Monday, June 24, 2024
- Advertisement -
- Advertisement -
ይድረስ ለሪፖርተርየኮንዶሚኒየም ቤቶች ላይ የተጣለው የክፍያ ስሌት ቅር አሰኝቶኛል

የኮንዶሚኒየም ቤቶች ላይ የተጣለው የክፍያ ስሌት ቅር አሰኝቶኛል

ቀን:

ላለፉት አሥር ዓመታት ያህል የኮንዶሚኒየም ቤት ለማግኘት ተመዝግበው ከሚጠባበቁ ወገኖች አንዱ ነኝ፡፡ በዚህ ዓመት መጀመሪያ መንግሥት 74 ሺሕ ቤቶችን ለነዋሪዎችን እንደሚያድል በማስታወቂያ ብቻ ሳይሆን በፕሬዚዳንት ዶክተር ሙላቱ ተሾመ የፓርላማ መክፈቻ ንግግር ላይ ስንሰማ ተስፋቸው ከለመለመ ሰዎች መካከል አንዱ እኔ ነበርኩ ብል አላጋነንኩም፡፡

ጊዜ ጊዜን እየወለደ ሰባተኛው ወር ሲገባ ግን ከተባሉት 74 ሺሕ ቤቶች ውስጥ 35 ሺሕዎቹ በመጪው መጋቢት 13 ቀን 2007 ዓ.ም. እንደሚወጡ በየመገናኛ ብዙኃኑ ተስተጋባ፡፡ ይህም መሆኑ ብዙም ባያስደስተኝም እስከ ሰኔ ወር የተቀሩት ቤቶች እንደሚወጡ ተስፋ ስለተሰጠንም አልከፋኝም፡፡ ይሁንና ግን በየጊዜው እየተቀያየረ የመጣው የቁጠባ መጠን ግን ቅር ከማሰኘት ያለፈ ሆኖ አግኝቼዋለሁ፡፡ እርግጥ በየወሩ መቆጠብ፣ የቻለም እንደአቅሙ መጠን ከዚያም ባነሰ ጊዜ ቢቆጥብ ተገቢ ይመስለኛል፡፡ ለ21 ወራት በተካሄደው ቁጠባ መሠረት፣ ቆጣቢዎች እስካሁን ባንክ ያስገቡት ገንዘብ ተካፍሎ፣ ቀሪው ውዝፍ ከስድስት ወራት በታች መሆን አለበት መባሉ፣ ከዚህ ቀደም ለስድስት ወራት ያልቆጠበ ከቤት ዕጣው ይሰረዛል ከሚለው አቋም የተለሳለሰ እንጂ ሙሉ ለሙሉ የተቀየረ አለመሆኑ ይታያል፡፡

ከስድስት ወር በላይ ውዝፍ ያለባቸው ቆጣቢዎች በዚህኛው ዕጣ ባይካተቱም በቀሪዎቹ ታሳቢ የሚደረጉት በስሌቱ መሠረት በ21 ወራት ውስጥ የቆጠቡት ተካፍሎ ቀሪው ከስድስት ወራት በታች የሆነ እንደሆነ ብቻ ነው፡፡ እንዲህ ያለው አሠራር በከተማው ካለው የኑሮ ውድነት፣ የቤት ኪራይ ዱላ፣ ከትምህርት ቤት ወጪና ከመሳሰሉት ጋር እየታገለ ለሚቆጥበው አነስተኛ አቅም ላለው የአዲስ አበባ ነዋሪ ተስማሚነት የጎደለው ሆኖ ይታየኛል፡፡ መንግሥት ለሠራተኛው በተለያየ መንገድ ቤትን ጨምሮ ሌሎች ጥቅማጥቅሞችን ማስጠበቅ ጀምሯል፡፡ ከዚህ ሁሉ ውጪ ሆኖ በተለያዩ የግል ተቋማት ውስጥ ተቀጥረው የሚሠሩ፣ በደመወዝ የሚተዳደሩ፣ ጡረተኞችና አቅመ ደካሞችን የተመለከተ አሠራር አለመኖሩም መንግሥትን ያስተቸዋል፡፡ ከየከፍተኛ ትምህርት ተቋማት ተመርቀው ራሳቸውን ለመቻል የሚጣጣሩትን ወጣቶችን ቸል ያለ አሠራር እንደሆነ መንግሥት ሳይገነዘበው ቀርቷል፡፡ ቢገነዘበውም ትኩረት ነፍጎት በመቆየቱ እነዚህን የማኅበረሰቡ ክፍሎች ከአገሪቱ የሀብት ክፍፍል ውጪ እያደረገ ያለ አሠራር ሆኖም ይታየኛል፡፡

የሆነ ሆኖ ላለፉት አሥር ዓመታት ቤት ለማግኘት ተመዝግበው ሲጠባበቁ የነበሩ በመቶ ሺዎች የሚቆጠሩ ነዋሪዎች፣ 20/80፣ 10/90 ለሚባሉት ቤቶች እንጂ 40/60 ለሚባሉት የተመዘገቡ መቼ እንደሚወጣላቸው፣ እነሱስ ምን ማሟላት እንደሚገባቸው ከመግለጽ ይልቅ ዝምታን መምረጡ መንግሥትን ግልጽነት እንዲጎድለው ከሚያደርጉ አካሄዶቹ መካከል እንድፈርጀው አስገድዶኛል፡፡ ሌላው ቢቀር ለ10/90 ቤቶች የተመዘገበው ሰው ብዛት 23 ሺሕ፣ የተሠሩት ቤቶች ግን 24 ሺሕ ናቸው ስንባል ከርመን፣ አሁን የምንሰማው ግን አንድ ሺሕ ባለ10/90 ቤቶች ብቻ መጋቢት 13 ቀን ለዕጣ መቅረባቸውን ነው፡፡ ለአንድ ሺሕ ቤቶች በዕጣ የሚወዳደሩት ከ14 ሺሕ በላይ መሆናቸው ደግሞ ግራ ያጋባል፡፡ ቤቶቹ ከተመዝጋቢው ቁጥር በላይ በሆኑበት አግባብ፣ ቢያንስ ለዕጣ ለቀረቡት ቤቶች ሁለት ወይም ሦስት እጥፍ ሰው ማወዳደር ሲገባ ለአንድ ቤት ከ14 ሰው በላይ ለዕጣ ማወዳደሩ የመንግሥትን ታማኝነት ግምት ውስጥ እንድንከት ያደርገናል፡፡  የተባሉት 24 ሺሕ ቤቶች አሉ ወይ እንድንል ያስገድዱናል፡፡

 ለ20/80 ቤቶች ከተመዘገቡ ከ134 ሺሕ በላይ ሰዎች ውስጥ ለዕጣ ብቁ ሆነው የተገኙት ሰዎች ቁጥር ከ81 ሺሕ በላይ ነው ተብሏል፡፡ ይህም ግልጽ አይደለም፡፡ ከ35 ሺሕ ቤቶች ውስጥ 34 ሺሕ ያህሉ 20/80 ስለመሆናቸው በግልጽ የተነገረን ነገር የለም፡፡ ከዚህ ሁሉ በኋላ ነው እንግዲህ ለዕጣ የተደለደሉት ቤቶች ላይ በተገቢው መጠን አላዋጣችሁም እየተባልን ከዕጣ ውጪ የምንደረገው፡፡ በዚያም ላይ ዋጋቸው እየናሩ ወደፊት ከፍተኛ ዕዳ ለሚያስከትሉ ቤቶች መንግሥት ያስቀመጠው የቁጠባ ቅደመ ሁኔታ ተገቢነት ያለው አይደለም፡፡

(አስቻለው አዳነ፣ ከአዲስ አበባ)

*      *      *

አገር ያወየቡ የግድግዳ ማስታወቂያዎችን አደብ የሚያሲዝ ጠፋሳ

መንግሥት ባለበት አገር፣ ያውም የአፍሪካ መዲና ነኝ በምትል ከተማ፣ በዓለም መጎብኘት ካለባቸው የቱሪስት ከተሞች አንዷ ነኝ ብላ ከምትመጻደቅ፣ የዲፕሎማቲክ ማኅበረሰቡ መናገሻቷን ከምታውጅ ከተማ የማይጠበቁ አይጸዴነቶችን እየታዘብን መሽቶ ይነጋል፡፡

ከተማይቱ አዲስ አበባ ከተሠራችባቸውና እየተሠራችባቸው ከሚገኙ መሠረተ ልማት አውታሮች መካከል ሊመደቡ ምንም አልቀራቸውም፡፡ መግቢያና መውጫው፣ ማለፊያና ማግደሚያው፣ አጥሩና ግንቡ፣ ምሰሶውና መዝጊያው ብቻ የከተማይቱ የሚታይ አካል ሁሉ ጓዳ ሠራሽ ማስታወቂያ አዥጎድጉዶት ይታያል፡፡

ማስታወቂያ ተብዬዎቹን ከሚለጥፉትና ከሚያስለጥፉት መካከል አብያተ ክርስቲያናት፣ ፊልም ሠሪ ድርጅቶች፣ የቋንቋና የሌሎች ሙያዎች አጭር ሥልጠና እንሰጣለን ባዮች ወዘተ. አድራሻቸውን እየጠቀሱ አገር ምድሩን በወረቀት አዥጎድጉደውታል፡፡ ለክፋቱ ደግሞ የሚለጠፈው ማስታወቂያ አንዱ ባንዱ እየሆነ፣ ሌላውን ለመለጠፍ ቀድሞ የነበረውን እየቀደዱ ሲያነሱ የሚፈጥሩት አስቀያሚ ገጽታ አዲስ አበባን፣ ከአስቀያሚነት በላይ ሳያደርጓት አልቀሩም፡፡ 

በዚህ ርዕሰ ጉዳይ ላይ ከወራት በፊት በዚሁ ጋዜጣ ላይ ተመሳሳይ መልክዕት ያዘለ ደብዳቤ ተጽፎ አንብቤያለሁ፡፡ ደብዳቤው አዲሱ ባቡር ትራንስፖርት ገና ሳይጀመር፣ በአስቀያሚዎቹ ማስታወቂያዎች እየወየበ በመሆኑ የሚመለከተው አካል እንዲያስተካክል አሳስቦ ነበር፡፡ ስለአዲስ አበባ ፅዳትና ውበት ያገባኛል የሚል አካል ካለ ከተማዋን ተዘዋውሮ በመመልከት እየተደረገ ያለውን አለአግባብ በየሥርቻው ማስታወቂያ የመለጠፍ ተግባር ማስቆም ተስኖታል፡፡ አጥር በታጠረና አዲስ የኤሌክትሪክ ምሰሶ በቆመ ቁጥር እያደፈጡ የሚያዥጎደጉደትን አደብ ማስገዛት የተሳነው የአዲስ አበባ አስተዳደር፣ በአንፃሩ ከይዞታችሁ ውጭ መንገድ ላይ የካፊቴሪያ ሥራ ሠራችሁ፣ ቡናና ሻይ ሸጣችሁ በማለት ከተማውን ለሚጎበኙ ቱሪስቶች ዓይነ ግቡዕና ማረፊያ የነበሩ ተቋማትን ከመንገድ በማስነሳት፣ አፋቸው የተከረከሙ እስኪመስሉ ድረስ የንግድ ተቋማቱ አስቀያሚነት ሲታይባቸው መቆየታቸው አይዘነጋም፡፡ እርግጥ መንገድ እየተዘጋ ንግድ ይነገድ አልልም፡፡ ሲፈርሱ የነበሩት የንግድ ሥፍራዎች ሁሉ ግን መንገድ ላይ እክል ሲፈጥሩ ነበር ማለት አይቻልም፡፡ እንደውም ውበትና ድምቀት የነበሩት ናቸው፣ ፈራርሰው ለከተማው አስቀያሚ ገጽታ መዋጮ እንዲያደርጉ የተፈረደባቸው፡፡

ይሁንና አዲስ አበባን ዘመናዊ ከተማ ለማሰኘት የሚችሉ መንገዶች፣ ሕንፃዎች፣ የመንገድ ላይ መብራቶችና የመሳሰሉት ሲዘረጉ እናያለን፡፡ እነዚህን መሠረተ ልማቶች የሚዘረጋው አካል መዘርጋቱን እንጂ ሊደረግላቸው ስለሚገባ ጥበቃና ክብካቤ ብዙም ሲገደው አይታይም፡፡ የተገነቡትን መሠረተ ልማቶች የመንከባከብ ግዴታ ያለበት መንግሥት ብቻ ባይሆንም ሕዝብ ይንከባከበው ተብሎ አይተውም፡፡ ሕዝብ የወል ነው፡፡ አንድ ግለሰብ ወይም ተቋም አይደለም፡፡ ሕዝብ አይከሰስም፡፡ ስለዚህ ተገቢውን ጥበቃና ከለላ በማድረግ በእንዲህ ያሉ መሠረተ ልማቶች ላይ የሚደረጉ አጓጉል ተግባራትን መንግሥት ሰበባ ሰበብ ሳያበዛ ለመሥራቱ እንደጎበዘው፣ ለመንከባከቡም ይጣር፡፡ መንገዱን፣ ባቡሩን ሌላውንም የመሥራት ግዴታው ነው፡፡ እነዚህን የሕዝብ አንጡራ ሀብት የፈሰሰባቸው ተቋማት የሚፈለግባቸውን የዕድሜ ጣርያ አገልግለው እንዲያረጁ ይፈቀድላቸው፡፡

ከሚለጣጠፉት ማስታወቂያዎች ባሻገር፣ ጥጋጥጉ ሥር የሚወሻሸቁ ኮተቶችን፣ የአፈርና የአሸዋ ክምሮች በማስነሳት ሥርዓት የያዘ ከተማ፣ ከከተማም የአፍሪካ ከተማ ሊኖረን ይገባል፡፡ ዓይንን ከሚሳምሙ ልጥፍጣፊ ማስታወቂያዎች ባሻገር፣ ክዳን አልባ የፍሳሽ ቱቦዎች፣ በመንገዱ ዳር የተራገፉ አሸዋና ጠጠሮች፣ ተመልካች ያጡ የመንገድ አካፋይ አትክልቶችና ሳሮች የፈጠሩትን አስቀያሚ የከተማ ምስል ማን ይሆን የሚያስተካክለው? ሌላው ቢቀር አዲስ አበባን ወደ ታች እያዩ ከሚገኙ የክልል ከተሞች መማር በተገባ ነበር፡፡ ባህር ዳር፣ ሐዋሳ፣ መቀሌና ሌሎችም በፅዳታቸውና በከተማ ገጽታቻውና አረንጓዴነታቸው አዲስ አበባን የሚያሳጡ እየሆኑ ነው፡፡ አዲስ አበባ አዳዲስ ግንባታዎችን በጨመረች ቁጥር አስቀያሚነቷና አይጸዴነቷም በዚያው ልክ መረን የወጣ ይመስላል፡፡ ስለዚህ አዲስ አበባን አፍሪካ መዲና፣ የዓለም የዲፕሎማቶች መናኸሪያ የሚያሰኟትን የከተሜነት ሥርዓት የሚያላብሳት፣ ፅዱነቷ የሚያሳስበው አስተዳደር እንዲኖራት እንመኛለን፡፡

(ምንያህል ዓለማየሁ፣ ከአዲስ አበባ)

 

 

 

spot_img
- Advertisement -

ይመዝገቡ

spot_img

ተዛማጅ ጽሑፎች
ተዛማጅ

አስጨናቂው የኑሮ ውድነት ወዴት እያመራ ነው?

ከቅርብ ጊዜያት ወዲህ የኑሮ ውድነት እንደ አገር ከባድ ፈተና...

‹‹ወላድ ላማቸውን አርደው ከደኸዩት ወንድማማቾች›› ሁሉም ይማር

በንጉሥ ወዳጅነው   የዕለቱን ጽሑፍ በአንድ አንጋፋ አባት ወግ ልጀምር፡፡ ‹‹የአንድ...

የመጋቢቱ ለውጥና ፈተናዎቹ

በታደሰ ሻንቆ ሀ) ችኩሎችና ገታሮች፣ መፈናቀልና ሞትን ያነገሡበት ጊዜ እላይ ...

ጥራት ያለው አገልግሎት መስጠት የሚያስችል ሥርዓት ሳይዘረጉ አገልግሎት ለመስጠት መነሳት ስህተት ነው!

በተለያዩ የመንግሥትና የግል ተቋማት ውስጥ ተገልጋዮች በከፈሉት ልክ የሚፈልጉትን...