Monday, October 3, 2022
ሌሎች ዓምዶች
    - Advertisement -
    - Advertisement -
    ማኅበራዊጥያቄ ውስጥ የወደቀው የሠርከስ ጅማ ጉዞ

    ጥያቄ ውስጥ የወደቀው የሠርከስ ጅማ ጉዞ

    ቀን:

    አረንጓዴ፣ ቢጫና ቀይ ቀለም የተቀቡና በሀገር ባህል ልብስ የተሠሩ ስምንት ባርኔጣዎችን ደርድሯል፡፡ ከተደረደሩት ባርኔጣዎችን በመጀመርያ ሦስቱን አነሳ፡፡ በዝግታ ከወዲያ ወዲህ እየወረወረና መልሶ በአየር ላይ እየቀለበ ትርዒት ማሳየት ጀመረ፡፡ ከአፍታ ቆይታ በኋላ ግን ባርኔጣዎቹ የሚወረወሩበትን ፍጥነት በመጨመር በስምንቱም ትርዒቱን ማሳየት ያዘ፡፡ በአናቱ፣ በአንገቱ፣ በትከሻው፣ በእጆቹና በእግሮቹ ላይ በፍጥነትና ያሽከረክራቸው ገባ፡፡ ከሚለማመድበት ሥፍራ የተገኙት ጓደኞቹም ዓይናቸውን ከወዲያና ከወዲህ እየወረወሩ ይመለከቱት ነበር፡፡

    ከፊት ለፊቱ የጂምናስቲክ መሥሪያ ፍራሽ ተዘርግቷል፡፡ ፍራሹ ግን ያረጀና አንዳንድ ቦታ የተቀደደ ነው፡፡ አቧራም ጠጥቷል፡፡ ከፍራሹ ባሻገር መጠነኛ ስፋት ያለው ክብ ጠረጴዛ ይታያል፡፡ የጠረጴዛው እግሮች ረዣዥም ሲሆኑ ሙሉ በሙሉ በብረት የተሠራ ነው፡፡ በጠረጴዛው ላይ ቀጫጭን ሳጥኖችና መጠነኛ ስፋት ያለው ክብ ብረት ተቀምጦበታል፡፡ ዕቃዎቹ ከባርኔጣ ትርዒት ባሻገር የታወቀበትን ባላንስ (ሚዛን) የሚሠራባቸው ናቸው፡፡

    ወንድይፍራው ሲሳይ ሠርከስ ጅማን የተቀላቀለው በ1994 ዓ.ም. የ16 ዓመት ታዳጊ ሳለ ነበር፡፡ ለሠርከስ ትርዒት ልዩ ፍቅር እንዳለው የሚናገረው ወንድይፍራው፣ በተቋሙ ከመታቀፉ በፊት የሠርከስ ባለሙያዎችን መንገድ ላይ ይከተል እንደበር ያስታውሳል፡፡ ለሙያው ልዩ ፍቅር የነበረው ታዳጊ፣ ሠርከስ በትምህርት የሚቀሰም እንጂ የተለየ ተዓምር አለመሆኑን ያረጋገጠው ሠርከስ ጅማን ሲቀላቀል ነበር፡፡ በወቅቱ ‹‹ወድቆ ይሠበራል›› የሚል ሥጋት ያደረባቸው ወላጆቹ ግን ሐሳቡን አልደገፉለትም፡፡ ይሁንና ልቡ የተሳበበትን ስፖርት ከቤተሰብ ተደብቆና አንዳንዴም ከትምህርት ቤት እየቀረ በድብቅ መማር ቀጠለ፡፡

    ልምምዱን የጀመረው በኮፍያ ትርዒት ሲሆን ተቋሙን በተቀላቀለ በጥቂት ወራት ውስጥ ለሁለት ጊዜያት ያህል በአደባባይ ትርዒቱን አሳይቷል፡፡ ወላጆቹም በመንገድ ሲያልፉ የታዳጊውን ተሰጥኦ የተመለከቱበት አጋጣሚ ነበር፡፡ የወቅቱ አጋጣሚ ቢያስደነግጠውም የቤተሰቡን ይሁንታ ለማግኘት ዕድል ከፍቶለታል፡፡ የሞራል ድጋፍም አድርገውለታል፡፡  

    ወንድይፍራው በአሁን ሰዓት በሠርከስ ጅማ የተማሪዎች አሠልጣኝ ሲሆን፣ በተለያዩ የወጭ አገሮች ተጉዞ ሥራዎቹን አሳይቷል፡፡ በስድስት የአፍሪካ አገሮችና በዱባይ፣ በኢንዶኔዥያ፣ በቻይና ሥራዎቹን አቅርቦ የአገሩን ስም አስጠርቷል፡፡ ከቀናት በኋላ በቱርክ በሚዘጋጅ የሠርከስ ትርዒት ላይ የሚሳተፈው ወንድይፍራው፣ በሦስት ዓይነት የትርዒት ዓይነቶች አገሩን ወክሎ ለመሠለፍ በዝግጅት ላይ ነው፡፡

    በሠርከስ ጅማ ወንድይፍራውን የመሰሉ በሥራቸው የተመሰገኑና ተስፋ የተጣለባቸው ወጣቶች ቢኖሩም ተቋሙ ግን ስሙ እየደበዘዘ ይገኛል፡፡ ተቋሙ ቀደምት ከሚባሉ የሠርከስ ቡድኖች ተርታ የሚመደብ ቢሆንም በጀመረው የስኬት ጎዳና ላይ መቀጠል ተስኖታል፡፡ በአንድ ወቅት በአገሪቱ ስመጥር የነበረ ቢሆንም አሁን ላይ የአካባቢው ነዋሪዎች እንኳ ስለመኖሩ ግንዛቤው የላቸውም፡፡

    ስፖርተኞች የሚገለባበጡባቸው ወለል ላይ የሚነጠፉ ግብዓቶች ሁሉ ከጥቅም ውጪ ሆነዋል፡፡ ከአዳራሹ ውጪ ያለው ተጨማሪ የስፖርት መሥሪያ ድንኳንም እንደዚሁ፡፡ ትርዒታቸው በሙዚቃ የሚታጀብ ቢሆንም አብዛኛዎቹ የሙዚቃ መሣሪያዎች አርጅተው ጥቅም የማይሰጡበት ደረጃ ላይ መድረሳቸውን ይናገራል፡፡

    የ19 ዓመቱ ታረቀኝ ኃይሌ ሠርከስ ጅማን የተቀላቀለው በ13 ዓመቱ ነበር፡፡ ለአንድ ዓመት ያህል በስፖርት ካሳለፈ በኋላ ሙዚቃው ላይ ይበልጥ ይሳብ ጀመረ፡፡ በተለይም የባህላዊ መሣሪያ ለሆነው ማሲንቆ ልዩ ፍቅር ነበረው፡፡

    ይህንን ያስተዋለው በሠርከስ ጅማ የሙዚቃ ክፍል አሠልጣኝ ታረቀኝን በማሲንቆ ቅኝት ጥሩ አድርጎ ገራው፡፡ በማሲንቆ ችሎታውም ‹‹ችፔ ማሲንቆ›› የሚል ቅፅል ስም ተሰጥቶታል፡፡ ማሲንቆውን ብብቱ ስር አስገብቶ ኢትዮጵያ ውስጥ ከሚታወቁ ቅኝቶች ትዝታ፣ አንቺ ሆዬ፣ ባቲ፣ አምባሰልን አቀያይሮ አዝማች አዝማቻቸውን እየተጫወተ ቀና እያለ የጓደኞቹን ስሜት ያነባል፡፡ አልፎ አልፎም መሣሪያውን የመጫወት ጉጉቱ ላደረባቸው ጓደኞቹ ከአያያዙ ጀምሮ ቅኝታቸውን ያስተምራቸዋል፡፡ ነገር ግን የፈለገውን ድምፅ ከማሲንቆው ማግኘት አልቻለም፡፡ ምክንያቱ ደግሞ ክሩ ሊበጠስ በመድረሱ ነው፡፡

    ‹‹በሠርከስ ቆይታችን እያንዳንዳችን ሁለትና ከዚያም በላይ ሙያ እንለምዳለን፡፡ ሁለገብ ያደርገናል›› የሚለው ችፔ፣ ማሲንቆ ሊድ ጊታር መማር ከጀመረ ሰነባብቷል፡፡ ጥቂት የልምምድ ጊዜያት ካከለበት በኋላ ጊታር የመጫወት ብቃት እንደሚኖረው በሙሉ ልብ ይናገራል፡፡ በቆይታው ሌላም ተጨማሪ ሙያ አካብቷል፡፡ በውዝዋዜ የሠለጠነ ሲሆን በአንዳንድ መድረኮች ላይ ከጓደኞቹ ጋር ሥራቸውን ያቀርባሉ፡፡

    እነዚህን ሙያዎች የቀሰመው ባልተመቻቸ ሁኔታ ውስጥ ጊዜያቸው ባለፈ መሣሪያዎች እንደሆነ የሚናገረው ችፔ፣ ድርጅቱ እገዛና ድጋፍ ካላገኘ በጥቂት ጊዜያት ውስጥ እንደሚፈራርስ እምነቱ ነው፡፡ ከወጣት አባላት በተጨማሪ ነባር አባላት ቀድሞ ስለነበረው የተቋሙ ገፅታና አሁን ያለበትን ሁኔታ በንፅፅር ይናገራሉ፡፡

    አቶ በረከት ትዕዛዙ የጅማ ሠርከስ መሥራችና ዳይሬክተር ናቸው፡፡ እንደ እሳቸው ገለጻ ሠርከስ ጅማ ከመቋቋሙ በፊት በ1978 ዓ.ም. አክሮባት የሚሠሩ ወጣቶች ቡድን ነበር፡፡ 12 አባላትም ነበሩት፡፡

    የአክሮባት ቡድኑ በተቋቋመበት ወቅት የሰርከስ ጥበብ ብዙም አይታወቅም ነበር፡፡ ሥልጠና የሚሰጣቸውም መምህር አልነበራቸውም፡፡ ‹‹የተለያዩ የቻይናና የሌሎችንም የካራቴ ፊልሞች እየተመለከትን ከከተማ ራቅ ወዳሉ ሜዳዎች ሄደን ያየነውን ለመሥራት እንጥራለን፡፡ በጊዜ ሒደትም እንለምደዋለን፤›› ሲሉ ይለማመዱበት የነበረውን መንገድ ያስታውሳሉ፡፡ ነገር ግን ከጥቂት ጊዜ በኋላ በአካባቢው በተቋቋመ ወታደራዊ ካምፕ አማካይነት ስፖርታዊ እንቅስቃሴው መልኩን መያዝ ጀመረ፡፡ ‹‹በካምፑ ውስጥ በርካታ ስፖርተኞች ነበሩ፡፡ በየጊዜውም የጦር ኃይሎች የስፖርት ውድድር ያደረጉ ነበር፡፡ እኛም የጅማውን ካምፕ ወክለን እንሄድና ትርዒቶችን እናሳይ ነበር›› በማለት መልካም አጋጣሚውን ያወሳሉ፡፡

    በወቅቱ በካምፑ ከሚኖሩ ስፖርተኞች መካከል አንዱ ቴኳንዶንና አክሮባትን አጣምሮ ያሠለጥን ነበር፡፡ ‹‹እሱም መጽሐፍ በማንበብና ፊልም በማየት ያዳበረው ዕውቀት ሲሆን፣ ከእኛ የተሻለ ነበር፡፡ እኔም አንዱ ተማሪው ነበርኩ፤›› ሲሉ ያስታውሳሉ፡፡

    በተለያዩ ክብረ በዓላት ላይ ተገኝተው ትርኢት ያሳዩ እንደነበር የሚናገሩት አቶ በረከት በወቅቱ የተለያዩ የአብዮት በዓላት ላይ ትርኢት ያቀርቡ እንደነበር ያስታውሳሉ፡፡ ኢሕአዴግ ከገባ በኋላ በ1984 ዓ.ም. ቡድኑ ሕጋዊ ፈቃድ አግኝቶ ተቋቋመ፡፡ ከዚያም አዲስ አበባ ከሚገኘው ‹‹ሰርከስ ኢትዮጵያ›› ጋር ኅብረት በመፍጠር የሰርከስ ኪነ ጥበብን ማስፋፋት ጀመሩ፡፡

    በተለያዩ በዓላት ላይ በመሳተፍ ትርኢታቸውን በጋራ ያሳዩ ነበር፡፡ አገር አቀፍ በዓላት፣ የሴቶች በዓል፣ የወጣቶች የስፖርት ውድድር በዓልና ሌሎችም ማኅበራዊ ጉዳዮችን በትርኢታቸው ለመዳሰስ ይሞክሩ ነበር፡፡ ወቅታዊ ጉዳዮችን በተመለከተም ለሕዝቡ ግንዛቤ ለማስጨበጥ ትርኢቱን በድራማና በሙዚቃ በማቀናበር ለሕዝብ እይታ ያቀርቡ ነበር፡፡

    ሕጋዊ ሰውነት አግኝተው ከተቋቋሙ በኋላ የተለያዩ አገሮች በመሄድ አጫጭር ሥልጠናዎች ለማግኘት ተችሏል፡፡ አውሮፓ፣ ፈረንሣይ፣ እንግሊዝ ሥልጠና ካገኙበት አገሮች መካከል ናቸው፡፡

    ከአሠልጣኞች መካከል የነበሩት አቶ በረከት በቻይና የትምህርት ዕድል አግኝተው ነበር፡፡ በአንድ ዓመት የትምህርት ቆይታቸውም ከፍተኛ የጅምናስቲክ የአክሮባትና የሰርከስ ኪነ ጥበብ ባለሙያ በመሆን አድቫንስድ ዲፕሎማ አግኝተዋል፡፡ ከዚያ በኋላም ሳይንሱን የጠበቁና ትክክለኛውን ስሌት የያዙ ስፖርቶችን ማሠልጠን እንደ ጀመሩ ይናገራሉ፡፡

    በወቅቱ ሠርከስ ጅማ ገናና ስም የነበረው ቢሆንም ዛሬ ላይ አደጋዎች አንጃብበውበታል፡፡ የሠርከሱ ተቋማዊ ይዘት አደጋ ላይ ነው፡፡ እሳቸው እንደሚሉት የራሱ በጀትም የለውም፡፡ ስለዚህም ግለሰቦች በአቋራጭ ራሳቸውን ለማውጣት ይሯሯጣሉ፡፡ ብዙ ጊዜም ጥሩ ብቃት ያለውን ታዳጊ ስፖርተኛ መልምለው በግል በማሠልጠን ለውጭ አገሮች በኮንትራት መልክ ይሰጧቸዋል፡፡ በዚህ አሠልጣኙም ሠልጣኙም የሚጠቀም ቢሆንም ለተቋም ህልውና ግን አደጋ ነው፡፡ ይህ በሁሉም ሠርከሶች ላይ የሚታይ ችግር ነው፡፡ ለብዙዎቹ መውደቅም መንስኤ ነው፡፡ ‹‹እኛም ጋር በዚህ ከቀጠልን የሚቀጥለው ዓመት ሠርከሱ ሊጠፋ ይችላል›› በማለት ያለውን ነባራዊ ሁኔታ ያብራራሉ፡፡

    ዛሬ ላይ በአገልግሎት ላይ ያሉት ቁሳቁሶችም ከጥቅም ውጪ የሆኑ ናቸው፡፡ ብዙዎቹ ከዓመታት በፊት በዕርዳታ የተገኙ ሲሆን ባላቸው አቅም አሮጌ ዕቃዎችን አልፎ አልፎ አዲስ ዕቃዎች ከውጭ በመግዛት ነው፡፡ ግብዓቶቹን ሲያሟሉም ውጣ ውረዶቹና የቀረጥ ክፍያው ከአቅም በላይ በመሆኑ ብዙ ይቸገሩ እንደነበር አቶ በረከት ይናገራሉ፡፡ ይህ እንቅስቃሴም ቢሆን ከዓመታት በፊት በአቅም ማነስ ምክንያት ቀርቷል ይላሉ፡፡

    የተቋሙን ህልውና ለማረጋገጥ መንግሥት በጀት ሊመድብለት ይገባል የሚሉት አቶ በረከት በተጨማሪም መንግሥትም ሆነ መንግሥታዊ ያልሆኑ ተቋማት ለተቋሙ መድረክ በመፍጠር እንዲያግዟቸው ‹‹እንደ ዕርዳታ ሳይሆን በሚያዘጋጇቸው ፕሮግራሞች ላይ ተሳታፊ ቢያደርጉን የተለያዩ ወጪዎቻችንን በምናገኘው ገቢ መሸፈን እንችላለን፤›› ሲሉ ይናገራሉ፡፡

    - Advertisement -

    ይመዝገቡ

    spot_img
    spot_img