Tuesday, September 27, 2022
ሌሎች ዓምዶች
    - Advertisment -
    - Advertisment -

    ሰላማዊና ሕጋዊ ጥያቄዎች በአግባቡ ምላሽ ያግኙ!

    ለሰላምና ለመረጋጋት ጠንቅ የሆኑ ግጭቶች በተደጋጋሚ እየታዩ ነው፡፡ በሌሎች ሰላም የራቃቸው አገሮች ለሕዝብ ዕልቂትና ለአገር ውድመት ምክንያት የሆኑ ግጭቶች ወደ መሉ ጦርነት የተለወጡት፣ ገና ከመነሻው መፍትሔ ስላልተፈለገላቸው ነው፡፡ ለሕጋዊ ጥያቄዎች ሕጋዊ ምላሽ መስጠት ባለመቻሉ የዓለማችን በርካታ ሥፍራዎች የዕልቂትና የውድመት መናኸሪያ ሆነዋል፡፡ ሁሉም ጥያቄዎች ሕጋዊና ተገቢ ባይሆኑም፣ መነሻቸው ከሕዝብ የሆነና ሰላማዊነታቸው የተረጋገጠ አፋጣኝ ምላሽ ያስፈልጋቸዋል፡፡ የሕጎች ሁሉ የበላይ የሆነው ሕገ መንግሥት በአገሪቱ ዘላቂ ሰላምና ዋስትና ያለው ዴሞክራሲ ሰፍኖ ኢኮኖሚያዊና ማኅበራዊ ዕድገት እንዲፋጠን፣ በሕግ የበላይነትና በዜጎች ፈቃድ ላይ የተመሠረተ አንድ የፖለቲካ ማኅበረሰብ በጋራ የመገንባት ቁርጠኝነትን ያስረዳል፡፡ በዚህ መንፈስ የሚመራ ሕዝብ ደግሞ ከግጭት የነፃና ለዕድገት የሚታትር ይሆናል፡፡ ለሰላምና ለዴሞክራሲ ግንባታ ፅኑ መሠረት ይሆናል፡፡ ለዚህም የሕግ የበላይነት ዋልታና ማገር ነው፡፡ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ የተለያዩ ዓላማዎችና ፍላጎቶች ያሉዋቸው እንቅስቃሴዎች እየታዩ ነው፡፡ ጥያቄዎችን በማንገብ ወደ መንግሥት የሚመጡ ግለሰቦችም ሆኑ ቡድኖች አቀራረባቸውም ሆነ የሚስተናገዱበት ሁኔታ ሕጋዊ መሆን አለበት፡፡ የሚነሱ ጥያቄዎችን በሙሉ ማስተናገድ ባይቻልም፣ በሕዝብና በአገር ላይ ጉዳት ሊያስከትሉ የሚችሉት ግን በተቻለ ፍጥነት ምላሽ ወይም መፍትሔ ሊያገኙ ይገባል፡፡ ለወራትና ለዓመታት በቸልተኝነት ጆሮ ዳባ ልበስ የተባሉ የሕዝብ ጥያቄዎች አላስፈላጊ ግጭት እንዳይቀሰቅሱ፣ ለአገሪቱ ታሪካዊ ጠላቶች ቀዳዳ እንዳይፈጥሩ፣ ወይም ተገፍተናል የሚሉ ወገኖችን ወደ ኃይል ተግባር እንዳይገፉ ጥንቃቄ ሊደረግ ይገባል፡፡ ጥያቄዎቹ ሕጋዊነትና ተቀባይነት ባይኖራቸው እንኳ በግልጽ ለሕዝብ ምክንያታቸው ተነግሮ ሰላማዊው ሒደት መቀጠል ይኖርበታል፡፡ መንግሥት ሥራውን ማከናወን ያለበት በግልጽና በተጠያቂነት አግባብ መሆን ሲገባው፣ የሚሸፋፈኑና የሚዳፈኑ ነገሮች ለጥርጣሬና አመኔታ ለማሳጣት ያጋልጣሉ፡፡ ይኼ ደግሞ በተደጋጋሚ እየታየ ነው፡፡ ይልቁንም መንግሥት ለሕዝብ ሕጋዊ ጥያቄዎች ልዩ ትኩረት ይስጥ፡፡ በአገሪቱ የተለያዩ አካባቢዎች ከማንነት ጋርም ሆነ ከአከላለል ጋር የተያያዙ ጥያቄዎችም ሆኑ የተለያዩ የመብት ጥያቄዎች ሲቀርቡ፣ የመንግሥት ውሳኔ በአመዛኙ ከሕዝብ ፍላጎት ጋር ሊጣጣም ይገባዋል፡፡ በጥቅምት ወር ጥያቄ የተነሳበት ጉዳይ በሐምሌ ወር ለሰው ሕይወት ሕልፈትና ለንብረት ውድመት ሲዳርግ ለምን መባል አለበት፡፡ በሕግ አግባብ መፈታት የነበረበት ችግር ከአቅም በላይ ሆኖ ደም የሚያፋስስ ከሆነ፣ ወደኋላ ሄዶ የችግሩን መንስዔ መመርመር ይገባል፡፡ ከዚህ ቀደም በተለያዩ አካባቢዎች ለደረሱ ችግሮች የመልካም አስተዳደር መጓደል፣ የፍትሕ መዛባትና ሙስና በዋናነት ተጠቅሰዋል፡፡ አሁንም እያጋጠሙ ካሉ ችግሮች ጀርባ እነዚህና ሌሎች ተጨማሪ ምክንያቶች መኖራቸው መጠናት አለበት፡፡ በሌላ በኩል የሕዝብ ጥያቄዎች በሕጉ መሠረት እንዳይፈቱ እንቅፋት የሚሆኑ ብቃት የሌላቸውና ግዴለሽ የሆኑ ሹማምንት ጉዳይም መታየት አለበት፡፡ ሕግ ማስከበር የማይችል ሹም ለአገር አይጠቅምምና፡፡ በተደጋጋሚ ከአቅም በላይ የሆኑ ችግሮች ሲያጋጥሙ የውጭ ኃይሎች ጣልቃ ገብነት እንዳለባቸው ይነገራል፡፡ የውጭ ኃይሎች በአገሪቱ የውስጥ ጉዳይ እንዲገቡ እንዴት ዕድሉን አገኙ? ማለት ተገቢ ነው፡፡ በሕገ መንግሥቱ በኢትዮጵያዊያን ፈቃድ ላይ የተመሠረተ አንድ የፖለቲካ ማኅበረሰብ በጋራ የመገንባት ቁርጠኝነት ተወስቷል፡፡ ይህንን ዓላማ ከግብ ለማድረስ የግለሰብና የብሔሮች መሠረታዊ መብቶች እንዲከበሩ፣ የፆታ እኩልነት እንዲረጋገጥ፣ ባህሎችና ሃይማኖች ያላንዳች ልዩነት እንዲራመዱ፣ ወዘተ የማድረግ ፅኑ ዕምነት መኖሩ ተገልጿል፡፡ የተለያዩ ባህሎች ያሉዋቸውና በተለያዩ የመልክዓ ምድር አሰፋፈር ውስጥ የሚኖሩ የአገሪቱ ዜጎች በተለያዩ መስኮችና የግንኙነት ደረጃዎች በመተሳሰር አብረው የኖሩባትና የሚኖሩባት አገር በመሆንዋ፣ ያፈሩት የጋራ ጥቅምና አመለካከት አለ ብለው እንደሚያምኑ ሰፍሯል፡፡ መጪው የጋራ ዕድላቸው መመሥረት ያለበትም ከታሪካቸው የወረሱትን የተዛባ ግንኙነት በማረምና የጋራ ጥቅማቸውን በማሳደግ መሆኑን በመቀበልና በማመን ሕገ መንግሥቱን ማፅደቃቸው ተነግሯል፡፡ ለዚህም የተገኘውን ሰላምና ዴሞክራሲ ዘላቂነቱን ማረጋገጥ እንዳለባቸው መስማማታቸውም እንዲሁ፡፡ ሕገ መንግሥቱ በዚህ መንፈስ ሲከበር የውጭ ጠላትም ሆነ ተላላኪ ከየት ይመጣል? ምን ዓይነት ቀዳዳ ያገኛል? ዜጎች በሕግ የበላይነት ሲያምኑና በሰላም ሲተዳደሩ የመብት ጥያቄዎቻቸው ለውጭ ኃይሎች ወይም ለተላላኪዎቻቸው አይጋለጡም፡፡ ይልቁንም ዜጎች ሕግ አለኝታቸው ሲሆን መተማመናቸው ይጨምራል፡፡ በተለያዩ ምክንያቶች ጥያቄዎች ሊቀርቡ ይችላሉ፡፡ ሌላው ቀርቶ ለሕዝብ የማይጠቅሙ ጥያቄዎችም ሊቀርቡ ይችላሉ፡፡ ጥያቄ ማቅረብ መብት ነውና፡፡ ዋናው ጉዳይ የጥያቄዎቹ አቀራረብና አመላለስ ሥርዓት ሊኖረው ይገባል የሚለው ነው፡፡ አንድ ወገን መንግሥት ያድምጠኝ ብሎ በሰላማዊ መንገድ ጥያቄ ሲያቀርብ ምላሹም ሰላማዊ መሆን አለበት፡፡ በአንዴ ሁሉንም ወገን ማስደሰትም ማስከፋትም የማይቻል በመሆኑ፣ በሕጋዊ መንገድ የቀረቡ ጥያቄዎች ምክንያታዊ የሆኑ ምላሾች ካገኙ ሒደቱ ሰላማዊ ይሆናል፡፡ ጥያቄ የሚያቀርቡ ወገኖችም ሕጋዊና ሰላማዊ መሆን አለባቸው፡፡ አሁን እየታየ ያለው ግን ሕጋዊ መንገዶችን የሚዘጋና ለሰው ሕይወት መጥፋት ሰበብ የሆነ ግጭት ነው፡፡ አሁንማ ሰላምና ዴሞክራሲ ትርጉማቸው እየተዛባ በኃይል መፈታተሽ እየተለመደ ነው፡፡ ሰላማዊውና ዴሞክራሲያዊው አማራጭ በኃይል እየተተካ ጥፋት እያደረሰ ነው፡፡ ሌላው ቀርቶ በቅርቡ በአማራ፣ በኦሮሚያና በጋምቤላ ክልሎች በተካሄዱ ግጭቶች በርካታ ዜጎች ሕይወታቸውን አጥተዋል፡፡ የአካልና የንብረት ጉዳቱም ከፍተኛ ነበር፡፡ ዘለቄታዊ መፍትሔ ካልተፈለገ ይህ ዓይነቱ አካሄድ እየተለመደ ማቆሚያው የት እንደሚሆን ይቸግራል፡፡ በተለይ አገር የሚያስተዳድረው መንግሥት ከማንም የበለጠ ኃላፊነት ስላለበት ሕግ በማክበርና በማስከበር አጓጉል ነገሮችን ማቆምም ማስቆምም አለበት፡፡ ሰላማዊ ጥያቄዎች ልክም ይሁኑ አይሁኑ በሰላማዊ መንገድ መስተናገድ አለባቸው፡፡ የአመፅና የብጥብጥ መነሻ የሆኑ ምክንያቶች መፍትሔ ይበጅላቸው፡፡ በዚህ ዘመን ይህች አገር ከግጭትና ከጦርነት ጋር ስሟ ሊያያዝ አይገባም፡፡ በታሪኳ ያስተናበረቻቸው አውዳሚ ጦርነቶች ይበቋታል፡፡ ካሁን በኋላ ግን አይጠቅሙም፡፡ በአሁኑ ጊዜ አገሪቷን በኩራት በዓለም አደባባይ አንገቷን ቀና አድርጋ እንድትራመድ የሚያደርጓት ታላላቅ ተግባሮች እየተከናወኑ ነው፡፡ በሌላ በኩል ደግሞ አንገት የሚያስደፉ ድርጊቶች ይታያሉ፡፡ በአገሪቱ ውስጥ ከሚከናወኑ የልማት ስኬቶች መካከል ተጠቃሽ የሆነው የሰሞኑ የሐዋሳ ኢንዱስትሪያል ፓርክ ለአገር ቅን በሆኑ ዜጎች ጥረት ተገንብቶ ዕውን ሲሆን እጅግ በጣም ያኮራል፡፡ በዓለም አቀፍ ደረጃ ታዋቂ የሆኑ የጨርቃ ጨርቅና የአልባሳት ኩባንያዎች ልዩ መለያዎች (ብራንዶች) ያሉዋቸው ምርቶችን የሚያመርቱበት ይህ የኢንዱስትሪ ፓርክ፣ ለኢኮኖሚው ከሚሰጠው ልዩ ጠቀሜታና የሥራ ዕድል በተጨማሪ የአገሪቱን ገጽታ ከፍ የሚያደርግ ነው፡፡ ሌሎች ታላላቅ ሜጋ ፕሮጀክቶችም እንዲሁ የአገሪቱን የወደፊት ተስፋ ያለመልማሉ፡፡ ለመጪው ትውልድም ልዩ ገፀ በረከት ናቸው፡፡ እንዲህ ተስፋ የሚያጭሩ አመርቂ ሥራዎች በገሃድ እየታዩና አገሪቱን በዓለም ክብሯን እያሳደጉ፣ በሌላ በኩል እርር ድብን የሚያደርጉ የመብት ጥሰቶችና ሕገወጥ ድርጊቶች ይፈጸማሉ፡፡ ሕገወጥ የጨረቃ ቤቶች የጥቅም ተካፋይና ደንታ ቢስ በሆኑ ሹማምንት ይሁንታ ተገንብተው ዓመታት ከነጎዱ በኋላ በዘገየ ዕርምጃ ሕዝብ ይተራመሳል፡፡ ሕገወጥነትን በእንጭጩ መቅጨት ሲገባ በሺዎች ለሚቆጠሩ ዜጎች መፈናቀል ምክንያት የሆኑ ዕርምጃዎች ዘግይተው ይወሰዳሉ፡፡ አገርን የሚያኮሩ ዜጎች ላባቸውን ጠብ አድርገው እየሠሩ፣ ብቃት አልባዎችና ሙሰኞች የአገርን ገጽታ ለሚያበላሽ ዕርምጃ ምክንያት ይሆናሉ፡፡ በየቦታው በአርዓያነት የሚጠቀሱ ዜጎች ያሉትን ያህል፣ በአስከፊ ድርጊታቸው አገር የሚያምሱ ሞልተዋል፡፡ መንግሥት ውስጡን ፈትሾ ጤናማነቱ ያልተረጋገጠውን ካልመነጠረ በስተቀር፣ ነገ ተነገ ወዲያም ለብጥብጥና ለግጭት መንስዔ የሚሆኑ ድርጊቶችን የሚፈጽሙ ሕገወጦች እንደ አሸን ይፈላሉ፡፡ በአሁኑ ጊዜ በዓለም አቀፍ ደረጃ እየታዩ ያሉ ግጭቶችና የሽብር ጥቃቶች ለሰላምና ለመረጋጋት ጠንቅ እየሆኑ ነው፡፡ የንፁኃንን ሕይወት እየቀጠፉ ነው፡፡ ሰላምና መረጋጋትን የሚፈታተኑ ነውጦች የዓለም ሥጋት እየሆኑ ነው፡፡ መካከለኛው ምሥራቅና አውሮፓን እያመሰ ካለው አሸባሪው አይኤስ ጀምሮ፣ በጎረቤት ሶማሊያ ያለው አልሸባብና የናይጄሪያው ቦኮ ሐራም እከሌ ከእከሌ ሳይሉ ግልጽና የተረጋገጠ አደጋ ሆነዋል፡፡ ቀይ ባህር ዳርቻ ላይ የከተመው በየመን ላይ የዘመተው የዓረብ አገሮች ቅንጅት ዘመቻ፣ በተለያዩ ሥፍራዎች የሚካሄዱ ግጭቶች፣ በጎረቤት ደቡብ ሱዳን የተቀሰቀሰው ትኩስ ግጭት፣ ከኤርትራ ጋር ያለው መቋጫ ያጣው የድንበር ንትርክና አልፎ አልፎ የሚካሄድ ግጭት፣ ወዘተ የአካባቢያችን የሰላም ጠንቆች ናቸው፡፡ እንዲህ ዓይነቶቹ የሰላምና የመረጋጋት ጠንቆች በአገሮች ውስጥ ምቹ መደላደያ ስለሚፈልጉ አንፃራዊውን የአገር ሰላም ያውካሉ፡፡ የተዳፈኑ አቤቱታዎችን፣ ቅሬታዎችንና ምሬቶችን እየቆሰቆሱ መግቢያ ቀዳዳ ያመቻቻሉ፡፡ በሰላማዊና በዴሞክራሲያዊ መንገድ የማይፈቱ ችግሮች ደግሞ የእነዚህ ሰለባ ይሆናሉ፡፡ ድብቅ ዓላማ ያላቸው ታሪካዊ ጠላቶች በገንዘብ፣ በቁሳቁስ፣ በሥልጠናና በመሳሰሉት ችግሮችን ያባብሳሉ፡፡ የውክልና ጦርነት በመክፈት ሰላም ያደፈርሳሉ፡፡ በግልጽ የሚታዩ ክፍተቶችን በመጠቀም የብሔር ግጭት ያስነሳሉ፡፡ ለዚህም ለዘመናት ያዳበሩት አጥፊ ልምድ አላቸው፡፡ ነገሮች ከቁጥጥር ውጪ ከሆኑ በኋላ ግን ማቆም ያዳግታል፡፡ ለዚህም ነው ሰላማዊና ሕጋዊ ጥያቄዎች በአግባቡ ምላሽ ያግኙ የሚባለው!

    በብዛት የተነበቡ ፅሁፎች

    የአውሮፓ ኅብረት ተወካይ በተመድ ጉባዔ ‹‹የትግራይ መንግሥት›› በማለት ላደረጉት ንግግር ማስተካከያ እንዲደረግ ኢትዮጵያ ጠየቀች

    በስዊዘርላንድ ጄኔቭ እየተካሄደ በሚገኘው 51ኛው የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት (ተመድ)...

    መንግሥት የሥራ ግብር ምጣኔን እንዲቀንስ ተጠየቀ

    የኢትዮጵያ ሠራተኛ ማኅበራት ኮንፌዴሬሽን (ኢሠማኮ) መንግሥት የሠራተኛውን የኑሮ ጫና...

    በኢትዮጵያ ላይ የቀጠለው የምዕራባውያን ጣልቃ ገብነት

    ምዕራባውያን አገሮች በኢትዮጵያ ላይ ጠንካራ ጫና ማሳደራቸውን ቀጥለዋል፡፡ በዲፕሎማሲም...

    የመንግሥት ዩኒቨርሲቲዎች የድጎማ በጀት ለፖለቲካ ሥራ ማስፈጸሚያ እንደሚውል የሚያሳይ ሪፖርት ቀረበ

    ለመንግሥት ዩኒቨርሲቲዎች የሚደረግ የበጀት ድጎማ ከመደበኛው ሥራ ይልቅ ከዋናው...
    - Advertisment -

    ትኩስ ፅሁፎች

    በኢትዮጵያ ላይ የቀጠለው የምዕራባውያን ጣልቃ ገብነት

    ምዕራባውያን አገሮች በኢትዮጵያ ላይ ጠንካራ ጫና ማሳደራቸውን ቀጥለዋል፡፡ በዲፕሎማሲም...

    የመንግሥት ዩኒቨርሲቲዎች የድጎማ በጀት ለፖለቲካ ሥራ ማስፈጸሚያ እንደሚውል የሚያሳይ ሪፖርት ቀረበ

    ለመንግሥት ዩኒቨርሲቲዎች የሚደረግ የበጀት ድጎማ ከመደበኛው ሥራ ይልቅ ከዋናው...

    መንግሥት የሥራ ግብር ምጣኔን እንዲቀንስ ተጠየቀ

    የኢትዮጵያ ሠራተኛ ማኅበራት ኮንፌዴሬሽን (ኢሠማኮ) መንግሥት የሠራተኛውን የኑሮ ጫና...

    የአዲስ አበባ ንግድና ዘርፍ ማኅበራት ምክር ቤት የአመራሮች ምርጫና ቀጣይ ዕቅዶቹ

    የአዲስ አበባ ንግድና ዘርፍ ማኅበራት ምክር ቤት ሲጠበቅ የነበረውን...

    በ15 ቢሊዮን ብር የተመዘገበ ካፒታል የማይክሮ ፋይናንስ አገልግሎቱን ያሻገረው ስንቄ ባንክ ሥራ ጀመረ

    ከማክሮ ፋይናንስ ተቋምነት ወደ ባንክ አገልግሎት ከተሸጋገሩ አምስት የማክሮ...
    spot_img

    ተዛማጅ ፅሁፎች

    ብልሹ አሠራሮች እንዲወገዱ ሕግና ሥርዓት ይከበር!

    በኢትዮጵያ ምድር ጦርነትን ለአንዴና ለመጨረሻ ጊዜ አጠናቆ ሙሉ ለሙሉ ፊትን ወደ ልማት ለማዞር ያለው ፍላጎት አሁንም ፈተና እየገጠመው ነው፡፡ ኢትዮጵያ አዲሱ ዓመት ሲብት በሙሉ...

    የግብይት ሥርዓቱ የሕገወጦች መፈንጫ አይሁን!

    በጥቂቶች ስግብግብነት ብዙኃኑ ሕዝብ እንዳይጎዳ ተገቢ ሞራላዊ፣ ሕጋዊና ፖለቲካዊ ዕርምጃዎች ሲወሰዱ ድጋፍ መስጠት ይገባል፡፡ ሰሞኑን መንግሥት በኤሌክትሪክ የሚሠሩ ተሽከርካሪዎች ሱር ታክስና ኤክሳይስ ታክስን ጨምሮ፣...

    የኢኮኖሚው ጉዞ ከድጡ ወደ ማጡ እንዳይሆን!

    ጦርነት ውስጥ ያለች አገር ኢኮኖሚ ጤንነት እንደማይሰማው ለማንም ግልጽ ቢሆንም፣ ከጦርነቱ በተጨማሪ በየዕለቱ ገበያው ውስጥ የሚስተዋለው የዋጋ ጭማሪ ግን አስደንጋጭ እየሆነ ነው፡፡ የብር የመግዛት...