Saturday, December 3, 2022
ሌሎች ዓምዶች
    - Advertisement -
    - Advertisement -
    ዜናምርጫ በድሬዳዋ

    ምርጫ በድሬዳዋ

    ቀን:

    ግንቦት 16 ቀን 2007 ዓ.ም. በተካሄደው ጠቅላላ ምርጫ ሰባት የፖለቲካ ፓርቲዎችና ሁለት የግል ዕጩ ተወዳዳሪዎች፣ ድሬዳዋ ከተማ ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ያሉትን ሁለት ወንበሮች ለመወከል ተወዳድረዋል፡፡

    የድሬዳዋ ከተማ በቻርተር ራሱን እንዲያስተዳድር የተፈቀደለት የፌዴራሉ መንግሥት ግዛት ሲሆን፣ በፌዴራል ፓርላማ ውስጥ የሁለት ወንበሮች ውክልና አለው፡፡ በመሆኑም እነዚህን ሁለት ወንበሮች የሚወክሉ ዕጩዎችን ለመምረጥ ድሬዳዋ በሁለት የምርጫ ክልልና ከሁለት መቶ በላይ የምርጫ ጣቢያዎች ተከፋፍላለች፡፡

    ድሬዳዋ ከተማን ለሁለት በሚከፍላት አሸዋ ተብሎ የሚጠራውን አካባቢ መሠረት በማድረግ ከአሸዋ በታች ያለውን አካባቢ ምርጫ ክልል አንድ፣ ከአሸዋ በላይ ያለውን ምርጫ ክልል ሁለት ተብሎ ተከልሏል፡፡ በእነዚህ የምርጫ ክልሎች ለመወዳደር የኦሮሞ ሕዝብ ዴሞክራሲያዊ ግንባር (ኦሕዴድ)፣ የኢትዮጵያ ሶማሌ ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ (ኢሶዴፓ)፣ የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ አንድነት መድረክ (መድረክ)፣ የወለኔ ሕዝብ ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ (ወህዴፓ)፣ ሰማያዊ ፓርቲ፣ አንድነት ለዴሞክራሲና ለፍትሕ (አንድነት)፣ የኦሮሞ አቦ ነፃ አውጪ ግንባር (ኦአነግ) እና ሁለት የግል ተወዳዳሪዎች የምርጫ ቦርድን ዕውቅና አግኝተው በዕጩ ተወዳደሪነት ራሳቸውን አቅርበዋል፡፡

    የግል ተወዳዳሪዎቹ ሙክታር ኢብራሂምና ሙስጠፌ ሞሚን የሚባሉ ሲሆን፣ እንደ ቅደም ተከተላቸው ፀሐይና ዳክዬ የምርጫ ምልክቶቻቸው አድርገው የከተማው ነዋሪ እንዲመርጣቸው ቀስቅሰዋል፡፡

    ሙክታር ኢብራሂም የ30 ዓመት ወጣት ነው፡፡ ተመርጦ የፓርላማውን መቀመጫ ቢያገኝ፣ ‹‹የተሻለ ኅብረተሰብ ለመፍጠርና በተሻለ የእርሻ ኢኮኖሚ ላይ የተመሠረተ ኅብረተሰብን ማየት ነው፤›› ይላል፡፡ ሙክታር ይህን ይላል እንጂ በዋናነት ትኩረት ከሚሰጣቸው ጉዳዮች መካከል ግንባር ቀደሙ፣ ‹‹በክልላችን መንገዶች እንዲስፋፉና የኢንዱስትሪ ክልል ለማድረግ ሁኔታዎችን ማመቻቸት፤›› የሚለው ተጠቃሽ ነው፡፡

    ከምርጫው በፊት ሪፖርተር ያነጋገራቸው የከተማዋ ነዋሪዎች በከተማዋ ለሚወዳደሩ አራት ፓርቲዎች ከፍተኛ ግምት ሰጥተዋል፡፡ እነዚህም ኦሕዴድ/ኢሕአዴግ፣ ኢሶዴፓ፣ መድረክና ሰማያዊ ፓርቲ ናቸው፡፡ በተለይ ኢሶዴፓና ኦሕዴድ ከፍተኛ የምርጫ ቅስቀሳ ያደረጉ መሆናቸው፣ የኢሶዴፓ የምርጫ ቅስቀሳ ደግሞ የበለጠ የተደራጀ እንደነበር ይገልጻሉ፡፡

    በኢሶዴፓ በኩል በዕጩነት የቀረቡት መሐመድ የሱፍ ዑመር ናቸው፡፡ አቶ መሐመድ የሱፍ ባለፈው ምርጫ በዚሁ የምርጫ ክልል ሁለት ተወዳድረው የፓርላማ መቀመጫ ያገኙ ናቸው፡፡ ከዚህ በተጨማሪም የፓርላማው የአርብቶ አደር ጉዳዮች ቋሚ ኮሚቴ ሰብሳቢ ሆነው እያገለገሉ ይገኛሉ፡፡

    በኦሕዴድ በኩል የቀረቡት ዕጩ አቶ አብዱሰመድ መሐመድ ኢብራሂም ናቸው፡፡ አቶ አብዱሰመድ እንደ ኢሶዴፓው ተወካይ በ2002 ዓ.ም. በነበረው አገር አቀፍ ምርጫ የሕዝብን ውክልና አግኝተው የፌዴራል ፓርላማውን የተቀላቀሉ ቢሆንም፣ የድሬዳዋ ከተማ አስተዳደር ትምህርት ቢሮ ኃላፊ በመሆናቸው አብዛኛውን ጊዜ በመንግሥት ሥራ ላይ ነው የሚያሳልፉት፡፡

    በሰማያዊ ፓርቲ በኩል በዕጩነት የቀረቡት ደግሞ አቶ ዳንኤል ጉግሳ ገመቹና ገዛኸኝ አሰፋ የተባሉ ግለሰቦች ናቸው፡፡ በመድረክ በኩል ደግሞ አቶ አህመድ ጀማል ብቻ ናቸው፡፡

    የሰማያዊ ፓርቲ ተወካይ አቶ ዳንኤል ጉግሳ በምርጫ ክልል አንድ ከኦሕዴዱ ከአቶ አብዱሰመድ ጋር ለፉክክር ቀርበዋል፡፡ የሰማያዊው አቶ ገዛኸኝ አሰፋ ደግሞ ከኢሶዴፓ ተወካዩ አቶ መሐመድ የሱፍና ከመድረኩ ተወካይ አቶ አህመድ ጀማል አህመድ ጋር ቀርበዋል፡፡

    የድሬዳዋን ሞቃታማ የአየር ሁኔታ ምክንያት ኅብረተሰቡ ባዳበረው ባህል መሠረት ማንኛውም የመንግሥት መሥሪያ ቤት ከጠዋቱ 1፡30 ሥራ እንደሚጀምር ይታወቃል፡፡ የአካባቢው ነዋሪዎች ከዚያ ቀድመው መንቀሳቀስ የሚጀምሩ በመሆናቸው ገበያውም ይደራል፡፡ በመሆኑም የምርጫውን ዕለት ኅብረተሰቡ እንዴት እንደሚጠቀምበት ቀድሞ መገመት ይቻላል፡፡

    በዚሁ መሠረት ሪፖርተር በምርጫው ዕለት ከንጋቱ 12 ሰዓት ጀምሮ በተዘዋዋረባቸው የምርጫ ጣቢያዎች፣ በርካታ ነዋሪዎች (አብዛኞቹ ሴቶች ናቸው) ተሠልፈው ድምፃቸውን ሲሰጡ ለመመልከት ችሏል፡፡

    የድሬዳዋ አስተዳደር ከንቲባ አቶ አሰድ ዚያድ ገንደቆሬ አካባቢ ማለትም በምርጫ ክልል አንድ ምርጫ ጣቢያ ሦስት ድምፃቸውን ለመስጠት ከጠዋቱ አንድ ሰዓት አካባቢ ተገኝተዋል፡፡ ከእሳቸው በፊት ግን 103 ነዋሪዎች ድምፃቸውን እንደሰጡ የምርጫ ጣቢያው አስተባባሪ አቶ ጃፋር አሚን ገልጸዋል፡፡

    ከሌሊቱ 10 ሰዓት ጀምሮ የምርጫ ጣቢያው አስተባባሪዎች ተገናኝተው ዝግጅታቸውን እስከ 12 ሰዓት ድረስ አጠናቀው፣ 12 ሰዓት ላይ ድምፅ ለማሰጠት ክፍት ማድረጋቸውን አስረድተዋል፡፡

    የድሬዳዋ ከንቲባ አቶ አሰድ ዚያድ ድምፃቸውን ከሰጡ በኋላ፣ ቅድመ ምርጫ ዝግጅቱ በድሬዳዋ በሰላማዊ ሁኔታ ተጠናቆ በስኬት ለምርጫው ዕለት መድረስ መቻሉን ለጋዜጠኞች ገልጸዋል፡፡

    የምርጫው ሒደትም ከተጠበቀው በላይ በፍጥነት እየተከናወነ እንደነበር የገለጹት ከንቲባው፣ እንደ ቅድመ ምርጫው ሁሉ ድኅረ ምርጫውም ሰላማዊ ሆኖ እንደሚጠናቀቅ እርግጠኛ እንደሆኑ ተናግረዋል፡፡

    ሪፖርተር በተዘዋወረባቸው 32 የምርጫ ጣቢያዎች በእያንዳንዳቸው በአማካይ የተመዘገቡ መራጮች (ካርድ የወሰዱ ነዋሪዎች) ቁጥር 650 ይሆናል፡፡ የድሬዳዋ ነዋሪዎች የዕለት ሥራቸውን በጠዋት ከውነው እንደሚፈጽሙት ሁሉ፣ ሪፖርተር በተዘዋወረባቸው የምርጫ ክልሎች ከረፋዱ 5፡30 ሰዓት ላይ 600 የሚሆኑ መራጮች በአማካይ ድምፃቸውን ሰጥተው ነበር፡፡

    በከዚራ ሁለት ምርጫ ጣቢያ ለመምረጥ የተመዘገቡ መራጮች ብዛት 562 ሲሆን፣ እስከ ጠዋቱ 1፡30 ድረስ 136 መራጮች ድምፃቸውን ሰጥተዋል፡፡

    ‹‹በአመዛኙ ምርጫው ከእኩለ ቀን በፊት የተጠናቀቀ ቢሆንም፣ የግዴታ በሕጉ መሠረት እስከ 12 ሰዓት ድረስ መቆየታችን ግድ ነው፤›› በማለት የምርጫ ጣቢያው አስተባባሪ ለሪፖርተር ገልጸዋል፡፡

    ሪፖርተር በተዘዋወረባቸው አካባቢዎች በጥቂቶቹ ብቻ የወለኔ ፓርቲ ተወካዮችን ቢመለከትም፣ ከኢሕአዴግ/ኦሕዴድና ከኢሶዴፓ ውጪ የፓርቲ ታዛቢዎችን ያሰማራ ተቃዋሚ ድርጅት የለም፡፡

    የሰማያዊ ፓርቲ ዕጩ ተወዳዳሪ የሆኑት አቶ ዳንኤል ጉግሳ ፓርቲያቸው የመደበው በጀት በጣም ዝቅተኛ በመሆኑ የፓርቲ ታዛቢዎችን አበል ከፍሎ ሙሉ ቀናቸውን በመታዘብ ሥራ ላይ እንዲውሉ ለማድረግ ይቅርና በራሪ ወረቀቶችን ከመበተን ያለፈ የቅስቀሳ ሥራ እንዳላደረጉ ገልጸዋል፡፡

    ከሌሎቹ የአገሪቱ ክፍሎች በተለየ የፓርላማ ዕጩዎችን ብቻ የሚመርጡት የአገሪቱ ዋና ከተማ አዲስ አበባና ድሬዳዋ ከተሞች ናቸው፡፡ የድሬዳዋ አስተዳደር ምክር ቤት ምርጫ መደረግ የጀመረው በ1999 ዓ.ም. ነው፡፡ ከዚያ ቀደም ድሬዳዋ ከተማ ተጠሪነቷ ለጠቅላይ ሚኒስትሩ በመሆኑ በሹመት እንጂ ድሬዳዋ ራሷን ማስተዳደር አልጀመረችም ነበር፡፡

    ይህ የሆነበት ምክንያት የኦሮሚያ ክልላዊ መንግሥትና የኢትዮጵያ ሶማሌ ክልላዊ መንግሥት በድሬዳዋ ላይ የይገባኛል ጥያቄ በማንሳታቸው፣ ጥያቄው እስኪመለስ ድሬዳዋ በፌዴራል አስተዳደር ሥር እንድትሆን በሽግግር መንግሥት ወቅት በመወሰኑ ነው፡፡

    ይህንን ጥያቄ እስካሁን መመለስ ባለመቻሉም ድሬዳዋ በፌዴራሉ መንግሥት ሥር ሆና ራሷን የማስተዳደር ሥልጣን በፓርላማ በፀደቀ ቻርተር ያገኘች ከተማ ነች፡፡ ይህንን ዕድል ካገኘች ጀምሮ የኦሕዴድና የኢሶዴፓ ተመራጭ ከንቲባዎች እያስተዳደሯት ይገኛሉ፡፡

     

     

    spot_img
    - Advertisement -

    ይመዝገቡ

    spot_img

    ተዛማጅ ጽሑፎች
    ተዛማጅ

    [በተቋሙ ሠራተኞች የተወከሉ አንድ ባልደረባ ሚኒስትሩን ለማነጋገር ቀጠሮ ይዘው ወደ ቢሯቸው ገቡ]

    ጤና ይስጥልኝ ክቡር ሚኒስትር? ሰላም ሰላም ... ተቀመጥ! አመሠግናለሁ ክቡር ሚኒስትር!...

    የጉራጌ ዞን ጥያቄና የክላስተር አደረጃጀት የገጠመው ተቃውሞ

    መንግሥት የደቡብ ብሔር ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ክልል አካል የነበሩ ዞኖችንና...

    አዋሽ ባንክ ካፒታሉን ወደ 55 ቢሊዮን ብር ለማሳደግ ያስገደደው ምክንያት ምንድን ነው?

    ባለፈው ቅዳሜ ጠቅላላ ጉባዔውን ያካሄደው አዋሽ ባንክ የ43 ቢሊዮን...

    አቢሲኒያ ባንክ ካለፈው ዓመት የ127 በመቶ ብልጫ ያለው ትርፍ በማግኘት አዲስ ታሪክ አስመዘገበ

    አቢሲኒያ ባንክ ከቀደሚ የሒሳብ ዓመት የ127 በመቶ ብልጫ ያለው...