Friday, May 24, 2024
- Advertisment -
- Advertisment -

የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ አፈጻጸም ልዩ ጥንቃቄ ያስፈልገዋል!

ሰሞኑን መንግሥት ለስድስት ወራት የሚቆይ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ደንግጓል፡፡ በአገሪቱ ሕገ መንግሥት አንቀጽ 93 መሠረት በሚኒስትሮች ምክር ቤት የተደነገገው ይኼ አዋጅ፣ የማስፈጸሚያ ደንብና መመርያ ይወጡለታል፡፡ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ እንዲወጣ ምክንያት የሚሆኑ የተለያዩ ክስተቶች ይኖራሉ፡፡ አሁን ሕገ መንግሥታዊ ሥርዓቱንና አገሪቱን አደጋ ላይ የሚጥልና በተለመደው የሕግ ማስከበር ሥርዓት ለመቋቋም የሚያስችል ችግር በመፈጠሩ አዋጁ መደንገጉን መንግሥት አስታውቋል፡፡ በተለይ በኦሮሚያ ክልል በተለያዩ ሥፍራዎች ለሰዎች ሕይወት መጥፋትና ለመጠነ ሰፊ የአገር ሀብት ውድመት መንስዔ የሆነው ሥጋት ነው ለአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ መውጣት ምክንያት የሆነው፡፡ በሕገ መንግሥቱ መሠረትም አዋጁ ተደንግጓል፡፡ የአዋጁ አፈጻጸም ደረጃ በደረጃ የሚታወቅ ቢሆንም፣ በሕገ መንግሥቱ ዋስትና ያገኙ መሠረታዊ የሚባሉ መብቶች ስለሚታገዱ፣ የጥንቃቄ ጉዳይ የብዙዎች ጥያቄ ይሆናል፡፡

መንግሥት የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ የአገሪቱን ሰላምና ደኅንነት በማስጠበቅ ሒደት ውስጥ የዜጎችን ሰብዓዊ መብቶች እንደሚያስከብር ሲገልጽ፣ በሌላ በኩል ለፀጥታ ኃይሎች ከሚሰጠው ተጨማሪ ሥልጣን በመነሳት ልዩ ጥንቃቄ እንደሚያስፈልግ ዜጎች ያሳስባሉ፡፡ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ ለአገሪቱ ሥጋት የሆኑ ችግሮችን ለመቀልበስ ሥራ ላይ ሲውል በሕገ መንግሥቱ የተረጋገጡ መሠረታዊ መብቶች ለጊዜው ቢታገዱም፣ በተቻለ መጠን ከአገርና ከሕዝብ ዘለቄታዊ ጥቅም አንፃር ሊመዘኑ ይገባል፡፡ በአዋጁ አፈጻጸም ወቅት የፀጥታ ኃይሎች ያለፍርድ ቤት ትዕዛዝ ተጠርጣሪዎችን ሲይዙ፣ የመኖሪያ ቤቶችን ሲፈትሹ፣ ወንጀል ሊፈጽሙ ይችላሉ የሚባሉ ተጠርጣሪዎችን በቁጥጥር ሥር ሲያውሉ፣ መንገዶችን ሲዘጉ፣ ሰዎችን ለተወሰነ ጊዜ ይዘው ሲያቆዩም ሆነ ተመሳሳይ ተግባራትን ሲፈጽሙ የመብት ጥሰት ክፍተቶች እንዳይከሰቱ መደረግ አለበት፡፡ በቂም በቀልና በጥላቻ በሚፈበረኩ ክሶች ንፁኃን እንዳይንገላቱ ከፍተኛ ጥንቃቄ ያሻል፡፡

የፀጥታ ኃይሎች ሥራቸውን በሚያከናውኑበት ወቅት ከፍተኛ ሥነ ምግባርና ትህትና ሊኖራቸው ይገባል፡፡ በአገራችን ለሕግ የበላይነት የሚሰጠው ክብር ከፍተኛ በመሆኑ ሁሌም የሚባለው በሕግ አምላክ ነው፡፡ የሕጎች ሁሉ የበላይ የሆነው ሕገ መንግሥት በሚያዘው መሠረት የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ ተግባራዊ ሲሆን፣ የአገርና የሕዝብ ሰላም ከማስከበር በላይ የግለሰቦች ፈቃድ መፈጸሚያ እንዳይሆን ብርቱ ቁጥጥር ያስፈልጋል፡፡ አዋጁን በተለያዩ ሥፍራዎች የሚያስፈጽሙ ሰዎች ኃላፊነታቸውን ዘንግተው ኢሰብዓዊ የሆነ አያያዝና የኃይል ዕርምጃ የሚጠቀሙ ከሆነ፣ ዜጎች በሕግ የበላይነት ላይ ያላቸው እምነት ይጠፋል፡፡ የሕግ የበላይነት ተግባራዊ ሲደረግ መተማመኑ ይጨምራል፡፡ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ በአስፋልት ላይም ሆነ በፒስታ መንገድ ላይ እንደሚነዳ መኪና ቢታሰብ፣ ማርሽ ይቀየርለታል እንጂ ሞተር እንዲጠፋ አይደረግም፡፡ ሕዝብ ሁሌም የሚተማመነው በሕግ ነው፡፡ ሕገ መንግሥቱ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁን በተመለከተ ያሠፈራቸው ነጥቦች  ሊከበሩ ይገባል፡፡

አዋጁ ተግባራዊ ሲደረግ አጥፊ በሚባሉ ተጠርጣሪዎች ላይ የሚወሰዱ ተመጣጣኝ ዕርምጃዎችና የሕግ ዕርምጃዎች ይኖራሉ፡፡ እነዚህን እንቅስቃሴዎች የሚቆጣጠር ሰባት አባላት ያሉት ቦርድ የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ከራሱና ከሕግ ባለሙያዎች እንደሚያቋቁም ይታወቃል፡፡ ይህ ቦርድ አዋጁ በሕገ መንግሥቱ መሠረት እንዲፈጸም የሚከታተልና የሚቆጣጠር ነው ተብሏል፡፡ ዜጎች በዚህ መሠረት አዋጁ ተግባራዊ እንዲሆን ጥሪ ሲቀርብላቸው፣ ከምንም ነገር በላይ የሆነው ሕግና ሕጋዊነት እንዳይሸራረፍ ተገቢው ጥንቃቄ ይደረግ፡፡ በአፈጻጸሙ ሒደት የሚያጋጥሙ አስቸጋሪ ሁኔታዎችም ሆኑ መልካም አጋጣሚዎች ለሕዝቡ ተደራሽ መሆን አለባቸው፡፡ በተቻለ መጠን የሕዝብ አመኔታና ተቀባይነት ያገኙ አፈጻጸሞች ከጉዳታቸው ይልቅ ጠቀሜታቸው ስለሚያመዝን፣ መንግሥት እነዚህን ጉዳዮች አፅንኦት ሊሰጥባቸው ይገባል፡፡ በጥንቃቄ የሚከናወኑ አሠራሮች ብዙ ጉዳት ቀንሰው ውጤት ያስገኛሉ፡፡

በሌላ በኩል ከሕግ ማስከበር ተልዕኮው ጋር ፈጽሞ መዘንጋት የሌለበት በአገሪቱ ውስጥ የተከሰቱ ነውጦችን ከማስቆም በተጨማሪ፣ ለሕዝብ መሠረታዊ ጥያቄዎች የሚሰጠው ምላሽ ጉዳይ ነው፡፡ የሕዝብ ጥያቄዎች በሰላማዊ መንገድ ምላሽ እንዲያገኙና በአገሪቱ ውስጥ ያለው የተቆላለፈ የፖለቲካ ምኅዳር እንዲከፈት ብሔራዊ ድርድርና ውይይት የግድ ነው፡፡ በአገሪቱ ሰላማዊ ውይይትና ክርክር በሠለጠነ መንገድ ሲካሄድ መፍትሔዎችን ለማመንጨትና የተሻለች አገር ለመገንባት ያግዛል፡፡ ከብጥብጥ ይልቅ በሰላማዊ መንገድ የሚቀርቡ ፖለቲካዊ መፍትሔዎች ይጠናከሩ፡፡ በአገሪቱ ውስጥ የሚገኙ የፖለቲካ ፓርቲዎች፣ የሲቪክ፣ የሙያ ማኅበራትና የመሳሰሉት በነፃነት የሚንቀሳቀሱበት ማዕቀፍ ያስፈልጋል፡፡ አንድ መቶ ሚሊዮን ሕዝብ ባለበት አገር ውስጥ የተለያዩ ፍላጎቶችን የሚያማክል ሥርዓት መፍጠር ሲገባ፣ በአንድ አስተሳሰብ ብቻ የሚመራ ሥርዓተ መንግሥት ከሰላም ይልቅ ለጠብ የቀረበ ይሆናል፡፡ በዚህ ምክንያት ሕዝብ ጥያቄ ሲያቀርብ ምላሽ የሚሰጥበት ሥርዓት ደካማ በመሆኑ ላለፈው አንድ ዓመት ያህል ሰላም ደፍርሷል፡፡ በርካቶች ሞተዋል፡፡ በርካቶች ለአካል ጉዳት ተዳርገዋል፡፡ ከፍተኛ የሆነ የአገር ሀብት ወድሟል፡፡ ከእንዲህ ዓይነቱ አሥጊ አረንቋ ውስጥ የሚያወጣ ምኅዳር መፈጠር አለበት፡፡ የግድ ነው፡፡

የሪፐብሊኩ ፕሬዚዳንት በፓርላማ መክፈቻ ሥነ ሥርዓት ላይ ባደረጉት ንግግር በአገሪቱ የፍላጎቶችን ብዝኃነት በመገንዘብ የአብላጫ ድምፅ የምርጫ ሥርዓትን የሚቀይር ዕርምጃ እንደሚወሰድ ገልጸዋል፡፡ ከገዥው ፓርቲ በተለየ ጥቅምና ፍላጎት ያላቸውን ማኅበረሰቦች የሚወክሉ ፓርቲዎች በምክር ቤቶች ተሳታፊ እንዲሆኑና የተለያዩ ድምፆችም እንዲሰሙባቸው ለማድረግ የሚረዳ የሕግ ማዕቀፍ እንደሚኖር ተሰምቷል፡፡ ይህ መልካም ዕርምጃ ነው፡፡ ሐሳብን በነፃነት የመግለጽ መብትን ጨምሮ ሌሎች መሠረታዊ መብቶች የተከበሩባት አገር ታስፈልጋለች፡፡ ዴሞክራሲ ሥርዓት ሆኖ በተግባር የሚሰፍነው የአገር ጉዳይ ያገባናል የሚሉ ዜጎች በሰላማዊ መንገድ መነጋገርና መደራደር ሲጀምሩ ነው፡፡ አገር የምትበለፅገው፣ ሰላም የሚኖራት፣ ዜጎች በነፃነት አንገታቸውን ቀና አድርገው የሚራመዱት፣ ፍትሐዊ የሀብትና የሥልጣን ክፍፍል የሚኖረው፣ ዴሞክራሲያዊና ሰብዓዊ መብቶች የሚከበሩት፣ የሕግ የበላይነት የሚሰፍነው፣ ወዘተ ዜጎች ብሔራዊ መግባባት ሲፈጥሩ ብቻ ነው፡፡ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ ተግባራዊ እየተደረገም ቢሆን ይኼ ጉዳይ ለአፍታም ቢሆን መዘንጋት የለበትም፡፡ እስከዚያው የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ አፈጻጸም ልዩ ጥንቃቄ ይደረግበት!

 

በብዛት የተነበቡ ፅሁፎች

- Advertisment -

ትኩስ ፅሁፎች

የማዳበሪያ አቅርቦትና ውጣ ውረዱ

በቅፅል ስሙ “The Father of Chemical Warfare” እየተባለ የሚጠራው...

የኢትዮጵያ ልማት ባንክ የትርፍ ምጣኔውን ከ70 በመቶ በላይ አሳደገ

ከሁለቱ መንግሥታዊ ባንኮች መካከል አንዱ የሆነው የኢትዮጵያ ልማት ባንክ...

ያልነቃ ህሊና!

ከሽሮሜዳ ወደ አራት ኪሎ ልንጓዝ ነው። ነቀፋ አንሶላው፣ ትችት...
spot_img

ተዛማጅ ፅሁፎች

ፖለቲካውም ሆነ ዲፕሎማሲው ብልኃትና ብልጠት አይጉደለው!

ባለፈው ሳምንት በኢትዮጵያ የአሜሪካ አምባሳደር የሁለቱን አገሮች የ120 ዓመታት የዲፕሎማቲክ ግንኙነት አስመልክቶ ያደረጉት የፖሊሲ ንግግር፣ በመንግሥት በኩል ቁጣ አዘል ምላሽ ነበር ያገኘው፡፡ እንደሚታወቀው የኢትዮጵያና...

ኢትዮጵያን የተባበረ ክንድ እንጂ የተናጠል ጥረት አይታደጋትም!

ኢትዮጵያ በአሁኑ ጊዜ ከምትገኝበት ውጥንቅጥ ውስጥ የምትወጣበት ዕድል ማግኘት ብትችል፣ ከበርካታ ታዳጊ አገሮች የተሻለ በዕድገት ጎዳና የመገስገስ እምቅ አቅም እንዳላት የሚያጠራጥር አይደለም፡፡ ይህንን የመሰለ...

የመግባቢያ አማራጮችን ተባብሮ መፈለግ ከጥፋት ይታደጋል!

በአሁኑ ጊዜ ሕዝብና አገርን ጤና የሚነሱ በርካታ ችግሮች በየቦታው እንደ አሸን ፈልተዋል፡፡ ችግሮቹ ከመጠን በላይ እየተለጠጡ ቅራኔዎች ሲበረክቱ ሰከን ብሎ ከመነጋገር ይልቅ፣ የጉልበት አማራጭ...