Thursday, July 25, 2024
- ማስታወቂያ -
- ማስታወቂያ -

የዋጋ ግሽበቱና እየናሩ የሄዱት ምግብ ነክ ምርቶች

ተዛማጅ ፅሁፎች

የማዕከላዊ ስታስቲክስ ኤጀንሲ መረጃ የሰኔ 2007 ዓ.ም. ምግብ ነክ ምርቶች የዋጋ ግሽበት 10.4 በመቶ መሆኑን ቢገልጽም፣ ከጥቂት ወራት በፊት ከፍተኛ ዋጋ ጭማሪ እያሳዩ የመጡት እንደ በርበሬ፣ ሽሮና ምስር ክክ ያሉ ምርቶች እስከዛሬ ያልተመዘገበ ከፍተኛ ዋጋ ጭማሪ ማሳየታቸውን ቀጥለዋል፡፡

ማዕከላዊ ስታስቲክስ የሰኔ ወር የሸቀጦች ዋጋ እየጨመረ መምጣቱን ያመለክታል፡፡ በተለይ ምግብ ነክ ምርቶች በግንቦት ወር ከነበረው 10.2 የዋጋ ጭማሪ ወደ 12.4 በመቶ ከፍ ማለቱን ያስረዳል፡፡ ከማዕከላዊ ስታስቲክስ ወርኃዊ መረጃ በተለየ ግን አብዛኛው የኅብረተሰብ ክፍል የሚገለገልባቸው እንደ በርበሬ ያሉ ምርቶች ባለፉት አራት ወራት ብቻ ወደ አራት እጥፍ ዋጋ ጭማሪ ታይቶባቸዋል፡፡

በተለይ ከሚያዝያ 2007 ዓ.ም. መጨረሻ ጀምሮ ከፍተኛ የዋጋ ለውጥ የታየባቸው እነዚህ ምርቶች ባለፉት ሦስት ወራት ታይቶ የማይታወቅ ጭማሪ ታይቶባቸዋል፡፡ በሰሞኑ በአዲስ አበባ  ገበያ አንድ ኪሎ ዛላ በርበሬ ከ160 እስከ 170 ብር በመሸጥ ላይ ነው፡፡ የአንድ ኪሎ አተር ክክ ደግሞ 35 እስከ 40 ብር ደርሷል፡፡ የተዘጋጀ የሽሮ ዋጋም ከሁለት ወር በፊት ከነበረበት በእጥፍ ጨምሮ እስከ 70 እስከ 80 ብር በመሸጥ ላይ ነው፡፡ በተመሳሳይ የአንድ ኪሎ ምስር ክክ ዋጋ ደግሞ ከ56 እስከ 60 ብር እየተሸጠ ነው፡፡

 ከአዲስ አበባ ውጭ ባሉ አንዳንድ የክልል ከተሞች ተመሳሳይ የዋጋ ጭማሪዎች ታይተዋል፡፡ በአርባ ምንጭ አንድ ኪሎ የተፈጨ በርበሬ 200 ብር ደርሷል፡፡ ዛላ በርበሬ በኪሎ 150 ብር እየተሸጠ ሲሆን አንድ ኪሎ ድፍን ምስር 40 ብር፣ ምስር ክክ 56 ብር እየተሸጠ እንዳለ ከአንዳንድ የከተማው ነዋሪዎች ያገኘነው መረጃ ያስረዳል፡፡ በተመሳሳይ በጎንደር ከተማ አንድ ኪሎ የዛላ በርበሬ ዋጋ 162 ብር እየተሸጠ ሲሆን፣ በደሴ ደግሞ የአንድ ኪሎ ምስር ክክ ዋጋ 55 ብር ደርሷል፡፡ አንድ ኪሎ ዛላ በርበሬ በ150 ብር በመሸጥ ላይ ነው፡፡

የድፍን ምስር ምርት ይገኝባቸዋል በተባሉት እንደ ደሴ፣ ሰንዳፋና የመሳሰሉ ከተሞችም የምስር ዋጋ ከሌሎች ከተሞች ባልተለየ ደረጃ የአንድ ኪሎ ምስር ክክ ዋጋ ከ55 ብር በላይ እየተሸጠ እንደሚገኝ ለማወቅ ተችሏል፡፡

 የሦስቱም ምርቶች ዋጋ እስከዛሬ ያልታየ የዋጋ ጭማሪዎችን ይዘው የቀጠሉ ሲሆን፣ በተለይ የዋጋ ዕድገታቸው ሳያቋርጥ ከሦስት ወራት በላይ መዝለቁ ነጋዴውንም ሆነ ሸማቹን አሳስቧል፡፡ ብዙ ገበያ ባይኖረውም የሚጥሚጣ ዋጋ በተመሳሳይ አሻቅቦ አንድ ኪሎ የተፈጨ ሚጥሚጣ  250 ብር ደርሷል፡፡ ከወራት በፊት ከ60 እስከ 70 ብር ይሸጥ ነበር ተብሏል፡፡

በሾላ ገበያ የበርበሬና የሌላ ቅመማ ቅመሞች ነጋዴ ወ/ሮ ሰላም ለሪፖርተር እንደገለጹት፣ የዛላ በርበሬ ዋጋ አሁንም እየጨመረ መሄዱን ነው፡፡ ተጠቃሚው በዚህን ያህል ዋጋ ግዙ ማለትም እየከበደ ነው ይላሉ፡፡ በሰሞኑ ገበያም አንዱን ኪሎ ዛላ በርበሬ በ170 ብር እየሸጡ ሲሆን፣ ይህ ዋጋ አምና ከነበረው ተመሳሳይ ዋጋ ጋር ሲነፃፀር ከሦስት እጥፍ በላይ ደርሷል፡፡ ታኅሳስ ወደ ከነበረው ዋጋ ሲነፃፀር ደግሞ ከአራት እጅ በላይ ነው፡፡

 የዘንድሮው የተለየ ነው ያሉት ወ/ሮ ሰላም፣ አምና ሰኔ 2006 ዓ.ም. ተወደደ ተብሎ የተሸጠው አንድ ኪሎ ዛላ በርበሬ 60 ብር እንደነበርም አስታውሰዋል፡፡  በታኅሳስና በጥር ወር ደግሞ እስከ 30 ብር መሸጣቸውንም ገልጸዋል፡፡ ሰሞኑን ያለው ዋጋ ግን ከዚህ ቀደም በተለየ የምርት ወቅት ይሸጥበት ከነበረው ከሦትና አራት እጥፍ በላይ መሆኑ ሳያሳስባቸው አልቀረም፡፡ ይህም ሆኖ ግን አሁንም ምርቱ እየገባ ነው፡፡ ለዋጋው መወደድ ዋነኛ ምክንያት የአቅርቦት እጥረት ነው ቢባልም፣ የበርበሬ እጥረት ተፈጠረ ከተባለበት ጊዜ ጀምሮ የዛላ በርበሬ ምርት ያለማቋረጥ እየገባ መሆኑ ወ/ሮ ሰላምን አስገርሟል፡፡ ዋጋው ይወደድ እንጂ አሁንም ምርቱ ገበያ ላይ አለ፡፡ ወትሮም ቢሆን በክረምት የዛላ በርበሬ ዋጋ መጨመሩ የተለመደ ነው፡፡ እንደዘንድሮው ግን ሆኖ እንደማያውቅ ይናገራሉ፡፡ በምስርና በርበሬ ዋጋ መወደዱ ከምርት እጥረት ጋር የተያያዘ መሆኑን የንግድ ሚኒስቴር ገልጾ የነበረ ቢሆንም፣ ሰው ሠራሽ የሆኑ ነገሮች መኖራቸውን ሳይገልጽ አላለፈም፡፡

የእነዚህ ምርቶች መወደድ በአንዳንድ የባልትና ውጤቶችን በሚያመርቱ ወገኖች ላይ ተፅዕኖ እያሳረፈ ስለመሆኑ እየታየ ነው፡፡ ወ/ሮ አስናቀች በቤት ውስጥ የተለያዩ ባልትና ውጤቶችን በማዘጋጀት ከሰባት ዓመታት በላይ ቆይተዋል፡፡ ዋነኛ መተዳደሪያቸውም ይኸው በቤት ውስጥ የሚያዘጋጇቸው በርበሬ፣ ሽሮ፣ በሶ፣ ሚጥሚጣና የመሳሰሉትን የባልትና ውጤቶች ሲሆኑ፣ በቤታቸው ደጃፍ በቀለሱት አነስተኛ ኪዎክስ ይሸጧቸዋል፡፡ በቤታቸው አዘጋጅተው ከሚሸጧቸው በተለይ የባልትና ውጤቶች ውስጥ ሽሮና በርበሬ ብልጫ ያለው ጥቅም የሚያገኙበት እንደሆነ ይገልጻሉ፡፡

ይሁን እንጂ ባለፉት ተከታታይ ወራት ያለማቋረጥ የዘለቀው የዛላ በርበሬ ዋጋ መወደድ በርበሬ ማዘጋጀት እንዲያቆሙ አስገድዷቸዋል፡፡ የአተርና የአተር ክክ ዋጋ ጭማሪ ከቀጠለ ሽሮ ማዘጋጀታቸውንም ሊያቋርጡት እንደሚችሉ በመግለጽ የምርቶቹ ዋጋ ጭማሪ እንዳሳሰባቸው ተናግረዋል፡፡

በርበሬ አዘጋጅቶና አሽጎ መሸጥ የተገደዱት የዛላ በርበሬ በመወደዱ ሲሆን፣ ከአራት ወራት በፊት አንዱን ኪሎ ዛላ በርበሬ በ30 ብር ይገዙ በነበረ ጊዜ የሚያዘጋጁትን የተፈጨ በርበሬ ከ60 እስከ 75 ብር ይሸጡ ነበር፡፡

የዛላ በርበሬ ዋጋ 60 ብር እስከደረሰም የሚያዘጋጁትን በርበሬ እስከ 90 ብር ሸጠዋል፡፡ ዛላውን 110 ብር መግዛት ሲጀምሩ ያዘጋጁትን በርበሬ እስከ 150 ብር መሸጥ ቢጀምሩም በዚያን ያህል ዋጋ የሚገዛ ተጠቃሚ ባለመኖሩ ብዙዎቹም እሩብና ግማሽ ኪሎ  የሚገዙ ሆነዋል፡፡ ሰሞኑን ደግሞ አንድ ኪሎ ዛላ በርበሬ ከ160 እስከ 170  ብር ሲገባ ግን በዚህ ዋጋ ገብቶ የተፈጨ በርበሬ አዘጋጅቶ ለመሸጥ ከባድ ነው በማለት ገበያው እስኪሻሻል በሚል ትተውታል፡፡ በዚሁ የዋጋ መወደድ ሳቢያ በተለይ የግል አዘጋጆች የአንድ ኪሎ የተፈጨ በርበሬን ከ200 ብር በላይ እየሸጡ ነው፡፡

እንደ ወ/ሮ አስናቀች ሁሉ የምስር መወደድ የምስር ሳምቡሳ በማዘጋጀት ሲሸጡ የነበሩት የመንገድ ዳር ነጋዴዎችና አዙዋሪዎችን ሥራ አስተጓጉሏል፡፡ በገርጂ አካባቢ ሳምቡሳ በማዘጋጀት ትሠራ የነበረችው ወጣት እንደገለጸችው የምስር ሳምቡሳ መጥበስ አቁማለች፡፡ ምክንያቱ ደግሞ የምስር ዋጋ መወደድ ነው፡፡ ከወራት በፊት አንዱን ኪሎ ድፍን ምስር 20 ብር ትገዛ ነበር፡፡ አሁን ግን 45 ብር ገብቷል፡፡ በዚህን ያህል ዋጋ ገዝታ መሸጡ ስለማያዋጣት አሁን የድንች ጥብስ ‹‹ችፕስ›› ብቻ እየሠራች በመሸጥ ላይ ነች፡፡

ሚያዝያ 2007 ዓ.ም. መጨረሻ ላይ አንድን ኪሎ ምስር ክክ ዋጋ 28 ብር ሲሸጥ ቆይቶ ነበር፡፡ ድፍን ምስር ደግሞ እስከ 20 ብር ሲሸጥ ቆቷል፡፡ ካለፉ ሦስት ወራት ወዲህ ግን ቀስ በቀስ ዋጋው እየጨመረ ሰሞኑን ከ56 እስከ 60 ብር ደርሷል፡፡ ድፍን ምስር ደግሞ ከ45 ብር በላይ አሻቅቧል፡፡ እነዚህም ምርት ቢሆን አሁንም በችርቻሮ መደብሮች ውስጥ ይገኛሉ፡፡ የዋጋው መወደድ እንጂ እጥረቱ የሌለ መሆኑን የሚያመለክት ነው የሚል አስተያየት እየተሰጠ ነው፡፡

የምስርና የበርበሬ ዋጋ መወደድን ተከትሎ የንግድ ሚኒስቴር በቅርቡ በሰጠው መግለጫ የአቅርቦት እጥረት በመኖሩ የተፈጠረ ነው ተብሏል፡፡ ሆኖም ክፍተቱን በመጠቀም አንዳንድ ነጋዴዎች በተለይ ምስር በመያዝ ተፅዕኖ ማሳረፋቸውን አስመልክቶ እንዲህ ያለ ድርጊት የሚፈጽሙት ላይ ዕርምጃ ይወሰዳል ብሏል፡፡ የንግድ ውድድርና የሸማቾች ጥበቃ ባለሥልጣንም ተመሳሳይ መግለጫ የሰጠ መሆኑ ይታወሳል፡፡ ይሁን እንጂ የምስር፣ የአተርና የበርበሬ ዋጋ ማሻቀቡን ቀጥሏል፡፡

ከጥቂት ወራት ወዲህ በተለያዩ ምርቶች ላይ የታየው የዋጋ ዕድገት ግሽበትን ወደ አንድ አኃዝ ለማውረድ የተያዘውን ውጥን እንዲያሳካ አድርጎታል፡፡ መንግሥት ዕቅዱን በ2007 በጀት ዓመት መጨረሻ (ሰኔ 2007 ዓ.ም.) የዋጋ ግሽበትን ወደ አንድ አኃዝ አደርሰዋለሁ በማለት አቅዶ ነበር፡፡ አሁን ግን ጥቅል ግሽበቱ ከ12 በመቶ በላይ ሆኗል፡፡ የሰኔ ወር ዋጋዎችን ከቀደመው ጋር በማነፃፀር ሰሞኑን ይፋ የሆነው መረጃም ይንንኑ የሚያሳይ ነው፡፡ የዋጋ ግሽበቱ ወደ ባለሁለት አኃዝ ከፍ ብሏል፡፡

 

spot_img
- Advertisement -spot_img

የ ጋዜጠኛው ሌሎች ፅሁፎች

- ማስታወቂያ -

በብዛት ከተነበቡ ፅሁፎች