Monday, June 24, 2024
- Advertisement -
- Advertisement -

የተመረጡ ፅሑፎች

ማቆራረጥና መንጠላጠል በዛሳ?

እነሆ መንገድ! ከሐያት ወደ መገናኛ ልንጓዝ ነው። ፈጣን የለውጥ ንፋስ በሚያፏጭበት ጎዳና ላይ ነገን በብሩህ ዕይታ የምንጠብቅና ጨለማነቱ የገዘፈብን ተደባልቀን እንርመሰመሳለን። ግራ በመጋባታችን ሰነድ ውስጥ በየሜዳው ስላቅ ይፈተላል። “ዕድገት ዕድገት ይላል ሥጋዬ እንጃለቱ፣ ነፍሴን አላይ አለ አይኔስ ምን አባቱ፤” ይላል ሆዱ ብቻ እየሞላ የዕውቀት ረሃብ የሞረሞረው። “በመሀል ከተማ ካህንነት በዝቶብኝ፣ የቆቤንስ ይሁን ሆዴን ማን አየብኝ?” ባይ ደግሞ የመልስ ምት ይሰጣል። ዋሽንትና ክራር፣ መሰንቆና በገና ባንይዝም የእያንዳንዳችን የውስጣችን እንጉርጉሮ ከነፍስና ከሥጋ ጭብጥ አይዘልም። በዚያም ተሄደ በዚህ የአብዛኞቻችን ሥጋት በአንድ በኩል ፈርጥመን በሌላው እንዳንሰልል መብሰልሰል ሆኗል። ሕይወት በሚታየውና በማይታየው ክልሏ ልክ በሌለው የውጣ ውረድ ሜዳዋ እንደ ኳስ ስታንከባልለን፣ ከዚያኛው ታክሲ ወርደን በሚመጣው ታክሲ እንሳፈራለን። በዚያ አቅጣጫ ጫማችን ያነሳውን አፈር ሳናራግፍ በዚህኛው መስመር በኮቴዎቻችን ማኅተም የህልውናችንን ገሃዳዊነት እናረጋግጣለን። እያንዳንዳችን በገዛ ራሳችን ጎዳና የእርግጠኝነትን ጫፍ ሳንይዝ በመንገድ እንገዋለላለን። እንደለውዝ ገላ በቀላሉ የሚገፈፍ ግርዶሻችንን ለዘመናት ለብሰን ፍሬ አልያም እንክርዳድ በመሆን አጣብቂኝ ስሜት እንታሻለን።

የሠልፉ ንጥሻ ዘመን ያፈጀ የተስፋ አለመቁረጥ መዝሙር መሆኑን ጥቂቶች ልብ ይሉታል። ዛሬ አንፃራዊ የሰላም አየር በሚነፍስበት ዘመን ጥቂት ተንደፋድፎ ጥቂት በመዝገኛ ጊዜም፣ ፍላጎትና አቅርቦት እንደ ባላንጣ ልጆች አልቀራረብ ብለው ማገዶ ያስጨርሱናል። በዚህ ፈጣን ግስጋዜ ባጠቃው ዘመን ይይዝ ይጨብጠውን አጥቶ አንዳች መላ ለመምታት ደፋ ቀና ባዩ አንጀት ይበላል። ዕድል አምላኪ ዕድሉን ይረግማል። ኃይልና ብርታቱን የሚተማመነው ጥረቱ መሀል የተሰነቀረ ሳንካ ፈልጎ ለማግኘት ይባዝናል። “አለመፈጠር ነው አንዴ አለመወሰን፣ ሰው ከሆኑ ወዲያ ምኞት አያውቅ ወሰን” እንዲሉ አበው ወጪና ወራጁ ሳይወድ በግዱ፣ በምኞትና በመሠረታዊ ፍላጎት መሀል ተጣብቆ እላይ ታች ይላል። እስከተነፈሱ መንገድ መቼ ያልቅና!

 አንድ የሞተር ክፍሏ ተበልቶ ቢሸጥ የሚያወጣውን ያህል የማትገመት የደከመች ሚኒባስ ውስጥ ተሳፍረናል። በዕድሜ የገፉ የታክሲያችን ሾፌር “እሱ ጋ! ማነሽ . . ? የእኔ ልጅ . . . ? ወንበሩ አይችልሽም፣ እዚያ ጋ አለፍ በይና ተቀመጭ። አዎ! ና አንተ አንተ ደግሞ እዚህ። ሲያዩህ እንኳን ለወንበር ለንፋስ አትከብድም! ሃሃሃ! በል እሱ ጋ አዎ!” እያሉ የምንቀመጥበትን ወንበር በቁመናችን መሠረት ይወስኑልናል። “‘ዋይ ዋይ ትምህርት ቤቴ!’ አለ አለማየሁ እሸቴ። ታያለህ ይኼን አግዳሚ መቀመጫ? ‘ኤለመንተሪን’ አስታወሰኝ እኮ” ይላል አንድ ተሳፋሪ መቀመጫዎቹን እየደባበሰ። “ለራሴ ሰሞኑን ከገባሁበት ዕዳ ማን ያወጣኛል እያልኩ ቀልቤን ስቻለሁ፣ አንተ ዘመናትን ወደኋላ አልፈህ ትምህርት ቤትህን ታስታውሳለህ የደላህ!” ይላል አብሮት የተቀመጠ ወዳጁ።

ትውስታው የተጋባበት ተሳፋሪ ምርር ብሎ፣ “በቃ እዚህ አገር የትጥቅ ትግል ታሪክ የሌለው ሰው ትዝታ የለውም ማለት ነው?” አለ። ደንግጠን ዞረን አየነው። “አታየውም? ኑሮ ራሱ የትጥቅ ትግል ሆኗል። በመሀል ከተማ የሰሃራ በረሃ ንዳድ እየለበለበን፣ ከምናስገባው በየአቅጣጫው የሚያስወጣን ጉዳይ እያደር ብሷል። ከዚህ በላይ ምን የትጥቅ ትግል ትፈልጋለህ? ደግሞ አደራህን ‘ጠላታችን ድህነት ነው’ የተባለውን ተመርኩዤ ነው የተናገርኩት። ሌላ ምርመራ ውስጥ እንዳትገባብኝ፤” ይላል የገባበት ዕዳ በየደቂቃው ቀልቡን እየነጠቀ በሐሳብ ሲመንን የምንታዘበው ተጓዥ። ይኼን ምልልስ እየሰማን ደግሞ አጠገቤ ነጠላ ተከናንባ የተቀመጠች እንስት፣ “አቤት የዘንድሮ ፀሐይ! ሰው በስንት ነገር ይቀጣል? ሌላው ቀርቶ በፀሐይ ይቀጣል? ምን በደልንህ ፈጣሪ? ምን አደረግንህ?” አለች። ከጀርባችን መሀል ረድፍ የተቀመጠ መልከ መልካም፣ “ነጠላውን አትከይውም? የእኛ ሰው በሆነ ባልሆነው ወደ ላይ ካልጠቆመ አይሆንለትም፤” እያለ አጠገቡ የተቀመጠች ቀዘባን ሊያግባባ ይጀምራል። ከጎኔ የተቀመጠችው እንስት  ወደእኔ ዞራ፣ “አንተዬ ስንት ሞራቸው ያልተገፈፈ በሕዝብ ንብረት፣ መብትና ሀብት የሚቀልዱ ሹማምንት እያሉለት እኔን ምን አድርጊ ነው የሚለኝ?” ብላ ስታየኝ እውነትም ኑሮ የትጥቅ ትግል ሆኗል አስባለችኝ። ሰው ነገር አሳብሮ የመሰባበር ‘ታለንቱን’ ምናለበት ለሥራ ቢጠቀምበት? የምር!

“እስኪ ሒሳብ ወጣ ወጣ! መቼም እናንተ አውጡ የሚላችሁ ሰው እንደጠላችሁ ምንም አልጠላችሁም፤” ብሎ ወያላው ያፈጥብን ጀመር። “እንዴት እንደዚህ ልትል ቻልክ?” ብላ ስትጠይቀው ከኋላችን ከተቀመጠው ወጣት አጠገብ የተሰየመች ቀዘባ፣ “ምን አለፋሽ ተሳፍሮ የሚወርደው ሁሉ ሲያወራ የምሰማው ‘ወጪ በዛ! ነው፡፡ ነፍሳችን ከእኛ መቼ ይሆን የምትወጣው?’ ሲል ነው። ሙች እልሻለሁ!” ብሎ ይምልላታል። ያችን የመሰለች ልጅ በውሎው በሚያጠራቅመው መረጃ ዘና በማድረጉ ጮቤ ረግጦ ‘ነን ስቶፕ’ ይቀዳል። ከወደ ጋቢና ደግሞ ገንዘብን በተመለከተ ሌላ ጨዋታ ተፋፍሟል። “ምን እንደሚሻለኝ እኮ ዘንድሮ?” ይላል አንደኛው። “ቆይ አንተ ቤት አለህ፣ የመሸቂያ መኪና አለህ አንዱን አስይዘህ እንደ ጥቃቅንና አነስተኛ መበደር አትችልም? ምንድነው የምትለው?” ይላል የወዲያኛው። “ሆድ ለባሰው ማጭድ አውሰው’ እያሉ ነው ያሳደጉህ? ማን ሆኜ ነው ለእኔ አፍሰው ብድር የሚሰጡኝ? አሁን አንተ ጠፍቶህ ነው የአገርህ ጉድ?” ይለዋል።

“ለስሙ ተምረሃል። ግን አንድ መጻፍና ማንበብ የማይችል ሰው የማይወስደውን ድምዳሜ ወስደህ፣ ሞክረህ ደርሶብህ ሳታይ ‘መና ከሰማይ በጀት ከፀባዖት ካልተለቀቀ!’ ትላለህ።  ይኼው እንዳንተ ዓይነቱ ባገሩ የያዛትን ይዞ ተፍ ተፍ አልል እያለ ቁጭ ብሎ የደረሰበትንም ያልደረሰበትንም ሲያማ የውጭ ‘ኢንቨስተር’ ተሠልፎ ብድር እየወሰደ በገዛ አገራችን ትርፋማ እየሆነ ይስቅብናል። ወሬ ብቻ፤” ብሎት ወደ መስኮቱ ሲዞር አዛውንቱ ሾፌራችን፣ “እናንተ ምን ታደርጉ ልጆቼ? ‘አይሆንልህም አይሳካልህም! አርፈህ ተቀመጥ!’ እያልን አሳድገናችሁ ዛሬ በተሸናፊነት መንፈስ ኑሮን መምራት ሲያቅታችሁ ምን ይገርማል?” ብለው ዓይኖቻቸውን አቦዘዙ። እውነት ግን ሳንሸነፍ የተሸነፍነው፣ ሳንነጠቅ አሳልፈን የሰጠነውን መሬት ቆጥረን መጨረስ ያቃተን ከአስተዳደግ ችግር ወይስ ከአስተዳደር ችግር ነው?

ጉዟችን ቀጥሏል። ቀልባችን መጨረሻ ወንበር ላይ ወደተቀመጡ ተሳፋሪዎች ጨዋታ ሄዷል። “ምን ሆነው  ነው ትናንት ብደውል ብደውል የማታነሳው? ደግሞ በ ‘ቴሌ’ አሳብ አሉህ ስልክህ እየጠራ፤” ይላል አንደኛው። “ወይድ! በዚያ ሰዓት ያንተን ስልክ ላንሳ?” ይመልሳል ሌላኛው። የመጀመሪያው ተናጋሪ ፈገግ ብሎ፣ “ዛሬ ካልነገርከኝ እታዘብሃለሁ በሚቀጥለው ዙር የምታገባትን አጋርህን አግኝተህ ባልሆነ፤” ሲለው ወዲኛው ራሱን ያዘ። “ኧረ በፈጠረህ አንተ ልጅ ዝም በል። ካልሆነለት አልሆነለትም ነው! ሰው በቃ ሳያገባ መኖር አይችልም? ወይስ ከቤተሰቦቼ ‘ኮሚሽን’ ትቀበላለህ አግባ እያልክ የምትጨቀጭቀኝ? የት አባቴ ልድረስ እናንተ?” ብሎ በረጅሙ ተነፈሰብን። “እሺ ታዲያ የት ነበርክ?” ያ አጥብቆ ጠያቂ ወዳጁን ሊለቀው አልቻለም። “ምነው ግን ከመሬት ተነስተው ሚሊየነር የሚሆኑትን እንደዚህ አጥብቆ የሚጠይቅልን ሰው ጠፋ?” ሲል አንዱን ተሳፋሪ ያመለጠው ይኼን ሰዓት ነበር። አናጋሪው ብዛት እኮ ዘንድሮ!

“ይኼውልህ ከዚህ በኋላ ሰው ሳንቲም የለኝም ቢልህ እንዳታምን! ኦኬ?” መጨረሻ ወንበር ትናንት የት እንዳመሸ ይተርክ ጀምሯል። “በቃ እንዳታምን ብዬሃለሁ። ያ ማነው ስሙ የነገርኩህ ጓደኛዬን አስታወስከው? አዎ! እሱ ቤት ሠርቶ ምርቃት ጠርቶ እዚያ ነበር ያመሸሁት። ስማ . . . ቤት ቢሉህ ቤት ነው እንዴ? ደንበኛ ሲኒማ ቤት ያለው፣ መዋኛው፣ (ስቲምና ሳውናውን ተወው የተለመደ ነው) . . .  እ . . .  ባር አለው በል። ባር ቢሉህ ይህቺ እጥር ምጥን ያለች እንዳትመስልህ። በቃ ደንበኛ ባንኮኒ ያለው ራሱን የቻለ ሰፊ ክፍል ውስጥ . . . ምን ልበልህ?  በስመ አብ! የመጠጡ መዓት! ‘እውን ከሰሃራ በታች ድህነት እንኳን ሊንሰራፋ አልፎ ያውቃል?’ እስክትል ድረስ ቤቱ ተሠርቷል። ታዲያ ባሩን ሳየው ሆዴን ባር ባር አለው። አመሌን ታውቅ የለ! እዚያ ሆኜ እንዴት ነው ያንተን ስልክ የማነሳው? ንገረኛ? እንዲህ የምናኗኑራቸው ሲጋብዙን ተመስገን ብለህ፣ የነገን መንግሥት ያውቃል፣ እሱ ካላወቀ እግዜር ያውቃል፣ እሱም አውቆ ዝም ካለ ምን ይደረጋል?’ እያልክ ድብን ብለህ መስከር ነው ጌታዬ!” ብሎ ራሱን ሲይዝ ተሳፋሪዎች ፈገግ አሉ። ራስ ምታቱ እንዳልለቀቀው ያስታውቃል። እንዳያያዛችን እንኳን የዞረ ድምሩ ይቅርና ለአኗኗሪውና ለኗሪው ጭምር ስካሩ ይለቃል? ‘ፈራሁ’ አለ ባለቅኔው!

ወደ መዳረሻችን ተቃርበናል። “ውይ ይኼ ባቡር ሥራ ጀምሮ ከዚህ እንግልት ተገላግለን! እዪኝስ እስኪ ይዞኝ ሊሄድ እኮ ነው ይኼ ወንበር” ትላለች ሦስተኛው ረድፍ ላይ ተሳቃ የተቀመጠች ተሳፋሪ። “ልማት ጦፏል አሉ መንገድ መንገዱን፣ ሐዲዱ ካመጣሽ ልጠብቅ ባቡር’ ብዬ ብጠብቅሽ አትቀሪም? ትመጫለሽ?” ብሎ ይለክፋታል ከኋላዋ። “እኔን እጠብቃለሁ ብለህ ደግሞ ሐዲድ ለሐዲድ ስታቆራርጥ አደራ የመጀመሪያው ሟች ሆነህ እንዳትመዘገብ?” ብላው ወደ ጓደኛዋ ዞረች። ቀጠለችና፣ “ሰው ለመምረጥ ይመዘገባል ለሞት ሠልፍ ይዞ ቅድሚያ የሚጠይቀው አይገርምሽም?” ከማለቷ ወዲያው፣ “መቼ ሲነግሩን እንሰማለን? ቀለበት መንገድ ሲሠራ መንጠላጠል፣ ማታ ትላላችሁ ቀን፣ በእግር ትላላችሁ በመኪና ፍጥነት ላይ መንጠላጠል፣ ለሥልጣን በተገኘው አጋጣሚ ሁሉ ባስጠጉን ተጠግተን መንጠላጠል፣ ደግሞ አሁን ባቡር መጣ ብለን እሱም ላይ ልንጠላጠል? እሱ ነበራ የቀረን?” ብላ ቆንጅት መሀል ገባች። “ሕግ የምናከብረው ለራሳችን ጥቅም መሆኑን እስካልተረዳን ድረስ በማቆራረጥና በመንጠላጠል አባዜ ብናልቅ ማን ላይ ይፈረዳል?” አላት ጋቢና የተቀመጠ። ታክሲያችን ዳር ይዛ ወያላው “መጨረሻ!” ሲል ሁሉም ‘እኔ ልቅደም እኔ’ በሩ ላይ ተናንቆ ቆመ። “ሕግና ሥርዓት ማንን ገደለ?” እያሉ አዛውንቱ ሾፌራችን ራሳቸውን ሲነቀንቁ ትግልና ግብግቡ ጭራሽ ተባብሷል። ማቆራረጥና መንጠላጠል በዛ አይደል? መልካም ጉዞ!    

   

Latest Posts

- Advertisement -

ወቅታዊ ፅሑፎች

ትኩስ ዜናዎች ለማግኘት