Monday, November 28, 2022
ሌሎች ዓምዶች
    - Advertisement -
    - Advertisement -
    ማኅበራዊአቅጣጫ ጠቋሚ አልባው ጉዞ

    አቅጣጫ ጠቋሚ አልባው ጉዞ

    ቀን:

    ከቁጥጥር ውጭ ከነበረውና ብዙዎች ለትርፍና ገንዘብ ለማግኘት ብቻ ይሳተፉበት በነበረው ወጣት ኢትዮጵያውያንን ወደ ተለያዩ ዓረብ አገሮች እንዲሁም እንደ ደቡብ አፍሪካ ወዳሉ አገሮች የመላክ እንቅስቃሴ በርካታ ኢትዮጵያውያን በአሰቃቂ ሁኔታ ሕይወትና አካላቸውን ማጣታቸው የትናንት አስከፊ እውነት ነው፡፡ መሬታቸውን ሸጠውና ጉሮሮአቸውን ዘግተው ያለ የሌለ ጥሪታቸውን ጨርሰው የልጆቻቸውን የነገ ህልም ለማሳካት ብዙ ርቀት የተጓዙ ወላጆችንም ቤቱ ይቁጠራቸው ማለት የተሻለ ይሆናል፡፡

    አንድ ኢትዮጵያዊት እዚህ ዓረብ አገር በአሠሪዎቿ ተገድላለች፣ ይህን ያህል ኢትዮጵያውያን ባህር አቋርጠው አውሮፓ ሊሄዱ ሲሉ ሕይወታቸውን አጡ ወይም ተመሳሳይ ቁጥር ያላቸው ኢትዮጵያውያን ወደ ደቡብ አፍሪካ ለመግባት ሲሉ ታሰሩ ዓይነት ዜናዎች መሰማት የብዙዎችን ልብ ሲያቆስል ነበር፡፡ የብዙ ኢትዮጵያውያንን ከሳውዲ ዓረቢያ ወደ ኢትዮጵያ መመለስን ተከትሎ መንግሥት ወደ ተለያዩ ዓረብ አገሮች በቤት ሠራተኝነት የሚደረግን ጉዞ በጥቅምት 2006 ዓ.ም. ማገዱ ይታወሳል፡፡ በብዛት በሕገወጥ ደላሎችና ኤጀንሲዎች እንዲሁም በሕጋዊ መንገድ እንሠራለን በሚሉ ተቋማት አመቻችነት ይካሄድ የነበው ጉዞ በግለሰብ በማኅበረሰብ ደረጃ በመጨረሻም በአገር ሁለንተናዊ ነገር ላይ ያደረሰው ኪሳራ ጫፍ በመድረሱ ዕገዳ መጣል የግድ ሆነ፡፡

    ዕገዳ ጥሎ ወደ ዓረብ አገራት የሚደረገው የቤት ሠራተኝነት ጉዞ ከተጓዦች ደህንነት፣ ሥልጠና ተጠቃሚነት እንዲሁም ከሌሎች ነገሮች አንፃር የተስተካከለ እንዲሆን መንግሥት የተለያዩ ሥራዎችን ሲያከናውን በሌላ በኩል ጉዞው በሕገወጥ መንገድ መቀጠሉን የተለያዩ መረጃዎች ያመለክታሉ፡፡ ዕገዳ ከተጣለ ማግስት ጀምሮ በኬንያ፣ በሱዳን በደላላ የሄዱ ጥቂት አይደሉም፡፡ በቱሪስት ቪዛ ወደ ዱባይ ሄደው በደላሎችና በኤጀንሲዎች ሥራ ለመፈለግ ሲሞክሩ የተያዙ ኢትዮጵያዊያንም አሉ፡፡

    ባለፈው ዓመት በተወካዮች ምክር ቤት የፀደቀውና ዜጎች መብታቸው ተጠብቆና ደህንነታቸው ተረጋግጦ በውጭ አገር እንዲሰሩ የሚያስችሉ ሁኔታዎችን የሚያስቀምጠው አዲሱ የውጭ አገር የሥራ ስምሪት አዋጅ፣ ሥልጠናዎች አግባብነት ባላቸው የሙያ ማሰልጠኛ ተቋማት እንዲሰጡ ማድረግ፣ የጉዞ ምርመራ የሚሰጡ የጤና ተቋማትንም በአግባቡ መለየትም ዕገዳውን ተከትለው ከተደረጉ ትልልቅ ዕርምጃዎች ተቃሽ ናቸው፡፡

    ቢሆንም ግን ለረዥም ጊዜ የቆየው ዕገዳ አሁንም በዚሁ እንቀጥል ማድረግ ሕገወጡን የጉዞ በር እያሰፋው፤ የሕግ ክፍተቶችን በመሙላት የተወሰዱት ዕርምጃዎች እንዲሁም ሌሎች የተሠሩ ሥራዎች እመርታ ቢሆኑም የእነዚህ ሥራዎች ጥቅል ውጤት ስኬታማ እንዲሆን አገሪቱ የስደት ፖሊሲ (migration policy) ያስፈልጋታል የሚል ክርክር የሚያነሱም አሉ፡፡

    ባለፈው ዓመት ፎረም ፎር ሶቫል ስተዲስ (FSS) የኢትዮጵያውያንን ወደ ዓረብ አገሮችና ደቡብ አፍሪካ የሚደረግ ስደትን በሚመለከት ያሳተመው ጥናት መንግሥት በጊዜዓዊነት በቤት ሠራተኝነት ወደ ዓረብ አገሮች የሚደረግ ጉዞን ማገዱ የሰው ኃይሉን ጉዞ ለመቆጣጠርና የተሸለ ውጤታማ ለማድረግ የሚያስችሉትን ፖሊሲያዊና ተቋማዊ ሥርዓቶችን ለመዘርጋት መልካም አጋጣሚ እንደሆነ ያስቀምጣል፡፡ ቢሆንም ግን አስፈላጊውና ትክክለኛው አሠራር ቶሎ ዘርግቶ ዕገዳን በማንሳት ፈንታ ዕገዳን ላልታወቀ ጊዜ እንዲቀጥል ማድረግ ሕገወጡን የጉዞ በር እንደሚያሰፋ ይገልጻል፡፡

    በሠራተኛና ማኅበራዊ ጉዳይ ሚኒስቴር የሕገወጥ የሠራተኛ ምልመላ መከላከል ቡድን መሪ አቶ ዘሪሁን የሺጥላ መተኮር ያለበት ምን እየተሠራ ነው? የሚለው ላይ እንጂ ዕገዳው መቼ ይነሳል ሚለው ላይ መሆን እንደሌለበት ይናገራሉ፡፡ በተጨማሪም ሕጋዊው መንገድ ሲዘጋ ሕገወጡ ይስፋፋል ሚለው ነገርም ጥናት እንደሚያስፈልገው ያምናሉ፡፡

    የሕጋዊው መንገድ መዘጋት ሕገወጡን አበረታታው የሚለው ክርክር እንዳለ ሆኖ ከዕገዳው ቀደም ሲልስ ብዙዎች ወደተለያዩ ዓረብ አገሮች ያደረጉት ጉዞ ሕጋዊ ሊባል የሚችል ነበር ወይ? የሚል ጥያቄ ማንሳት ይቻላል፡፡ የውጭ አገር ሥራ አፈላላጊና አስቀጣሪ ተብለው ፍቃድ የተሰጣቸው፣ ፍቃድ የሌላቸው ኤጀንሲዎች፣ ዕውቅና ያላቸው ነገር ግን በሕገወጥ መንገድ ይንቀሳቀሱ የነበሩ የህክምና ተቋማት በአንድ ላይ በሰው ሕይወት ለማትረፍ ሲንቀሳቀሱ ነበር፡፡ በዚህም ብዙዎች በሄዱበት አገር ብቻም ሳይሆን አገር ውስጥ ለጉዞ የሚያስፈልጓቸውን ነገሮች ሲያስጨርሱ ሁሉ ብዙ እንግልትና ጉዳት ደርሶባቸዋል፡፡

    የጉዞ ዕገዳ ለረዥም ጊዜ መዝለቅ ምን ያህል ሕገወጡን ጉዞ አበረታቷል? የሚለው አጠያያቂ ሆኖ ዛሬም ብዙዎች በቻሉት መንገድ ሕይወታቸውን አደጋ ላይ ጥለው ሁሉ በኬንያ በሱዳንም ወደ ተለያዩ ዓረብ አገሮች እየሄዱ መሆኑ የአደባባይ እውነት ነው፡፡ ሕይወቴን አሻሽላለው የቤተሰቤን ኑሮ እቀይራለው ብለው ወደ ተለያዩ ዓረብ አገሮች ሄደው አካላዊና አዕምሯዊ ጉዳት ደርሶባቸው ለተመለሱ ኢትዮጵያት ድጋፍ የሚሰጠው ጉድ ሳማሪታን ማኅበር ዋና ዳይሬክተር ወይዘሮ ጥሩብርሃን ጌትነት ‹‹አሁንም በሱዳን፣ በኬንያ እንዲሁም በየመን ወደ ሳውዲ ዓረቢያ ለመሄድ ሲሞክሩ ጉዳት ደርሶባቸው የሚመጡ አሉ›› በማለት ዛሬም ጉዞው መኖሩን ይገልጻሉ፡፡ በእርግጥ ጉዳት ደርሶባቸው የሚመጡ ቁጥር ከቀድሞ የበዛ እንዳልሆነ ያመለክታሉ፡፡

    ከዕገዳው በኋላ በተለይም ከሳውዲ ዓረቢያ የተመለሱ ኢትዮጵያውያንን ወደ ቀያቸው የመመለስና መልሶ የማቋቋም ሥራ ከተሠራ ከአንድ ዓመት በኋላ መንግሥታዊ ባልሆነ ተቋም የተሠራ ጥናት እንደሚያሳየው ደግሞ አብዛኛዎቹ ተመላሾች በአጭር ጊዜ ውስጥ ከቤታቸውና ከመንደራቸው እያንዳንዳቸው ሦስትና አራት ሰው ይዘው መመለሳቸውን ያሳያል፡፡

    ከአቶ ዘሪሁን መረዳት እንደቻልነው ብዙ ሥራዎች የተከናወኑ ቢሆንም በአሁኑ ወቅት ዕገዳው መቼ ይነሳል የሚለውን በሚመለከት ምንም ማለት አይቻልም፡፡ የጸደቀው የውጭ አገር የሥራ ሥምሪት አዋጅ ከሚያስቀምጣቸው ነገሮች መካከል ተጓዦች መሄድ የሚችሉት ኢትዮጵያ የሁለትዮሽ ስምምነት ወደአላት አገሮች ብቻ መሆኑ አንዱ ነገር ነው፡፡ ብዙ የሰው ኃይል ትወስድ የነበረችው ሳውዲ ዓረቢያ ብትሆንም እስካሁን ከሳውዲ ጋር ስምምነት ማድረግ አልተቻለም፡፡ ከሳውዲ ጋር ስምምነት ሳይደረግ ዕገዳውን ማንሳት ደግሞ ምንአልባትም ብዙ ትርጉም ያለው ላይሆን ይችላል፡፡ አቶ ዘሪሁን እንደሚሉት ደግሞ የቴክኒካል ነገሮች መቅረት እንጂ በኮሚቴ ደረጃ የሁለቱ አገሮች ስምምነት ጉዳይ አሁን ወደ መጠናቀቁ ደርሷል፡፡

    ፖሊሲ በየትኛውም ዘርፍ አቅጣጫ የሚያስቀምጥ ነው፡፡ በተመሳሳይ አገሪቱ ስደትን የሚመለከት ፖሊሲ ካልቀረጸች ከውጭ አገር ሥራ ሥምሪት ጋር በተያያዘ የሚደረጉ እንቅስቃሴዎች አቅጣጫ አልባ ይሆናሉ የሚል አስተያየት የሚሰነዝሩ አሉ፡፡ በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ መምህር የሆኑትና ስደትን በሚመለከት ጥናት የሰሩት ዶክተር አስናቀ ከፍአለ ከእነዚህ አስተያየት ሰጪዎች አንዱ ናቸው፡፡

    ስደት ብዙ ነገሮችን የሚነካና ከብዙ ነገሮች ጋርም የተያያዘ በመሆኑ በአገሪቱ የስደት ፖሊሲ እንደሚያስፈልግ አጥኚው ይናገራሉ፡፡ ፖሊሲ ተፈጻሚ እንስካልሆነ ድረስ መኖሩ በራሱ የሚፈጥረው አንዳች ነገር ባይኖርም አቅጣጫ ጠቋሚ በመሆኑ መኖሩ በጣም አስፈላጊ መሆኑን ያስረግጣሉ፡፡ የዜጎች የውጭ አገር የሥራ ሥምሪትን በሚመለከት የሚሠሩ ተቋማትና ባለድርሻ አካላት እንቅስቃሴም የተቀናጀ ይሆን ዘንድ የስደት ፖሊሲ መኖር ጠቀሜታው አጠያያቂ አይደለም ይላሉ፡፡

    የዓለም አቀፍ የስደተኞች ድርጅት (IOM) ከፍተኛ የሕዝብ ግንኙነት ባለሙያ አቶ ዓለማየሁ ሰይፈሥላሴም የስደት ፖሊሲ እንዲኖር እንቅስቃሴ እየተደረገ መሆኑን ይገልጻሉ፡፡ በዚህ ረገድ ከሁለት ሳምንት በፊት ቅድመ ጥናት መጠናቀቁንም ይጠቁማሉ፡፡ በተቃራኒው አሁን ነገሮች ባሉበት ሁኔታ በተወሰነ መልኩ ባለፈው ዓመት የወጣው ብሔራዊ የውጭ አገር የሥራ ሥምሪት ፖሊሲ በቂ ነው የሚል ዓይነት አቋም ያላቸው የሠራተኛና ማኅበራዊ ጉዳይ ሚኒስቴሩ አቶ ዘሪሁን የስደት ፖሊሲ ያስፈልጋል አያስፈልግም የሚለው ገና ንግግር ደረጃ ላይ መሆኑን ያስረዳሉ፡፡

    የእስከዛሬው የአገሪቱ ዓለም አቀፍ ስደትን የሚመለከት ዕርምጃ ለተፈጠሩ ነገሮች ምላሽ መስጠት ላይ ያተኮረ መሆኑን የሚጠቅሰው የኤፍኤስኤስ ጥናት አገሪቷ ከፍተኛ የወጣት ሥራ አጥነት ችግር ያለባት ከመሆኗ አንፃር የውጭ አገር ሥራ ሥምሪትን እንደ አንድ መፍትሔ መመልከትና ይህ ሥምሪትም ውጤታማ እንዲሆንና አሉታዊ ተፅዕኖው እንዲቀንስ በቂ ፖሊሲዎችና ተቋማዊ አደረጃጀቶች እንደሚያስፈልጉ ያስረግጣል፡፡

    spot_img
    - Advertisement -

    ይመዝገቡ

    spot_img
    spot_img

    ተዛማጅ ጽሑፎች
    ተዛማጅ

    በችግር የተተበተበው የሲሚንቶ አቅርቦት

    ሲሚንቶን እንደ ግብዓት ተጠቅሞ ቤት ማደስ፣ መገንባት፣ የመቃብር ሐውልት...

    ‹‹የናይል ዓባይ መንፈስ›› በሜልቦርን

    አውስትራሊያ ስሟ ሲነሳ ቀድሞ የሚመጣው በተለይ በቀደመው ዘመን የባህር...

    ‹‹ልብሴን ለእህቴ››

    ለሰው ልጅ መኖር መሠረታዊ ፍላጎት ተብለው ከተዘረዘሩት ውስጥ ልብስ...

    የአዲስ አበባ ትምህርት ቤቶች የምርመራ ውጤት እስከምን?

    በፍቅር አበበ የትምህርት ጥራትን፣ ውጤታማነትንና ሥነ ምግባርን ማረጋገጥ ዓላማ አድርጎ...