Sunday, September 25, 2022
ሌሎች ዓምዶች
    - Advertisement -
    - Advertisement -

    የተመረጡ ፅሑፎች

    ማበድ ጀመርን እንዴ?

    እነሆ መንገድ ከቦሌ ድልድይ ወደ ሳሪስ አቦ ልንጓዝ ነው። የተሳፈርንባት ሐይገር አውቶብስ ጨቅ ብላለች። ‹‹ጠጋ ጠጋ እያላችሁ›› ይላል ስግብግቡ ልጅ እግር ወያላ። ‹‹የት ነው የምንጠጋው? እንጣበቅልህ ከዚህ በላይ?›› ይለዋል አንድ ጎልማሳ ቁልቁል እያየው። ‹‹ድራፍቷን ቀነስ ብታደርጋት እኮ የያዘው ቦታ (ቦርጩን ማለቱ ነው) ለሦስት ሰው በበቃ ነበር፤›› ብሎ ወያላው ይመልስለታል። ‹‹ደግሞ ብላችሁ ብላችሁ ጃንቦዎቻችንን መቁጠር ጀመራችሁ? ይህቺን ይወዳል የአርበኛው ልጅ?›› ጎልማሳው ቀረርቶ ሳያምረው አልቀረም። ‹‹ይኼን ቀበል አድርጎ አንድ ወጣት፣ ‹‹ምን ዋጋ አለው? በአንዳቸው አርበኛ ስንሆን በአንዳቸው ባንዳ ሆነን እንገኛለን፤›› ቢለው፣ ‹‹ምን ታደርገዋለህ የእናት ሆድ ዥንጉርጉር በሚለው ማለፍ ነው፤›› ይለዋል ከአንዲት ለጋ እመጫት ተሳፋሪ ጋር እየተላተመ የሚጓዝ ሸበቶ።

    ‹‹ካልክስ ከእናት ይልቅ የአገር ሆድ ነው ዥንጉርጉር የሆነብን፤›› ይላል ጎልማሳው በጨዋታ ይዞት የነበረው የበላይነት እንዳይወሰድበት ሲቀላቀል። ‹‹እናትና አገር አንድ አይደሉም ታዲያ?›› ስትል እመጫቲቱ፣ ‹‹እውነት ነው። ግን እንዲያው አንቺ እናት ሆነሻል አሁን። የልጅ ነገር እንዴት እንደሚያንሰፈስፍ ታውቂዋለሽ። ንገሪን እስኪ አንዱ ጠብቶ እንዳበቃ ለአንደኛው ጡትሽ ቢደርቅብሽ ዝም ትያለሽ?›› ይላታል ምስኪኗ ወላድ ነገሩ ውስጠ ወይራ መሆኑ ሳይገባት፣ ‹‹አንድ ሁለት ቢራ እስክጠጣ ነው ከዚያ አጠባዋለሁ፤›› ብላ አረፈችው። ‹‹ከመቼ ወዲህ ነው ወተት ሲደርቅ ቢራ መጠጣት ነው መፍትሔው የተባለው?›› ሲል ከወጣቶቹ አንዱ፣ ‹‹በወተት ዋስትና ራሳችንን ከመቻላችን በፊት በቢራ ዋስትና ራሳችንን ከቻልን ወዲህ አይመስልህም?›› ብሎ ለብቻው ከት ብሎ ሳቀ ጎልማሳው። ‹‹ወይ ሐይገር! ሰው ለካ እዚህ ነው የሆድ የሆዱን የሚጫወተው እናንተ?›› ሲል አንዱ ከወዲያ ማዶ፣ ‹‹አገር ውስጥ መስሎኝ የተሳፈርነው? የት እንጫወተው እንግዲያ?›› እያለ ያም ያም ተረባረበበት። ጉዟችን እንዲህ በደመቀ ሽሙጥና ቆርጦ መቀጠል ተጀመረ።

    ገሚሱ ስለ ሰሞንኛው የፖለቲካ ውሽንፍር ይቀዳል። ገሚሱ ስለ ትናንት ማታ አመሻሹና አዳሩ ገጠመኙን እየጨመረ እየቀነሰ አብሮት ካለው ወዳጅ ጋር ያሽካካል። ጥቂቱ ስለ ሥራና ኑሮ በሹክሹክታ ይነጋገራል። በዚህ መሀል አንዱ ስልኩን ጮክ አድርጎ ከፍቶ ወዳጁን የት ነህ ሲለው ይሰማናል። ‹‹አሁን ከቢሮ ሾልኬ ወጥቼ ወደ ምሽግ እየሄድኩ ነው፤›› ይላል የወዲያኛው። ‹‹በቃ ጦርነት ተጀመረ የሚባለው ዕውን ነው ማለት ነው?›› ይላል ሌላው ወሬ ጠልፎ። ‹‹የምን ጦርነት?›› ይሉታል እንቅልፍ ሸለብ አድርጓቸው የነበሩ ወይዘሮ ባነው። ለእሳቸው መልስ ሳይሰጥ የስልኩ ወሬ ቀጠለ። ‹‹አትመጣም ታዲያ?›› ይላል በወዲያ በኩል። ይኼ፣ ‹‹ዛሬ ቻፓ የለም፣ ተጋባዥ ድምፃዊ ነህ ካልከኝ ግን ከች እላለሁ፤›› ይለዋል። ‹‹ዛሬማ ምን የመሰለ ጫት ነው የማስቅምህ። ያ ባለፈው የነገርኩህን ሰውዬ እኮ አዋክቤ አሥር ሺሕ አስወርጄዋለሁ። በቃ አፍጥነው፤›› ሲለው ሰማን። ስልኩ ተዘጋ።

    ‹‹እኔ እኮ ምሽግ ሲል ለአገር ዳር ድንበር ዋጋ ሊከፍል የመከላከያ ሠራዊቱን የተቀላቀለ መስሎኝ እኮ ነው። ለካ የበርጫውን ጀማ ነው ምሽግ  የሚለው?›› ሲል ጦር ጦር ብሎ ያደረቀን ተሳፋሪ፣ ‹‹ይብላኝ እሱ ፈጣሪ መርጦ መርቆ በአባቶቻቸው የእናት አገር ፍቅር ስሜት አጥምቆ ሲፈጥራቸው ለለያቸው ልጆቻችን እንጂ፣ ዘንድሮ እናንተማ ታስፈጁን ነበር፤›› ብለው ወይዘሮዋ ስላቅ ጀመሩ። ‹‹ምን አባታችን እናድርግ ብለው ነው? ይኼው እኛም እኮ ከተማ ለከተማ የቻልነውን ያህል ኪራይ ሰብሳቢውና ቀማኛ ቀማኛውን እያደንን እያስተፋን ነው፤›› ቢላቸው ያ ‘ተጋባዥ ድምፃዊ ነህ’ የተባለው ወጣት፣ ‹‹አይ ይኸው እያየናችሁ አይደለም እንዴ? አገር በሌባና በሙሰኛ እንደ ቆዳ ተወጥራ ዳር ተቀምጣችሁ ስትሰፉ ውላችሁ ስትሰፉ ስታድሩ። የተሰበረ ቅስማችሁን ሳትጠግኑ ምርቃና ሰበራ እያላችሁ አገሩም ዳንኪራ ቤት ብቻ ሆነ፤›› ሲሉ ሁሉም በዝምታ ሰምቶ እንዳልሰማ አንገት ደፋ። ‘ቢደፉን እንጂ የተደፋነው፣ ወደን አይደለም የተተፋነው’ አሉ ነው የተባለው ቆሻሻ ገንዳውን የሞሉ ቆሻሾች በኅብረት ድምፅ? ይብላኝ ለጠራጊው!

    ጉዟችን ቀጥሏል። ወይ ዘመን። ‹‹እኔ እኮ የፈጣሪ ምሕረት ብዙ እንደሆነ የማውቀው እዚህ ከተማ ላይ ፀሐይ ለሁሉም እኩል ስትወጣ ነው፤›› ብሎ አንዱ ከኋላችን ጨዋታ ጀመረ። ‹‹ምነው ካልጠፋ ከተማ አዲስ አበባ ላይ ራስህን ነቀነክ?›› አለው አጠገቡ የተቀመጠው። ‹‹አትሰማቸውም የሚያወሩትን እነዚያ ሰዎች? ትናንት ስለበሉት፣ ስለጠጡትና ስለደፉት ውስኪ ብዛት፣ ሕይወትን እንደ ላባ እያዩ እንዲረግጧት ስላደረጓቸው እንስቶች ሲያወሩ እየሰማሁ ገርሞኝ እኮ ነው፤›› ከማለቱ ተገራሚው ሌላ ተገራሚ ተተክቶ፣ ‹‹ውስኪ የሚጠጣ ሰው እንዴት ሐይገር ይሳፈራል? የሀብት ጋፓችን ሳይጠብ የቦታው ጠቦ እንዳይሆን?›› ብሎ አስፈገገን። ‹‹እኔ ደግሞ ግርም የሚለኝ በምንበላውና በምንጠጣው ነገር ማስታወቂያ ሳይቀር የተራቆተ ገላ ሳናይ አለማደራችን ነው። ወይ ስምንተኛው ሺሕ?›› ብላ አጉረመረመች ወዲያ ማዶ።

    ‹‹መረቡ ነዋ ምን ይደረግ? ዘመኑ የመረብ ሆነ፤›› ብላ ሌላ ማድያት ያጠቆራት ጎስቋላ ወጣት ተሳተፈች። ‹‹ደግሞ መረቡ ምን አደረገ? ባገለገለ፣ መረጃ ባለዋወጠ፣ ፎቶና ፕሮፋይል ባስበራበረ፣ መረቡ ምን አደረገ?›› ሲላት አንዱ ‹‹ካቆተው መረጃ ይልቅ ዝም ብዬ ስጠረጥር መረቡ አንዳንዴ ጎትቶ የሚጥል ነገርም ሳይኖረው አይቀርም ወንድሜ፤›› አለችው። ‹‹አልገባንም?›› ሲላት ተሳፋሪው፣ ‹‹እንዴት ይገባናል ቋንቋችን ተደበላልቆ?›› ብላ ነገሩን ብታድበሰብሰው፣ ‹‹ሆሆ ሰው እኮ ግራ ገብቶታል እናንተ። ስለ መረጃ መረብ አንስታ አሁን ፌዴራሊዝምን ልተች ስትል ትንሽ አይሸመቅቃትም?›› እየተባባሉ ባልዋለችበትና ባላሰበችው ሲያውሏት ሰማን። አቤት ማነካካት ስንወድ እኮ? መረቡ ይሆን እንዴ?

    ወያላው በእግራችን ሥር እየተሽሎከሎከ ገንዘቡን ይቀበላል። በተለምዶ ‘ማሞ’ የሚባለውን የባህል ሐኪሙን ሠፈር እንዳለፍን አንዲት ዝንጥ ያለች ቀዘባ ገባች። የተሳፋሪው ትኩረት፣ ዓይንና ጆሮ ሁሉ ወደዚያች የደም ገንቦ ተጠላለፈ። ‹‹ቆይ ግን እኛ ስንቱ አፍጥጠን ልንችለው ነው? ለምንድነው ሚስት የመፈለጉን ነገር ችላ የምንለው?›› አለው አንዱ ወደ ወዳጁ ዞሮ። ‹‹መጀመሪያ ሥራ እናግኛ! በባዶ እጅ ዝም ተብሎ እንኳን ሚስት ዘንድ እናት ቤት ይገባል?›› ይላል ወዳጁ ቱግ ብሎ። ይኼኔ የቆንጅት ስልክ ጠራ። አነሳችው። ሰላምታ ስትለዋወጥ ሐይገራችን ሁለት ጊዜ ቆሞ ተነሳ። ወራጅ ወረደ ሌላ ተጓዥ ተሳፈረ። ‹‹አሁን የት ነህ?›› አለች ፀጉሯን እያጥመለመለች ደግሞ ትለቀውና አንገቷ ሥር አለንጋ ጣቶቿን እያርመሰመሰች አንገቷን ደግፋው ያቆመችው ስትመስል።

    ‹‹አሁን ብመጣ መኪና ታስነዳኛለህ?›› ከማለቷ አፍጦ የነበረው ወጣት ጠቅላላ የተከፈተ አፉን ዘግቶ፣ ለሃጩን ጠራርጎ ወደ ኑሮው ተመለሰ። ‹‹እኔ ድሮም ጠርጥሬያለሁ። አንተ ነህ ዝም ብለህ እያት እያት ብለህ ምች ያስመታኸኝ፤›› ሲለው ወዲያ ማዶ በጓደኛው ጉትጎታ ተናዶ፣ ‹‹እኔ ላይ ከምትናደድ ኑሮህ ላይ ተናደድ እሺ። ወይ በጥቃቅንና አነስተኛ ተደራጅና ይኼን እልህና ንዴት ወደ ገንዘብ ለውጠው። ዘለዓለም ከእኔና ከመንግሥት ራስ አትወርድም እንዴ አንተ?›› ሲል አንዱ ተሳፋሪው ሰምቶ፣ ‹‹ከውስጥ ሳይደራጅ በማኅበር ቢደረጁት ምን ዋጋ አለው? ግቡ መኪናና ቤት ላይ የተገታ የማግኘት ህልም ውሎ አድሮ በጥጋብ ስካር ገሎ ከማጋደል ይዘላል እንዴ?›› እያለ ተቀባበለባቸው። መቼ ይሆን ይኼን ነገር የመቀባበል ‘ታለንታችንን’ ህልምና ራዕይ ወደ መወራረስ ቀይረን የምንቀየረው? አልናፈቃችሁም?

    ወደ መዳረሻችን ተቃርበናል። ‹‹እኔ የምለው ምንድነው በየአቅጣጫው ፋኖ ፋኖው የበዛው? ሰላም አይደለም እንዴ አገሩ?›› ብሎ ጠየቀ። ‹‹አገሩማ ሰላም ነበር። ሰላም ያጡ ሰዎች ሰላም ካላሳጣናችሁ እያሉ ነው እንጂ መቀመጫ የጠፋው፤›› ብላ አንዷ መመለስ። ‹‹ምንድነው መቀመጫ ጠፋ ማለት? ስንቱ ሕይወቱን ሊከፍልላት ዘብ የቆመላትን አገር መቀመጫ ጠፋባት ማለት ምን ማለት ነው? እዚህ ወንበር ስታጡ በአገር ታሳብባላችሁ እንዴ?›› ብሎ ጎልማሳው ነገር ሊጀምር ሲል፣ ‹‹ምነው ገና ምኑንም ሳትሰሙ ዘራፍ ዘራፍ አላችሁሳ?›› ብለው አንድ አዛውንት ገቡበት። ‹‹ጦርንም የጦርንም ወሬ ትሰማላችሁ አለ መጽሐፉ። ይኼው ከአንድም ሁለት ሦስቴ ሰማነው። ታዲያ እኔ የምለው ምን ችግር አለው ከዚህ በኋላ በሰላማዊ መንገድ ለመነጋገር ብንጣደፍ?›› ሲል ሁሉንም የተለያየ አስተያየት ይዞ ተነሳ። ‹‹ለማንኛውም በጠበኛና ነገር ቆስቋሽ በስሜት ከመነዳት አደብ መግዛት፤›› ብላ ከጀርባ አንዷ አስተያየቷን ሰነዘረች።

    በዚህ መሀል ነበር አዛውንቱ የሆነ ነገር ሲሉ ‹‹አይሰማም›› ብሎ ጎልማሳው ትኩረት ውስጥ የከተታቸው። ‹‹በማያልቅ ግጭት በማያልቅ ጦርነት የሰው ልጅ ጥቂት ያርፍና ጥቂት መታመስ። ታጥቦ ጭቃ። እንዲያው መቼ ይሆን የዘለዓለም ሰላም የዘለዓለም እፎይታ የሚኖረን ይሆን?›› ሲሉ አንዱ ነገረኛ፣ ‹‹ፖለቲካ የሚባል በሽታ እያለ የዘለዓለም ሰላም የሚገኘው ተረት መጽሐፍ ላይ ብቻ ነው፤›› ብሎ አንገት አስደፋቸው። ወያላው ‘መጨረሻ’ ብሎ ሸኝቶናል። አዛውንቱ ግን ከሐይገር ባሱ ላይ እየወረዱ፣ ‹‹ኦ ሰላም! ዋጋሽ ስንት ይሆን?›› ሲሉ፣ ድንገት ከፊታቸው ከች ያለ ወፈፍ ያደረገው ሰው፣ ‹‹ፋዘር አይዞን! የዋጋው ነገር አያሳስብዎት፤›› ሲላቸው ‹‹ለምን?›› አሉት፡፡ ወፈፌው እየሳቀ፣ ‹‹በጣም ርካሽ ነዋ!›› አላቸው፡፡ አዛውንቱ፣ ‹‹አንተስ በደህና ጊዜ ለይቶልሃል እኛ ነን እንጂ ገና ማበድ የጀመርነው፤›› ብለው ጉዟቸውን ቀጠሉ፡፡ መልካም ጉዞ!

    Latest Posts

    - Advertisement -

    ወቅታዊ ፅሑፎች

    ትኩስ ዜናዎች ለማግኘት