Thursday, October 6, 2022
ሌሎች ዓምዶች
    - Advertisement -
    - Advertisement -
    ማኅበራዊአደገኛው የስደት መስመር

    አደገኛው የስደት መስመር

    ቀን:

    የሳዑዲ ዓረቢያ መንግሥት የዛሬ ሁለት ዓመት ገደማ በሳዑዲ ዓረቢያ የሚገኙ ከ100 ሺሕ በላይ ኢትዮጵያውያን ስደተኞችን ከያሉበት በመልቀም በኃይል ወደመጡበት እንዲመለሱ ማድረጉ ይታወሳል፡፡ ይህንንም ተከትሎ የኢትዮጵያ መንግሥት ኢትዮጵያውያን ዜጎች በሕጋዊም ይሁን በሕገወጥ መንገድ ወደየትኛውም የዓረብ አገሮች ሥራ ፍለጋ በሚል ምክንያት እንዳይጓዙ አግዷል፡፡

    ይህ እገዳም እስካሁን ፀንቶ ይገኛል፡፡ ይሁን እንጂ በርካታ ኢትዮጵያውያን የመንግሥትን የጉዞ ዕገዳ ወደ ጐን በመተው፣ በራሳቸውም ሆነ በሕገወጥ ደላሎች አማካይነት የኢትዮጵያን ድንበር እያቋረጡ ወደተለያዩ የጐረቤት አገሮች በመግባት፣ መዳረሻቸውን የዓረብ አገሮች ለማድረግ አልመው እየፈለሱ ይገኛሉ፡፡ ሆኖም ህልማቸው እውን ሳይሆን የደላሎች ዓይን ባረፈባቸው ጐረቤት አገሮች እየማቀቁ፣ የቀሩት ደግሞ ደረጃውን ባልጠበቀ የባህር ትራንስፖርት ዓረብ አገር የመግባት ህልማቸውን ዕውን ለማድረግ በጀመሩት ጉዞ የባህር ሲሳይ እየሆኑ መቅረታቸው በተለያዩ የዜና ማሠራጫዎች ተዘግቧል፡፡

    የሪፖርተር ዘጋቢ ሰሞኑን ለሥራ ጉዳይ ወደ ሐረር ከተማ ባቀናበት ወቅት ያገኘው የ14 ዓመት ታዳጊ አህመድ ሙሄ ይባላል፡፡ አህመድ በኦሮሚያ ክልል አርሲ ዞን ተወላጅ መሆኑን ይናገራል፡፡ ተወልዶ ባደገበት አካባቢ ለማኅበረሰቡ ተስፋን በሚፈነጥቁ የሕገወጥ ደላሎች ውትወታ፣ ሁኔታዎችን ለማገናዘብ ባልበቃ አዕምሮው የተማረከ ታዳጊ ነው፡፡

    2007 ዓ.ም. ላይ ነው፡፡ አንድ ቀን ጠዋት በታዳጊ አዕምሮው የተቀረፀውን የዓረብ አገር የተደላደለ ሕይወት ለማጣጣም በመወሰን ያለወላጆቹ ዕውቅና በመኖሪያ ቤት ውስጥ የተቀመጠ የወላጆቹን 500 ብር በመያዝ ከቤተሰቦቹ ይሰወራል፡፡ ወደ አለመው የተደላደለ ሕይወት ለማቅናት መውጫ መንገዱን ጨርሶ የማያውቀው መሐመድ፣ ራሱን ያገኘው አዲሰ አበባ ላይ ከወገኖቹ መሀል ነው፡፡ በአዲስ አበባ የአንድ ቀን ቆይታው የያዘውን 500 ብር አሟጦ ወደ ትውልድ ስፍራው መመለሱን ይናገራል፡፡

    በድንገት የተሰወረባቸው ወላጆቹ በድንገት ሲመለስላቸውና ከቤተሰቡ ሲቀላቀል መደሰታቸውን ይናገራል፡፡ ይሁን እንጂ በመሐመድ ለጋ አዕምሮ ውስጥ የተሳለው የዓረብ አገር የተደላደለ ኑሮ አልደበዘዘም ነበር፡፡ ከወራቶች ቆይታ በኋላ ለተመሳሳይ ጉዞ ከቤተሰቦቹ ገንዘብ 800 በማንሣት ወደ ሐረር ያቀናል፡፡

    በትውልድ ሥፍራው ከሕገወጥ አዘዋዋሪዎች በሰማው መሠረት ከሐረር ወደ ጅግጅጋ፣ ከጅግጅጋ ወደ ሶማሊያ፣ ከሶማሊያ ወደተለያዩ ዓረብ አገሮች መሔድ ይቻላል፡፡ የመሐመድ ሁለተኛ ሙከራ ግን ከሐረር ከተማ መዝለል አልቻለም፡፡ ምክንያቱ ደግሞ የሐረር ከተማ ፖሊስ ኮሚሽን ሐረር፣ ጅግጅጋና ሶማሊያ ድረስ የተዘረጋውን ሥውር የሕገወጥ ዝውውር መስመር ለመቆጣጠር መረቡን አስፍቶ በመንቀሳቀሱ ነው፡፡

    በጉዳዩ  ላይ ያነጋገርናቸው የሐረር ፖሊስ ኮሚሽን ሕዝብ ግንኙነት ዲቪዚዮን ኃላፊ ኮማንደር ጣሰው አስቻለው፣ በዚህ ስውር የስደት መስመር በርካታ ኢትዮጵያውያን በሶማሊያ ቦሳሶ በተባለች የባህር ወደብ ወደተለያዩ የዓረብ አገሮች ለማቅናት አልመው እንደሚንቀሳቀሱና በዚህም ሕይወታቸውን ለከፋ አደጋ እያጋለጡ እንደሆነ ይገልጻሉ፡፡ ይህን በአደጋ የተሞላ ጉዞ ለማስቀረት የሃይማኖት አባቶች፣ ፖሊስ እንዲሁም ሕዝቡ ከፍተኛ ጥረት ቢያደርግም ምንም ለውጥ ሊታይበት አልቻለም፡፡ የውጭ አገር አሠሪና ሠራተኛ አዋጅ የወጣ ቢሆንም፣ የፈራ ያለ ግን አይመስልም፡፡

    ኮማንደር ጣሰው፣ ክልሉ በክልሉ የሚያልፉ ስደተኞችን በመያዝና ወደየመጡበት በመመለስ ላይ ይገኛል፡፡ ከዚህ ቀደም፣ ወደ ክልላቸው የተሸኙት በሌላ ቀን ሐረር ተመልሰው ይገኙ ነበር፡፡ በአሁኑ ሰዓት ከሾፌሮችና ከረዳቶች ጋር እንዲሁም ከአዲስ አበባ ፖሊስ ጋር በመነጋገር ከሐረር የተያዙትን ሕገወጥ ተጓዦች፣ የአዲስ አበባ ፖሊስ ቀጥታ ከኬላዎች እንዲረከቧቸው ይደረጋል ሲሉ ያስረዳሉ፡፡

    ‹‹ደላሎች እጃቸው በጣም ረዥምና ውስብስብ ነው፡፡ እያንዳንዱ ክልል ላይ (ሰብሳቢ) ጠርናፊዎች አሉ፡፡ በእነሱ አማካይነት ይሰበሰቡና ወደ አዲስ አበባ ይልኳቸዋል፡፡ አዲስ አበባ ያሉትንም ሰብስበው ወደ ሐረር የሚልኩ አሉ፡፡ የሐረሩ ይቀበልና ወደ ጅግጅጋ፣ ጅግጅጋ ያለው ወደ ሶማሊያ ቦሳሱ ወደተባለችው ወደብ ከተማ ያደርሳሉ፡፡ ከዚያም ወደተለያዩ የዓረብ ወይም አውሮፓ አገሮች በባህር ለማቋረጥ ጥረት ይደረጋል፤›› ይላሉ፡፡

    የመመልመሉ ሥራ የደላሎች ጉዳይ ሆኖ፣ ሌላው ለጉዞ የሚረዳቸው በየቀበሌው የሚሰጠው መታወቂያ ነው፡፡ ከአዲስ አበባ ሳይቀር በመግዛትም ይሁን ሕገወጥ በማሠራት የሚንቀሳቀሱ አሉ፡፡

    የሐረር ፖሊስ ኮሚሽን በመስመሩ ሊወጡ የሞከሩትን ለመያዝ ባደረገው ጥረት በ2007 ዓ.ም. ብቻ 8,600 ሕገወጥ ተጓዦችን ይዞ ወደ ትውልድ ቀያቸው መልሷል፡፡

    ከእነዚህ 2,180 የሚጠጉት ሴቶች ናቸው፡፡ ዘንድሮ ደግሞ ከመስከረም እስከ ኅዳር 2008 ዓ.ም. አጋማሽ ድረስ ከትግራይ ክልል 361፣ ከአማራ ክልል 302፣ ከኦሮሚያ 224፣ ከደቡብ ብሔር ብሔረሰቦች 22፣ ከአዲስ አበባ ስድስት እና 400 ደግሞ ክልላቸው እየተጣራ የሚገኙ በድምሩ 1,315 የሚሆኑ ሕገወጥ ተዘዋዋሪዎች ተይዘዋል፡፡ በየቀኑ ደግሞ ከ120 እስከ 140 የሚደርሱ ኮብላዮች እየተያዙ ወደቀያቸው ይመለሳሉ፡፡ የኮብላዮችም ዕድሜ ከ14 እስከ 25 ይገመታል፡፡ በቅርቡም ከሳዑዲ ከተመለሱት ውስጥ መንግሥት አደራጅቶ ሥራ እንዲጀምሩ በሰጣቸው ብር ሊኮበልሉ ሲሉ የተያዙ እንዳሉም ኃላፊው ይገልጻሉ፡፡

    የሌለውን አለ፣ ያሰባችሁት ቦታ እናደርሳችኋለን በማለት የተስፋ ቃል ብቻ የሚሰጡ ደላሎች፣ እጅግ የተወሳሰበ መረብ ቢኖራቸውም፣ እጃቸውን ለመያዝ በተደረገው ጥረት በ2008 ዓ.ም. 15 የሚሆኑ ተይዘው ከአንድ እስከ ስድስት ዓመት በሚደርስ እስራትና በገንዘብ ተቀጥተዋል፡፡ በ2008 ዓ.ም. ደግሞ ስድስት የሚሆኑ ተይዘው ጉዳያቸው እየታየ ነው፡፡

    ምንም ርህራኄ የማይታይበትና የሰዎችን ክብር በእጅጉ በሚነካ ጉዞ ዛሬም ወንድ፣ ሴት፣ ወጣትና ጐልማሳ ሳይል ይጓዛሉ፡፡ ጉዞው የተለያየ የመሬት አቀማመጥ ማለፍን፣ ከ0 ዲግሪ ብርድ እስከ 50 ዲግሪ የሚለካ ሙቀት ያለውን የአየር ፀባይ መቋቋምን ይጠይቃል፡፡

    የደላሎችን ቃል ብቻ በመያዝ በሺሕ የሚቆጠሩ ኢትዮጵያውያን ከጐረቤት አገር ሕገወጥ ስደተኞች ጋር ደረጃውን ባልጠበቁ ወይም ደግሞ ለዓሣ ማጥመጃ በተሠራ ጀልባ ተሳፍረው ለባህር ቀለብ እንደሚሆኑም የቀን ተቀን የሚዲያ ትዕይንት ነው፡፡ የሰው ልጅ በቁሙ ውስጠ አካሉ ወጥቶ ለገበያ መዋል የተጀመረውም እዚሁ ጉዞ ላይ ነው፡፡

    በሕገወጥ ጉዞ ላይ ሴቶች የሚከፍሉት ዋጋ ቀላል አይደለም፡፡ አንድ፣ ሁለት ብላ ለደላላው የምትከፍለው ገንዘብ የክፍያው መጀመሪያ እንጂ ማብቂያ አይደለም፡፡ በትንሹ አራት ደላላ የሚቀባበሉዋት በመሆኑ በእነዚህ ሁሉ የመደፈር ዕጣ ሊደርሳት ይችላል፡፡ ለብዙ ሆነው የሚደፈሩትን ሳይጨምር ማለት ነው፡፡ ዕድለኛ ሆና ለመሄድ ከበቃች ደግሞ ፀሐይ፣ ብርድ፣ በረሃ፣ ገደል፣ ተራራ፣ በቀን በሌሊት መጓዝ ግድ ይላታል፡፡ በዚህ ላይ ሴትነት አለ፡፡ ይሄን ሁሉ መከራ ተቀብሎ እችለዋለሁ ብሎ መነሳት ጤናማ አስተሳሰብ አይመስልም፡፡

    በሐረሪ ፖሊስ ኮሚሽን ከተያዙ ሕገወጥ ኮብላዮች መካከል ለምለም በርሄ ትገኝበታለች፡፡ ለምለም፣ ኑሮዋ በራያ ቆቦ ወረዳ ነበር፡፡ ባለትዳርና የአራት ልጆች እናትም ናት፡፡ በሕገወጥ መንገድ መሔድ ብዙ ዋጋ እንደሚያስከፍል እያወቀች ለምን እንደመረጠችው ጠይቀናት ነበር፡፡ ‹‹አገራችን በአሁኑ ሰዓት ድርቅ ነው፡፡ የአራት ልጆቼ አባት (ባለቤቴ) ተፋተን ጥሎኝ ሔዷል፡፡ ልጆቼንና እናቴን ይዤ ቆሜ ከመሞት እየተንቀሳቀስኩ ብሞት ይሻለኛል›› በማለት ጉዞ እንደጀመረች ትናገራለች፡፡ ከቤቷ ስትወጣ 1,500 ብር ብቻ ነው ይዛ የወጣችው፡፡ የያዘችውን ለደላላ ከፍላ ስጨርስ ደግሞ ቤተሰብ ጥሎ ስለማይጥላት ወደ ቤተሰብ ስልክ ለመደወል አቅዳ ነበር፡፡ ሆኖም ሀሳቧ ሳይሳካ ሐረር ላይ ተይዛለች፡፡ ዓረብ አገር ሠርቼ ያልፍልኛል ብለሽ ስትነሺ የሚያጋጥመኝ ችግር የለም ብለሽ አላሰብሽም? ተብሎ ለቀረበላት ጥያቄም፣ ‹‹እንግዲህ የመጨረሻው ደረጃ ሞት ነው እሱንም እየቀበለዋለሁ›› በማለት ዛሬ ብትያዝም ነገ እንደምትመለስ በሚያሳይ መልኩ መልሳለች፡፡

    በሐረር ከተማ እንደተመለከትነው፣ ቀን ቀን ከተለያዩ ኬላዎችና ድንገተኛ ፍተሻ ከተደረገባቸው ቦታዎች በሕገወጥ መንገድ ሊዘዋወሩ ሲሉ የተያዙ፣ ማታ ላይ ወደ ቀረር ፖሊስ ኮሚሽን ግቢ ውስጥ እንዲያድሩ ይደረጋል፡፡ ሲነጋ ደግሞ ወደ አዲስ አበባ በተዘጋጀላቸው አውቶቡስ ይላካሉ፡፡

    ወደ አዲስ አበባ ከመሔዳቸው በፊት የማየት ዕድል አጋጥሞናል፡፡ ሁሉም ማለት ይቻላል ከኬላዎች በመያዛቸው የተናደዱ ናቸው፡፡ በብዛት ወጣቶች ሲሆኑ፣ 20 የሚደርሱ ሴቶች ነበሩ፡፡ የተቀጠሩበትን ሥራ ትተው ለስደቱ የመጡም ነበሩ፡፡ አንድ የኮምፒውተር ባለሙያ የሚከፈለውን 3,000 ሺሕ ብር ትቶ ነበር በሕገወጥ መንገድ ሲኮበልል የተያዘው፡፡ አንደኛው ደግሞ ከዚህ በፊት በሕገወጥ መንገድ የመን በመሄድ ከዓመት በላይ የታሠረ ነው፡፡ ከእስር ቤት አምልጦ ወደ ሳዑዲ በባህር በማቋረጥ ሳዑዲ ገብቶ ብዙም ሳይሠራ በሳዑዲ መንግሥት ወደ አገሩ ተመልሶም ነበር፡፡ በሕጋዊም ይሁን በሕገወጥ መንገድ ሳዓዲን እንዳይረግጥ እገዳ የተጣለበትም ነው፡፡ አንድ ዓመት በደሴ እርሻ ሲሠራ ቆይቶ በድጋሚ በሕገወጥ መንገድ ከአገር ለመውጣት ሲሞክር በሐረር ፖሊስ ኮሚሽን አማካይነት ተይዟል፡፡  

    የ14 ዓመቱ ታዳጊ መሐመድ፣ ባልበሰለ አዕምሮው የሳላትን ሳዑዲ አረቢያ፣ ተሳክቶለት ቢሔድ ኖሮ ምን እንደሚሠራ ሲጠየቅ፣ የትውልድ አገሩ ላይ በጐችንና ከብቶችን በማገድ ይውል እንደነበር በማስታወስ፣ ይህንኑ ሥራ ሳዑዲ ቢሔድ ሊሠራው እንደሚችል፣ ደላሎች እንደነገሩትም ሥራው ብዙ ብር ያሳፍሰው እንደነበር ተናግሯል፡፡ ታዳጊው በሐረሪ ፖሊስ ኮሚሽን ሐረር ላይ በቁጥጥር ሥር ባይውል ኖሮ፣ ከአገር ውጪ የመጀመሪያ መዳረሻ የሚሆነው በግጭት የምትተራመሰዋና የአልሸባብ አሸባሪ ቡድን መጠለያ ወደሆነችው ጐረቤታችን ሶማሊያ ነበር፡፡

    ኮማንደር ጣሰው፣ የክልሉ ፖሊስ ከአቅሙ በላይ እየሠራ መሆኑን፣ ሌሎች ክልሎችም ሥራቸውን እንዲሠሩና አገራዊ ችግሩ ወደ ሌላ ደረጃ ሳያድግ በአጭሩ መቅጨት እንደሚገባ አስገንዝበዋል፡፡    

    - Advertisement -

    ይመዝገቡ

    spot_img
    spot_img