Thursday, December 1, 2022
ሌሎች ዓምዶች
    - Advertisement -
    - Advertisement -

    የተመረጡ ፅሑፎች

    ተጠያቂነት ከራስ ይጀምራል

    ዘወትር ማለዳ በትራፊክ አደጋ ስለሞቱና ለጉዳት ስለተዳረጉ ዜጎች ‹‹አሳዛኝ መርዶ›› የሚነግሩ የመገናኛ ብዙኃን ያሏት አገር ኢትዮጵያ ብቻ ትሆናለች ብዬ እገምታለሁ፡፡ ዘወትር ማለዳ በአብዛኛዎቹ ኤፍኤም ሬዲዮ ጣቢያዎች ስለትራፊክ አደጋ መረጃ መስጠትና መተንተን ራሱን የቻለ ፕሮግራም እየሆነ ከመጣ ሰነባብቷል፡፡ ሬዲዮ ጣቢያዎቹ የትራፊክ አደጋን የሚመለከቱ መረጃዎችን ሳያቋርጡ መስጠታቸው ክፋት አለው ማለቴ ግን አይደለም፡፡ የትራፊክ አደጋዎችን የሚመለከቱ መረጃዎች ዘወትር ለማቅረብ የተገደዱበት ምክንያት ስላላቸው ነው፡፡ ዋነኛው ምክንያት ደግሞ የአገሪቱ የትራፊክ አደጋዎች በገዳይነታቸው ከሚታወቁ የኢትዮጵያውያን ጠላቶች መካከል አንዱ እየሆኑ መምጣታቸው ነው፡፡ ስለዚህ ይህንን ገዳይና ሰው ሠራሽ የአደጋ ገጽታ ለማሳየት፣ ይህንንም በማሳየት ዜጎች ከዚህ አስከፊ አደጋ እንዲጠበቁ ለማሳሰብ እንደሆነ ግልጽ ነው፡፡

    የኤሌክትሮኒክስም ሆኑ የሕትመት መረጃ አቀባዮች በትራፊክ አደጋዎች ዙሪያ የሚያስተላልፏቸው መረጃዎች መበራከትም የችግሩን አሳሳቢነት ያመላክታል፡፡ የትራፊክ አደጋ መረጃዎች በየዕለቱ ከመገናኛ ብዙኃን የአየር ሰዓትና የኅትመት ገፆችን የማጣበባቸውን ያህል ግን አደጋው አልቀነሰም፡፡ ጭራሹኑ ብሷል፡፡ የችግሩ አሳሳቢነት በመቀጠሉና መፍትሔ ባለመገኘቱም በትራፊክ አደጋዎች ዙሪያ የመገናኛ ብዙኃን ውትወታቸውን ቀጥለዋል፡፡ ለዚህም ነው የትራፊክ አደጋ ሳይነገርባት ጀንበር የማይጠልቅባት አገር ኢትዮጵያ ናት ብዬ ለመደምደም የደፈርኩት፡፡

    ጉዳዩ አሳሳቢ ባይሆንማ የትራፊክ አደጋዎችን ሳንሰማ በዋልን ነበር፡፡ ነገር ግን ለዚህ የታደልን አልሆንም፡፡ በኢትዮጵያ ዘመናዊና ገዳይ ሆኖ የቀጠለውን የትራፊክ አደጋ ለማስቀረት ባይቻል እንኳ ለመቀነስ አልተቻለም፡፡ ስለዚህ ጉዳዩ ሁሌም እንድንነጋገርበት ግድ ብሏል፡፡ ኢትዮጵያ ከሌሎች አገሮች በተለየ የትራፊክ አደጋዎች የሚያናውጧት፣ ያለ ትራፊክ አደጋ ውላ የማታድር አገር ለምን ሆነች? የሚለው ጥያቄ በአግባቡ ካልተመለሰ አደጋው ነገም ይቀጥላል፡፡

    የትራፊክ አደጋ ምን ያህል አስከፊ እንደሆነ በየዕለቱ የምንሰማቸው መረጃዎችና ሲከሰቱ የምንመለከታቸው እውነታዎች እየነገሩን እንኳን ለመፍትሔው እየደከምን አይደለም፡፡ ‹‹ችግር ብልኃትን ይወልዳል›› የሚለው አባባላችን ለዚህ ሲሠራ አልታየም፡፡

    የትራፊክ አደጋዎች አሰቃቂነትና አጥንት የሚዘልቅ ሐዘን ለመፍጠራቸው  ብዙ ማሳያዎችን መጥቀስ ይቻላል፡፡ ከጥቂት ዓመታት በፊት ቀድሞ ስኖርበት በነበረ ሠፈር የተመለከትኩት ክስተት ግን ሁሌም ከጭንቅላቴ የሚጠፋ አይደለም፡፡ በትራፊክ አደጋ ቤተሰብ ከአንድ ሦስት አስከሬን ሲወጣ ተመልክቻለሁ፡፡ ሦስቱ አስከሬኖች በመኪና አደጋ እስከወዲያኛው ያሸለቡ አባትና ሁለት ልጆቹ ነበሩ፡፡ ይታያችሁ ከአንድ ቤተሰብ ሦስት ሰው በአንድ ቅጽበት እስከወዲያኛው ማለት ቀሪው ቤተሰብ አባል ላይ የሚፈጥረው  አሰቃቂ ስሜት የሚረሳ አይሆንም፡፡ ከዚህም የከፋ አደጋ ተስተናግዷል፡፡ ንብረት ወድሟል፡፡ አካል ጎድሏል፡፡ አዛውንቶች ያለጧሪ፣ ሕፃናት ያለአሳዳጊ እንዲቀሩ አድርጓል፡፡

    ይህን ያህል አደጋ ለምን ይከሰታል? የሚለውን ጉዳይ አጥንቶ መፍትሔ ማስፈለጉ ላይ ደካማ በመሆናችን እየተቀበልን ያለነው ዘግናኝ ፍርድ በዝቷል፡፡ የችግሩ ምንጭ ሰዎች፣ መፍትሔውም ሰዎች መሆናቸው ግልጽ ነው፡፡

    ሰሞኑን በተለያዩ ሚዲያዎች እንደሰማሁት እኔም የምስማማበት ነጥብ ለትራፊክ አደጋው መበራከት እንደ ምክንያት ከሚነሱ ጉድለቶች መካከል በዋናነት የሚጠቀሰው  ብቁና ኃላፊነት የሚሰማው አሽከርካሪ ለማፍራት የሚያስችል አሠራር አለመኖሩ ነው፡፡ ይህ ደግሞ በተለይ አሽከርካሪዎችን ለማሠልጠን ኃላፊነት የተሰጣቸው አሽከርካሪ ማሠልጠኛዎችን ይመለከታል፡፡ የሥልጠና አሰጣጡም ሆነ ከሥልጠና በኋላ ለአሽከርካሪው እየተሰጠ ያለው መንጃ ፈቃድ በብቃት ላይ የተመሠረተ አለመሆኑን ያሳየናል፡፡ እንደሚባለውም በርካታ አሽከርካሪዎች መሠረታዊ የአሽከርካሪ ትምህርት ሳይወስዱ የመንጃ ፈቃድ የሚያገኙት ክፍተት በመኖሩ፣ ለአደጋው መብዛት ዋነኛ ምክንያት ነው ወደሚል መደምደሚያ ይወስደናል፡፡

     መሠረታዊ የአሽከርካሪዎች ሥልጠና ወስዶ መኪና ይዞ ማሽከርከር ከመጀመሩ በፊት በትክክል  ብቁ መሆኑን ሊያረጋግጥ የሚችለው የማሽከርከር አቅም በሚገባ ሳይፈተሽ መንጃ ፈቃድ መስጠቱ እስካልቆመ ድረስ ነገ ብዙ ዜጎች ይሞታሉ፣ አካል ይጎድላል፣ ንብረት ይወድማል፡፡

    አንድ አሽከርካሪ ሥልጠናውን ሳያጠናቅቅ በመደለያ መንጃ ፈቃድ ካገኘ፣ ፈቃዱን  አደጋው ቢበዛ አይገርምም የሚባለው ለዚህ ነው፡፡ ከዚሁ ጋር በጥቂት ወር ሥልጠና ብቻ የሦስተኛ፣ የአራተኛና የአምስተኛ ደረጃ መረጃ ፈቃድ በቀጥታ እየተሰጠ መሆኑ ለትራፊክ አደጋ መበራከት የራሱን አስተዋጽኦ እያደረገ ነው፡፡ ከቅርብ ዓመታት ወዲህ ከትራፊክ አደጋ ጋር ተያይዞ ሲኖትራክ የሚባሉት ከባድ ተሽከርካሪዎች ቀዳሚ እየሆኑ መጥተዋል፡፡ በርካቶቹ አደጋዎች ከእዚህ ተሽከርካሪዎች ጋር የተያያዙ ናቸው እየተባለ ነው፡፡ ለምን እነዚህ ተሽከርካሪዎች አደጋ ያበዛሉ? ችግሩ ከመኪናው ወይስ ከአሽከርካሪው? ብሎ በመመርመር ዕርምጃ  ችግሩ ተባብሷል፡፡ አነስተኛ ተሽከርካሪዎችን በአግባቡ ያላሽከረከሩ ሾፌሮች ከባድ ተሽከርካሪዎችን እንዲሾፍሩ መደረጉ ያውም ውስብስብ መሆናቸው የሚነገርላቸው መሆኑ ነው አደጋ ያባባሰው የሚለው አስተያየት መገፋት የሌለበት ነው፡፡ ይህ አስተያየት ወደ እውነቱ የሚጠጋ ከሆነ  ችግሩ በአንዴ አራተኛና አምስተኛ መንጃ ፈቃድ የሚወሰድበት አሠራር ችግር ያለበት መሆኑን እንድንገነዘብ ያደርገናል፡፡

     በእርጋታ ማሽከርከር ካለመቻል፣ ትዕግሥት ማጣት፣ በአግባቡ ፈትሾ ካለማሽከርከር፣ ከልክ በላይ በመፍጠን በመንዳት የሚደርሱ አደጋዎች በብዛት ከአሽከርካው ባሕርዪ አደጋዎች መንስኤ ጋር ይያያዛሉ፡፡ ሞባይል እያወሩ መጓዝና ሌሎችም በቸልተኝነት የሚፈጠሩ ችግሮች አሽከርካሪዎች ላይ ይወድቃል፡፡ ከፍጥነት ጋር ተያይዞ የአንዳንድ ተሽከርካሪዎች የፍጥነት ወሰን ከአገራችን መንገዶች ጋር የተስማሙ አለመሆናቸው ሌላው ችግር ነው፡፡ በተለይ ፈጣንና ዘመናዊ የሚባሉ አንዳንድ ተሽከርካሪዎች በኢትዮጵያ መንገዶች ላይ መሽከርከር ከሚችሉበት በላይ ፍጥነት ያላቸው መሆኑ እየታወቀ፣ አገልግሎት ላይ ይውላሉ፡፡ እነዚህ ተሽከርካሪዎች  ሥራ ላይ ከመዋላቸው በፊት የፍጥነት ልካቸው እንዲወሰን ማድረግ የሚቻል ቢሆንም በሰዓት 180 ኪሎ ሜትር የሚበሩ ተሽከርካሪዎችን ቢበዛ በሰዓት 80 ኪሎ ሜትር ብቻ ሊጓዙባቸው በሚችሉ የከተማ መንገዶች ላይ መልቀቅ አግባብ አይደለም፡፡ ፍጥነትን የመወሰኑና የመቆጣጠሩ ሥራ በሰፊው ቢሠራበት፣ ራሱን የቻለ መፍትሔ ሊገኝበት ይችላል፡፡ በአሽከርካሪዎች፣ በማሠልጠኛዎች ላይ ብቻ ሳይሆን በእግረኛውም ላይ ኃላፊነት አለበት፡፡ ለእግረኛ ቅድሚያ ያለመስጠት ብዙውን ጊዜ እንደምክንያት ቢቀርብም፣ የእግረኞች የመንገድ አጠቃቀም ጉድለት ጠንቃቃ የሚባለውንም አሽከርካሪ ተጠያቂ ሲያደርግ፣ እግረኛውንም ለአካል መጉደል ሲያደርስ እየታየ ነውና ሁሉንም አካል የሚዳኝ አሠራር መተግበር አለበት፡፡

    መንግሥት ጉዳዩ እየባሰ ስለመጣ የትራፊክ አደጋዎችን በሚመለከት አስቸኳይ መፍትሔ የማመጣት ግዴታ አለበት፡፡ እስካሁን ላላው ችግርም መንግሥትም ከተጠያቂነት ይድናል ብዬ አላምንም፡፡ በተለይ አዲሱን የመንጃ ፈቃድ አሰጣጥ ከጥቅሙ ጉዳቱ እያመዘነ ከሆነ ማስተካከሉ ምን ይጎዳል?

    የትራፊክ አደጋ ሳይታሰብ የሚደርስ ብቻ ሳይሆን እከሌ ከእከሌ ተብሎ የሚለይ አይደለም፡፡ ሰሞኑን በአዲስ አበባ ከተማ ውስጥ የትራፊክ አደጋን በተመለከተ የተለያዩ መረጃዎችን በመስጠትና ዜጎች የትራፊክ አደጋ ሰለባ እንዳይሆኑ የግንዛቤ ማስጨበጫዎችን በመስጠት የሚታወቁት የአዲስ አበባ ፖሊስ ኮሚሽን ረዳት ኢንስፔክተር አሰፋ መዝገቡ ከአስከፊ የመኪና አደጋ ሕይወታቸው የተረፈው በተዓምር መሆኑ ይታወሳል፡፡ በጥቅሉ ሲታይ የትራፊክ አደጋ መንስዔዎች በርካታ ቢሆኑም፣ በአብዛኛው ከጥንቃቄ፣ የሙያ ሥነ ምግባርን ካለማክበርና ከአሠራር ጉድለት ጋር የተያያዙ ናቸው፡፡ እንደዋዛ በቸልተኝነት የሚታለፉ ጥቃቅን ጉድለቶች ከፍተኛ ጥፋት ያስከትላሉ፡፡

    ለምሳሌ የጥገና አገልግሎት የሚሰጡ ባለሙያዎች በቸልተኝነት የሚተዋቸው ነገሮች በዋዛ የሚታለፉ መሆን የለባቸውም፡፡ በስግብግብነትና በገንዘብ ወዳድነት ሥልጠናውን በአግባቡ ላልጨረሰ አሽከርካሪ መንጃ ፈቃድ የሚሰጡ የሥልጠና ተቋማትም ሰዎች ከነነፍሳቸው በእሳት ለሚማገዱበት የመኪና አደጋ ምንጭ ናቸው፡፡ የተሽከርካሪዎችን የብቃት ምርመራ በአግባቡ ያላከናወነና  በጉቦ ያሳለፈም ተጠያቂ ነው፡፡ ሁሉም ሊያጤነው የሚገባው፣ በራስ ለግል ጥቅማቸው ብለው ሥራቸውን በአግባቡ ያልተወጡ ሁሉ ነገ ቤተሰቦቻቸው፣ ዘመዶቻቸው ወይም ራሳቸው በፈጠሩት ዓይናቸው እያየ ገደል ሊገቡ፣ ሊቃጠሉና ክፉኛ ጉዳት ሲደርስባቸው የሚችል መሆኑን አስበው ኃላፊነታቸውን በአግባቡ ይወጡ፡፡

    Latest Posts

    - Advertisement -

    ወቅታዊ ፅሑፎች

    ትኩስ ዜናዎች ለማግኘት