Tuesday, July 23, 2024
- Advertisement -
- Advertisement -
እኔ የምለዉሕግ የፍትሕ ማስገኛ መሣሪያ እንጂ የኢፍትሐዊ ዓላማ ማስፈጸሚያሊሆን አይገባም!!

ሕግ የፍትሕ ማስገኛ መሣሪያ እንጂ የኢፍትሐዊ ዓላማ ማስፈጸሚያሊሆን አይገባም!!

ቀን:

በሞላ ዘገዬ፣ የሕግ አማካሪና ጠበቃ

በሞላ ዘገዬ፣ የሕግ አማካሪና ጠበቃ

ግልጽ አቤቱታ (ጥቆማ)

  1. ለክቡር የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር

(ከአገር እንዲወጡ ተደርገው የነበሩ ኤርትራውያን ንብረት አስመላሽ ዓብይ ኮሚቴ ሰብሳቢ) 

  1. ለክቡር የገንዘብና ኢኮኖሚ ትብብር ሚኒስትር

(የዓብይ ኮሚቴ አባል)

  1. ለክቡር የብሔራዊ መረጃና ደኅንነት አገልግሎት ዋና ዳይሬክተር

(የዓብይ ኮሚቴ አባል)

  1. ለክቡር የፌዴራል ፖሊስ ዋና ዳይሬክተር

(የዓብይ ኮሚቴ አባል)

የዚህ ግልጽ ጥቆማ (አቤቱታ) ዓላማ

  • ዳኞች ሕግን ተከትለው ካልሠሩና ፍትሕን ካዛቡ ከአደባባይ ትችትና ወቀሳ እንደማይድኑ ለማሳወቅ፣
  • የሕግ የበላይነትን በግንባር ቀደምትነት ማክበር የሚገባቸው የመንግሥት መሥሪያ ቤቶችና የሥራ ኃላፊዎች አዋጅን ደንብንና መመርያን ተከትለው ካልሠሩና በዜጎች ላይ በደል ከፈጸሙ በአደባባይ እንደሚጋለጡና ከተጠያቂነት እንደማይድኑ ለመግለጽ፣
  • ለፍትሕ ሥራ መሳለጥ ከፍተኛ ሚና ያላቸውና በሙያው ሥነ ምግባር ደንብ ሊገዙ የሚገባቸው ጠበቆች ሙያቸውን ለሕገወጥ ዓላማ መሣሪያ ካደረጉ ከተጠያቂነት እንደማያመልጡ ለማሳየትና በዚህ ግልጽ አቤቱታ (ጥቆማ) መነሻነት የተፈጸመው ግፍና በደል ከአገር እንዲወጡ ተደርገው የነበሩ ኤርትራውያን ንብረት አስመላሽ ዓብይ ኮሚቴና ጉዳዩ በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ በሚመለከታቸው የፍትሕና የሕግ የበላይነት ተቆርቋሪ ወገኖች እንዲታረም ጥቆማ ለመስጠት ነው፡፡

የጉዳዩ አመጣጥ በአጭሩ

ደንበኛዬ አቶ ብሩክ በቀለ ከፍተኛው የአክሲዮን ድርሻ ባለቤትና ዋና ሥራ አስኪያጅ የሆኑበት “ባይሴሌክስ ኢትዮጵያ ኃላፊነቱ የተወሰነ የግል ማኅበር” በሚል ስያሜ የሚታወቅ ድርጅት አላቸው፡፡ ይህ ድርጅት ቀደም ሲል አቶ ገብረየሱስ ገብረ ልዑል በሚባሉ ግለሰብ ባለቤትነትና ዋና ሥራ አስኪያጅነት ሲመራ ቆይቶ በኢትዮ ኤርትራ ጦርነት ምክንያት ግለሰቡ ከአገር እንዲወጡ ሲደረግና በድርጅቱ የነበራቸውን አክሲዮን “ለእነ አቶ ብሩክ በቀለ” ሲሸጡ በሕጋዊ መንገድ የተላለፈላቸው ነው፡፡ የአክሲዮን ሽያጩ የተከናወነው ኬንያ ናይሮቢ ስለነበር በናይሮቢ የኢትዮጵያ ኤምባሲና በኢፌዴሪ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ተረጋግጦ በሰነዶች ምዝገባና ማረጋገጫ ጽሕፈት ቤት ተመዝግቦና ተረጋግጦ፣ በንግድ ቢሮ ትዕዛዝ በጋዜጣ ታውጆና በቢሮው ዋና መዝገብ የተመዘገበ በመሆኑ የአክሲዮን ሽያጩና ዝውውሩ በሕጉ መሠረት የተከናወነ ነው፡፡

ድርጅቱ በዚህ ዓይነት ባለቤትነቱ ለእነ አቶ ብሩክ ተላልፎ ከአሥራ ሦስት ዓመታት በላይ ሲሠሩበት ከፍተኛ ሀብትና ንብረት አፍሰውበታል፡፡ ከዚህ ሁሉ በኋላ የቀድሞው የድርጅቱ ባለቤትና ዋና ሥራ አስኪያጅ የነበሩት ግለሰብ ከዓመታት በፊት በሕጋዊ መንገድ ባስተላለፉት ንብረት ላይ አንዳችም የንብረት መብት የሌላቸው መሆኑ አጠያያቂ ባይሆንም፣ ወደ ኢትዮጵያ መጥተው “ድርጅቴን አስረክበኝ” በማለት እነአቶ ብሩክን ጠየቁ፡፡ አቶ ብሩክም ድርጅቱን በሕጋዊ መንገድ እንዳስተላለፉላቸው ገልጸው ጥያቄያቸውን በቀና መንፈስ በማየት አቶ ገብረየሱስ በባንክ የተቀመጠላቸውን የአክሲዮን ሽያጭ ገንዘብ ጨምሮ አለኝ የሚሉት መብት ካለ በመግባባትና በድርድር እንዲጨርሱ ጠየቁ፡፡ በመሀሉም አቶ ገብረየሱስ ይህን የእርቅ፣ የድርድርና የመግባባት ጥያቄ አሻፈረኝ ብለው በከፍተኛው ፍርድ ቤት በመዝገብ ቁጥር 125295 አቶ ብሩክ ንብረቶቹን ሊያስረክቡኝ ይገባል በሚል የባለቤትነት ክስ መሠረቱ፡፡ ይህ በእንዲህ እንዳለ እኚሁ ግለሰብ በጉዳዩ በፍርድ ቤት ክርክር እየተካሄደበት መሆኑን ደብቀው በፍርድ ቤት ክርክር እየተካሄደባቸው ያሉት ተመሳሳይ ንብረቶች እንዲመለሱላቸው በኢፌዴሪ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ሰብሳቢነት ለሚመራው ለኤርትራውያን ንብረት አስመላሽ ንዑስ ኮሚቴ አቤቱታ አቀረቡ፡፡

ንዑስ ኮሚቴውም፡- የሚኒስትሮች ምክር ቤት ባወጣው የአፈጻጸም መመርያ አንቀጽ 6(2) መሠረት፣

ሀ.   ጉዳዩ በፍርድ ቤት የተያዘ መሆኑንና አለመሆኑን ሳያጣራ፣  

ለ. ንብረቱ በሽያጭ ለሦስተኛ ወገን የተላለፈ መሆን አለመሆኑን ጉዳዩ የሚመለከታቸውን የንግድ ሚኒስቴርና የሰነዶች ማረጋገጫ ጽሕፈት ቤት ጠይቆ ሳያጣራ፣

ሐ.  ንብረቱ በሕግ አግባብ የተላለፈላቸውን እነ አቶ ብሩክ በቀለን አስቀርቦ ሳይጠይቅ ፈጽሞ ኢፍትሐዊ በሆነ ሕገወጥ መንገድ በደብዳቤ ቁጥር 3-1/129/89/05 በፍርድ ቤት ክርክር እየተካሄደበት ያለውን ንብረት ከእነ አቶ ብሩክ በቀለ ላይ ነጥቆ አቶ ገብረየሱስ ገብረልዑል እንዲያስተዳድሩት ወሰነ፡፡ ይህንኑ ሕገወጥ ውሳኔ ለማስፈጸምም በቀን 15/6/2005 ዓ.ም በደብዳቤ ቁጥር 3-1/129/89/05 ንብረቱ ለሚገኝበት ወረዳ ትዕዛዝ ሰጠ፡፡ በተጨማሪም “በገብረየሱስ ገብረልዑል አስመጪ ኩባንያ” ስም በካርታ ቁጥር 29758 ተመዝግቦ የነበረው ይዞታ በግለሰቡ ስም እንዲዛወር ለቦሌ ክፍለ ከተማ አስተዳደር የይዞታ አስተዳደር የሽግግር ጊዜ አገልግሎት በቁጥር 3-1/129/317/05 በተጻፈ ደብዳቤ ትዕዛዝ ሰጠ፡፡ እዚህ ላይ እጅግ የሚገርመው ነገር በቦሌ ክ/ከተማ ወረዳ 02 የካርታ ቁጥር 29758 ቀደም ሲል የተሰጠው ኤርትራ ለተመዘገበ ለገብረየሱስ ገብረ ልዑል ኩባንያ ሆኖ ሳለና ይህም የስም ለውጥ ጥያቄ ሲቀርብ የኩባንያው የንግድ ምዝገባና ፈቃድ የተሰረዘ ስለመሆኑ ለንዑስ ኮሚቴው የቀረበ ማስረጃ ሳይኖር፣ በኩባንያው ስም ተመዝግቦ የሚኘው ካርታ በግለሰቡ በአቶ ገብረየሱስ ገብረልዑል ስም እንዲዛወር መታዘዙና በዚሁ ሕገወጥ ትዕዛዝ መሠረት አዲስ የካርታ ቁጥር 9/16/1/7/29758/22062/22823/02 በአቶ ገብረየሱስ ስም የተሰጠ መሆኑ ነው፡፡

አቶ ብሩክም በተለይ ንዑስ ኮሚቴው በሕገ መንግሥቱ የተዘረጋላቸውን የመሰማት መብት በመግፈፍ እሳቸውን ሳይጠራና ሳይሰሙ ውሳኔውን መስጠቱን፣ በአገሪቱ የተዘረጋውን ሕግና ሥርዓት ጠብቀው የባይሴሌክስ ኢትየጵያ ኃላፊነቱ የተወሰነ የግል ማኅበር አክሲዮኖች በሰነዶች ማረጋገጫና ምዝገባ በተደረጉ ሕጋዊ ውሎች የገዙና ይኼውም በንግድ መዝገብ የተመዘገበ መሆኑን፣ በእነዚሁ ተመሳሳይ ንብረቶች ላይ አቶ ገብረየስ ባቀረቡት ክስ መሠረት በፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ክርክር ላይ መሆናቸውን ገልጸው በመመርያው መሠረት ለተዋቀረውና በክቡር የኢፌድሪ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ለሚመራው ዓብይ ኮሚቴ ያመለከቱ ቢሆንም፣ የንዑስ ኮሚቴው ውሳኔ የፀና መሆኑን በጽሕፈት ቤታቸው በኩል በቃል ተነገራቸው፡፡ ይሁን እንጂ የንዑስ ኮሚቴው አሠራር ግልጽነት ስለሚጎድለው ጉዳዩ ለክቡር ሚኒስትሩና ለዓብይ ኮሚቴው ስለመቅረቡ የሚያውቁት ነገር የለም፡፡

በዚህ ረገድ በንዑስ ኮሚቴው የተሰጠው ውሳኔ ራሱ የተቋቋመበትን መመርያ ለማስፈጸም የወጣውን መመርያ አንቀጽ 6(2) በግልጽ የተጻረረ በመሆኑ አቶ ብሩክ ወደ ፍርድ ቤት በመሄድ የተወሰዱት ንብረቶች ይመለሱላቸው ዘንድ ውሳኔውን በሰጠው ንዑስ ኮሚቴ ላይ የሁከት ይወገድልኝ ክስ መሠረቱ፡፡ አቶ ገብረየስም በዚሁ መዝገብ በሌሉበት የሚሰጥ ውሳኔ መብታቸውን ሊነካ የሚችል መሆኑን በመግለጽ በፍ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ 41 መሠረት በክርክሩ ውስጥ ጣልቃ ለመግባት እንዲፈቀድላቸው አቤቱታ ያቀረቡ ቢሆንም፣ ያቀረቡት ምክንያት አጥጋቢ ስላልነበር ፍርድ ቤቱ አቤቱታውን ሳይቀበለው ቀርቷል፡፡ በዚሁ ብይን ቅር በመሰኘት እስከ ፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ሰበር ሰሚ ችሎት ድረስ ይግባኝ ያሉ ቢሆንም በየደረጃው የሚገኙት ፍርድ ቤቶች ይግባኙን ባለመቀበል የሥር ፍርድ ቤቱን ብይን አፅንተዋል፡፡ ከዚህ በኋላ ጉዳዩን እያየ የነበረው የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት የኮሚቴው ውሳኔ የኤርትራውያንን ንብረት ለማስመለስ የወጣውን መመርያ ማስፈጸሚያ መመርያ አንቀጽ 6 (2)ን የጣሰ በመሆኑ ውሳኔው ተሽሮ ንብረቶቹን እነ አቶ ገብረየሱስ በተረከቡበት አኳኋን ለእነ አቶ ብሩክ እንዲያስረክቡ በሚል ፍርድ ሰጠ፡፡ በወቅቱ ንዑስ ኮሚቴውን በመወከል ተከሳሽ የነበረውም የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ውሳኔውን በፀጋ የተቀበለው ሲሆን ያቀረበውም ይግባኝ አልነበረም፡፡ እነ አቶ ብሩክም በፍርድ ቤቱ ውሳኔ መሠረት ንዑስ ኮሚቴውን ንብረታቸውን እንዲያስረክባቸው የጠየቁ ቢሆንም ኮሚቴው ከሕግ በላይ ሆኖ እንቢ በማለቱ ውሳኔው እንዲፈጸምላቸው ለፌዴራል መጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት የአፈጻጸም ችሎት አቤቱታ አቀረቡ፡፡ ነገር ግን ይህ የአፈጻጸም ፍርድ ቤት “ውሳኔው ግልጽ አይደለም” በማለት መዝገቡን ስለዘጋባቸው ለፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ይግባኝ አቅርበዋል፡፡ የአፈጻጸም ይግባኙ የቀረበለት የፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት የሥር ፍርድ ቤትን ውሳኔ ሽሮ ባይሴሌክስ ኢትዮጵያ ኃላፊነቱ የተወሰነ የግል ማኅበር በይዞታው ሥር አድርጎ ሲያስተዳድራቸው የነበሩ ንብረቶች ምን ምን እንደሆኑ አጣርቶ ሀ. በደብዳቤ ቁጥር 3-1/129/89/05 እና

ለ. በደብዳቤ ቁጥር 3-1/129/317/05 በኮሚቴው ውሳኔ አቶ ገብረየሱስ የተረከቧቸውን ንብረቶች ለነአቶ ብሩክ (ለባይሴሌክስ ኃላፊነቱ የተወሰነ የግል ኩባንያ) እንዲያስረክብ ለፍርድ አፈጻጸም ዳይሬክቶሬት ትዕዛዝ ሰጠ፡፡

በዚህ ትዕዛዝ መሠረትም አንደኛውን ሕንፃ የተረከቡ ሲሆን፣ በደብዳቤ ቁጥር 3-1/129/89/05 የተወሰደው ሕንፃ ግን በሕገወጡ የኮሚቴው ውሳኔ ከእነ አቶ ብሩክ የተነጠቀ መሆኑ እየታወቀ ለፍርዱ የተሳሳተ ትርጉም በመስጠትና ውሳኔ አላረፈበትም በሚል ሰበብ፣ አቶ ገብረየሱስ የፍ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ 358ን ጠቅሰው የፍርድ አፈጻጸምን እየተመለከተ በነበረው ችሎት ጣልቃ በመግባታቸው በጉዳዩ እስከ ፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት የሰበር ሰሚ ችሎት ድረስ ክርክር ከተደረገ በኋላ፣ የሰበር ሰሚው ችሎት አቶ ገብረየስ በሕንፃው ላይ በሥር ፍርድ ቤት ክርክር ያልተካሄደበት መሆኑን ገልጸው  ያቀረቡትን ክርክር በመቀበሉ፣ ይኼው ንብረት ለባይሴሌክስ ኃላፊነቱ የተወሰነ የግል ማኅበር (ለእነ አቶ ብሩክ) ሳይመለስ ቀርቷል፡፡ ከሕግ አግባብ ውጪ የተሰጣቸው ካርታም በአቶ ገብረየሱስ ስም እንደሆነ ይገኛል፡፡

በኢትዮ-ኤርትራ ጦርነት ምክንያት ከአገር እንዲወጡ ተደርገው የነበሩ ኤርትራውያን በኢትዮጵያ ውስጥ ያላቸውን ንብረት ማግኘትና ማልማት እንዲችሉ የወጣውን የሚኒስትሮች ምክር ቤት መመርያ ለማስፈጸም የወጣው የአፈጻጸም መመርያ አንቀጽ 6 (2) መሠረት፣ “በፍርድ ቤት በመታየት ላይ ባሉ ወይም በተሸጡ ንብረቶች (ጉዳዮች) ቅሬታ ሊቀርብ እንደማይችል ይደነግጋል፡፡” በመሆኑም የማኅበሩ አክሲዮኖች በሕጋዊ መንገድ ለእነ አቶ ብሩክ የተላለፉ በመሆናቸው፣ እንዲሁም አቶ ገብረየሱስ ለኮሚቴው አቤቱታ ባቀረቡባቸው ተመሳሳይ ንብረቶች ላይ በፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ክርክር እየተካሄደባቸው የነበሩ በመሆኑ ኮሚቴው ንብረቶቹን አቶ ገብረየሱስ እንዲረከቡ ሲል የሰጠው ውሳኔ፣ ከላይ የተመለከተውን የመመርያውን አንቀጽ 6(2) ግልጽ ድንጋጌ የጣሰ ፈጽሞ ሕገወጥ ተግባር በመሆኑ በአገሪቱ የሕግ የበላይነትንና ፍትሕን ከማስፈን አኳያ  ውሳኔው ዛሬም ቢሆን ሊታረም የሚገባው ነው፡፡

እነ አቶ ብሩክ የንዑስ ኮሚቴውን ውሳኔ በመቃወም ለፍርድ ቤት ክስ ሲያቀርቡ ኮሚቴው በተከሳሽነት ቀርቦ የተከራከረና የተፈረደበት ቢሆንም፣ ውሳኔውን በፀጋ የተቀበለ ሲሆን ለበላይ ፍርድ ቤትም ያቀረበው ይግባኝ የለም፡፡ ይህም ፍርዱን እንደተቀበለ የሚያስቆጥረው በመሆኑ ንብረቶቹን ለአቶ ገብረየሱስ ባስረከበበት አኳኋን መልሶ ለነአቶ ብሩክ እንዲያስረክብ አቤቱታ ሲቀርብለት፣ ከሕግ በላይ ሆኖ እንቢተኛ መሆኑ አግባብ አይደለም፡፡ የመጨረሻውን ፍርድ የሰጠው የጠቅላይ ፍርድ ቤት ሰበር ሰሚ ችሎትም በፌዴራል መጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት መ.ቁ. 11032 በነበረው ክርክር “በሕንፃው ላይ የቀረበ ክስም ሆነ ክርክር የለም፣ ፍርድም አላረፈበትም” ከማለት ውጪ በጉዳዩ አንኳር ነጥብ ላይ ውሳኔ ያላሳረፈ ከመሆኑ አንፃር ውሳኔው ዓብይ ኮሚቴው፣ ንዑስ ኮሚቴው መመርያውን በመፃረር አስቀድሞ የሰጠውን ሕገወጥ ውሳኔ እንዳያርም የሚከለክለው አይደለም፡፡ ስለዚህ እነ አቶ ብሩክ ሳይጠሩና ሳይሰሙ በሕጋዊ መንገድ በተካሄደ የሽያጭ ውል የተጎናፀፉትን ንብረታቸውን በሕገወጥ መንገድ ተቀምተው እስከዛሬ ድረስ በንብረቱ ቢገለገሉ ኖሮ ሊያገኙት ይገባ የነበረውን በብዙ ሚሊዮን ብር የሚገመት የገንዘብ ጥቅም ተነፍገው በርካታ ዓመታት ለፈጀ ሙግትና ክርክር ተዳርገው፣ እንዲሁም ሕገ መንግሥታዊ የንብረት መብታቸውን ተነፍገው ሊቀጥሉ ስለማይገባ ዓብይ ኮሚቴው ጉዳዩን በመመርመር ሀ. በደብዳቤ ቁጥር 3-1/129/89/05፣ ለ. በደብዳቤ ቁጥር 3-1/129/317/05 የሰጣቸውን ውሳኔዎች በመሻር አቶ ገብረየሱስ በሕገወጥ መንገድ በእጃቸው የገባውንና የካርታ ቁጥሩ 9/16/1/7/29758/22062/22823/02 የሆነውን ንብረት በሽያጭ ለሌላ ሦስተኛ ወገን ለማስተላለፍ እየተሯሯጡ መሆኑን ተረድቶ፣ ንብረቶቹን ለእነ አቶ ገብረየሱስ ላስረከቡት ለቦሌ ክፍለ ከተማ አስተዳደርና ንብረቱ ለሚገኝበት ወረዳ 2 ጽሕፈት ቤት ለእነ አቶ ብሩክ መልሰው እንዲያስረክቡ ትዕዛዝ በመስጠት፣ በዚህ ጥቆማና አቤቱታ መነሻነት የንዑስ ኮሚቴውን ጥፋት በማረም የሕግ የባላይነት እንዲያስከብርልንና የፍትሕ ጥማታችንን እንዲያረካልን እንለምናለን፡፡

የእነ አቶ ገብረየሱስ ጠበቆችን ሥነ ምግባር የጎደለው ድርጊት በተመለከተ

አቶ ገብረየሱስ ገብረልዑል በአንድ በኩል ኤርትራዊ ነኝ በማለት ንብረቴ ይመለስ ብለው ለፍርድ ቤት ክስ ማቅረባቸውንና በሌላ በኩል ደግሞ ይህን ደብቀው ለኤርትራውያን ንብረት አስመላሽ ኮሚቴ ተመሳሳይ አቤቱታ ማቅረባቸውን ገልጸናል፡፡ ይህንን ሲያደርጉም ኤርትራዊ ነኝ እያሉ ሲሆን ለአገር ደኅንነት አስጊ ናቸው ተብለው ከአገር ከወጡም በኋላ እዚሁ ተመልሰው መጥተው ኢትዮጵያዊ ነኝ በማለት በ25/11/2004 ዓ.ም በቁጥር ዋ/መ/2000/1/2004 የውክልና ሥልጣን ሰጥተዋል፡፡ ይህም የውክልና ሥልጣን የተሰጠው ወኪልም ለጠበቃቸው ውክልና ሰጥቷል፡፡ ጠበቃውም የአቶ ገብረየሱስን “ዜግነቱ ኢትዮጵያዊ” የሚል የተጠቀሰበትን የውክልና ሥልጣን ተቀብለው ኤርትራዊ ናቸው እያሉ መከራከሩን ቀጥለውበታል፡፡ በሌላ ሰነድም እንዲሁ ዜግነቴ ኬንያዊ ነው በማለት ውክልና የሰጧቸው ሁለት ጠበቆች “ኤርትራዊ ናቸው” እያሉ በተመሳሳይ ሁኔታ እንደሌላኛው ጠበቃ በክርክሩ ቀጥለዋል፡፡

ከዚህ በላይ ካለው ሁኔታ የምንረዳው እኚህ ሰው ኤርትራዊም፣ ኢትዮጵያዊም፣ ኬንያዊም ሁነው ባለሦስት ዜግነት ናቸው ማለት ነው፡፡ እዚህ ላይ ሊጤን የሚገባው ነገር ኤርትራዊ ከሆኑ እንዴት ኢትዮጵያዊ ነኝ በማለት ውክልና ሰጡ? በሌላ በኩል ደግሞ ኢትዮጵያዊና ኬንያዊ ነኝ ካሉ እንዴት ኤርትራዊ ነኝና ንብረቴ ይመለስ ብለው አመለከቱ? በተጨማሪም በተለይ ኢትዮጵያዊ ነኝ ብለው ውክልና የሰጧቸው ጠበቃ ይህ በፍፁም ሊደረግ እንደማይችል እያወቁ በዚህ ዓይነት ውክልና እንዴት ግለሰቡ ኤርትራዊ ናቸውና ንብረታቸው ይመለስ እያሉ ክርክሩን ሊያካሂዱ ቻሉ? ምንም እንኳ ዜግነት መለወጥ መብት ነው ተብሎ ቢወሰድም ቅሉ ዜግነታቸውን ከኤርትራዊነት ወደ ኬንያዊነትና ኢትዮጵያዊነት ስለመለወጣቸው በፍርድ ቤት በመሠረቱት ክስም ሆነ ለኤርትራውያን ንብረት አስመላሽ ኮሚቴው ባቀረቡት ማመልከቻ ያያያዙት ማስረጃ ባለመኖሩ፣ ጠበቆቹ ይህንን እያዩና እያወቁ በዚህ ዓይነት ውክልና እንዴት ክርክሩን ሊያካሂዱ ቻሉ?

ከዚህም በላይ ጠበቆቹ በአንድ በኩል በፍርድ ቤት ክስ መሥርተው ጉዳዩ በመታየት ላይ እያለ ዘግይተው ደግሞ የኤርትራውያንን ንብረት ለማስመለስ የወጣውን መመርያ ለማስፈጸም በወጣው መመርያ አንቀጽ 6(2) ድንጋጌ መሠረት አቤቱታ ማቅረብ እንደማይቻል እያወቁ እንዴት ለኮሚቴው ማመልከቻ አቀረቡ? እንዴትስ እስከ ሰበር ችሎት ድረስ ኮሚቴው ጉዳዩን ማየቱና መወሰኑ ትክክል ነው እያሉ ሲከራከሩ ቆዩ? ጠበቆቹ ጣልቃ እንግባ ብለው ለሰበር ችሎት ባቀረቡት የይግባኝ አቤቱታ ላይ የሥር ፍርድ ቤት በሰጠው ውሳኔ አሁን አከራካሪ የሆነውን ሕንፃ ጭምር እንድናስረክብ ፈርዶብናል ብለው ካረጋገጡ በኋላ፣ እንደገና ተመልሰው ደግሞ ለከፍተኛው ፍርድ ቤትና ለጠቅላይ ፍርድ ቤት ባቀረቡት ይግባኝ አከራካሪ የሆነውን አንዱን ሕንፃ በተመለከተ የሥር ፍርድ ቤት ውሳኔ አላረፈበትም እያሉ እንዴት ፍርድ ቤቱን የሚያሳስትና ፍትሕን የሚያዛባ አቤቱታ አቀረቡ? ጠበቆቹ ዳኞች የአገሪቱ ከፍተኛ የሥልጣን አካል በሆነው የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የሚሾሙት ከማናቸውም ተፅዕኖ ነፃ ሆነው በህሊናቸው እየተመሩ በሕግ መሠረት እንዲወስኑ መሆኑን ያውቃሉ፡፡ ስለሆነም ክብራቸው ዝቅ ተደርጎ በማናቸውም ሁኔታ ሊዘለፉ እንደማይገባም ይረዳሉ፡፡ በተለይም በፍርድ ቤት በሚቀርብ አቤቱታ ላይ የዚህ ዓይነት ድርጊት ሲፈጸም በሥነ ምግባር እንደሚያስጠይቅም ያውቃሉ፡፡

እውነቱ ይህ ሆኖ ሳለ ጉዳዩን የተመለከቱትንና የሥር ፍርድ ቤትን ውሳኔ በሕግ አግባብ በማስፈጸም ንብረቶቹ እንዲመለሱ የወሰኑትን ዳኛ ከአንዴም ሁለት ጊዜ ያቀረቡት የችሎት ይነሳልኝ ጥያቄ በሁለት የተለያዩ ችሎቶች ውድቅ ከተደረገና የቅጣት ውሳኔ ከተወሰነባቸው በኋላ፣ ጠበቆቹ የፈለጉትን ውሳኔ ስላልሰጧቸው ብቻ እንዴት “የሥነ ሥርዓት ሕግ አያውቁም” እና “የራሳቸውን ታሪክ ፈጥረዋል” እያሉ ሊዘልፏቸው ቻሉ? ጠበቆቹ ተከራካሪ ወገን (እነ ብሩክ) ባልነበረበት የችሎት ቀጠሮ ያቀረባችሁትን የይግባኝ ማመልከቻ አሻሽላችሁ አቅርባችሁ የተሻሻለው ለፍርድ ቤቱና ለተከራካሪ ወገን (ለእነ ብሩክ) ይድረሰው ተብሎ በችሎት ትዕዛዝ ተሰጥቷቸው ሳለ፣ ትዕዛዙን ባለማክበር እንዴት አሻሽለው ለችሎት ሳያቀርቡና ያልተሻሻለውን ይግባኝ ለተከራካሪ ወገን በማድረስ ከአንድ ዓመት በላይ መልስ ተሰጥቶ ክርክር እንዲደረግበት አድረጉ? እንዴት ቀድሞ በተሰጠው ትዕዛዝ መሠረት እናሻሽለው ብለው ለችሎቱ ጥያቄ አቀረቡ? ችሎቱስ የትኛውን ሕግ መሠረት አድርጎ እንዲያሻሽሉ ፈቀደላቸው? ክቡር የፌዴራል ጠቅላይ ዋና ዓቃቤ ሕግ ይህንን ጥቆማና አቤቱታ መነሻ በማድረግ አስፈላጊውን ውሳኔ እንዲሰጡበት በአክብሮት እንለምናለን!! 

ጉዳዩን በተመለከቱት የጠቅላይ ፍርድ ቤትና የሰበር ችሎት ላይ የቀረበ ቅሬታ   

የፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤትን በተመለከተ

የፌዴራሉ ጠቅላይ ፍርድ ቤት እነ አቶ ብሩክ በፌዴራል መጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት የመ.ቁ. 11032 በንብረቶቹ ላይ ያቀረቡትን አቤቱታ እንደ ባለቤትነት ክስ አድርጎ በመውሰዱ ባይሰሌክስ ኃላፊነቱ የተወሰነ የግል ማኅበርንና ይኼው ማኅበር ለዓመታት በእጁ አድርጎ ሲያስተዳድረው የነበረውን በካርታ ቁጥር 9/16/1/7/29758/22062/22832/02 የተመዘገበውን ሕንፃ በመለያየት፣ ሕንፃው ላይ ቀድሞውንም ክስ ያልቀረበበትና ፍርድም ያላረፈበት ነው ሲል የተሳሳተ አተረጓጎምና ድምዳሜ ላይ ሊደርስ ችሏል፡፡ በተጨማሪም የእነ አቶ ገብረየሱስ የፍርድ አፈጻጸምን እየተመለከተ ላለ ችሎት በፍ/ብ/ህ/ስ/ስ/ቁ 358 ያቀረቡትን አቤቱታ አከራካሪ ቢሆንም፣ በውጤት ላይ የሚያመጣው ለውጥ የሌለ መሆኑን በመጥቀስ ያላንዳች ተጨባጭ ሕጋዊ ምክንያት የእነ አቶ ብሩክን ሰፊ ክርክር በአንድ ዓረፍተ ነገር አልፎታል፡፡ በሌላ በኩል እነ አቶ ብሩክ በሌሉበት ቀጠሮ አቶ ገብረየሱስ ያቀረቡትን የይግባኝ አቤቱታ ተሻሽሎ እንዲቀርብ ለጠበቆቹ ትዕዛዝ ሰጥቶ ሳለ፣ የተሰጣቸውን ትዕዛዝ ባለማክበር የተሻሻለውን የይግባኝ ቅሬታ ለፍርድ ቤቱ ካለማቅረባቸውም በላይ ያልተሻሻለውን ቅሬታና መጥሪያ ለተጠሪ (ለነአቶ ብሩክ) አድርሰው መልስና የመልስ መልስ ተሰጥቶ ለአንድ ዓመት ያህል ክርክር ሲካሄድ ከቆየ በኋላ፣ ጉዳዩ ለውሳኔ በተቀጠረበት ቀን ፍርድ ቤቱ ጠበቆችን ለምን አቤቱታቸውን አሻሽለው እንዳላቀረቡለትና ለምን ያልተሻሻለውን አቤቱታ ለተጠሪ (ለነአቶ ብሩክ) እንዲሰጡ ጠየቀ? በዚሁ ዕለት ሳይጠሩና በሌሉበት የተሰጠውን ትዕዛዝ ለመጀመሪያ ጊዜ ያወቁት ተጠሪ (እነአቶ ብሩክ) የአቶ ገብረየሱስ ጠበቆች ድርጊት ሕገወጥ መሆኑን ጠቅሰው ከአንድ ዓመት በኋላ በድጋሚ አሻሽለው ሊያቀርቡ ስለማይገባ መዝገቡ እንዲዘጋ ያቀረቡለትን አቤቱታ ወደ ጐን ብሎ አቤቱታው እንዲሻሻል መፍቀዱና ክርክሩ እንዲቀጥል ማድረጉ፣ አልፎ ተርፎ በፍ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ 358 መሠረት በአፈጻጸሙ መዝገብ ጣልቃ ሊገቡ ይችላሉ በማለት አንዱ ሕንፃ ፍርድ አላረፈበትም ሲል መወሰኑ ታይቶ ተሰምቶ የማያውቅ የሥነ ሥርዓት ሕግ ግድፈት ነው፡፡ ሌላው እጅግ አስገራሚ ድርጊት ደግሞ የአቶ ገብረየሱስ ጠበቆች ባቀረቡት አቤቱታ ይግባኝ ያሉበትን ፍርድ የሰጡት የከፍተኛ ፍርድ ቤት ዳኛ ላይ የሰነዘሩት “የሥነ ሥርዓት ሀሁን አያውቁም” እና “የራሳቸውን ታሪክ ፈጥረዋል” በማለት በይግባኝ አቤቱታቸው ላይ የሰነዘሩትን ዘለፋና ስድብ ሰምተው እንዳልሰማ፣ ዓይተው እንዳላየ በዝምታ ማለፉ እጅግ የሚያሳዝን ነው፡፡

የፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት የሰበር ሰሚ ችሎትን በተመለከተ

ከላይ እንደተመለከተው እነ አቶ ብሩክ በመ.ቁ. 11032 ለፌዴራል መጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት ክስ የመሠረቱት ኮሚቴው የአፈጻጸም መመርያውን አንቀጽ 6(2) በመተላለፍ በፍርድ ቤት ክርክር እየተካሄደባቸው በነበሩት ንብረቶች ላይ ያሳለፈው ውሳኔ ሕገወጥ የሁከት ድርጊት በመሆኑ፣ ሁከቱ በፍ/ብ/ህ/ቁ 1149 መሠረት ተወግዶ ንብረቶቹ ተመልሰው ሁኔታዎች ከኮሚቴው ውሳኔ በፊት ወደነበሩበት ሁኔታ እንዲመለሱ ነው፡፡ ከዚህ ውጪ በንብረቶቹ ላይ የቀረበ የባለቤትነት ክስ አልነበረም፡፡ ይህም የሆነው በአጋጣሚ ሳይሆን በእነዚሁ ተመሳሳይ ንብረቶች ላይ ከእነ አቶ ገብረየሱስ ጋር በፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ክርክር እየተካሄደባቸው የነበሩ በመሆኑ ነው፡፡ አቶ ገብረየሱስም በዚሁ መዝገብ ላይ የሚሰጥ ውሳኔ መብታቸውን ሊነካ የሚችል መሆኑን ጠቅሰው፣ በፍ/ብ/ሕ/ስ/ስ/ቁ 41 መሠረት ወደ ክርክሩ ጣልቃ ለመግባት እንዲፈቀድላቸው አቤቱታ ያቀረቡ ቢሆንም፣ ፍርድ ቤቱ በተለይም በዚሁ መዝገብ እየተካሄደ ያለው ክርክር ከይዞታ ጋር የተገናኘ መሆኑን እሳቤ በማድረግ አቤቱታውን ውድቅ አድርጎታል፡፡ እነ አቶ ገብረየሱስም በዚህ ረገድ በፍርድ ቤቱ በተሰጠው ብይን ላይ እስከ ፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት የሰበር ሰሚ ችሎት ድረስ ይግባኝ ያሉ ቢሆንም፣ በየደረጃው የሚገኙት ፍርድ ቤቶች ይግባኙን ሳይቀበሉት ቀርተዋል፡፡ በመሆኑም ከዚህ ሁሉ በኋላ አቶ ገብረየሱስ የፍርዱን አፈጻጸም እየተመለከተ ለነበረው ይግባኝ ሰሚ ችሎት በፍ/ብ/ሕ/ስ/ስ/ቁ 358 መሠረት መቃወሚያ እንዲያቀርቡ የሚያስችላቸው የሕግ መሠረት የሌለ መሆኑን ጠቅሰን ለተከበረው የሰበር ሰሚ ችሎት ያቀረብነውን መሠረታዊ የሥነ ሥርዓት ክርክር ፍርድ ቤቱ አንዳችም ምክንያትና ትችት ሳይሰጥ በዝምታ አልፎታል፡፡

ከዚህ ነጥብ ጋር ተያይዞም በተለይ እነ አቶ ገብረየስ ጣልቃ አትገቡም ተብሎ በተሰጠው ብይን ላይ ለፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ይግባኛቸውን ባቀረቡበት ወቅት የተመዘገበው ሕንፃ በእርግጥም ፍርድ ያረፈበት መሆኑት ጠቅሰው ሲከራከሩ የነበሩ ከመሆኑ አንፃር፣ አሁን እንደ አዲስ ወደ ኋላ ተመልሰው ይኼው ሕንፃ ክስ ያልቀረበበትና ፍርድ ያላረፈበት መሆኑን በመግለጽ የሚያቀርቡት ክርክር ፈጽሞ ተቀባይነት ሊያገኝ የማይገባ መሆኑን ገልጸው እነ አቶ ብሩክ ያቀረቡትን ክርክር የሰበር ሰሚ ችሎቱ በእጅጉ ግራ በሚያጋባ መልኩ አንዳችም ትችት ሳይሰጥበት በተመሳሳይ መልኩ በዝምታ አልፎታል፡፡ በመሆኑም የፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት የሰበር ሰሚ ችሎት እነ አቶ ብሩክ በፌዴራል መጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት የመ.ቁ. 11032 ያቀረቡት ክስ የይዞታ ይመለስልኝ (Possessory Action) ሆኖ እያለ፣ በንብረቶቹ ላይ የባለቤትነት ክርክር እንዳቀረቡ በማስመሰልና በዚሁ የተሳሳተ አረዳድ መነሻነትም በካርታ ቁጥር…. በተመዘገበው ሕንፃ ላይ ቀድሞውንም ክስ ያልቀረበበትና ክርክር ያልተካሄደበት እንዲሁም ፍርድ ያላረፈበት ነው ሲል የደረሰበት ድምዳሜ የንብረት መብታቸውን ከሕግና መመርያ ውጪ በግፍ የተነጠቁትን እነ አቶ ብሩክን በእጅጉ ያሳዘነና ወደፊት ዓመታትን ሊወስድ ለሚችል ተጨማሪ ሙግትና እንግልት የሚዳርግ ነው፡፡ ይህ ብቻም ሳይሆን በሰበር አጣሪ ችሎቱ ያስቀርባል ተብሎ በተያዘው ጭብጥ መሠረት ለምርመራ የቀረቡት ውሳኔዎች፣

ሀ.    የከፍተኛው ፍ/ቤት በአፈጻጸም መዝገብ የሰጠው ፍርድ (የፍ/ሕ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ 358ን ጭብጥ በሚመለከት)፣

ለ.    የሰበር ችሎት የሰጠው ፍርድ (ጠበቆቹ “የአሁን አመልካቾች የተጠቀሱትን ሁለት ሕንፃዎች ለአሁን ተጠሪዎች ለባይሰሌክስ ኩባንያ (ለእነአቶ ብሩክ) እንድናስረክብ የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤቱ ውሳኔ ሰጥቷል” ያሉበት)፣

ሐ.    የፌዴራል መጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት የሰጠው ፍርድ (አከራካሪው ሕንፃ ፍርድ አርፎበታል ወይስ አላረፈበትም” የሚለውን ጭብጥ በሚመለከት) ቀርቦ ከመዝገቡ ጋር ተያይዞላቸው ሳለ የአቶ ብሩክን ቁልፍ ክርክር የሚመለከተውን የፍ/ሥ/ሕ/ቁ 358ን እና የጠበቆቹን ተዓማኒነት ጥያቄ ውስጥ የሚከተውን የሰበር ውሳኔ ሳይመረምሩና ሳይተቹ የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤትን መዝገብ ብቻ መሠረት አድርገው ፍርድ መስጠታቸው፣ እንኳን የሕግ ማኅበረሰቡን ይቅርና ነገር ለመከታተል አደባባይ የሚውሉ ሰዎችንም ጭምር የሚያስገርም ነው፡፡ በመሠረቱ ክርክር የሚመራውና ዳኝነት የሚሰጠው በፍትሐ ብሔር ሥነ ሥርዓት ሕጉ መሠረት ነው፡፡ በሥነ ሥርዓት ሕጉ ከተዘረጋው የክርክር አመራርና የዳኝነት አሰጣጥ ውጪ ክርክር የመምራትና ዳኝነት የመስጠት አካሄድ የዳኝነት ሰጪ አካሉን ገለልተኝነት ጥያቄ ውስጥ የሚያስገባ ነው፡፡ ይህ ብቻም ሳይሆን እንዲህ ዓይነቱ ድርጊት በዳኝነት አካላቱ ላይ ዜጎች እምነት እንዳይኖራቸው የሚያደርግ ነው፡፡ ስለዚህ ጉዳዩ በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ የሚመለከታቸው ወገኖች በጥልቅ ሊያስቡበትና ሊታረም የሚገባው ጉዳይ ነው፡፡

  •  

ለዚህ ሁሉ አለመግባባት መነሻ የሆነው ነገር ከነአቶ ብሩክና ከነአቶ ገብረየሱስ አቅም በላይ መሆኑን አውቃለሁ፡፡ በኢትዮ ኤርትራ ጦርነት ምክንያት ከአገር እንዲወጡ ተደርገው የነበሩ ኤርትራውያን በኢትዮጵያ ውስጥ ያላቸውን ንብረት ማግኘት እንዲችሉ ሲባል የኤፌዴሪ መንግሥት ያወጣውን መመርያ እደግፋለሁ፡፡ ይህ ብቻም ሳይሆን መመርያውን መሠረት በማድረግ ብቻ መብታቸውን ለሚያስከብሩ ኤርትራውያን በሕግ ባለሙያነቴ ዕገዛ ማድረግ እንደሚገባኝም አውቃለሁ፡፡ ይህ ጉዳይ እንደተጀመረም ከፍርድ ቤት ውጪ በእርቅና በስምምነት እንዲያልቅ ደንበኛዬን አቶ ብሩክን በማሳመን የበኩሌን ጥረት አድርጌአለሁ፡፡ አቶ ገብረየሱስ የሰላሙን መንገድ ረግጠው በጠበቆቻቸው ዕገዛና ግፊት ሕግን ለኢፍትሐዊ ዓላማ መሣሪያ ለማድረግ ሲጥሩም በሕግ አግባብ ሞግቼአቸዋለሁ፡፡ ያገኙት ጊዜያዊ ውሳኔም (ድል) ቢሆን በዚህ ግልጽ አቤቱታና ጥቆማ እንደሚታረም ተስፋ አደርጋለሁ፡፡ በሌላ በኩል ይህ በእሳቸውና በደንበኛዬ በአቶ ብሩክ መካከል የተፈጠረው አለመግባባት ለልጅ ልጅ እንዳይተላለፍ ስል ጉዳዩ በእርቅና በስምምነት የመጨረሻ እልባት እንዲያገኝ አቶ ብሩክን ለማሳመን የበኩሌን ጥረት እንደማደርግ ቃል እገባለሁ፡፡ አቶ ገብረየሱስም በፈጸሙት ሕገወጥ ድርጊት ተፀፅተው ወደ እርቅና ሰላም መንገድ እንዲመለሱ ጥሪ አቀርብላቸዋለሁ፡፡ በመጨረሻም ከዚህ አቤቱታና ጥቆማ ጋር አግባብነት ያላቸውን ማስረጃዎች ከተጠየቅሁ ምንጊዜም የማቀርብ መሆኔን እየገለጽኩ አቤቱታና ጥቆማዬን በዚሁ አጠቃልላለሁ፡፡ ለተጨማሪ ማብራሪያ በስልክ ቁጥር 0911233892 እገኛለሁ፡፡  

ከአዘጋጁ፡- ጽሑፉ የጸሐፊውን አመለካከት ብቻ የሚያንፀባርቅ መሆኑን እየገለጽን፣ በኢሜይል አድራሻቸው [email protected] ማግኘት ይቻላል፡፡

 

 

 

  1. ለክቡር የገንዘብና ኢኮኖሚ ትብብር ሚኒስትር

(የዓብይ ኮሚቴ አባል)

  1. ለክቡር የብሔራዊ መረጃና ደኅንነት አገልግሎት ዋና ዳይሬክተር

(የዓብይ ኮሚቴ አባል)

  1. ለክቡር የፌዴራል ፖሊስ ዋና ዳይሬክተር

(የዓብይ ኮሚቴ አባል)

የዚህ ግልጽ ጥቆማ (አቤቱታ) ዓላማ

  • ዳኞች ሕግን ተከትለው ካልሠሩና ፍትሕን ካዛቡ ከአደባባይ ትችትና ወቀሳ እንደማይድኑ ለማሳወቅ፣
  • የሕግ የበላይነትን በግንባር ቀደምትነት ማክበር የሚገባቸው የመንግሥት መሥሪያ ቤቶችና የሥራ ኃላፊዎች አዋጅን ደንብንና መመርያን ተከትለው ካልሠሩና በዜጎች ላይ በደል ከፈጸሙ በአደባባይ እንደሚጋለጡና ከተጠያቂነት እንደማይድኑ ለመግለጽ፣
  • ለፍትሕ ሥራ መሳለጥ ከፍተኛ ሚና ያላቸውና በሙያው ሥነ ምግባር ደንብ ሊገዙ የሚገባቸው ጠበቆች ሙያቸውን ለሕገወጥ ዓላማ መሣሪያ ካደረጉ ከተጠያቂነት እንደማያመልጡ ለማሳየትና በዚህ ግልጽ አቤቱታ (ጥቆማ) መነሻነት የተፈጸመው ግፍና በደል ከአገር እንዲወጡ ተደርገው የነበሩ ኤርትራውያን ንብረት አስመላሽ ዓብይ ኮሚቴና ጉዳዩ በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ በሚመለከታቸው የፍትሕና የሕግ የበላይነት ተቆርቋሪ ወገኖች እንዲታረም ጥቆማ ለመስጠት ነው፡፡

የጉዳዩ አመጣጥ በአጭሩ

ደንበኛዬ አቶ ብሩክ በቀለ ከፍተኛው የአክሲዮን ድርሻ ባለቤትና ዋና ሥራ አስኪያጅ የሆኑበት “ባይሴሌክስ ኢትዮጵያ ኃላፊነቱ የተወሰነ የግል ማኅበር” በሚል ስያሜ የሚታወቅ ድርጅት አላቸው፡፡ ይህ ድርጅት ቀደም ሲል አቶ ገብረየሱስ ገብረ ልዑል በሚባሉ ግለሰብ ባለቤትነትና ዋና ሥራ አስኪያጅነት ሲመራ ቆይቶ በኢትዮ ኤርትራ ጦርነት ምክንያት ግለሰቡ ከአገር እንዲወጡ ሲደረግና በድርጅቱ የነበራቸውን አክሲዮን “ለእነ አቶ ብሩክ በቀለ” ሲሸጡ በሕጋዊ መንገድ የተላለፈላቸው ነው፡፡ የአክሲዮን ሽያጩ የተከናወነው ኬንያ ናይሮቢ ስለነበር በናይሮቢ የኢትዮጵያ ኤምባሲና በኢፌዴሪ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ተረጋግጦ በሰነዶች ምዝገባና ማረጋገጫ ጽሕፈት ቤት ተመዝግቦና ተረጋግጦ፣ በንግድ ቢሮ ትዕዛዝ በጋዜጣ ታውጆና በቢሮው ዋና መዝገብ የተመዘገበ በመሆኑ የአክሲዮን ሽያጩና ዝውውሩ በሕጉ መሠረት የተከናወነ ነው፡፡

ድርጅቱ በዚህ ዓይነት ባለቤትነቱ ለእነ አቶ ብሩክ ተላልፎ ከአሥራ ሦስት ዓመታት በላይ ሲሠሩበት ከፍተኛ ሀብትና ንብረት አፍሰውበታል፡፡ ከዚህ ሁሉ በኋላ የቀድሞው የድርጅቱ ባለቤትና ዋና ሥራ አስኪያጅ የነበሩት ግለሰብ ከዓመታት በፊት በሕጋዊ መንገድ ባስተላለፉት ንብረት ላይ አንዳችም የንብረት መብት የሌላቸው መሆኑ አጠያያቂ ባይሆንም፣ ወደ ኢትዮጵያ መጥተው “ድርጅቴን አስረክበኝ” በማለት እነአቶ ብሩክን ጠየቁ፡፡ አቶ ብሩክም ድርጅቱን በሕጋዊ መንገድ እንዳስተላለፉላቸው ገልጸው ጥያቄያቸውን በቀና መንፈስ በማየት አቶ ገብረየሱስ በባንክ የተቀመጠላቸውን የአክሲዮን ሽያጭ ገንዘብ ጨምሮ አለኝ የሚሉት መብት ካለ በመግባባትና በድርድር እንዲጨርሱ ጠየቁ፡፡ በመሀሉም አቶ ገብረየሱስ ይህን የእርቅ፣ የድርድርና የመግባባት ጥያቄ አሻፈረኝ ብለው በከፍተኛው ፍርድ ቤት በመዝገብ ቁጥር 125295 አቶ ብሩክ ንብረቶቹን ሊያስረክቡኝ ይገባል በሚል የባለቤትነት ክስ መሠረቱ፡፡ ይህ በእንዲህ እንዳለ እኚሁ ግለሰብ በጉዳዩ በፍርድ ቤት ክርክር እየተካሄደበት መሆኑን ደብቀው በፍርድ ቤት ክርክር እየተካሄደባቸው ያሉት ተመሳሳይ ንብረቶች እንዲመለሱላቸው በኢፌዴሪ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ሰብሳቢነት ለሚመራው ለኤርትራውያን ንብረት አስመላሽ ንዑስ ኮሚቴ አቤቱታ አቀረቡ፡፡

ንዑስ ኮሚቴውም፡- የሚኒስትሮች ምክር ቤት ባወጣው የአፈጻጸም መመርያ አንቀጽ 6(2) መሠረት፣

ሀ.   ጉዳዩ በፍርድ ቤት የተያዘ መሆኑንና አለመሆኑን ሳያጣራ፣  

ለ. ንብረቱ በሽያጭ ለሦስተኛ ወገን የተላለፈ መሆን አለመሆኑን ጉዳዩ የሚመለከታቸውን የንግድ ሚኒስቴርና የሰነዶች ማረጋገጫ ጽሕፈት ቤት ጠይቆ ሳያጣራ፣

ሐ.  ንብረቱ በሕግ አግባብ የተላለፈላቸውን እነ አቶ ብሩክ በቀለን አስቀርቦ ሳይጠይቅ ፈጽሞ ኢፍትሐዊ በሆነ ሕገወጥ መንገድ በደብዳቤ ቁጥር 3-1/129/89/05 በፍርድ ቤት ክርክር እየተካሄደበት ያለውን ንብረት ከእነ አቶ ብሩክ በቀለ ላይ ነጥቆ አቶ ገብረየሱስ ገብረልዑል እንዲያስተዳድሩት ወሰነ፡፡ ይህንኑ ሕገወጥ ውሳኔ ለማስፈጸምም በቀን 15/6/2005 ዓ.ም በደብዳቤ ቁጥር 3-1/129/89/05 ንብረቱ ለሚገኝበት ወረዳ ትዕዛዝ ሰጠ፡፡ በተጨማሪም “በገብረየሱስ ገብረልዑል አስመጪ ኩባንያ” ስም በካርታ ቁጥር 29758 ተመዝግቦ የነበረው ይዞታ በግለሰቡ ስም እንዲዛወር ለቦሌ ክፍለ ከተማ አስተዳደር የይዞታ አስተዳደር የሽግግር ጊዜ አገልግሎት በቁጥር 3-1/129/317/05 በተጻፈ ደብዳቤ ትዕዛዝ ሰጠ፡፡ እዚህ ላይ እጅግ የሚገርመው ነገር በቦሌ ክ/ከተማ ወረዳ 02 የካርታ ቁጥር 29758 ቀደም ሲል የተሰጠው ኤርትራ ለተመዘገበ ለገብረየሱስ ገብረ ልዑል ኩባንያ ሆኖ ሳለና ይህም የስም ለውጥ ጥያቄ ሲቀርብ የኩባንያው የንግድ ምዝገባና ፈቃድ የተሰረዘ ስለመሆኑ ለንዑስ ኮሚቴው የቀረበ ማስረጃ ሳይኖር፣ በኩባንያው ስም ተመዝግቦ የሚኘው ካርታ በግለሰቡ በአቶ ገብረየሱስ ገብረልዑል ስም እንዲዛወር መታዘዙና በዚሁ ሕገወጥ ትዕዛዝ መሠረት አዲስ የካርታ ቁጥር 9/16/1/7/29758/22062/22823/02 በአቶ ገብረየሱስ ስም የተሰጠ መሆኑ ነው፡፡

አቶ ብሩክም በተለይ ንዑስ ኮሚቴው በሕገ መንግሥቱ የተዘረጋላቸውን የመሰማት መብት በመግፈፍ እሳቸውን ሳይጠራና ሳይሰሙ ውሳኔውን መስጠቱን፣ በአገሪቱ የተዘረጋውን ሕግና ሥርዓት ጠብቀው የባይሴሌክስ ኢትየጵያ ኃላፊነቱ የተወሰነ የግል ማኅበር አክሲዮኖች በሰነዶች ማረጋገጫና ምዝገባ በተደረጉ ሕጋዊ ውሎች የገዙና ይኼውም በንግድ መዝገብ የተመዘገበ መሆኑን፣ በእነዚሁ ተመሳሳይ ንብረቶች ላይ አቶ ገብረየስ ባቀረቡት ክስ መሠረት በፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ክርክር ላይ መሆናቸውን ገልጸው በመመርያው መሠረት ለተዋቀረውና በክቡር የኢፌድሪ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ለሚመራው ዓብይ ኮሚቴ ያመለከቱ ቢሆንም፣ የንዑስ ኮሚቴው ውሳኔ የፀና መሆኑን በጽሕፈት ቤታቸው በኩል በቃል ተነገራቸው፡፡ ይሁን እንጂ የንዑስ ኮሚቴው አሠራር ግልጽነት ስለሚጎድለው ጉዳዩ ለክቡር ሚኒስትሩና ለዓብይ ኮሚቴው ስለመቅረቡ የሚያውቁት ነገር የለም፡፡

በዚህ ረገድ በንዑስ ኮሚቴው የተሰጠው ውሳኔ ራሱ የተቋቋመበትን መመርያ ለማስፈጸም የወጣውን መመርያ አንቀጽ 6(2) በግልጽ የተጻረረ በመሆኑ አቶ ብሩክ ወደ ፍርድ ቤት በመሄድ የተወሰዱት ንብረቶች ይመለሱላቸው ዘንድ ውሳኔውን በሰጠው ንዑስ ኮሚቴ ላይ የሁከት ይወገድልኝ ክስ መሠረቱ፡፡ አቶ ገብረየስም በዚሁ መዝገብ በሌሉበት የሚሰጥ ውሳኔ መብታቸውን ሊነካ የሚችል መሆኑን በመግለጽ በፍ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ 41 መሠረት በክርክሩ ውስጥ ጣልቃ ለመግባት እንዲፈቀድላቸው አቤቱታ ያቀረቡ ቢሆንም፣ ያቀረቡት ምክንያት አጥጋቢ ስላልነበር ፍርድ ቤቱ አቤቱታውን ሳይቀበለው ቀርቷል፡፡ በዚሁ ብይን ቅር በመሰኘት እስከ ፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ሰበር ሰሚ ችሎት ድረስ ይግባኝ ያሉ ቢሆንም በየደረጃው የሚገኙት ፍርድ ቤቶች ይግባኙን ባለመቀበል የሥር ፍርድ ቤቱን ብይን አፅንተዋል፡፡ ከዚህ በኋላ ጉዳዩን እያየ የነበረው የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት የኮሚቴው ውሳኔ የኤርትራውያንን ንብረት ለማስመለስ የወጣውን መመርያ ማስፈጸሚያ መመርያ አንቀጽ 6 (2)ን የጣሰ በመሆኑ ውሳኔው ተሽሮ ንብረቶቹን እነ አቶ ገብረየሱስ በተረከቡበት አኳኋን ለእነ አቶ ብሩክ እንዲያስረክቡ በሚል ፍርድ ሰጠ፡፡ በወቅቱ ንዑስ ኮሚቴውን በመወከል ተከሳሽ የነበረውም የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ውሳኔውን በፀጋ የተቀበለው ሲሆን ያቀረበውም ይግባኝ አልነበረም፡፡ እነ አቶ ብሩክም በፍርድ ቤቱ ውሳኔ መሠረት ንዑስ ኮሚቴውን ንብረታቸውን እንዲያስረክባቸው የጠየቁ ቢሆንም ኮሚቴው ከሕግ በላይ ሆኖ እንቢ በማለቱ ውሳኔው እንዲፈጸምላቸው ለፌዴራል መጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት የአፈጻጸም ችሎት አቤቱታ አቀረቡ፡፡ ነገር ግን ይህ የአፈጻጸም ፍርድ ቤት “ውሳኔው ግልጽ አይደለም” በማለት መዝገቡን ስለዘጋባቸው ለፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ይግባኝ አቅርበዋል፡፡ የአፈጻጸም ይግባኙ የቀረበለት የፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት የሥር ፍርድ ቤትን ውሳኔ ሽሮ ባይሴሌክስ ኢትዮጵያ ኃላፊነቱ የተወሰነ የግል ማኅበር በይዞታው ሥር አድርጎ ሲያስተዳድራቸው የነበሩ ንብረቶች ምን ምን እንደሆኑ አጣርቶ ሀ. በደብዳቤ ቁጥር 3-1/129/89/05 እና

ለ. በደብዳቤ ቁጥር 3-1/129/317/05 በኮሚቴው ውሳኔ አቶ ገብረየሱስ የተረከቧቸውን ንብረቶች ለነአቶ ብሩክ (ለባይሴሌክስ ኃላፊነቱ የተወሰነ የግል ኩባንያ) እንዲያስረክብ ለፍርድ አፈጻጸም ዳይሬክቶሬት ትዕዛዝ ሰጠ፡፡

በዚህ ትዕዛዝ መሠረትም አንደኛውን ሕንፃ የተረከቡ ሲሆን፣ በደብዳቤ ቁጥር 3-1/129/89/05 የተወሰደው ሕንፃ ግን በሕገወጡ የኮሚቴው ውሳኔ ከእነ አቶ ብሩክ የተነጠቀ መሆኑ እየታወቀ ለፍርዱ የተሳሳተ ትርጉም በመስጠትና ውሳኔ አላረፈበትም በሚል ሰበብ፣ አቶ ገብረየሱስ የፍ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ 358ን ጠቅሰው የፍርድ አፈጻጸምን እየተመለከተ በነበረው ችሎት ጣልቃ በመግባታቸው በጉዳዩ እስከ ፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት የሰበር ሰሚ ችሎት ድረስ ክርክር ከተደረገ በኋላ፣ የሰበር ሰሚው ችሎት አቶ ገብረየስ በሕንፃው ላይ በሥር ፍርድ ቤት ክርክር ያልተካሄደበት መሆኑን ገልጸው  ያቀረቡትን ክርክር በመቀበሉ፣ ይኼው ንብረት ለባይሴሌክስ ኃላፊነቱ የተወሰነ የግል ማኅበር (ለእነ አቶ ብሩክ) ሳይመለስ ቀርቷል፡፡ ከሕግ አግባብ ውጪ የተሰጣቸው ካርታም በአቶ ገብረየሱስ ስም እንደሆነ ይገኛል፡፡

በኢትዮ-ኤርትራ ጦርነት ምክንያት ከአገር እንዲወጡ ተደርገው የነበሩ ኤርትራውያን በኢትዮጵያ ውስጥ ያላቸውን ንብረት ማግኘትና ማልማት እንዲችሉ የወጣውን የሚኒስትሮች ምክር ቤት መመርያ ለማስፈጸም የወጣው የአፈጻጸም መመርያ አንቀጽ 6 (2) መሠረት፣ “በፍርድ ቤት በመታየት ላይ ባሉ ወይም በተሸጡ ንብረቶች (ጉዳዮች) ቅሬታ ሊቀርብ እንደማይችል ይደነግጋል፡፡” በመሆኑም የማኅበሩ አክሲዮኖች በሕጋዊ መንገድ ለእነ አቶ ብሩክ የተላለፉ በመሆናቸው፣ እንዲሁም አቶ ገብረየሱስ ለኮሚቴው አቤቱታ ባቀረቡባቸው ተመሳሳይ ንብረቶች ላይ በፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ክርክር እየተካሄደባቸው የነበሩ በመሆኑ ኮሚቴው ንብረቶቹን አቶ ገብረየሱስ እንዲረከቡ ሲል የሰጠው ውሳኔ፣ ከላይ የተመለከተውን የመመርያውን አንቀጽ 6(2) ግልጽ ድንጋጌ የጣሰ ፈጽሞ ሕገወጥ ተግባር በመሆኑ በአገሪቱ የሕግ የበላይነትንና ፍትሕን ከማስፈን አኳያ  ውሳኔው ዛሬም ቢሆን ሊታረም የሚገባው ነው፡፡

እነ አቶ ብሩክ የንዑስ ኮሚቴውን ውሳኔ በመቃወም ለፍርድ ቤት ክስ ሲያቀርቡ ኮሚቴው በተከሳሽነት ቀርቦ የተከራከረና የተፈረደበት ቢሆንም፣ ውሳኔውን በፀጋ የተቀበለ ሲሆን ለበላይ ፍርድ ቤትም ያቀረበው ይግባኝ የለም፡፡ ይህም ፍርዱን እንደተቀበለ የሚያስቆጥረው በመሆኑ ንብረቶቹን ለአቶ ገብረየሱስ ባስረከበበት አኳኋን መልሶ ለነአቶ ብሩክ እንዲያስረክብ አቤቱታ ሲቀርብለት፣ ከሕግ በላይ ሆኖ እንቢተኛ መሆኑ አግባብ አይደለም፡፡ የመጨረሻውን ፍርድ የሰጠው የጠቅላይ ፍርድ ቤት ሰበር ሰሚ ችሎትም በፌዴራል መጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት መ.ቁ. 11032 በነበረው ክርክር “በሕንፃው ላይ የቀረበ ክስም ሆነ ክርክር የለም፣ ፍርድም አላረፈበትም” ከማለት ውጪ በጉዳዩ አንኳር ነጥብ ላይ ውሳኔ ያላሳረፈ ከመሆኑ አንፃር ውሳኔው ዓብይ ኮሚቴው፣ ንዑስ ኮሚቴው መመርያውን በመፃረር አስቀድሞ የሰጠውን ሕገወጥ ውሳኔ እንዳያርም የሚከለክለው አይደለም፡፡ ስለዚህ እነ አቶ ብሩክ ሳይጠሩና ሳይሰሙ በሕጋዊ መንገድ በተካሄደ የሽያጭ ውል የተጎናፀፉትን ንብረታቸውን በሕገወጥ መንገድ ተቀምተው እስከዛሬ ድረስ በንብረቱ ቢገለገሉ ኖሮ ሊያገኙት ይገባ የነበረውን በብዙ ሚሊዮን ብር የሚገመት የገንዘብ ጥቅም ተነፍገው በርካታ ዓመታት ለፈጀ ሙግትና ክርክር ተዳርገው፣ እንዲሁም ሕገ መንግሥታዊ የንብረት መብታቸውን ተነፍገው ሊቀጥሉ ስለማይገባ ዓብይ ኮሚቴው ጉዳዩን በመመርመር ሀ. በደብዳቤ ቁጥር 3-1/129/89/05፣ ለ. በደብዳቤ ቁጥር 3-1/129/317/05 የሰጣቸውን ውሳኔዎች በመሻር አቶ ገብረየሱስ በሕገወጥ መንገድ በእጃቸው የገባውንና የካርታ ቁጥሩ 9/16/1/7/29758/22062/22823/02 የሆነውን ንብረት በሽያጭ ለሌላ ሦስተኛ ወገን ለማስተላለፍ እየተሯሯጡ መሆኑን ተረድቶ፣ ንብረቶቹን ለእነ አቶ ገብረየሱስ ላስረከቡት ለቦሌ ክፍለ ከተማ አስተዳደርና ንብረቱ ለሚገኝበት ወረዳ 2 ጽሕፈት ቤት ለእነ አቶ ብሩክ መልሰው እንዲያስረክቡ ትዕዛዝ በመስጠት፣ በዚህ ጥቆማና አቤቱታ መነሻነት የንዑስ ኮሚቴውን ጥፋት በማረም የሕግ የባላይነት እንዲያስከብርልንና የፍትሕ ጥማታችንን እንዲያረካልን እንለምናለን፡፡

የእነ አቶ ገብረየሱስ ጠበቆችን ሥነ ምግባር የጎደለው ድርጊት በተመለከተ

አቶ ገብረየሱስ ገብረልዑል በአንድ በኩል ኤርትራዊ ነኝ በማለት ንብረቴ ይመለስ ብለው ለፍርድ ቤት ክስ ማቅረባቸውንና በሌላ በኩል ደግሞ ይህን ደብቀው ለኤርትራውያን ንብረት አስመላሽ ኮሚቴ ተመሳሳይ አቤቱታ ማቅረባቸውን ገልጸናል፡፡ ይህንን ሲያደርጉም ኤርትራዊ ነኝ እያሉ ሲሆን ለአገር ደኅንነት አስጊ ናቸው ተብለው ከአገር ከወጡም በኋላ እዚሁ ተመልሰው መጥተው ኢትዮጵያዊ ነኝ በማለት በ25/11/2004 ዓ.ም በቁጥር ዋ/መ/2000/1/2004 የውክልና ሥልጣን ሰጥተዋል፡፡ ይህም የውክልና ሥልጣን የተሰጠው ወኪልም ለጠበቃቸው ውክልና ሰጥቷል፡፡ ጠበቃውም የአቶ ገብረየሱስን “ዜግነቱ ኢትዮጵያዊ” የሚል የተጠቀሰበትን የውክልና ሥልጣን ተቀብለው ኤርትራዊ ናቸው እያሉ መከራከሩን ቀጥለውበታል፡፡ በሌላ ሰነድም እንዲሁ ዜግነቴ ኬንያዊ ነው በማለት ውክልና የሰጧቸው ሁለት ጠበቆች “ኤርትራዊ ናቸው” እያሉ በተመሳሳይ ሁኔታ እንደሌላኛው ጠበቃ በክርክሩ ቀጥለዋል፡፡

ከዚህ በላይ ካለው ሁኔታ የምንረዳው እኚህ ሰው ኤርትራዊም፣ ኢትዮጵያዊም፣ ኬንያዊም ሁነው ባለሦስት ዜግነት ናቸው ማለት ነው፡፡ እዚህ ላይ ሊጤን የሚገባው ነገር ኤርትራዊ ከሆኑ እንዴት ኢትዮጵያዊ ነኝ በማለት ውክልና ሰጡ? በሌላ በኩል ደግሞ ኢትዮጵያዊና ኬንያዊ ነኝ ካሉ እንዴት ኤርትራዊ ነኝና ንብረቴ ይመለስ ብለው አመለከቱ? በተጨማሪም በተለይ ኢትዮጵያዊ ነኝ ብለው ውክልና የሰጧቸው ጠበቃ ይህ በፍፁም ሊደረግ እንደማይችል እያወቁ በዚህ ዓይነት ውክልና እንዴት ግለሰቡ ኤርትራዊ ናቸውና ንብረታቸው ይመለስ እያሉ ክርክሩን ሊያካሂዱ ቻሉ? ምንም እንኳ ዜግነት መለወጥ መብት ነው ተብሎ ቢወሰድም ቅሉ ዜግነታቸውን ከኤርትራዊነት ወደ ኬንያዊነትና ኢትዮጵያዊነት ስለመለወጣቸው በፍርድ ቤት በመሠረቱት ክስም ሆነ ለኤርትራውያን ንብረት አስመላሽ ኮሚቴው ባቀረቡት ማመልከቻ ያያያዙት ማስረጃ ባለመኖሩ፣ ጠበቆቹ ይህንን እያዩና እያወቁ በዚህ ዓይነት ውክልና እንዴት ክርክሩን ሊያካሂዱ ቻሉ?

ከዚህም በላይ ጠበቆቹ በአንድ በኩል በፍርድ ቤት ክስ መሥርተው ጉዳዩ በመታየት ላይ እያለ ዘግይተው ደግሞ የኤርትራውያንን ንብረት ለማስመለስ የወጣውን መመርያ ለማስፈጸም በወጣው መመርያ አንቀጽ 6(2) ድንጋጌ መሠረት አቤቱታ ማቅረብ እንደማይቻል እያወቁ እንዴት ለኮሚቴው ማመልከቻ አቀረቡ? እንዴትስ እስከ ሰበር ችሎት ድረስ ኮሚቴው ጉዳዩን ማየቱና መወሰኑ ትክክል ነው እያሉ ሲከራከሩ ቆዩ? ጠበቆቹ ጣልቃ እንግባ ብለው ለሰበር ችሎት ባቀረቡት የይግባኝ አቤቱታ ላይ የሥር ፍርድ ቤት በሰጠው ውሳኔ አሁን አከራካሪ የሆነውን ሕንፃ ጭምር እንድናስረክብ ፈርዶብናል ብለው ካረጋገጡ በኋላ፣ እንደገና ተመልሰው ደግሞ ለከፍተኛው ፍርድ ቤትና ለጠቅላይ ፍርድ ቤት ባቀረቡት ይግባኝ አከራካሪ የሆነውን አንዱን ሕንፃ በተመለከተ የሥር ፍርድ ቤት ውሳኔ አላረፈበትም እያሉ እንዴት ፍርድ ቤቱን የሚያሳስትና ፍትሕን የሚያዛባ አቤቱታ አቀረቡ? ጠበቆቹ ዳኞች የአገሪቱ ከፍተኛ የሥልጣን አካል በሆነው የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የሚሾሙት ከማናቸውም ተፅዕኖ ነፃ ሆነው በህሊናቸው እየተመሩ በሕግ መሠረት እንዲወስኑ መሆኑን ያውቃሉ፡፡ ስለሆነም ክብራቸው ዝቅ ተደርጎ በማናቸውም ሁኔታ ሊዘለፉ እንደማይገባም ይረዳሉ፡፡ በተለይም በፍርድ ቤት በሚቀርብ አቤቱታ ላይ የዚህ ዓይነት ድርጊት ሲፈጸም በሥነ ምግባር እንደሚያስጠይቅም ያውቃሉ፡፡

እውነቱ ይህ ሆኖ ሳለ ጉዳዩን የተመለከቱትንና የሥር ፍርድ ቤትን ውሳኔ በሕግ አግባብ በማስፈጸም ንብረቶቹ እንዲመለሱ የወሰኑትን ዳኛ ከአንዴም ሁለት ጊዜ ያቀረቡት የችሎት ይነሳልኝ ጥያቄ በሁለት የተለያዩ ችሎቶች ውድቅ ከተደረገና የቅጣት ውሳኔ ከተወሰነባቸው በኋላ፣ ጠበቆቹ የፈለጉትን ውሳኔ ስላልሰጧቸው ብቻ እንዴት “የሥነ ሥርዓት ሕግ አያውቁም” እና “የራሳቸውን ታሪክ ፈጥረዋል” እያሉ ሊዘልፏቸው ቻሉ? ጠበቆቹ ተከራካሪ ወገን (እነ ብሩክ) ባልነበረበት የችሎት ቀጠሮ ያቀረባችሁትን የይግባኝ ማመልከቻ አሻሽላችሁ አቅርባችሁ የተሻሻለው ለፍርድ ቤቱና ለተከራካሪ ወገን (ለእነ ብሩክ) ይድረሰው ተብሎ በችሎት ትዕዛዝ ተሰጥቷቸው ሳለ፣ ትዕዛዙን ባለማክበር እንዴት አሻሽለው ለችሎት ሳያቀርቡና ያልተሻሻለውን ይግባኝ ለተከራካሪ ወገን በማድረስ ከአንድ ዓመት በላይ መልስ ተሰጥቶ ክርክር እንዲደረግበት አድረጉ? እንዴት ቀድሞ በተሰጠው ትዕዛዝ መሠረት እናሻሽለው ብለው ለችሎቱ ጥያቄ አቀረቡ? ችሎቱስ የትኛውን ሕግ መሠረት አድርጎ እንዲያሻሽሉ ፈቀደላቸው? ክቡር የፌዴራል ጠቅላይ ዋና ዓቃቤ ሕግ ይህንን ጥቆማና አቤቱታ መነሻ በማድረግ አስፈላጊውን ውሳኔ እንዲሰጡበት በአክብሮት እንለምናለን!! 

ጉዳዩን በተመለከቱት የጠቅላይ ፍርድ ቤትና የሰበር ችሎት ላይ የቀረበ ቅሬታ   

የፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤትን በተመለከተ

የፌዴራሉ ጠቅላይ ፍርድ ቤት እነ አቶ ብሩክ በፌዴራል መጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት የመ.ቁ. 11032 በንብረቶቹ ላይ ያቀረቡትን አቤቱታ እንደ ባለቤትነት ክስ አድርጎ በመውሰዱ ባይሰሌክስ ኃላፊነቱ የተወሰነ የግል ማኅበርንና ይኼው ማኅበር ለዓመታት በእጁ አድርጎ ሲያስተዳድረው የነበረውን በካርታ ቁጥር 9/16/1/7/29758/22062/22832/02 የተመዘገበውን ሕንፃ በመለያየት፣ ሕንፃው ላይ ቀድሞውንም ክስ ያልቀረበበትና ፍርድም ያላረፈበት ነው ሲል የተሳሳተ አተረጓጎምና ድምዳሜ ላይ ሊደርስ ችሏል፡፡ በተጨማሪም የእነ አቶ ገብረየሱስ የፍርድ አፈጻጸምን እየተመለከተ ላለ ችሎት በፍ/ብ/ህ/ስ/ስ/ቁ 358 ያቀረቡትን አቤቱታ አከራካሪ ቢሆንም፣ በውጤት ላይ የሚያመጣው ለውጥ የሌለ መሆኑን በመጥቀስ ያላንዳች ተጨባጭ ሕጋዊ ምክንያት የእነ አቶ ብሩክን ሰፊ ክርክር በአንድ ዓረፍተ ነገር አልፎታል፡፡ በሌላ በኩል እነ አቶ ብሩክ በሌሉበት ቀጠሮ አቶ ገብረየሱስ ያቀረቡትን የይግባኝ አቤቱታ ተሻሽሎ እንዲቀርብ ለጠበቆቹ ትዕዛዝ ሰጥቶ ሳለ፣ የተሰጣቸውን ትዕዛዝ ባለማክበር የተሻሻለውን የይግባኝ ቅሬታ ለፍርድ ቤቱ ካለማቅረባቸውም በላይ ያልተሻሻለውን ቅሬታና መጥሪያ ለተጠሪ (ለነአቶ ብሩክ) አድርሰው መልስና የመልስ መልስ ተሰጥቶ ለአንድ ዓመት ያህል ክርክር ሲካሄድ ከቆየ በኋላ፣ ጉዳዩ ለውሳኔ በተቀጠረበት ቀን ፍርድ ቤቱ ጠበቆችን ለምን አቤቱታቸውን አሻሽለው እንዳላቀረቡለትና ለምን ያልተሻሻለውን አቤቱታ ለተጠሪ (ለነአቶ ብሩክ) እንዲሰጡ ጠየቀ? በዚሁ ዕለት ሳይጠሩና በሌሉበት የተሰጠውን ትዕዛዝ ለመጀመሪያ ጊዜ ያወቁት ተጠሪ (እነአቶ ብሩክ) የአቶ ገብረየሱስ ጠበቆች ድርጊት ሕገወጥ መሆኑን ጠቅሰው ከአንድ ዓመት በኋላ በድጋሚ አሻሽለው ሊያቀርቡ ስለማይገባ መዝገቡ እንዲዘጋ ያቀረቡለትን አቤቱታ ወደ ጐን ብሎ አቤቱታው እንዲሻሻል መፍቀዱና ክርክሩ እንዲቀጥል ማድረጉ፣ አልፎ ተርፎ በፍ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ 358 መሠረት በአፈጻጸሙ መዝገብ ጣልቃ ሊገቡ ይችላሉ በማለት አንዱ ሕንፃ ፍርድ አላረፈበትም ሲል መወሰኑ ታይቶ ተሰምቶ የማያውቅ የሥነ ሥርዓት ሕግ ግድፈት ነው፡፡ ሌላው እጅግ አስገራሚ ድርጊት ደግሞ የአቶ ገብረየሱስ ጠበቆች ባቀረቡት አቤቱታ ይግባኝ ያሉበትን ፍርድ የሰጡት የከፍተኛ ፍርድ ቤት ዳኛ ላይ የሰነዘሩት “የሥነ ሥርዓት ሀሁን አያውቁም” እና “የራሳቸውን ታሪክ ፈጥረዋል” በማለት በይግባኝ አቤቱታቸው ላይ የሰነዘሩትን ዘለፋና ስድብ ሰምተው እንዳልሰማ፣ ዓይተው እንዳላየ በዝምታ ማለፉ እጅግ የሚያሳዝን ነው፡፡

የፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት የሰበር ሰሚ ችሎትን በተመለከተ

ከላይ እንደተመለከተው እነ አቶ ብሩክ በመ.ቁ. 11032 ለፌዴራል መጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት ክስ የመሠረቱት ኮሚቴው የአፈጻጸም መመርያውን አንቀጽ 6(2) በመተላለፍ በፍርድ ቤት ክርክር እየተካሄደባቸው በነበሩት ንብረቶች ላይ ያሳለፈው ውሳኔ ሕገወጥ የሁከት ድርጊት በመሆኑ፣ ሁከቱ በፍ/ብ/ህ/ቁ 1149 መሠረት ተወግዶ ንብረቶቹ ተመልሰው ሁኔታዎች ከኮሚቴው ውሳኔ በፊት ወደነበሩበት ሁኔታ እንዲመለሱ ነው፡፡ ከዚህ ውጪ በንብረቶቹ ላይ የቀረበ የባለቤትነት ክስ አልነበረም፡፡ ይህም የሆነው በአጋጣሚ ሳይሆን በእነዚሁ ተመሳሳይ ንብረቶች ላይ ከእነ አቶ ገብረየሱስ ጋር በፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ክርክር እየተካሄደባቸው የነበሩ በመሆኑ ነው፡፡ አቶ ገብረየሱስም በዚሁ መዝገብ ላይ የሚሰጥ ውሳኔ መብታቸውን ሊነካ የሚችል መሆኑን ጠቅሰው፣ በፍ/ብ/ሕ/ስ/ስ/ቁ 41 መሠረት ወደ ክርክሩ ጣልቃ ለመግባት እንዲፈቀድላቸው አቤቱታ ያቀረቡ ቢሆንም፣ ፍርድ ቤቱ በተለይም በዚሁ መዝገብ እየተካሄደ ያለው ክርክር ከይዞታ ጋር የተገናኘ መሆኑን እሳቤ በማድረግ አቤቱታውን ውድቅ አድርጎታል፡፡ እነ አቶ ገብረየሱስም በዚህ ረገድ በፍርድ ቤቱ በተሰጠው ብይን ላይ እስከ ፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት የሰበር ሰሚ ችሎት ድረስ ይግባኝ ያሉ ቢሆንም፣ በየደረጃው የሚገኙት ፍርድ ቤቶች ይግባኙን ሳይቀበሉት ቀርተዋል፡፡ በመሆኑም ከዚህ ሁሉ በኋላ አቶ ገብረየሱስ የፍርዱን አፈጻጸም እየተመለከተ ለነበረው ይግባኝ ሰሚ ችሎት በፍ/ብ/ሕ/ስ/ስ/ቁ 358 መሠረት መቃወሚያ እንዲያቀርቡ የሚያስችላቸው የሕግ መሠረት የሌለ መሆኑን ጠቅሰን ለተከበረው የሰበር ሰሚ ችሎት ያቀረብነውን መሠረታዊ የሥነ ሥርዓት ክርክር ፍርድ ቤቱ አንዳችም ምክንያትና ትችት ሳይሰጥ በዝምታ አልፎታል፡፡

ከዚህ ነጥብ ጋር ተያይዞም በተለይ እነ አቶ ገብረየስ ጣልቃ አትገቡም ተብሎ በተሰጠው ብይን ላይ ለፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ይግባኛቸውን ባቀረቡበት ወቅት የተመዘገበው ሕንፃ በእርግጥም ፍርድ ያረፈበት መሆኑት ጠቅሰው ሲከራከሩ የነበሩ ከመሆኑ አንፃር፣ አሁን እንደ አዲስ ወደ ኋላ ተመልሰው ይኼው ሕንፃ ክስ ያልቀረበበትና ፍርድ ያላረፈበት መሆኑን በመግለጽ የሚያቀርቡት ክርክር ፈጽሞ ተቀባይነት ሊያገኝ የማይገባ መሆኑን ገልጸው እነ አቶ ብሩክ ያቀረቡትን ክርክር የሰበር ሰሚ ችሎቱ በእጅጉ ግራ በሚያጋባ መልኩ አንዳችም ትችት ሳይሰጥበት በተመሳሳይ መልኩ በዝምታ አልፎታል፡፡ በመሆኑም የፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት የሰበር ሰሚ ችሎት እነ አቶ ብሩክ በፌዴራል መጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት የመ.ቁ. 11032 ያቀረቡት ክስ የይዞታ ይመለስልኝ (Possessory Action) ሆኖ እያለ፣ በንብረቶቹ ላይ የባለቤትነት ክርክር እንዳቀረቡ በማስመሰልና በዚሁ የተሳሳተ አረዳድ መነሻነትም በካርታ ቁጥር…. በተመዘገበው ሕንፃ ላይ ቀድሞውንም ክስ ያልቀረበበትና ክርክር ያልተካሄደበት እንዲሁም ፍርድ ያላረፈበት ነው ሲል የደረሰበት ድምዳሜ የንብረት መብታቸውን ከሕግና መመርያ ውጪ በግፍ የተነጠቁትን እነ አቶ ብሩክን በእጅጉ ያሳዘነና ወደፊት ዓመታትን ሊወስድ ለሚችል ተጨማሪ ሙግትና እንግልት የሚዳርግ ነው፡፡ ይህ ብቻም ሳይሆን በሰበር አጣሪ ችሎቱ ያስቀርባል ተብሎ በተያዘው ጭብጥ መሠረት ለምርመራ የቀረቡት ውሳኔዎች፣

ሀ.    የከፍተኛው ፍ/ቤት በአፈጻጸም መዝገብ የሰጠው ፍርድ (የፍ/ሕ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ 358ን ጭብጥ በሚመለከት)፣

ለ.    የሰበር ችሎት የሰጠው ፍርድ (ጠበቆቹ “የአሁን አመልካቾች የተጠቀሱትን ሁለት ሕንፃዎች ለአሁን ተጠሪዎች ለባይሰሌክስ ኩባንያ (ለእነአቶ ብሩክ) እንድናስረክብ የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤቱ ውሳኔ ሰጥቷል” ያሉበት)፣

ሐ.    የፌዴራል መጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት የሰጠው ፍርድ (አከራካሪው ሕንፃ ፍርድ አርፎበታል ወይስ አላረፈበትም” የሚለውን ጭብጥ በሚመለከት) ቀርቦ ከመዝገቡ ጋር ተያይዞላቸው ሳለ የአቶ ብሩክን ቁልፍ ክርክር የሚመለከተውን የፍ/ሥ/ሕ/ቁ 358ን እና የጠበቆቹን ተዓማኒነት ጥያቄ ውስጥ የሚከተውን የሰበር ውሳኔ ሳይመረምሩና ሳይተቹ የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤትን መዝገብ ብቻ መሠረት አድርገው ፍርድ መስጠታቸው፣ እንኳን የሕግ ማኅበረሰቡን ይቅርና ነገር ለመከታተል አደባባይ የሚውሉ ሰዎችንም ጭምር የሚያስገርም ነው፡፡ በመሠረቱ ክርክር የሚመራውና ዳኝነት የሚሰጠው በፍትሐ ብሔር ሥነ ሥርዓት ሕጉ መሠረት ነው፡፡ በሥነ ሥርዓት ሕጉ ከተዘረጋው የክርክር አመራርና የዳኝነት አሰጣጥ ውጪ ክርክር የመምራትና ዳኝነት የመስጠት አካሄድ የዳኝነት ሰጪ አካሉን ገለልተኝነት ጥያቄ ውስጥ የሚያስገባ ነው፡፡ ይህ ብቻም ሳይሆን እንዲህ ዓይነቱ ድርጊት በዳኝነት አካላቱ ላይ ዜጎች እምነት እንዳይኖራቸው የሚያደርግ ነው፡፡ ስለዚህ ጉዳዩ በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ የሚመለከታቸው ወገኖች በጥልቅ ሊያስቡበትና ሊታረም የሚገባው ጉዳይ ነው፡፡

  •  

ለዚህ ሁሉ አለመግባባት መነሻ የሆነው ነገር ከነአቶ ብሩክና ከነአቶ ገብረየሱስ አቅም በላይ መሆኑን አውቃለሁ፡፡ በኢትዮ ኤርትራ ጦርነት ምክንያት ከአገር እንዲወጡ ተደርገው የነበሩ ኤርትራውያን በኢትዮጵያ ውስጥ ያላቸውን ንብረት ማግኘት እንዲችሉ ሲባል የኤፌዴሪ መንግሥት ያወጣውን መመርያ እደግፋለሁ፡፡ ይህ ብቻም ሳይሆን መመርያውን መሠረት በማድረግ ብቻ መብታቸውን ለሚያስከብሩ ኤርትራውያን በሕግ ባለሙያነቴ ዕገዛ ማድረግ እንደሚገባኝም አውቃለሁ፡፡ ይህ ጉዳይ እንደተጀመረም ከፍርድ ቤት ውጪ በእርቅና በስምምነት እንዲያልቅ ደንበኛዬን አቶ ብሩክን በማሳመን የበኩሌን ጥረት አድርጌአለሁ፡፡ አቶ ገብረየሱስ የሰላሙን መንገድ ረግጠው በጠበቆቻቸው ዕገዛና ግፊት ሕግን ለኢፍትሐዊ ዓላማ መሣሪያ ለማድረግ ሲጥሩም በሕግ አግባብ ሞግቼአቸዋለሁ፡፡ ያገኙት ጊዜያዊ ውሳኔም (ድል) ቢሆን በዚህ ግልጽ አቤቱታና ጥቆማ እንደሚታረም ተስፋ አደርጋለሁ፡፡ በሌላ በኩል ይህ በእሳቸውና በደንበኛዬ በአቶ ብሩክ መካከል የተፈጠረው አለመግባባት ለልጅ ልጅ እንዳይተላለፍ ስል ጉዳዩ በእርቅና በስምምነት የመጨረሻ እልባት እንዲያገኝ አቶ ብሩክን ለማሳመን የበኩሌን ጥረት እንደማደርግ ቃል እገባለሁ፡፡ አቶ ገብረየሱስም በፈጸሙት ሕገወጥ ድርጊት ተፀፅተው ወደ እርቅና ሰላም መንገድ እንዲመለሱ ጥሪ አቀርብላቸዋለሁ፡፡ በመጨረሻም ከዚህ አቤቱታና ጥቆማ ጋር አግባብነት ያላቸውን ማስረጃዎች ከተጠየቅሁ ምንጊዜም የማቀርብ መሆኔን እየገለጽኩ አቤቱታና ጥቆማዬን በዚሁ አጠቃልላለሁ፡፡ ለተጨማሪ ማብራሪያ በስልክ ቁጥር 0911233892 እገኛለሁ፡፡  

ከአዘጋጁ፡- ጽሑፉ የጸሐፊውን አመለካከት ብቻ የሚያንፀባርቅ መሆኑን እየገለጽን፣ በኢሜይል አድራሻቸው [email protected] ማግኘት ይቻላል፡፡

 

 

 

spot_img
- Advertisement -

ይመዝገቡ

spot_img

ተዛማጅ ጽሑፎች
ተዛማጅ

ኢትዮጵያዊ ማን ነው/ናት? ለምክክሩስ መግባባት አለን?

በደምስ ጫንያለው (ዶ/ር) የጽሑፉ መነሻ ዛሬ በአገራችን ውስጥ በተለያዩ አካባቢዎች ግጭቶችና...

ዴሞክራሲ ጫካ ውስጥ አይደገስም

በገነት ዓለሙ የዛሬ ሳምንት ባነሳሁት የኢሰመኮ ሪፖርት መነሻነትና በዚያም ምክንያት...

ኢትዮጵያ በምግብ ራሷን የምትችለው መቼ ነው?

መድረኩ ጠንከር ያሉ የፖሊሲ ጉዳዮች የተነሱበት ነበር፡፡ ስለረሃብ፣ ስለምግብ፣...

ደረጃውን የጠበቀ ስታዲየም በሌላት አገር ዘመናዊ ስታዲየም እየገነቡ ያሉ ክልሎች

አዲሱ የማዕከላዊ ኢትዮጵያ ክልል ዘመናዊ ስታዲየም ለማስገንባት ከ500 ሚሊዮን...