Monday, November 28, 2022
ሌሎች ዓምዶች
    - Advertisement -
    - Advertisement -
    ዝንቅየኢትዮጵያ የዱር እንስሳት ልማት ጥበቃ ባለሥልጣን (Ethiopian Wildlife Conservation Authority)

    የኢትዮጵያ የዱር እንስሳት ልማት ጥበቃ ባለሥልጣን (Ethiopian Wildlife Conservation Authority)

    ቀን:

    የኢትዮጵያ የዱር እንስሳት ልማት ጥበቃ ባለሥልጣን (Ethiopian Wildlife Conservation Authority)፣ ዛሬ እሑድ ነሐሴ 2 ቀን 2007 ዓ.ም. በስምጥ ሸለቆ አብጃታ ሻላ ሐይቆችና ፓርኮች ዙሪያ በሚካሄደው የተራራ ላይ ሩጫ ውድድር፣ ተወዳዳሪና ታዳሚ የሚሆኑት አካባቢውን እንዲንከባከቡ በፌስቡክ ገጹ ያስተላለፈው መልእክት፡፡

    እሑድ በሜዳችን ከውጭም

    ከሀገር ውስጥም የምትመጡትን

    ሯጮች ለማስተናገድ

    ልምምዱን ተያይዘነዋል!!

    አደራ የምንላችሁ

    ዝግጅቱ አልቆ እናንተ ስትመለሱ

    እኛ እዚያው

    ስለምንቀር አካባቢያችንን

    የሚበክሉ ቆሻሻዎች ጥላችሁ

    እንዳትሄዱ!

    ስለምታስቡልን እናመሰግናለን!!

    ***************

    በዓሉ ግርማ እና ስብሐት ገብረ እግዚአብሔር ምንና ምን ናቸው?

    በኢትዮጵያ ሥነ ጽሑፍና ጋዜጠኝነት ታሪክ ውስጥ ከሚጠቀሱት ጎምቱዎች መካከል በዓሉ ግርማና ስብሐት ገብረ እግዚአብሔር ይገኙበታል፡፡ ስለሁለቱ ልሂቃን ሥራዎች በተለይ በሥነ ጽሑፍ ረገድ ስላላቸው አተያይ ከሦስት አሠርታት በፊት የመረመሩት የሥነ ጽሑፍ ፕሮፌሰሩ ዶ/ር ታዬ አስፋው በወቅቱ የለንደን ዩኒቨርሲቲ ተማሪ ሳሉ ስለ አማርኛ ልቦለዶች የትረካ ስልት ለሚያደርጉት ጥናት ከስብሐት ገብረ እግዚአብሔር ጋር ቃለ ምልልስ አድርገው ነበር፡፡

    በ1978 ዓ.ም. አድርገው የነበረውን ቃለምልልስ ባለፈው ታኅሣሥ 2007 ዓ.ም. በኢትዮጵያ ደራስያን ማኅበር መጽሔት ‹‹ብሌን›› እትም ላይ አትመውታል፡፡ ቅንጭቡን እዚህ ላይ አውጥተነዋል፡፡

    ታዬ፡- አንዳንዶቹ የበዓሉ ግርማ ገጸ ባሕርያት ጋብቻን በሚመለከት … በተለይ በኪነት ዓለም ውስጥ ስሜት ያላቸውና የሚሳተፉቱ … ጋብቻን በጥርጣሬ ዓይን ነው የሚያዩት። ለምን? ጋብቻን ከኪነት ሥራቸው ጋር እንደሚፎካከር፣ እና እንደልቡ ለመሆን እንደማይችል ደራሲው … ለምን? ላገባት ሴት ጊዜውን መስጠት አለበትና ያ ደግሞ የፈጠራ ጊዜውን እንደሚሻማ አድርገው የሚናገሩ፣ የሚሰማቸው ገጸ ባህሪያት
    አሉ፡፡ እንዲህ ዓይነት ስሜት አንተ የለህም?

    ስብሐት፡- እኔ እንደሱ አይሰማኝም፡፡ ግን ይገባኛል የነሱ ስሜት፤ በደንብ ይገባኛል … ምክንያቱም እውነት ነው፡፡ ሚስት የኪነትን ጊዜ፣ ሐሳብ፣ ‹‹ኢነርጂ››፣ ሁሉን ትሻማለች ሳይሆን ትጋራለች ብንል ነው ጥሩ፡፡

    ታዬ፡- ለምን?

    ስብሐት፡- ሽምያ መነጣጠቅ ነው፡፡ መጋራት ግን የሷ ተራ ሲሆን ለሷ ጊዜህን ትሰጣለህ፡፡ የኪነት ተራ ሲሆን ለኪነት ጊዜህን ትሰጣለህ፡፡ እሷም ከተዋደድን ይሄ ይገባታል፡፡

    ታዬ፡- ስለዚህ የፈጠራ ሥራውን ጋብቻ ሊያስተጓጉልበት አይችልማ?

    ስብሐት፡- የፍቅር ጋብቻ ከሆነ አይችልም ነው የምለው፡፡እንዲያውም ሴትዬዋ ብዙ ልታግዘው ትችላለች፤ ብዙ ልታበረታታው ትችላለች፡፤ ጉልበት ልትሆነው ትችላለች … ድክመት ሳይሆን፡፡

    ታዬ፡- ከበዓሉ ጋር ስለ ሥነ ጽሑፍ በምትወያዩበት ጊዜ ብዙ ልዩነት የታየበት ነጥብ አለ እስካሁን ድረስ? ለምሳሌ በዚህ ነገር ላይ እኔ አልስማማም የተባባላችሁበት አለ… ስለ ሥነ ጽሑፍ ባላችሁ አመላከከት?

    ስብሐት፡- አዎ፡፡

    ታዬ፡- ምን ምንን በሚመስል ነገር?

    ስብሐት፡- ቅድም ያልኩህ ነው … መነሻው ጥያቄ ሌላ ሆኖ ነው እንጂ፡፡ እሱ መጻፍ ስለምትችል ሳንሱር እንዲያልፍ እያሰብክ መጻፍ አለብህ … እና ማሳተም አለብህ፤ ልትነበብ ካልሆነ ለምን ትለፋለህ ያለኝ፡፡ እኔ ደግሞ ለሳንሱር ብዬ ከጻፍኩማ ምኑን ጻፍኩት? ለራሴ … እና በደንብ የሚሰማኝን ለመጻፍ፣ ለማውጣት ካልሆነ ምኑን ጻፍኩት ነው እንግዲህ ልዩነታችን፡፡

    ታዬ፡- ስለዚህ አንተ በምትደርስበት ጊዜ መጀመሪያ የምታተኩረው አድማጭህ ላይ ሳይሆን ራስህ …?

    ስብሐት፡- አድማጩ ላይ ነው! አንባቢዬ ላይ ነው! ግን አንባቢዬ ሳንሱር አይደለም፤ ሰው ነው፡፡ እንጂ እንዲያውም አንባቢዬ ላይ ነው በጣም የማተኩረው፡፡ ተግባባን?

    ታዬ፡- አዎን፤ ገባኝ፡፡ ባንተ አስተያየት ደራሲው በሚጽፍበት ጊዜ ይሄ ሳንሱር ያልፋል፤ ይሄ ሳንሱር አያልፍም የሚለው ነጥብ አጻጻፉን ሊወስነው፣ ወይ ሊለውጠው አይገባም ነው?

    ስብሐት፡- ልክ! እኔ ስጽፍ ይሄ ለአንባቢዬ ግልጽ አይሆንም፤ ይሄ ግልጽ ይሆናል … ስለዚህ እንደዚህ እያልኩ ነው፡፡ አንባቢ ነው ሐሳቤ ውስጥ ያለው፤ ሳንሱር የለም፡፡

    ታዬ፡- ስለ አንባቢ ካነሳን አልቀረ ምን ዓይነት አንባቢዎች ናቸው በአእምሮህ ውስጥ የሚጉላሉት… በምትደርስበት ጊዜ አንድን የሆነ ድርሰት፣ ልቦለድ? ለምሳሌ ወይ በመደብ፣ ወይ በትምህርት፣ ወይ በጾታ እንደዚህ ታስባቸዋለህ አድማጮችህን? … በዚህ ዓይነት አታያቸውም?

    ስብሐት፡- እኔ የማስበው አንባቢዬ ከኔ እኩል ሊያስብ ይችላል፤ ከኔ እኩል ሊሰማው ይችላል፡፡ ስለዚህ እኔ ቃላቱን፣ አባባሉን አጥቼበት ካልሆነ በስተቀር አንባቢዬ አይስተኝም፡፡ ምክንያቱም እኔ ውስጥ ያለ ሁሉ አንባቢዬ ውስጥም አለ፡፡ ያው የሰው ነገር ስለሆነ የምጽፈው … ስለምኞት፣. ስለ ኩም ማለት፣ ስለ መውደድ፣ ስለ
    መጥላት፣ ስለ ተስፋ፣ እንደዚህ፣ እንደዚህ ስለሆነ ምንም ለአንባቢ የማይገባ ነገር አይኖርም፡፡ በቃ እኩያ ነን እኔና አንባቢዬ ማለት ነው፡፡ ስለዚህም ነው ምናልባት እኔ
    ላስተምር አይደለም የምጽፈው፤ ተረት ልነግር ነው እንጂ፡፡

    ታዬ፡- በዚህስ ነጥብ ላይ አትለያዩም? ለምሳሌ እሱ የሥነ ጽሑፍ ሚና ኅብረተሰብን ማስተማር …

    ስብሐት፡- ነው ይላል እሱ፡፡

    ታዬ፡- ይላል? በዚህ ነጥብ ላይ ግን አትስማሙም?

    ስብሐት፡- አንስማማም፡፡

    ታዬ፡- ለማስታረቅም አልሞከራችሁም? ያው እንደተለያየ ነው ያለው ሐሳባችሁ?

    ስብሐት፡ አዎ! እርቅ ምን ያደርጋል? በዚህ በኩል እኮ ሲለያዩ ነው ጥሩ፡፡ እሱም የራሱን መንገድ ይይዛል፤ እኔም የራሴን፡፡ ሁለታችንም በየበኩላችን አስተዋጽዖ እናደርጋለን ማለት ነው፡፡

    ታዬ፡- እንደዚያም ሆኖ ግን፣ ይህም የሐሳብ ልዩነት ኖሮ ትግባባላችሁ?

    ስብሐት፡- በጣም!

    ************

    «እንዴት አድርገሽ ወለድሽኝ?´

    «ያቺ ነገር ምንድር ናት?´

    «እሷማ ጨረቃ ናት´

    «ጨረቃስ እሺ ትሁን ታዲያ ተዚያ ላይ ማን ሰቀላት?”

    «እግዚሐር ነው የፈጠራት፡፡”

    «እግዚሐር ማለት ምንድነው?´

    «እግዚሐር ማለት ሠሪ ነው አንተን እኔን የሠራ፤

    ጨረቃንም የፈጠራት በሌሊት እንድታበራ´

    «እኔን የሠራ እግዚሐር ነው?´

    «አዎን የሠራህ እግዚሐር ነው´

    «ታዲያ አንቺ ምንድኔ ነሽ እናት አለም?´

    «እኔማ የወለድሁህ እናትህ ነኝ የኔ ዓለም”

    «እንዴት አድርገሽ ወለድሽኝ?´

    «ውልድ አድርጌ ነዋ በቃ እንግዲህ አታድርቀኝ´

    ሕፃናት ቀጣይ የሕይወት ዘመናቸውን እንዴት ሊመሩ እንደሚችሉ፣ የዕድሜ ባለጸጐች ቀጣይ ሕይወት ምን ሊሆን እንደሚችል በማሳሰብ ራሳቸውን እንዲያዘጋጁ የሚያተጋ ነው ይለናል የአዲሱ ዘገየ ወረቀት፤ ከአምስት ዓመት በፊት በአዲስ አበባ ተዘጋጅቶ በነበረውና በተገኘንበት የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ 15ኛው የኢትዮጵያ ጥናት ዓለም አቀፍ ጉባኤ ላይ ‹‹የእምነት ሥርዓት ኬትመጣነትና የሕይወት ፍልስፍና ምንነት በጉጂ ኦሮሞ ሚቶሎጂ›› ባለው ጥናቱ ውስጥ አቅርቦት ነበረ፡፡

    ***************

    እኔና ጨረቃ

    እኔና ጨረቃ

          ተጓድነን

          ወጥተን፣

    ልንደምቅበት አደባባዩን

          ቀን በቀን

          ሽተን፣

          ተመለስን፤

    እነፀሓይን አድንቀን

          ባይሆንልን

    ጨለማውን እየተመኘን፡፡

    • ደበበ ሰይፉ ‹‹ለራስ የተጻፈ ደብዳቤ (የብርሃን ፍቅር ቅጽ ፪)›› (1992)

         

     

     

    spot_img
    - Advertisement -

    ይመዝገቡ

    spot_img
    spot_img

    ተዛማጅ ጽሑፎች
    ተዛማጅ

    በችግር የተተበተበው የሲሚንቶ አቅርቦት

    ሲሚንቶን እንደ ግብዓት ተጠቅሞ ቤት ማደስ፣ መገንባት፣ የመቃብር ሐውልት...

    ‹‹የናይል ዓባይ መንፈስ›› በሜልቦርን

    አውስትራሊያ ስሟ ሲነሳ ቀድሞ የሚመጣው በተለይ በቀደመው ዘመን የባህር...

    ‹‹ልብሴን ለእህቴ››

    ለሰው ልጅ መኖር መሠረታዊ ፍላጎት ተብለው ከተዘረዘሩት ውስጥ ልብስ...

    የአዲስ አበባ ትምህርት ቤቶች የምርመራ ውጤት እስከምን?

    በፍቅር አበበ የትምህርት ጥራትን፣ ውጤታማነትንና ሥነ ምግባርን ማረጋገጥ ዓላማ አድርጎ...