Saturday, November 26, 2022
ሌሎች ዓምዶች
    - Advertisement -
    - Advertisement -

    የተመረጡ ፅሑፎች

    ያቁነጠንጠናል!

    ሰላም! ሰላም! ባለፈው ምን ሆነ መሰላችሁ? አቤት! እናንተን ሳገኝ የወሬ አባዜዬ ያንቀለቅለኛል አይገልጸውም። “ሲያንቀለቅልህ አዋዜ ወይ ሚጥሚጣ ላስ” ትል ነበር እናቴ። እኔ ግን በወሬ ተክቼዋለሁ። መቼም አንድ ቀን ብሎልን ነዳጅ ካወጣን መጀመሪያ ወሬን አጥፍተን መሆን አለበት። አሊያማ በሁለት ነዳጅ ስናልቅ ታሪክ ነጋሪ አናስተርፍም። እና መቼ ለታ ለወሬ ነጋሪ እንዳንተርፍ አድርጎ የንብ መንጋ ሊጨርሰን ነበር። ያውም ቦሌ። አንድ የማሻሽጠው ቪላ ቤት ነበረኝ። በቦሌ ቆነጃጅት ሽቶ አፍንጫዬ ተደፍኖ ከፊል ወደ ኤርፖርቱ ቀረብ ከማለቴ፣ ነገር ቢመጣ በፍጥነት ድንበር የሚያቋርጡ አውሮፕላኖች ዙሪያዬን መሆናቸው እያስጀነነኝ (አንዳንዴ ባትበሩም እበራለሁ ብሎ ማሰብ ደስ የሚል ነገር አለው፣ ተስፋ ይባላል!) እናውዛለሁ። ከየት መጣ ሳይባል ታዲያ የንብ መንጋ ቦሌን በቁጥጥሩ ሥር አዋለው። ስንቴ በቁጥጥር ሥር እንደምንውል ግን አልገባኝም!

     ‘ወገኔ’ መባባል የአፍ አመል መሆኑን እንድታዘብ፣ በዚያ ሰዓትና ሥፍራ እግዜር እንደከሰተኝ ቆይቶ ገባኝ። ምክንያቱማ ለምን እንደሚሮጥ የሚያውቀው፣ ሲሮጡ አይቶ የሚሮጠው፣ ስትጮህ ሰምታ የምትጮኸው፣ ጠቅላላ ራሱን ለማዳን መንገደኛው መጨፈላለቅ ሆነ ተግባሩ፡፡ ለነገሩ መጨፈላለቁ ብዙም የሚደንቅ ነገር አልነበረውም። ድሮም ሐበሻ የራስን ዕድል በራስ ሳይወስን፣ የሰውን ዕድል በራስ ሲወስን ነበር ሲጨፈላለቅ የኖረው። ‘ይኼ የገዢዎች ታሪክ ነው’ የሚል ካለ እኔ ደላላ እንጂ ገዢ እንዳልሆንኩ ልብ ይባል እላለሁ። እግረ መንገዴን የባሻዬ ስም ይወጣልናል ብላችሁ ሀቅን አሳልፎ ከመስጠት ይሰውራችሁ የምትል ምርቃት ልጨምርላችሁ። አሜን በሉ እንጂ!

     እና ምን እያወራሁ ነበር? አዎ፣ . . . ሐበሻ እርስ በርሱ ሲጨፈላለቅ መኖሩን፣ አሁንም እንዳለቀቀው ማስታወስ ነበረብኝ። ታዲያ ትውስታ እንኳን የእኔ ቢጤ የደነገጡትን፣ አደብ የገዙ የተባሉትንም እያቀዣበረ መሆኑን ከእናንተ በላይ ታዘብኩ አልልም። እውነቴን ነው! ይገርማችኋል ከልጅነቴ ጀምሮ በሁለት ነገር እንዳልሞት አጥብቄ እፀልያለሁ። አንዱ በእባብ መርዝ ነው። ይኼኛው ፀሎቴ ልክ እንዳልነበር ያወቅኩት ቃሉ ማለት ከእባብ የሰው መርዝ ሐሳብ እንደሚከፋ ሲያሳየኝ ነው። ሁለተኛው ግን ስህተት የተገኘበት አልመሰለኝም። እንዲያውም ንብ እንዳይገለኝ የፀለይኩትን ፀሎት ምን ያህል እንደተደመጠ እንዳይ ይመስላል (መቼስ ያለ ምክንያት የሆነ ሥፍራ በሆነ ሰዓት ለሆነ ትዕይንት አንከሰትም) ‘እዝዝዝ’ የሚል የንብ ሠራዊት፣ ኑሮ በቁሙ እንዲያጎላጅ የፈረደበትን ወገኔን ሀቲቱን ሲበላው መሀል ተገኘሁ። “ውይ! ቆይ ግን እኛ ምንም ሳንበላ ከትንኝ እስከ ንብ፣ በሹም በሽሩ ሀቲታችን፣ ገንዘባችን፣ ጉልበታችን እየተበላ እስከ መቼ ነው የምንዘልቀው?” (ከበርጋጊዎች መሀል ኋላ አንዱ ‘ፖስተኛ፣ ፖስቶት’ የተነበበ ነው) ዘንድሮ ሰው ‘ፌስቡክ’ ሲከፍት የአፍ ‘ፌስቱላ’ ያለበት ሁሉ ይመስላል። ቀላል ነገር ይነድፋል? ባሻዬ፣ ‹‹ምነው ግን ሴቶች ልጆች ጥጥ መንደፍና ፈትልን እየተው መጡ፡፡ ወሬና ነገር ቢነድፉት፣ ቢያከሩት፣ ቢፈትሉት ቤት ያፈርሳል እንጂ አያሞቅ! ወይስ ሲኒማና ካፌ በመጎለት ጥጥ የመፍተልን ‘አርት’ አናናቁት?” ይሉኛል። ምኑን አውቄ ባሻዬ? ምኑን አውቄ?

    ካልታሰበው የንብ መንጋ ተነድፎም ሳይነደፍም ሮጦ ያመለጠ፣ ትንፋሽ ለመሸብሸብ የሆነ ጥግ ተሰባሰበና አንድ አንዴ ተጀመረ።። “50 ሜትር የማትሆን ሮጠን ማራቶን እንደሮጥን ሁሉ ስናለከልክ ለታዘበን ልማቱ ‘ጂምናዚየም’ ማስፋፋት ላይ ማተኮር እንዳለበት ይረዳል። ኑሮ ራሱ ‘ጂም’ በሆነበት ዘመን ለ50 ሜትር ትንፋሽ ማጣታችን ያስቆጫል፤” አለ አንዱ እግረኛ ትንፋሹ ቁርጥ ቁርጥ እያለ። አንዷ ቀበል አድርጋ “ወይኔ! አገሬ የአትሌቶች አገር ትመስለኝ ነበር። እኮ በዚህ አያያዛችን ለጥቂት ጀግና አትሌቶቻችን ስንዘምር ብንኖር ምን ይገርመናል?” አለች። “እሱን እንኳ ተይው። እኔ ምለው ግን የምርጫ ቅስቀሳው ፓርቲዎቹ በሚመርጧቸው ነፍሳትና እንስሳት ጭምር ይካሄዳል እንዴ?” ብሎ ሌላው ወሬውን ነዛ። ድንጋጤ እስኪለቀው ንቦቹ ለዓይን እስኪሰወሩ ጊዜ ወስዶ እየተረጋጋ የነበረው ነዋሪ ሌላ ሽኩቻ ውስጥ ገባ። “እንዲያማ ሊሆን አይችልም። ንብን ልዩ ምልክታቸው እንድትሆን የመረጡ በንብ መንጋ የምርጫ ቅስቀሳ ካደረጉ እንደ አንበሳ ያለ ወይም ሌላ አውሬ ልዩ ምልክታቸው የሆኑ ካሉ ቅስቀሳቸው እንዴት ሊሆን ነው?” ብሎ በዳሽ ሙላ ጥያቄ ነገሩን አጦዘው። ምፀቱ የምር የመሰለው ነፍሱ ስትጨነቅ ይታያል። ቀሪው ያላግጣል። በመሀል አንዱ ሲጋራ አውጥቶ ይለኩሳል። “ነፍሱ ሕዝብ በተሰበሰበበት መሀል ማጨስ ክልክል ነው” ይለዋል አጠገቡ የቆመ ጉንጮቹ ላይ ሁለት ጊዜ በንብ የተነደፈው ወጣት። “መበተን ነዋ! ወትሮም መንጋ የሚበተነው በጢስ ነው። አይ ሐበሻ! የእሳት የእሳቱ ጊዜ አፍሽን ዘግተሽ የጢሱ ሰዓት ታፈንኩ ትያለሽ፤” እያለ አጫሹ ከስብስቡ ተነጠለ። ወይ እሳት እና ጢስ? ይኼን ያህል ያናግራል እስኪ?

    ደፋርና ጢስ መውጫ አያጣም። ‘ንብ ተፈርታ ቀልቤን ልጣ?’ ብዬ እኔም ከስብስቡ ተለየሁ። ያልኳችሁን ቪላ አዋክቤ አከራየሁና ‘ኮሚሽኔን’ ስቀበል ሆዴ ሲጮህ ሰማሁ። ነገር ስበላ ምግብ አለመብላቴን ረስቻለሁ። (ከረሱ ይረሳል ሆድም አገርም ቢሆን) ወደ ቤቴ ልሄድ ስል የባሻዬ ልጅ ደወለ። “እህ?” ስለው “ምሳ እየበላን የማዋይህ ነገር አለ ቶሎ ድረስ፤” አለኝ። ወደ ፒያሳ ገሰገስኩ። እንዳየኝ ጠኔ እንደጠናብኝ ከፊቴ አንብቦ (አቤት የሰው ኪስና ሆድ እንደምናነበው ልብም ማንበብ ብንችል? መቼም ተላልቀናል እስካሁን) “በል ቶሎ ወደ ሸራተን” አለኝ። ልቤ ተንሸራተተ! “ምን ልንሠራ?” ስለው “ምሳ ልንበላ” አለኝ ከአፌ ነጥቆ። ‘ይኼ ሰውዬ ዛሬ ምሳዬን ሸራተን አብልቶ እስከሚቀጥለው ምርጫ ያሉትን ፋሲካዎች በሻማ እንዳከብርለት ይፈልጋል? ምነው ፈጣሪ አንድ ያለኝን ወዳጅ ሳዝንበት ዝም ባትል?’ እያልኩ ተከተልኩት። ጥቂት ሄደን የሆነ ምግብ ቤት ውስጥ ይዞኝ ገባ። አስተናጋጁ፣ “እንኳን ወደ ሸራተን በሰላም መጡ” ሲለኝ ነፍሴ ገባች። ለስሙ ብቻ ክፈሉ ካልተባልን የእኔም የእሱም ምሳ እንደወረደ ከምንጠጣው የእግዜር ውኃ ጋር ከ50 ብር እንደማይበልጥ አወቅኩ። የደሃ አምላክ የት ሄዶ ያለግጦሽ መሬታችን እንሰማራና? አስተናጋጁ በስም ብቻ ሳይሆን በግብርም አንድ ነን በሚል መንፈስ በቀልጣፋ መስተንግዶው ሲያረካኝ ሳየው ወደ ባሻዬ ልጅ ዘወር ብዬ፣ “ምናለበት የዴሞክራሲ ጠበቆች ነን የሚሉንም እንዲህ ለመርሐ ግብራቸው እውን መሆን ሲተጉ ብናይ?” ማለት። መቼም አፌ አያርፍ! “ከምርጫ በኋላ የመፈተኛቸው ጊዜ ሲደርስ እንደ ጴጥሮስ ባይከዱን ለማለት ፈልገህ ነው?” አለኝ። እሱም አፉ አያርፍ!   

    ሆዳችንን ሞልተን ስናበቃ ለምን እንደፈለገኝ ስጠይቀው ለሽምግልና እንደሆነ አጫወተኝ። “ሽምግልና?” ስለው አንድ የማውቀውን ስም ጠርቶ፣ “ይኼው ሁለት ዓመቱ 50 ሺሕ ብር ተበድሮኝ አልመለሰም። ጭራሽ ለዳግማዊ ትንሳዔ ቀለበት ያስራል። ደግሞ ከስንት ሰው መሰለህ ተበድሮ ሰው እያስለቀሰ ያለው?” አለኝ። “እና?” ስለው፣ “ብሩን ባይመልስ ቢያንስ በሕዝብ ገንዘብ ቀለበት መንገድ እንጂ ቀለበት እንደማይታሰር ሊገባው ያስፈልጋል። ምነው ሰው ይኼን ያህል ኃፍረት ራቀው?” አለኝ። አንዴ ሳልወድ ታጭቻለሁና ሌላ አንድ ወዳጄን አስከትዬ ከመሄዴ በፊት ስልክ ደወልኩ። አነሳው። ለምን እንደፈለግኩት ጫፍ ጫፉን ስነግረው (መቼም ለነገር አለመፈጠር ስንት ነገር ያበላሻል መሰላችሁ) “… ቆይ መልሼ ልደውል። አንዴ አንዴ!” ብሎ ስልኩን ከአገልግሎት መስጫ ክልል ውጪ ነኝ በል አለው። ዕድሜ ለ ‘ስማርት ፎኖች’ ደሃም ብንሆን ሰው መሆናችን እንዴት እንደበጀን ዘንድሮ አየን። እንዴት? ከ‘ኔትወርክ’ ክልል ውጪ ነኝ በማስባል ደዋዩን እንደ እብድ ውሻ ቆጥሮ እሱ ባለበት አልገኝ ማለት ነው። ይኼ ደግሞ ጉድጓድ ቆፍሮ በቁም ከመቅበር አይተናነስም። አቤት! ስንቱ ይሆን ከኔትወርክ ሥር የተቀባበረው ዘንድሮ!

    ሽማግሌ የተባልኩት ሰውዬ መናደድ ጀመርኩ። እንደ ፀበኛ ሰተት ብዬ ቤቱ ስሄድ አገኘሁት። ሲያየኝ ቆፍጠን ብሎ፣ “እኔ ካንተ ይኼን አልጠብቅም፡፡ ቀጥረኸኝ መልሼ ስደውል ስልክህን ከአገልግሎት መስጫ ክልል ውጪ ታስብላለህ?” ብሎ ወቀሰኝ። አቤት? ስንት ፈጣጣ አለ እባካችሁ! እንዲያው ልክ ልኩን ነግሬው ዛሬ ወጥቶልኝ ስል ደግሞ ቀድሞኝ፣ “ይልቅ በጣም ስፈልግህ ደረስክ። በሚቀጥለው ሳምንት ቀለበት አስራለሁ። ቀለል ያለ ምሳ ነገር ይኖራል። እንዳትቀር አደራ! የፈለግኩህ ከሁለት ሳምንት በኋላ የምመልስልህ አንድ 20 ሺሕ ብር እንድታበድረኝ ነው፤” ብሎኝ አረፈው። እኔ ምለው ኑሮ በ ‘ክሬዲት’ ሲደራ ምነው ሳትነግሩኝ? “ምን ዓይነት ዘመን ነው ዘመነ ፈጣጣ፣ ባል ተቀምጦ ውሽማ ሲመጣ፤” አለ ያገሬ ዘፋኝ!

    በሉ እንሰነባበት። ለሽምግልና የሄድኩት ሰውዬ በሽማግሌ ተገላግዬ የሌለብኝን ሙልጭ አርጌ ተሳድቤ (ነጂያሶቻችን ምናለበት በህማማት እንኳ ቢራሩልን?) ተለያየሁ። ያለችኝን ቆጥሬ ከባንክ ትንሽ አውጥቼ ለበዓል የሚሆናትን እንድታደርግበት ልሰጥ ወደ ውዲቷ ማንጠግቦሽ ገሰገስኩ። ለወትሮው ስንትም ብሰጣት የምታምነኝ ውዷ ባለቤቴ ማንጠግቦሽ ዓይኔ እያየ ሁለት ኩባያ ውኃ ጠጥታ እስክትጨርስ ምራቋን ‘ቱቱ’ እያለች ደጋግማ ገንዘቡን ስትቆጥር አየሁ። የማልም መሰለኝ። ለአንድም ቀን ተጠራጥራኝና ፈትሻኝ የማታውቀዋ ባለቤቴ በትንሳዔ ዋዜማ የሰጠኋትን ስታበጥር ሳያት ከየት እንደመጣ አላውቅም ይሁዳን የማይ መሰለኝ። ቆጥራ ስትጨርስ ከመቀመጫዋ ተነስታ (በእኔ እንደምትኮራና አፍራ እንደማታውቅ፣ ለበዓል ቤታችን እንዴት ሙሉ እንደሚሆን አስባ እየተፍነከነከች) ጉንጬን ስትስመኝ ከአሁን አሁን ጠፍንገው የሚይዙኝ የሮም ወታደሮች ቤቴን ደርምሰው የሚገቡ መስሎኝ በፍርኃት ተርበደበድኩ። “ምነው?” ስትለኝ ሁኔታዬን ታዝባ እኔ “በስመ አብ!” እላለሁ። የቁም ቅዠት ጨረሰን እኮ እናንተ!

     ማንጠግቦሽ ወደ ገበያ ስትሮጥ እኔ ወደ ባሻዬ ቤት ተጣደፍኩ። በእርጋታ ከልጃቸው ጋር እየተጫወቱ የነበሩት ባሻዬ ትኩር ብለው ሲያጤኑኝ ቆዩና “ምን ሆነሃል?” አሉኝ። “ባሻዬ ይሁዳን አየሁት መሰለኝ?” አልኳቸው። እንደ መሳቅም እንደ መገረምም ብለው የት እንዳየሁት ሲጠይቁኝ ሁሉንም ተረኩላቸው። “ዘመኑን ነዋ ያየኸው! ዘመኑን ነው! በይሁዳ ተመስሎ ያየኸው ዘመኑን ነው! ያቺ ሰላሳ ዲናር ምንዛሪዋ እያደር ጨምሮ ይኼው ሕዝበ አዳም ለገንዘብ የማይሆነውን እየሆነ እሱነቱን ክዶ፣ በሕዝብ፣ በወገን ሀብት አላግጦ ሲኖር አንዳች ፀፀት የሚሰማው አይመስልም። ይሁዳን ሳይሆን ያየኸው የይሁዳን መንፈስ፣ ስግብግብነት የፀነሰውን የፈረሰ እምነት፣ የቀዘቀዘ ፍቅር፣ የተዋጀ ደስታ ነው። እሱን አይተህ ነው፤” አሉኝ። “እኮ እና የዘመን ትንሳዔ የለውም ነው የሚሉኝ ባሻዬ?” ብዬ ብጠይቃቸው፣ “እሱን እሱ ብቻ ነው የሚያውቀው፤” ብለው ዝም አሉ። በዝምታችን ውስጥ የፊቱ ወደ ኋላ የኋላው ወደ ፊት ያልተገለበጠበት፣ የግራው ወደ ቀኝ የቀኙ ወደ ግራ ያልተቀያየረበት ዘመን መጠማታችን ታውቆናል። የዘመን ትንሳዔ ናፍቆት አቁነጠነጠኝ። እንዲያው ወገኖቼ ስንቱ ነገር ነው የሚያቁነጠንጠን? መልካም ሰንበት! መልካም የትንሳዔ በዓል!        

    Latest Posts

    - Advertisement -

    ወቅታዊ ፅሑፎች

    ትኩስ ዜናዎች ለማግኘት