጫውተው ያለፉ ዝነኛ የአፍሪካ እግር ኳስ ከዋክብት በኢትዮጵያ ቆይታ አድርገው ነበር፡፡ ዝነኞቹ ንዋንኮ ካኑ፣ ዳንኤል አሞካቺ፣ ታሪቡ ዌስት፣ ካማራና መሰሎቻቸው...