Saturday, December 3, 2022
ሌሎች ዓምዶች
    - Advertisement -
    - Advertisement -
    ማኅበራዊየእንስሳት ፍቅር

    የእንስሳት ፍቅር

    ቀን:

    ሐናን ታዬ የስድስት ዓመት ልጅ ሳለች አባቷ ለሥራ ወደ ክፍለ አገር ሄዶ  ሲመለስ ባዶ እጁን አልነበረም፡፡ ኤሊ ይዞላት ወደ አዲስ አበባ መጣ፡፡ አባቷ እንስሳት ስለሚወድ እሷም ፍቅሩ እንዲኖራት ይፈልግ ነበር፡፡ ኤሊ ለማሳደግ ምን እንደሚያስፈልግ ባታውቅም ከጊዜ ወደ ጊዜ ስለ ኤሊዋ መረዳት ጀመረች፡፡ በዝግታ ስትመገብና ስትጓዝ ከአጠገቧ አትጠፋም፡፡ ሳርና ቅጠላ ቅጠል ታቀርብላታለች፡፡ የዕድሜ እኩዮቿም አዘውትረው እነ ኤሊዋን ለመመልከት ሐናን ቤት ይሄዱ ነበር፡፡

    ከወራት በኋላ አንድ ቀን ኤሊዋ ግንባታ ላይ ወደነበረ የጎረቤት ቤት ሄደች፡፡ ሐናን ፍለጋ ወጣች፡፡ ጎረቤቶቿ ግን ልጅ በመሆኗ አደጋ ሊደርስባት ይችላል ብለው ስለሠጉ ወደ ቤት ሊያስገቧት አልፈቀዱም፡፡ ከሰዓታት በኋላ ግን በፍርስራሽ የታፈነችው የኤሊዋ ሕይወቷ አለፈ፡፡ ‹‹ኤሊዎች እንደ ሌሎች እንስሳት ከሰው ጋር ባይቀራረቡም፣ ኤሊዬን እወዳት ነበር፡፡ ለረዥም ጊዜ በመሞቷ አዝኜ ነበር፤›› ትላለች፡፡

    ለእንስሳት ያላት ፍቅር ግን በኤሊዋ አልተገደበም፡፡ በአሥር ዓመቷ አባቷ ለሥራ ወደ ጃፓን ሲሄድ ቤተሰቡን አስከትሎ ነበር፡፡ ጃፓን ውስጥ የሚካሄድ አንድ ፌስቲቫል ላይ ከነበሩ ጨዋታዎች መካከል የዓሳ ሽልማት የሚያስገኝ መረጠች፡ ጨዋታው እንጨት በመሰለ ነገር ጎልድ ፊሽ ለመያዝ መሞከር ነበር፡፡ ስድስት ጎልድ ፊሽ ያዘች፡፡

    የዓሳ ማኖሪያ (ፊሽ ታንክ)፣ ውስጡ የሚጨመር አሸዋ፣ አትክልትና ኦክስጅን ገዛች፡፡ የዓሳ ምግብ ከሱፐር ማርኬት እየገዛች፣ በቀን ሁለቴ ዓሳዎቹን መመገብ ያዘች፡፡ የዓሳዎቹን ውኃ በየቀኑ መለወጥም የዘወትር ተግባሯ ነበር፡፡ ‹‹ዓሳ ማሳደግ ቀላል አይደለም፡፡ መሰጠት ያስፈልገዋል፡፡ እኔ ፍቅሩ ስለነበረኝ ጨዋታም ሳያታልለኝ እንከባከባቸው ነበር፤›› ትላለች፡፡ 

    ከቤት ረዘም ላለ ጊዜ መውጣት ሲኖርባት ግን ዓሳዎቹን የሚንከባከብላት አልነበረም፡፡ አንድ ቀን እንደወትሮዋ ዓሳዎቿን ለመመገብ ወደ ታንኩ ስታመራ፣ አምስቱ ጎልድ ፊሾች ብቻ ምግቡን ለመቀበል ወደ ታንኩ ጫፍ ወጡ፡፡ አንዱ ሞቶ ነበርና ውኃው ላይ ይሳፈፋል፡፡ የተሰማትን ጥልቅ ሐዘን አሁንም ድረስ ታስታውሳለች፡፡ ሌሎቹ ዓሶች ቢሞቱስ? የሚል ፍርኃት ስላደረባት፣ አምስቱን ዓሶች ቤታቸው አቅራቢያ ያለ ሐይቅ ውስጥ አስገባቻቸው፡፡

    ወደ ኢትዮጵያ ስትመለስ ራሷን ለአዲስ የቤት እንስሳ አዘጋጅታ ነበር፡፡ አጎቷ አዋሽ ሲሄድ የፍየል ግልገል ይዞላት መጣ፡፡ ‹‹ዱማ›› የሚል ስም የሰጠቻትን ፍየል ለማሳደግ፣ ሲበርዳት ከማልበስ ጀምሮ እንክብካቤ ማድረጉን ተያያዘችው፡፡ አባቷ የእንስሳት ፍቅሯን ስለሚጋሩ በልዩ ፍቅር ፍየሏ አደገች፡፡ ፍየሏ በቤተሰቡ የሚደረጉ ክንውኖች አንድ አካል እንደሆነች ይታሰብ ነበር፡፡ በሁኔታው ደስተኛ ያልነበሩት እናቷ ግን ሐናን ከከተማ ስትወጣ ፍየሏ እንድትታረድ ያደርጋሉ፡፡

    ሁኔታውን መቀበል ያልቻለችው ሐናን አክስቷ ቤት ይኖር የነበረ ጦጣ በመውሰድ ፍየሏ ለመተካት ሞከረች፡፡ ጦጣው ግን አዲሱን ቤት ሊለምድ አልቻለም፡፡ እያዘነች ወደ አክስቷ ቤት መለሰችው፡፡ በሐዘን መሰበሯን ያዩ አባቷ ውሻ ገዙላት፡፡ ውሻውን አጣጥባ መኖሪያውን ማዘጋጀት ጀመረች፡፡ ‹‹በሙስሊሞች ዘንድ ውሻ ነጃሳ ነው የሚል እምነት ስላለ እናቴ በውሻው ደስተኛ አልነበረችምና ለጎረቤት ተሰጠ፤›› ትላለች ከውሻው ጋር ባለመዝለቋ እያዘነች፡፡

    ሐናን 25 ዓመቷ ሲሆን፣ ሕይወቷን የለወጠችውን ድመት ያገኘቻት ከአራት ዓመት በፊት ወደ ሆስፒታል ስትሄድ መንገድ ላይ ነበር፡፡ ካርቶን ውስጥ የነበረችው ሙጭሊቷ፣ የቀናት ዕድሜ ብቻ ነበራት፡፡ ‹‹ድመቷን ያሳደኳት እንደ ልጅ ነው፡፡ ሌሊት ሁለት ጊዜ ከእንቅልፌ እየተነሳሁ በስሪንጅ ወተት አጠጣታለሁ፡፡ የድመት ባህሪዋን እስከምትረሳ ድረስ እንደ ሰው አብረን እንኖር ነበር፤›› ትላለች፡፡

    ከድመቷ መለየት ከባድ ቢሆንም አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የሕግ ትምህርት ስትከታተል ለሰዓታት መለያየታቸው አልቀረም፡፡ ፍቅራቸው ግን አልቀዘቀዘም፡፡ ቤት ስትሄድ በደስታ ትቀበላታለች፡፡ ከስሯም አትጠፋም፡፡ ድመቷ ጥርሷን ስትነቅል ወይም ትንሽ የመታመም ምልክት ስታሳይ በአቅራቢያዋ ወዳለ የእንስሳት ሐኪም ትወስዳታለች፡፡ አሟት መርፌ ስትወጋ የድመቷ ሕመም ይሰማታል፡፡

    ‹‹ድመቴ ስሟ ማርኮ ነበር፡፡ ለመጀመርያ ጊዜ ስታረግዝ ሆዷን እየተጫንን ያዋለድናት እኔና አባቴ ነበርን፤›› ትላለች፡፡ የድመቷን ሙጭሊቶች ለሰው መስጠት ባትፈልግም ብዙ ስለሆኑ አንድ አስቀርታ አከፋፈለች፡፡ ከሷጋ የቀረው ድመት ‹‹ዊንኪ›› እንደ እናቱ በእንክብካቤ አደገ፡፡ ከዓመት በፊት ማርኮ ታመመች፡፡ የተመረዘ ነገር በልታ እንደሆነ በመገመት ማግኒዝየም ሐይድሮኦክሳይድ ቢሰጣትም ሊሻላት አልቻለም፡፡ ስትሞት የተሰማት ሐዘን ከመቼውም ጊዜና ከየትኛውም እንስሳ የበለጠ ነበር፡፡ ከቤታቸው አቅራቢያ ተቀብራ አበባ ተተከለ፡፡ ሐናን በዊንኪ ብትፅናናም ዛሬም ሐዘኗ እንዳልሻረ ትናገራለች፡፡

    ሰዎች ከቤት እንስሳዎቻቸው ጋር ያላቸው ቅርርብ ከሐናንም በላይ ሊሆን ይችላል፡፡ ከተለያዩ ዓይነት እንስሳት ጋር መኖር ሐሴት የሚሰጣቸው ጥቂት አይደሉም፡፡ የተለየ ቅርርብ ሳይኖራቸው እንስሳትን ለሥራ ወይም ለጥበቃ በቤታቸው የሚያኖሩም አሉ፡፡ ውሻ ወይም ድመት የሚፈሩ ወይም የሚጠሉም ጥቂት አይደሉም፡፡ የሰዎችና የእንስሳት አስገራሚ ቅርርብ በተለያየ መንገድ በየጊዜው ዜና ሲሆንም ይደመጣል፡፡ በቅርቡ ከእንግሊዝ የወጣ ዜና በአንድ ባቡር ጣቢያ ውስጥ የምትኖር ድመት፣ ዘወትር ጠዋት ተጓዦችን ሰላም የማለትና የመተሻሸት ሥራ እንደተሰጣት ያትታል፡፡

    እንስሳት የሚያሳዩት ፍቅርና በጊዜ የማይሸረሸር ወዳጅነታቸው ሰዎችን እንደሚማርክ በተለያየ አጋጣሚ ማስተዋል ይቻላል፡፡ ከሁለት ወር በፊት የኢትዮጵያ የወጣቶች ስፖርት አካዴሚ በር ላይ ተለጥፎ የነበረው የአፋልጉኝ ማስታወቂያ፣ ‹‹እባካችሁ ይህንን ድመት ያያችሁ ወይም ያገኛችሁ አሳውቁኝ፡፡ ወረታውን 500 ብር እከፍላለሁ፤›› ይላል፡፡ ማስታወቂያው ከድመቱ ፎቶግራፍ ጋር በአካባቢው በየቅርብ ርቀቱ ተለጥፎ ነበር፡፡

    በማንኛውም ዓይነት ማኅበራዊና ኢኮኖሚያዊ ሁኔታ ውስጥ ቢሆኑ አንስሳትን ማኖር የሚፈልጉ ብዙዎች ናቸው፡፡ በዚህ ረገድ ለእንስሳዎቻቸው መኖሪያ የማዘጋጀት አቅም ካላቸው እስከ ጎዳና ተዳዳሪዎች መመልከት ይቻላል፡፡ ናዝሬት ተወልዶ ያደገው ሰለሞን መኩሪያ ይህንን ሐሳብ ይጋራል፡፡ ልጅ ሳለ ከቤተሰቦቹ ጋር በየጊዜው ወደ ሶደሬ ይሄድ ነበር፡፡ ናዝሬት ውስጥ ዳክዬ፣ ጅግራና ኤሊ የሚሸጡ ብዙ ናቸውና በየሄደበት እንስሳቱን ሲያይ ይማረካል፡፡ አንድ ቀን ከቤተሰቡ ጋር ሶደሬ ሲሄድ በአምስት ብር ዝንጆሮ ተገዛለት፡፡

    ዝንጆሮው በጣም ትንሽ ስለነበር ሰለሞን መንከባከብ ነበረበት፡፡ ‹‹የዝንጆሮ መኖሪያ ማዘጋጀት እንደነበረብኝ ስለማላውቅ ዛፍ ላይ አሰርኩትና መንከባከብ ጀመርኩ፡፡ ከአጠገቡ ሳልለይ እውላለሁ፡፡ ሰው መጨበጥ፣ መቆምና ብዙ ነገሮች አስተምረው ነበር፤›› ይላል፡፡ ዝንጆሮዎች ከሰው ጋር የሚቀራረብ ፀባይ ስለሚያሳዩ ለመቀራረብ እንዳልተቸገሩ ይናገራል፡፡

    ዝንጆሮው (ጂሚ) ሰለሞን ለደቂቃዎች እንኳን ወጥቶ ሲመለስ በደስታ ይቀበለዋል፡፡ ዛፍ ሥር ተቀምጠው ጂሚ መስታወት እንዲያይ ያደርግና መስታወቱ ላይ የራሱን ምሥል ሲያይ በሚያሳየው እንቅስቃሴ ይገረማል፡፡ በተለይ አክሮባት ሲሠራ እንደ ትዕይንት ይመለከተዋል፡፡ ዝንጆሮው አድጎ ራሱን ሲችል፣ አሳድጎ እዛ ደረጃ በማድረሱ ደስታ ይሰማው ጀመር፡፡

    መስከረም 2 ቀን 1977 ዓ.ም. አሥረኛው የአብዮት በዓል ዕለትን እስከዛሬ አይዘነጋውም፡፡ የመንግሥቱ ኃይለማርያም ንግግር በቴሌቪዥን እየተላለፈ ነበር፡፡ ሰለሞንና ቤተሰቦቹ ረዥም የነበረውን ንግግር ይከታተላሉ፡፡ ንግግሩ አልቆ ወደ ውጪ ሲወጣ ጂሚ የታሰረበት ዛፍ ላይ በገመዱ ተጠምጥሞ ሞቷል፡፡ ‹‹ተለይቼው ቆይቼ ስለማላውቅ ተለይቼው ሲሞት ጥፋተኝነት ተሰማኝ ሐዘኑም ከባድ ነበር፤›› ይላል፡፡

    ከዚያ በኋላ ዳክዬ ገዝቶ በሳፋ ውኃ እያቀረበላት ሊያላምዳት ቢሞክርም አልተሳካለትም፡፡ በምን መንገድ መንከባከብ እንዳለበት ሳያውቅ ለቀናት ሲፋጠጡ ቆዩና መጨረሻ ከግቢው በራ ጠፋች፡፡ አሁን የሚኖረው አዲስ አበባ ሲሆን፣ የቤተሰቦቹ ቤት ውስጥ ከ1980 ዓ.ም. ጀምሮ የነበሩ ኤሊዎች ዛሬም ከልጆቻቸውና የልጅ ልጆቻቸው ጋር ይኖራሉ፡፡

    ከእንስሳት ጋር መኖር የሚሰጠው ደስታ እንዳለ ሆኖ፣ የሚያስፈልጋቸውን ነገር ማሟላት የግድ መሆኑን ይገልጻል፡፡ ከቅርብ ዓመታት ወዲህ ብዙዎች ከሚኖሩበት አካባቢ ወደ ኮንዶሚኒየም የጋራ መኖሪያ ቤቶች ሲዘዋወሩ፣ የቤት እንስሳዎቻቸውን ለመተው ይገደዳሉ፡፡ በዚህም የፈራረሱ ቤቶች አቅራቢያ መጠለያ አጥተው የሚንከራተቱ እንስሳት ማየትም እየተለመደ መጥቷል፡፡

    በአንዳንድ አገሮች የቤት እንስሳት እንደ ቴራፒ (የሥነ ልቦና ሕክምና) መስጫ ይወሰዳሉ፡፡ የቅርብ ሰው በሞት ያጡ ሰዎች ከእንስሳት ጋር ይኖራሉ፡፡ ለአዕምሮ ሕሙማን ሕክምና በመስጠት ሒደትም እንስሳት ከፍተኛ ቦታ ይወስዳሉ፡፡ እንደ ጭንቀትና ደም ግፊት ላሉ በሽታዎች ከእንስሳት ጋር መኖርና አብሮ እንቅስቃሴ ማድረግን የሚመክሩ የሕክምና ባለሙያዎችም አሉ፡፡ ዓይነ ሥውራንን የሚመሩና ወንጀልን የመከላከል ሥራ የሚሰማሩ ታዋቂ ውሾችም ይጠቀሳሉ፡፡ በተቃራኒው ለአለርጂና አስም መጋለጥም ይኖራል፡፡ እንስሳት ንፅህናቸው ካልተጠበቀ በሽታ ሊያስተላልፉም ይችላሉ፡፡

    አቶ ፍስሐ ዓረፋይኔ ከልጅነታቸው ጀምሮ ውሾችና ድመቶች ያሳድጋሉ፡፡ በልጅነታቸው በራሳቸው ስም የሚሰይሟቸው በጎች ያሳድጉ ከነበረበት ጊዜ ጀምሮ ከቤታቸው እንስሳ አይጠፋም፡፡ ‹‹ጠፈር ላይ በወጡት ውሾች ቲሚና ላይካ የሰየምኳቸው ሁለት ውሾች ከአሥር ዓመት በላይ አብረውኝ ኖረዋል፤›› ይላሉ፡፡ ውሾቹ ከሞቱ በኋላ ደግሞ ላለፉት ስምንት ዓመታት ችሎና ብጥር ከተባሉ ውሾቻቸው ጋር እየኖሩ ነው፡፡

    ውሾቻቸው ቤታቸው ለመድረስ ወደ 20 ሜትር ሲቀራቸው ጀምሮ በጩኸት ይቀበሏቸዋል፡፡ ሲመገቡ አብረዋቸው የመቅረብ ያህል ከጎናቸው ይበላሉ፡፡ ሲያነቡ፣ ቴሌቪዥን ሲመለከቱና ሲተኙም አይነጣጠሉም፡፡ ውሾቹ ቤታቸው እንግዳ ሲኖር አንድ ወንበር ላይ መቀመጥ ለምደዋል፡፡ ሌሊት ከቤት የሚወጣ የቤተሰቡ አባል ካለ የሚሄድበት ድረስ ይሸኛሉ፡፡ ‹‹ቁጣ፣ ብስጭት፣ ፀብ፣ ፍቅር፣ ለቅሶ ወይም ደስታ ሲኖር ስሜቱን ተከትለው ባህሪያቸው ይለዋወጣል፤›› ይላሉ፡፡

    አብዛኛውን ቁጥር የሚይዘው አርሶ አደርና ከተሜውም ከቤትም ይሁን ለማዳ ያልሆኑ እንስሳት ጋር እንደሚቀራረብ ይናገራሉ፡፡ በሌሎች አገሮች ለእንስሰሳት ሬስቶራንት መክፈት፣ ልብስ መሥራትና በቁንጅና ውድድር ማሳተፍ ሲመለከቱ ቢገረሙም፣ የእንስሳት ፍቅር ምን ድረስ ሊሄድ እንደሚችል ስለሚረዱ በሚያዩት ይደሰታሉ፡፡ በቴክኖሎጂ የመጠቁ አገሮች እንስሳ ተኮር ምርቶች ሲፈጥሩም በመደነቅ ይከታተላሉ፡፡ እንስሳት ከፎቅ የሚወርዱበት መሣሪያና መኪና ውስጥ የሚገለገሉበት መቀመጫ ይጠቀሳል፡፡ ሰዎች ለእንስሳት ያላቸውን አመለካከት ከሥነ ልቦና ጋር በማዛመድ የተሠሩ ጥናቶችንም አንብበዋል፡፡

    ለዓመታት አብሯቸው የኖረና ብዙ ጊዜ ከሞት ያዳኑት ተረፈ የተባለ ድመታቸውን ዘመድ ጥየቃ ክፍለ አገር ሲሄዱ፣ በመኪና ይዘውት ሄደው ነበር፡፡ በወቅቱ በጣም ታሞ የነበረው ድመት ብቻውን ቤት ቢቀር ተንከባካቢ ስለሌለው ብለው ብዙ ኪሎ ሜትሮች ይዘውት ሲጓዙ፣ ቤተሰቦቻቸው ጉዳዩን እንደ እንግዳ ነገር ነበር የተመለከቱት፡፡ ብዙዎች ከቤት እንስሳቶቻቸው ጋር ያላቸው ቅርርብ ጠንካራ ከመሆኑ የተነሳ አንዳቸው ሌላቸውን በሞት ሲለዩ ለመቀበል ይቸገራሉ፡፡ የአንዳንድ እንስሳት ሰው የሚበላውን መመገብ፣ ቤት ውስጥ ሲገቡ መፈንጠዝ፣ ከቤት ወጥተው እንስኪገቡ መጠበቅና መሸኘት የተለመደ ነው፡፡ ከእንስሳት ጋር በቋንቋ ወይም በሰውነት እንቅስቃሴ የሚግባቡ ሰዎችም አሉ፡፡

    እንስሳትን ከቦታ ቦታ በማዘዋወር ረገድ የተለያዩ አየር መንገዶች የየራሳቸው ፖሊሲ አላቸው፡፡ የኢትዮጵያ አየር መንገድም ከነዚህ አንዱ ነው፡፡ ውሾችና ድመቶች ካርጎ (የሻንጣ ማስቀመጫ) ውስጥ ሆነው የሚጓጓዙበት ሁኔታ ያለ ሲሆን፣ ዓይነ ሥውራን ወይም መስማት የተሳናቸውን የሚመሩ እንስሳት ከክፍያ ነፃ ይዘዋወራሉ፡፡ ያለ ምንም ችግር ከአገር አገር ይዘዋወሩ ዘንድ እንደ ፓስፖርት ያላቸው እንስሳትም አሉ፡፡

    በአንድ ወቅት ለሥራ ኢትዮጵያ የመጡ የውጭ አገር ዜጎች ከሁለት ድመቶቻቸው ጋር ነበሩ፡፡ ፈረንጆቹ በድንገት በአጭር ጊዜ ወደ አገራቸው መመለስ ግድ ሲሆንባቸው አጣብቂኝ ውስጥ ይገባሉ፡፡ ከሁለቱ ድመቶች አንዱ ፓስፖርት አልነበረውም፡፡ በአጭር ጊዜ ሊወጣለትም ስላልቻለ ለጥበቃ ሠራተኛቸው ሰጥተውት ሄዱ፡፡ ድመቱን የሰጡት ለ30 ቀናት ከሚበቃ የድመት ምግብ ጋር ነበር፡፡ ቀን አልፎ ቀን ሲተካ በ30 ቀን የድመቱ ምግብ አለቀ፡፡ ተዘጋጅቶ የሚሰጠውን ምግብ ከመመገብ ባለፈ ምግቡን ማደን የማያውቀው ድመት የሚመገበው ነገር አጣ፡፡ በአገራችን ከድመት ጋር ለመግባባት የሚውሉ እንደ ክፍና ውር ያሉ ቃላትን ስለማያውቅ ግራ ይጋባ ጀመር፡፡   

    የጥበቃ ሠራተኛው ወፍራም የነበረው ድመት በምግብ እጦት ሲከሳበት ለወንድሙ ሰጠው፡፡ ድመቱም ቀስ በቀስ እያደነ መመገብ ጀመረ፡፡ ወደ ቀድሞ ገጽታው ተመልሶ አዲሱን ሕይወቱን ለምዶም እየኖረ ሲሆን፣ የጥበቃ ሠራተኛው ወንድም መኖሪያቸው ከነበረው ወረገኑ ተፈናቅለው ሰንዳፋ በመሄዳቸው አብሯቸው እየተዘዋወረ ይገኛል፡፡

    በሥራው ምክንያት ከአገር አገር የሚዘዋወረው ጋናዊ ወጣት፣ አሁን ኢትዮጵያ ውስጥ እየሠራ ነው፡፡ ጋና ውስጥ ለዓመታት አብራው የኖረችው በቀቀን (ፓሮት) አለችው፡፡ በየአገሩ ሲሄድ ከምትናፍቀው እናቱ ቀጥሎ በቀቀኗ በዓይኑ ትመላለሳለች፡፡ ለእናቱ ሲደውል ወይም ስካይፕ ሲያደርጉ የበቀቀኗ ጉዳይ የመጀመርያ መነጋገሪያቸው ነው፡፡

    ስለ በቀቀን የተሠሩ ጥናቶችና ዘጋቢ ፊልሞች ይመለከታል፡፡ የበቀቀን ዝርያዎችና አኗኗራቸውን በጥልቀት ያጠናል፡፡ የበቀቀን ቅርፅ ወይም ምስል ያለው ቁልፍ መያዣውን ጨምሮ ብዙዎቹ መገልገያዎቹ ለበቀቀን ያለውን ፍቅር ያመላክታሉ፡፡ የስልኩና የኮምፒውተር ስክሪን ሴቨሩም በቀቀኑ ናት፡፡ አጠቃላይ የአዕዋፋት ዝርያዎችን የሚወድ ሲሆን፣ በቀቀኖች ባላቸው ልዩ ችሎታ ይገረማል፡፡ ንግግር ከማስመሰል ጀምሮ ልዩ ልዩ አስገራሚ እንቅስቃሴዎች ከምታሳየው በቀቀኑ ጋር የቤተሰብ ያህል ይቀራረባሉ፡፡

    ረመዲ፣ ዛጎልማ፣ ሻቃና ጀርባቡኒ የሚሉት ስያሜዎች ለብዙዎች የልጅነት ጊዜያቸውን ሊያስታውሷቸው ይችላሉ፡፡ እነዚህን የቤት ርግቦች ለማሳደግ በቤታቸው ጣሪያ የካርቶን ቤት የሠሩ፣ ከአንድ ሠፈር ወደ ሌላው እየሄዱ ርግብ የጠለፉ ትውስታቸውን አካፍለውናል፡፡ በርካታ የቤት ርግቦች የሚያሳድጉ ሰዎች ከርግባቸው አንዱን ርግብ ወዳለበት ቤት በመላክ ያስጠልፋሉ፡፡ የአንድ ሠፈር ልጆች ከሌላው ሲጠልፉ ፀብ ሊነሳም ይችላል፡፡

    ማርታ ልዑልሰገድ ልጅ ሳለች ወንድሟ ርግብ ያሳድግ እንደነበር ታስታውሳለች፡፡ ርግቧ የሠፈራቸው ልጆች ከነሱ ደጃፍ የሚሰበሰቡባት ዋነኛ ምክንያትም ነበር፡፡  መኪና ገጭቷት ስትሞት የሠፈሩ ልጆች እንደ ሐዘን ሥነ ሥርዓት  አደረጉት፡፡ የምትቀበርበት ቦታ ተመረጠ፡፡ የግንብ አጥር ሥር ዘወር ያለ ቦታ ተቀበረችና ከመቃብሯ በላይ ባለው ጠፍጣፋ የግንብ ድንጋይ እንደ ሐውልት የሚሆን ሥዕል ተሠራላት፡፡ ሕፃናት ሳይሆኑ የማርታ ሠፈር አዋቂዎችም ባጠቃላይ ሐዘኑን ተካፍለዋል፡፡ ገንዘብ ተዋጥቶ ከቀብር መልስም ለርግቧ ፀበል ፀዲቅ ተደርጎ እንደነበር ማርታ ታስታውሳለች፡፡

    ከቤት እንስሳት ጋር መኖር የተለመደ ቢሆንም፣ በቤትና በዱር እንስሳት መካከል ያለውን ልዩነት ጥያቄ ውስጥ በሚከት መልኩ የዱር እንስሳትን ለማላመድ የሚሞከሩ ጥቂት አይደሉም፡፡ አንዳንዶቹ እንስሶች አደጋ ሊያደርሱ ቢችሉም ያለፍርኃት ቤታቸውን ይጋሯቸዋል፡፡ በተቃራኒው አንዳንድ የእንስሳት መብት ተከራካሪዎች ማንኛውንም ዓይነት እንስሳት ቤት ውስጥ ማኖር ነፃነታቸውን መጋፋት ነው ብለው ይከራከራሉ፡፡ ባልና ሚስት ሲፋቱ በንብረት ክፍፍል ወቅት ከፍተኛ ክርክር የሚደረገው የቤት እንስሳትን ማን ይውሰድ? የሚለው ጉዳይ መሆኑ የተስተዋለባቸው አጋጣሚዎችም አሉ፡፡

    ጥንቸል፣ ጦጣና ዓሳ የሚያሳድጉ ሰዎች ገጥመውናል፡፡ ከኢትዮጵያ ውጪ እባብ፣ አዞ፣ አሳማ፣ ነብር፣ ሸረሪት እንዲሁም ከሰው ጋር ይኖራሉ ተብለው ሊገመቱ የማይችሉ እንስሳትም የሚያኖሩ አሉ፡፡ በአገራችን ለዓመታት ነዋሪነታቸውን በቤተ መንግሥት  ያደረጉ አናብስት ይገኛሉ፡፡ በተከለላቸው ቦታ የሚኖሩ ሲሆን፣ በቀዳማዊ ኃይለሥላሴ ዘመን፣ መኩሪያ የተባለው አንበሳ ለማዳ ስለነበር ንጉሡ ያሻሹት ነበር፡፡ በተጨማሪም የሐረር ሰዎች ያላመዷቸው ጅቦችንም መጠቀስ ይቻላል፡፡

    ዓለም ላይ መጠለያ ያጡ የቤት እንስሳት መጠለያ የሚፈለግባቸው ድረ ገጾች አሉ፡፡ በአገራችን ደግሞ እንደ ቁፈራ ዶት ኮም ባሉ ድረ ገጾች ውሾችና ወፎች እስከ 5,000 ብር ይሸጣሉ፡፡ የእንስሳት ምግብ የሚገኝባቸው ሱፐር ማርኬቶችም እየተበራከቱ መጥተዋል፡፡

    spot_img
    - Advertisement -

    ይመዝገቡ

    spot_img

    ተዛማጅ ጽሑፎች
    ተዛማጅ

    [በተቋሙ ሠራተኞች የተወከሉ አንድ ባልደረባ ሚኒስትሩን ለማነጋገር ቀጠሮ ይዘው ወደ ቢሯቸው ገቡ]

    ጤና ይስጥልኝ ክቡር ሚኒስትር? ሰላም ሰላም ... ተቀመጥ! አመሠግናለሁ ክቡር ሚኒስትር!...

    የጉራጌ ዞን ጥያቄና የክላስተር አደረጃጀት የገጠመው ተቃውሞ

    መንግሥት የደቡብ ብሔር ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ክልል አካል የነበሩ ዞኖችንና...

    አዋሽ ባንክ ካፒታሉን ወደ 55 ቢሊዮን ብር ለማሳደግ ያስገደደው ምክንያት ምንድን ነው?

    ባለፈው ቅዳሜ ጠቅላላ ጉባዔውን ያካሄደው አዋሽ ባንክ የ43 ቢሊዮን...

    አቢሲኒያ ባንክ ካለፈው ዓመት የ127 በመቶ ብልጫ ያለው ትርፍ በማግኘት አዲስ ታሪክ አስመዘገበ

    አቢሲኒያ ባንክ ከቀደሚ የሒሳብ ዓመት የ127 በመቶ ብልጫ ያለው...