Friday, December 8, 2023
- Advertisement -
- Advertisement -
ዜናምርጫ በኢተያ

ምርጫ በኢተያ

ቀን:

ሰማኒያ ስድስት የምርጫ ጣቢያዎች በሚገኙበት በኦሮሚያ ክልል በኢተያ የምርጫ ክልል ሒጦሳ ወረዳ፣ በ2007 ዓ.ም. ጠቅላላ ምርጫ ለአራተኛ ጊዜ በተከታታይ ኦሕዴድ/ኢሕአዴግን ወክለው ለምርጫ የቀረቡት የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አፈ ጉባኤ አቶ አባዱላ ገመዳን ለመቀበል ሲጠባበቁ የነበሩት ደጋፊዎቻቸው ያልጠበቁትን ዜና ሰምተዋል፡፡ አቶ አባዱላ የምርጫ ካርዳቸውን በአዲስ አበባ በመውሰዳቸው የሚመርጡትም እዚያው አዲስ አበባ በመሆኑ፣ በዘንድሮው ብሔራዊ ምርጫ አቶ አባዱላን ኢተያ ላይ ማግኘት አልቻሉም፡፡ ሌሎች ከፍተኛ የመንግሥት ባለሥልጣናት በትውልድ አካባቢያቸው በመገኘት ምርጫ ሲያደርጉ በቴሌቪዥን የተመለከቱ ደጋፊዎቻቸው የአቶ አባዱላ በወረዳቸው አለመገኘት ቅር እንዳሰኛቸው ለሪፖርተር የገለጹም ነበሩ፡፡ ‹‹እዚህ ተገኝቶ ሲመርጥ ብናየው ደስ ይለን ነበር፣›› ያሉት አቶ ቶሎሳ አዱኛ እና ወ/ሮ ደሚቱ ገመቹ፣ የአቶ አባዱላን በምርጫ ጣቢያው አለመገኘት ያልጠበቁት መሆኑን ገልጸዋል፡፡ በሥራ ምክንያት እንደማይመጡም ከአካባቢው የኦሕዴድ ባለሥልጣናት እንደተነገራቸው ጠቁመዋል፡፡

‹‹እሱ ሥራውን ቀድሞ ስለጨረሰ እዚህ የመምረጥ ያለመምረጡ ጉዳይ ችግር የለውም፡፡ በዚያ ላይ የሥራ ጫና አለበት፣›› ያሉት የወረዳው ኦሕዴድ/ኢሕአዴግ ተጠሪ አቶ ገመቹ አደራ ለሪፖርተር ገልጸዋል፡፡ በአንፃሩ የአቶ አባዱላ በምርጫ ጣቢያው ተገኝቶ አለመምረጥ ለ28 ዓመቱ ብቸኛው ተፎካካሪያቸው አቶ ደረሠ ነገሠ መልካም አጋጣሚ እንደሆነ የተናገሩት የኦሮሞ ብሔራዊ ኮንግረስ (ኦብኮ) ታዛቢ ሻለቃ አደም ኑራ፣ በምርጫው ብዙ ችግሮችን እየተጋፈጡ ቢሆንም ብቸኛው የኦብኮ ተወዳዳሪ ውጤታማ ሊሆን የሚችልበት ዕድል መኖሩንም ተናግረው ነበር፡፡

‹‹በምርጫው ዕለት መራጮችን በድብቅ በመጥራት ትዕዛዛዊ ምርጫ እንዲያደርጉ መንገርን ጨምሮ የምርጫ ወረቀቶቹን ጥሎ የመውጣት ሒደት ነበር፤›› የሚሉት ታዛቢው፣ የምርጫ ኮሮጆዎቹ ደኅንነት፣ የምርጫ ቁሳቁሶቹ ጤናማነትና የምርጫ ሰዓቱን የመጠበቅ ሁኔታ ግን በግልጽ የታዘቡት ሀቅ መሆኑን ገልጸዋል፡፡

ቅድመ ምርጫ 2007 ኢተያ በኦሕዴድ/ኢሕአዴግ በኩል ሰፊ ሥራ የተሠራበት መሆኑን በአካባቢው የተለጠፉትን ፖስተሮች፣ መፈክሮችና ዓርማዎች በማየት መገንዘብ ይቻላል፡፡ በአንፃሩ አንድ የተቃዋሚ (ተፎካካሪ) ፓርቲ ዓርማም ሆነ ፖስተር ተለጥፎ አይታይም፡፡ ይህን በተመለከተ በሪፖርተር ተጠይቀው ምላሻቸውን የሰጡት የኦብኮው ዕጩ ተፎካካሪ አቶ ደረሠ፣ ፖስተሮቹና ዓርማዎቹ በተለጠፉበት ቅፅበት ተቀዳደው ይነሱ እንደነበር ተናግረዋል፡፡ ‹‹ከለጠፍን ከ20 እና ከ30 ደቂቃ በኋላ ስንመለስ በቦታው አናገኝም ነበር፤›› የሚሉት አቶ ደረሠ፣ ማን ይህን እንደሚፈጽም ግን በግልጽ እንደማያውቁ ያክላሉ፡፡ በአዳራሽ ደጋፊዎቻቸውን በመሰብሰብ ለማነቃቃት ሰፊ ጥረት ቢያደርጉም፣ የአካባቢው ባለሥልጣናት በሕዝቡ ላይ በነዙት ፍርኃትና ዛቻ አዳራሹ ቢፈቀድም ሰው ሊሰበሰብ እንዳልቻለ ገልጸዋል፡፡ አቶ ገመቹ ግን ይህንን ያስተባብላሉ፡፡ በምርጫ ጊዜ የሚደረግ የተለመደ አቤቱታ ነው በማለት፡፡

በምርጫው ዋዜማ የሒጦሳ ወረዳ እስከ ምሽቱ ድረስ ተረጋግታ የታየች ቢሆንም፣ ከምሽቱ ሁለት ሰዓት በኋላ ግን ጭር ብላ አንግታለች፡፡ በኢተያ ከተማ የሚገኙ ሆቴሎችና መሸታ ቤቶች በምርጫው ምክንያት በሮቻቸውን መዝጋት እንዳለባቸው ለደንበኞቻቸው ሲናገሩ ነበር፡፡ በወረዳው የሚገኙ አብዛኞቹ የምርጫ ጣቢያዎች አስፈላጊውን የምርጫ ቅድመ ዝግጅት አሟልተው እሑድ ማለዳን ሲጠባበቁ እንደነበር መታዘብ ተችሏል፡፡ በአንዳንድ ገጠራማ ቦታዎች ግን እስከ ምሽቱ አንድ ሰዓት ድረስ ድንኳኖች ሲተከሉ ተስተውሏል፡፡ በምርጫው ዕለት ሕዝቡ በማለዳ ተሠልፎ ምርጫውን በሰላም ማካሄዱን በተወሰኑ የምርጫ ጣቢያዎች የተስተዋለ ሲሆን፣ ከረፋዱ አራት ሰዓት ጀምሮ ግን ብዙዎቹ የምርጫ ጣቢያዎች ጭር ብለው ታይተዋል፡፡ የኢተያ ከተማና አጎራባች ከተሞችም በምርጫው ዕለት ጭር ብለው ነበር፡፡

የኢተያ ምርጫ ክልል የብሔራዊ ምርጫ ቦርድ ተጠሪ አቶ ቱሉ ሹሜ ምርጫው ያለምንም ችግር መከናወኑንና ከተወዳዳሪ ፓርቲዎችም የጎላ ቅሬታ እንዳልቀረበ ገልጸዋል፡፡ ሆኖም የኦብኮ ተወዳዳሪ በአንዳንድ የምርጫ ጣቢያዎች መራጮች በትዕዛዝ ምርጫ እንዲያደርጉ አቶ ከማል በሚባል የአካባቢው ባለሥልጣን በሚስጥር ይነገር ነበር የሚባለውን፣ ከኦብኮ ተፎካካሪ በቃል ሪፖርት እንደተደረገላቸው አቶ ቱሉ ገልጸዋል፡፡

በአካባቢው ለፉክክር የቀረቡት አራት ፓርቲዎች ኦሕዴድ/ኢሕአዴግ፣ ኦብኮ፣ አዲስ ትውልድና አንድነት ፓርቲ የነበሩ ቢሆንም፤ በምርጫው ሒደት ግን ተካፋይ የነበሩት ኦሕዴድ/ኢሕአዴግና ኦብኮ ብቻ ነበሩ፡፡ በአካባቢው አዲስ ትውልድ ፓርቲን የወከሉት አቶ ተሾመ ደረሰ ናቸው፣ አንድነትን የወከሉት ደግሞ ሻምበል አማን ሐሰን የተባሉ ግለሰብ ነበሩ፡፡ የአዲስ ትውልድ ፓርቲ ተወካይ አቶ ተሾመ በምርጫው ለመካፈል ምዝገባቸውን ከጨረሱ በኋላ በምርጫ ቅስቀሳውም ሆነ በውድድሩ ላይ አለመካፈላቸውን አስመልክቶ ከሪፖርተር ለቀረበላቸው ጥያቄ፣ ‹‹ለምርጫው የተመደበልን ገንዘብ ሙሉ በሙሉ አቶ ሰለሞን በሚባል ሰው ስለተበላብን አቅም አጥሮን ነው፤›› በማለት መልሰዋል፡፡ እንደ አቶ ተሾመ ገለጻ፣ አቶ ሰለሞን የተባሉት ግለሰብ ነዋሪነታቸው አዲስ አበባ ሲሆን የፓርቲው ሊቀመንበር አቶ አስፋው ጌታቸው ወደ ውጭ አገር ሲሄዱ፣ በጊዜያዊነት በአደራ አመራሩን የተረከቡ ናቸው፡፡ ሪፖርተር ግለሰቡን ለማግኘት ባደረገው ጥረት ግለሰቡ ስልካቸውን መመለስ ባለመቻላቸው ሳይሳካ ቀርቷል፡፡

ሰኞ ግንቦት 17 ቀን 2007 ዓ.ም. በኢተያና በአጎራባች ወረዳዎች የምርጫ ውጤቱ ከጠዋቱ አንድ ሰዓት ጀምሮ መለጠፍ የጀመረ ሲሆን፣ በአንዳንድ ቦታዎች ግን ውጤቱ በተለጠፈበት ቅጽበት ተቀዶ ታይቷል፡፡ ለምሳሌ በአሰላ ከተማ ማዘጋጃ ቤት ተለጥፎ የነበረው የምርጫ ውጤት የኦሕዴድ/ኢሕአዴግን የምርጫ ውጤትና ደረጃን ብቻ ሲያሳይ፣ የሌሎቹን ተፎካካሪዎች ውጤትና ደረጃን የሚያሳየው ሰንጠረዥ ግን እንደተቀደደ ታይቷል፡፡

በአብዛኛዎቹ የምርጫ ጣቢያዎች ውጤቱ ከተለጠፈ በኋላ ግርግም አልነበረም፡፡ ከወትሮው የተለየ ነገርም አልተስተዋለም፡፡ የምርጫ ኮሮጆዎቹ ከየምርጫ ጣቢያው እየተሰበሰቡ በፖሊስ ታጅበው ወደየምርጫ ቦርዱ ቅርንጫፍ ጽሕፈት ቤቶች ሲደርሱም ተስተውሏል፡፡ ሰኞ ዕለት በኢተያም ሆነ አሰላን ጨምሮ በሌሎቹ አጎራባች ወረዳዎች ሕይወት እንደተለመደው ቀጥላ ታይታለች፡፡ በ1992፣ በ1997፣ በ2002 እና በ2007 ዓ.ም. በኢተያ ለክልል ምክር ቤትና ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የኦሕዴድ/ኢሕአዴግ ዕጩ ተወዳዳሪ የነበሩት አፈ ጉባኤ አባዱላ ገመዳ በአራት ተከታታይ ምርጫዎች በመወዳደር ይታወቃሉ፡፡

spot_img
- Advertisement -

ይመዝገቡ

spot_img

ተዛማጅ ጽሑፎች
ተዛማጅ

ታዋቂው የኤሌክትሮኒክስ ብራንድ አይቴል የስትራቴጂ ለውጥ አካል የሆነውን አዲስ አርማ እና መለዮ ይፋ አደረገ።

በአለማችን ታዋቂ ከሆኑት የኤሌክትሮኒክስ ብራንዶች መካከል አንዱ የሆነው እና...

የጠቅላላ ጉባኤ ስብሰባ ጥሪ ለሸገር አነስተኛ የፋይናንስ ተቋም አ.ማ ባለአክሲዮኖች በሙሉ

ለሸገር አነስተኛ የፋይናንስ ተቋም አ.ማ ባለአክሲዮኖች በሙሉ የሸገር አነስተኛ የፋይናንስ...

[የክቡር ሚኒስትሩ ጸሐፊ፣ የሌላ ሚኒስትር ጸሐፊ ከሆነችው የቅርብ ወዳጇ ጋር በስልክ እየተጨዋወቱ ነው]

አንቺ ግን ምን ሆነሽ ነው? ጠፋሁ አይደል? ጠፋሁ ብቻ?! ምን ላድርግ ብለሽ...

በሱዳን ላይ ያጠላው የመከፋፈል ዕጣና ቀጣናዊ ተፅዕኖው

የሱዳን ጦርነት ስምንተኛ ወሩን እያገባደደ ይገኛል፡፡ ጄኔራል አብዱልፈታህ አልቡርሃን...