Monday, November 28, 2022
ሌሎች ዓምዶች
    - Advertisement -
    - Advertisement -

    የተመረጡ ፅሑፎች

    የምን ማስታገሻ?

    እነሆ ከአያት ወደ መገናኛ ልንጓዝ ነው። ይኼኛው መንገድ ከትናንትናው በአባት አይገናኝ እንጂ በእናት አንድ ነው። ድልድያቸው ሕይወት ትባላለች። እያንዳንዳችን በኑሮ ውጣ ውረድ ትርፍና ኪሳራ ሆነን ስንጨመቅ የምንንጠባጠብበት ነው። የምንወራረድበት ነው። ‘እዚህ ነበሩ’ የምንባልበት። በዚህ ታይተዋል ተብለን የምንታወስበት። እሸቱን የህልውናችንን ፍሬ በዓይን የማናያቸው አማልክት በሥልት የሚፈለፍሉበት ነው ጎዳናው። ‘ተፈልፍለህ ስታበቃ እንደ ቆረቆንዳ ትወረወራለህ’ ነው የአረማመዱ አጨራረስ ቄንጥ። ‘እቱ! ተፈልፍለሽ ነገር ዓለምሽ ሲያከትም ሞት ወደማናውቀው ዘለዓለም የሚባል ጊዜ በእግሩ እያንከባለለ የሚነዳሽ ነሽ’ ይላል ተረቱ። ይኼን ሳናስበው ወይ አውቀን አስበነው ብቅ እያለ አንጎላችን ውስጥ የሚመላለስ ሚስጥራዊ አፈጣጠር ሰምቶ እንዳልሰማ፣ አስበነው ግን ቦታ እንዳልሰጠነው ሁሉ ማውጠንጠን ይከብደንና ቆም ስንል ታክሲያችን መጥታ ቦታ የመያዝ ሽሚያ ይተካል። የመኖር ጉጉት ጡት እንደሚጠባ ሞሳ እያባበለ በኑሮ ትግል አዙሪት ውስጥ ይከተናል። ዘለዓለም ይረሳል።

    በሥልት የሚፈለፍሉን፣ የምንዘምርላቸው፣ የምንሰዋላቸው፣ የምንገብርላቸው አማልክት ምናባዊ፣ ጥበበኛና ሴረኛ ጣቶች ወደነበሩበት ቦታቸው ይመለሳሉ። እዚህ ጎዳና ላይ እሳቤን ተዳሳሹ ዓለም ስንቴ ሲያጭበረብረው ዓይተናል? እዚህ በየዕለቱ አዳዲስ ተውኔት እየተዘጋጀልን በምንተውንበት ጎዳና ስንቴ የእምነት ተስፋችን መቀነቱ ላልቶ መሬት መሬት ዓይተናል? ሸክላና መረሬ አፈር መለየት እስኪሳነውስ ዓይናችን ቦዞ የብዥታ ደመናዎች የእንባ ዝናብ ሠርተው ተንጠባጥበዋል? ስንቴ? በእዚህ ጎዳና ላይ መሄድ ፈልገን ስንት ሰዓት ሙሉ ልቦናችን እያወቀው የመፈጠር ሚስጥሩንና እንቆቅልሹን መፍታት አቅቶን እንደ ጅብራ ተገትረናል? የማናየውንስ አምላክ ተችተናል? ችሎታና ጥበቡንስ ተጠራጥረናል? መንገዳችንን የኖርነውን ያህል አልፈትሸው ብለን እንጂ ብናነፍሰው የጥርጣሬ ኩርንችት በዓይናችን ገብቶ ጨርሶ በሐዘን አንታወርም ነበር? አልነበር እቱ? አልነበር አባቱ?

    “በይ ነገርኩሽ ዝም ብለሽ ትሄጂ እንደሆን ሂጂ ነገር አታምጪ፤” ሙሉ ቀሚሷን እስኪሸፍን ነጥላ ያጣፋችውን ነጠላ አሥር ጊዜ የምትጎትት ወይዘሮ ታወራለች። ከሾፌሩ ጀርባ ነው የተቀመጠችው። ላትሳፈር መግቢያውን በሞንዳላ ሰውንቷ ሞልታ ይዛ፣ “አንቺ ደግሞ ገንዘብን ገንዘብ ብለሽው። እንካማ ጫኝ አውራጅ የእሷን ሒሳብ፤” ትላለች ወዳጇ። ሲያዩዋቸው መንትዮች ይመስላሉ። ወያላው ‘ጫኝ አውራጅ’ መባሉ አስከፍቶታል። እናም ነገር ጎንጉኖ “እኔን ነው?” አላት። ዝርዝር ብሮች ይዘው ወደሱ የተዘረጉትን እጆች በጥርጣሬ እየተመለከተ። “ታዲያ ሌላ ጫኝ አውራጅ አለ?” ደገመችለት ሞንዳሊት። “አህያ ነጂ መሰልኳት እንዴ?” አጉረመረመ ወያላው። “ምን አልክ? ምን ቹቹቹቹ ትላለህ? ተቀበለኝ አሁን ዘርግቻለሁ። አንቺዬ አንዲህ እንደ ቀበሮ ከሥር ከሥር እያነፈነፉ ነገ ሐሳብን በነፃነት የመግለጽ መብታችን ተገደበ ብለው መንግሥትን ሲያሙ እኛን ይጠቁማሉ፤” ብላት ተሰነባብተው ሲያበቁ መልሷን ተቀብላው ሄደች።

    ወያላው ዓይኑ እንደቀላ “መቁጠሪያ በመያዣቸውና በመቁረቢያቸው ዘመን እየተላከፉ ልበ ደንዳነታችንን ያባብሳሉ፤” ብሎ በሩን ሲዘጋ ሾፈሩ፣ “ባልሰማ ባላየ ማለፍ ነው። አለበዘሊያ አንተም እንደ አምባገነኖች የንስሐ ዕድሜ ሳይተርፍህ ማለፍህ ነው፤” ይለዋል። ታክሲያችን መንቀሳቀስ እንደጀመረች ሒሳብ ከተከፈለላት ወይዘሮ አጠገብ የተቀመጡ አዛውንት አስነጠሱ። ደገሙ። ሦስተኛ ማሳረጊያ ህንጥሴያቸውን እንዳገባደዱ ቀና ብለው ወደኋላና ወደፊት አማተሩ። ጥቂት ሲያስቡ ቆዩ። እንባ እንባ እንዳላቸው ያስታውቃሉ። “ማነህ ሾፌር አውርደኝ፤” ኮስተር ብለው ቃላቱ ካንደበታቸው እንደወጡ፣ ወያላው “ለምን ገቡ? አስነጥሰውብን ሊወርዱ ነው የተሳፈሩት?” አላቸው። “እና ላንተ ብዬ ይማርህ ማለት ከማያውቅ መንገደኛ ጋር ልጓዝ?” በጣም ተቆጡ። ወይዘሮዋ ጣልቃ ገባች። “አይ እርስዎ። ሰው እኮ ወደ ውስጥ እያስነጠሰና እየሳለ የሌላ ሰው ማድመጥ ትቷል። ይበሉ አርፈው ይቀመጡ፤” አለቻቸው። ካልወረድኩ ብለው ያገነገኑት አዛውንት ወይዘሮዋ እንዳለቻቸው አርፈው ተቀመጡ። ድጋሚም አላስነጠሱብንም። ምናልባት ወደ ጅጊው፣ ወደ ደቦው ተቀላቅለው ማስነጠሱን ‘ሳይለንት’ አድርገውት ይሆን? 

    እየሄድን ነው። መሀል መቀመጫ ላይ  አባትና ልጅ ተሳፍረዋል። አባት ጥቂት ደጅ ደጁን ሲያስተውል ይቆይና መልሶ ዕድሜው ከስድስት የማይዘለውን ልጁን ዓይን ዓይን ያያል። ልጅ ዝምታውን ለመስበር የተለመዱ የሕፃን ጥያቄዎች ሲያግተለትል ቆየ። ድንገት ግን፣ “አባዬ በዚህ ሳምንት (የጓደኛውን ስም ጠርቶ) ልደቱ ይከበራል፤” አለው። “ትሄዳለሃ” አባት በአጭሩ የመለሰበት መንገድ ይከነክናል። ልጅ “ምን ይዤ ነው የምሄደው?” ሲል አባት ግራ እንደመጋባት ብሎ “ከረሜላ ወይም ብስኩት፤” አለው። “ከረሜላና ብስኩትማ አልወስድም። ሌሎች እኮ ‘አይፓድና ቪዲዮ ጌም’ ነው የሚሰጡት። ከረሜላና ብስኩት ይዤ አልሄድም፤” ብሎ ሕፃኑ ኑሮ እንዳንገፈገፈው ጎልማሳ ተከዘ።

    አባት የኃፍረቱ ፈገግታ ገጽታውን ታማሚ አስመሰለው። ዘወር እያለ ወደኋላ ያያል። “ሳትወልድ ብላ ሲሉን አልሰማ እያልን ዕዳ ሆነ የዘንድሮ ልጅ፤” ይላል አንድ አጠገባችን የተቀመጠ ወጣት። “ስትወልድ ይብሳል እንጂ ባትወልድስ መቼ የልብህ ደርሶ ትበላለህ? አታየውም እንዴ? የዓለም የጥፋት ዜናና የሽብር ወሬ የሸፋፈነውን የዋጋ ግሽበት? አምላክም ዝም አለ። ወይ እየሰፈረ ደህና አድርጎ አይቀንስልን ወይ ቀለብ አይሰፍርልን። እንኳን ቫይታሚኑ መልኩ ሳይቀር እንደጠፋብን እንደ ብርቱካን ጨጓራችን ሲላጥ ዝም ይላል፤” አለች መስኮቱ ጥግ የተቀመጠች በግራዋ እኔ የማዋስናት የቀይ ዳማ። ወዲያ ጥግ በሜካፕ የተብለጨለጨች ቀዘባ ቀበል አድርጋ፣ “እንጀራ በውኃ ፈትፍተን መብላት ከብዶናል የ‘ፍሩት’ መልኩ ጠፋብን ትያለሽ? የማነሽ?” ስትል ይሰማኛል። ችግር እኮ ነው መሀል መስፈር!

    ወዲያው ደግሞ መሀላችን ጭቅጭቅ ይሁን ውይይት ጎራው ያልለየ ሆይ ሆይ ተጀመረ። ሦስተኛው ረድፍ ላይ የተቀመጡ ወጣቶችን ጨምሮ ወዲህ እኔን ሳያካትት፣ “ብለን ብለን በዚህ የልማትና የብልፅግና ዘመን እንዴት ፈጣሪ አስቤዛ አይሰፍርም እንበል?” እያሉ ‘ወቸው ጉድ’ ሲሉ ድንበር የምጋፋት ቆንጆ፣ “ምን ነውር አለው? ንጉሥ የምሾመው እኔ ነኝ አይልም እንዴ? ታዲያ የሾማቸው ገበያውን ሃይ ካላሉልን በትንሹ ሦስት መቶ ፐርሰት ትርፍ እየተተረፈብን እንዴት እንልበስ? እንዴት እንብላ? ወይ እኛን ወይ እኔ ነኝ የምሾማቸው የሚላቸውን መምረጥ ነው። አለቀ!” አለች በግለትና በቁጣ። “ኧረ ተረጋጊ። ብለሽ ብለሽ ደግሞ ፈጣሪን የምርጫ ካርድ አውጣ ማለት አማረሽ? ምን ጎሎበት? ማንንስ ፈርቶ? ደግሞ ለምርጫና ለለበጣ እኛ አንሰን? ሆሆ!” ብላ ከወዲያ ወይዘሮዋ አጣጣለቻት። ያም ያም ሲረባረብባት ጥርት ያለው የቀይ ዳማ ገጽታ በጥፊ እንዳጮሉት መጉረብ ጀመረ።

    አዛውንቱ በዝምታ ሁሉን ሲታዘቡ ቆይተው አላስችል ስላላቸው ተራቸውን፣ “የእኛ ነገር እኮ ለወሬ ነጋሪም አይመች፤” ብለው ጀመሩ። “ወዲህ የወና ሆዳችንን ጩኸት የጥጋብ ብሥራት፣ የቁንጣን ርችት ድምፅ ነው ይሉናል። መሸመት አቃተን ብለን ስንሰደድ ‘ድሮም ለአህያ ማር አይጥማት’ እንባላለን። ወዲህ ደግሞ አማራጭ አለኝ ባዩ ትንሽ ትልቁን ጉዳይ ፖለቲካዊ አንድምታ ይሰጥና ፓርላማ ያጣውን ወንበር ዘር በማጨንገፍ ያገኘው ይመስል ችግኝ ዘቅዝቆ መትከል ልመዱ ይለናል። ‘ለምን?’ ስንል አንጀታችሁ እንዳልተፈታ መንግሥት አንጀቱ ይረር ይሉናል። እኛ ከሐሙራቢ ሕግ ልዩ ፍቅር ያለን ይመስል፡፡ ቆይ ግን አንጀትን በአንጀት ምን ማለት ነው?” ይላሉ። ወያላው ዘው ብሎ፣ “ይህቺን ትዝብት የዛሬ አምስት ዓመት እንዳይረሷት አደራ፤” አላቸው። ለአምስት ዓመት ሁለት ዓረፍተ ነገር የማትሞላ ትችት እያቆየን ነው ዴሞክራሲያችንና ኢኮኖሚያችን የሚያብበው አያስብልም ይኼ? ‘እንጃልኝ ዘንድሮ’ አለ የሚለው የጠፋው አባወራ!

    ወደ መዳረሻችን ተቃርበናል። አባትና ልጅ ወርደው በምትካቸው ሁለት ጎልማሶች ተተክተው የደራ ጨዋታ ይዘዋል። “ባለፈው እኔ ነኝ ያለ ዝግ ልዘጋ ነው እያልክ ስትጎርርብን ሰንብተህ ምነው ድምፅ ጠፋ?” ይለዋል አንደኛው። “ተው ተው አታስታውሰኝ። ገንዘብ እዘጋለሁ ብዬ ጤናዬ ተቃውሶ ተዘግቼልህ ነበር። መቼስ ቸርነቱ የማይልቅበት አምላክ ማስታገሻ ተስፋ ልኮ ኑር ባይለኝ ልጆቼን በትኜ ቀርቼ ነበር፤” ይላል ወዲህኛው። “መጀመሪያም ስነግርህ አልሰማ አልክ። ሕግ የበላይ መሆን ሲገባው የበታች፣ ጉልበተኞችና ማንአለብኝ ባዮች የበላይ በሆኑበት ጊዜ አጉል ‘መብቴ ነው የሕግ ከለላ አለኝ’ እያልክ ራሰህን እንዲያ አጋልጠህ ባዶ እጅህን አጨብጭበህ ወጣህ። ድሮም የጓደኛ ተግሳፅ የማይሰማ ሰውና የሕዝብ ምክር የማያዳምጥ ለማንም አይበጅም። ደግ አደረጉህ ይለዋል፤” ያኛው ከንፈሩን በጥርሱ እያኘከ በእግሩ የታክሲዋን ሆድ ይቆረቁራል። “ምን እኮ እኛ ከሕመሙ የባሰን ቢኖር ማስታገሻው ሆነ። የመልካም አስተዳደር እጦት አሰቃየን ስንል ቀነ ቀጠሮና ጊዜያዊ ‘ሜካፕ’ ቀያይረው መልሶ ያው ይሆናል። የኃይል መቆራረጥ አስቸገረን ሥራ መሥራት አቃተን ስንል አንድ ሳምንት ደህና ይሆናል። ከዚያ ይብስበታል። ሙስና መዝምዞ ጠዝጥዞ ደማችንን መጥጦ ጨረሰው ስንል ሰሞነኛ የፕሮፓጋንዳ ዘመቻ ይሠራና ምድረ ሙሰኛ ‘ቴረር በቴረር’ ሆኖ እፎይ ስንል ሳምንት አንደፍንም። ተመልሰን ያው። ታጠብን ስንል ጭቃ። ቆይ እስከ መቼ ነው በማስታገሻ?” በመስታወት ኩሏን እያስተካከለች ያቺ ቀዘባ ስትጠይቀን ደርሰን ኖሮ ወያላው “መጨረሻ” ብሎ በሩን ከፈተው። እውነትም እስከ መቼ በማስታገሻ? የምን ማስታገሻ? መልካም ጉዞ!              

    Latest Posts

    - Advertisement -

    ወቅታዊ ፅሑፎች

    ትኩስ ዜናዎች ለማግኘት