Friday, December 2, 2022
ሌሎች ዓምዶች
    - Advertisement -
    - Advertisement -

    የተመረጡ ፅሑፎች

    መንደር ከአገር በልጦ አያውቅም!

    ሰላም! ሰላም! ለዴሞክራሲያዊ ሥርዓት ግንባታችን የበኩሌን ምን ማድረግ አለብኝ እያልኩ አስባለሁ። ሳስብ ሰነባብቼ የሥነ ምግባር መርሆዎችን በራስጌዬ በኩል ለጠፍኩ። ምን ይላል? ቅንነት፣ ታማኝነት፣ ግልጽነት፣ ወዘተ። እናላችሁ ከቅንነት ስጀምር ከአንገት በላይ ሰላም ለምላቸው ጎረቤቶቼ ጠበቅ ያለ ሰላምታ ማቅረብ ጀመርኩ። አቀራረቡ እንግዲህ እንደ ታዛቢው መሆኑ ነው። ከቅርብ ታዛቢዎቼ አንዷ ውዷ ማንጠግቦሽ ይኼን አስተውላ ጥርቅም አድርጋ ዘጋችኝ። ደንታ አላት እንዴ ሲመጣባት?! ግን ግን ደጅ ለደጅ የሚዘጉብን መንገዶች አንሰው ነው ቤት ለቤት የሚጨመርብን? ‘ፌር’ ነው ብሏል የዕፎይታ ፌርማታ የናፈቀው ሁላ። ታዲያ አደራ የተጣመዳችሁ ፍረዱኝ። ማንጠግቦሽ በምትነካው በምትጥለው ሁሉ ቁንጥር ቁንጥር አባባሏ አልጥመኝ ብሎ የሆነውችን ብጠይቃት “በቀደም ለ . . . (ስሟን ጠርታ) የሰጠሃት ሰላምታ ደስ አላለኝም። የሆነ ነገርማ አላችሁ፤” አትለኝ መሰላችሁ?

     “እኔ በቀናነት ጎረቤቶቼን ጠበቅ አድርጌ መያዜ ነው። ይኼ ደግሞ እንደ አገር ለጀመርነው የዴሞክራሲ ሥርዓት ግንባታ መዋጮው ቀላል አይደለም ከሚል ነው። ተይ አንቺ ሴት ተይ፤” ብል ማን ይስማኝ? ጭራሽ ከማብራሪያዬ ማብራሪያ ተጠመዘዘ። “እኮ አጥብቆ መጨበጥን ምን አመጣው? አጥብቆ ለማቀፍ ካልሆነ። ምን ትምህርት ባልዘልቅ ዴሞክራሲ ድሪያ እንዳልሆነ ጠንቅቄ አውቃለሁ፤” እያለች ነገሩን አጦዘችው። እኔም ይለፍላት ብዬ ዝም አልኩ። ዝምታዬ ስህተት ሠርቼ እንደፀፀተኝ ተቆጥሮ በነጋታው የሰቀልኩት መርህ ላይ ሚካኤል ሰይፉን ይዞ ቀንዳም ሰይጣን ሲረግጥ የተቀረፀ  በሥዕል ተሸፍኖበት አየሁ። ይታያችሁ! ሆን ብላ መርሆዎቹን የያዘውን ፍሬም ሳታነሳ ነው በላዩ ላይ ሚካኤል ሲያሸንፍ የሰቀለችችው እኮ? እኔም ሰይፉንና ሰይጣኑን ባየሁ ቁጥር ብርግግ። ይኼው እስከዛሬ ቅንነት ከሠፈር ሳልወጣ በመወስለት ስላሳማኝ እንደ ዜጋ የበኩሌን አስተዋጽኦ ከየት እንደምጀምር የሚያማክረኝ ሰው ፍለጋ ላይ ነኝ። ቆይ ግን ከቀናነት ይልቅ ቅናት ዘመን ያስቆጠረብን፣ ፍቅርን በሞኖፖል ስለተቆጣጠረው አይመስላችሁም? ታዲያ ከቅናትና ከቀናነት ማን ለፍቅር ቀርቦ? እንዲያው እኮ!

    እና ልባሙ ዘፋኙ ምን አለ ነበር ያሉኝ? ‘ንፋስ ነው ዘመዴ’?  “ . . .  የሰው ልብ አይችለው የለም…፤” ያለውን ሎሬት አስታወሰኝ። ይኼው ታዲያ የማንግባባበት ነገር እያደር እንደ ባህር እየሰፋ ከንፋስ የተዋደድነው በዛን። “ነገራችን ሁሉ መያዣ መጨበጫ ያጣው ለዚያ ይሆን እንዴ ልጅ አንበርብር?” ይሉኛል ባሻዬ። የሚገርማችሁ ነገር ሰሞኑን ከባሻዬ ጋር ብዙም ነን። ፆም ገብቷላ። ባሻዬ ደግሞ ከሆድ በላይ ምላሳቸውን የሚያርቁበት ጊዜ አሁን ነው። ‘ትንሽ ምላጭ አገር ትላጭ’ ሲባል የሰማነው በውል ነበር። ተግባራዊ ማድረጉ ላይ በግል ሆነ የምንመዘነው። ግን አይገርምም? ብቻ በኪሎ ይሁን በግራም በምን እንደምንመዘን አላውቅም። ይልቅ መቼ ዕለት አንድ ‘ፎርኬ’ አሻሽጬ፣ ቅጥቅጥ አይሱዙ ልደግም ወደቀጠረኝ ደንበኛዬ ስጓዝ አንዱ መንገድ ላይ ክብደቱን ያስመዝናል።

    ጓደኛው አጠገቡ ቆሞ “ሁለተኛ” እያለ ይዝታል። “ሁለተኛ ካንተ ጋር ብጓዝ፤” ይለዋል። ለምን ይሆን ብዬ ዕርምጃዬን ገትቼ ጆሮዬን ቀሰርኩ። በነገራችን አንዳንዶች ጆሮ መቀሰር ጥርሳቸውን ነቅለው ያደጉበት ሆኖ እንኳ የሚገባቸውን ያህል አያዳምጡም ሲባል እዚህ ጎዳናው ላይ ሰምቻለሁ። “ሰው መስማት የፈለገውን ብቻ መርጦ እየሰማ ነዋ፤” ብዬ የተለመደች አባባል ሳነሳ “መስሎህ ነው” ብሎ አንድ ወዳጄ አላገጠብኝ። “ምነው?” ብለው ምን ቢለኝ ጥሩ ነው? “ፍሪኩዌንሲ’ አሞላሉን ስለማይችሉበት፣ መቻል ብቻ ሳይሆን ለማይችሉት አሳልፈው ሪሞቱን የመስጠት ዳተኝነት ስለተጠናወታቸው ነው፤” ብሎ ኩስትርትር። እኔ ደግሞ ፀሐይ አናት አናቱን ሲለው ስለዋለ መስሎኛል፣  ግንባሩን ለመስኖ ውኃ የተቆፈረ ቦይ ያስመሰለው።  ለካ የሚያወራው ሌላ ነው። በምን አወቅክ? ኋላ ነዋ፣ “ለማንኛውም ፖለቲካ ማውራት አልፈልግም…” ብሎ ጥሎኝ ሲሄድ የገባኝ። መሄድ የፈለገ ሰው ግን ካላሳበበ ለምን እንደማይሆንለት አላውቅም!

    በነገር ላይ ስረማመድ የሚያድጠኝ ነገር መቼ እንደሚለቀኝ አላውቅም። “መንገድ ለመንገድ መራመድ ነዋ። እኛ የመልካም አረማመድ ችግር እንጂ የአስፓልት ችግር የለብን፤” ይለኛል የባሻዬ ልጅ። ምሁሩ የባሻዬ ልጅ ብዙ የሚለው አለው። አስቀድሜ ግን የሚዛኑን ገጠመኝ ልጨርስላችሁ። ወጣቱ የጓደኛውን ውግዘት ተቋቁሞ ሚዛን ላይ ሲወጣ ዓይኑ ፈጠጠ። “የለም ይኼ ሚዛን ይሰርቃል፤” ብሎ ከባለሚዛኑ ጋር ግብግብ ገጠመ። “ያልበላኸውን ከየት ያምጣልህ?” ሲለው ኪሎው ማሽቆልቆሉ መንፈሱን የረበሸበት ወጣት አፉ ተሳሰረ። ጓደኛው ጣልቃ ገብቶ “ቢያንስ አጥንት ከእናንተ ሥጋው ከእኛ’ ብለህ አትለጥፍም?” ብሎ አሽካካ። “ድሮም ተው ስልህ አትሰማም። እንዲህ በየመንገዱ ራስህን እያጋለጥክ ከቀጠልክ ገና ‘ኔጌቲቭህን’ ታቅፈህ የሰው መሳቂ ትሆናለህ” ይለዋል።

     ባለሚዛኑ “ፖዘቲቭ’ አልነበር እንዴ መጠቋቆሚያ?” ብሎ ነገር ያባብሳል። “ከታማሚው እኩል ግንዛቤ ሳንጨብጥ በፊት ነዋ። ይልቅ ንፋስ ከምትመዝን ቶን እየመዘኑ በግራም ለኩን ወደሚሉን ጉቦኞች መንደር ሚዛንህን ትከልና ታሪክ ሥራ፤” ብሎ የባለቀላል ሚዛኑ ወዳጅ መንገዱን ቀጠለ፡፡ እኔም መንገዴን ተያያዝኩት። በሜትር ከዘጠና ቁመቱ ሃምሳ አምስት ኪሎ የመዘነውን ወጣት ካየሁ በኋላ ግን በእግሬ መጓዜ አሳቀቀኝ። ባማትር ታክሲ የለም። መንገዴ የባቡር መስመር ዝርጋታ ተራ ጠባቂ ነው። ቀና ብል አሞራው በሰማይ ይዞረኛል። ‘አንደር ዌይት’ ላለመሆን የነበረኝ የተስተካከለ አመጋገብ ሳይሆን የተመጣጠነ የመጓጓዣ ሥልት መቀየስ ነበር። አስቤ ሳልጨርስ የጫማዬ ሶል ማለቁን ባይ ተስፋ ቆረጥኩ። ከዚህ ሁሉ ባልመዘንስ? ገቢና ወጪ አወራርደን ውፍረት ክሳታችንን አሥልተን መጨረሻ እኛን እራሳችንን ማን ሊያወራርደን ይሆን?

    እናም እንዳልኳችሁ ቅጥቅጥ አይሱዙ የሚገዛው ደንበኛዬ በቀጠረኝ ሥፍራ ስደርስ ፀሐዩ ጨርቅ አድርጎኛል። በአጠገቤ “ምችስ አሁን ነበር…፤” እያሉ አንድ አዛውንት አለፉ። “ምን አሉ?” ስላቸው፣ “ቅቤ እንደ ማር የላስንበት ዘመን አሁን ቢሆን ኖሮ ጉዳችን ፈልቷል። እንደማንበላ እኮ የምታውቀው ምች እንደማይመታን ካስተዋልክ በኋላ ነው። እስኪ ይታይህ ከዚህ ሁሉ ፍጡር አንዱ እንቅፋት እንጂ ምች አስቸግሮታል?” አሉኝ። “ይበሉ” ብዬ ወደ ደንበኛዬ ዘወር ስል፣ “መልስላቸው እንጂ። ገዥው እኮ እሳቸው ናቸው፤” ብሎኝ አረፈው። እንደነገሩኝ ዕድሜያቸው ሰባ አምስት ነው። እንዳጣራሁት ግን ዘጠና ይጠጋሉ። አንዳንዱ ዕድሜውን እያጭበረበረ መንግሥት ምርጫ ያጭበረብራል ብሎ ሲኳረፍ ሳየው ለራሴ ይደንቀኛል። እናንተ አይደንቃችሁም? ሳልወድ በግዴ ስለምች የሁለት ሰዓት ‘ሌክቸር’ ቀዳሁ። ከአሁን አሁን ስለሚገዙት አይሱዙ ይዞታ ይጠይቃሉ ስል ከአሁን አሁን ስለሚሸጥበት ዋጋ አንስተው ጠብ እርግፍ አደረጉኝ ስል ቆየሁ።

    ያው ታውቁት አይደል የከተማ ኑሮ ውድነት ሰበቡ ዞሮ ዞሮ ደላላ ላይ ነው። ይሁን ግድ የለም። ችለነዋል ወደፊትም እንችለዋለን። መብልና መጠጥን በተመለከተ የአዛውንቱን የድሮና ዘንድሮ ንፅፅር ማደመጥ ግን የሆነ ሰዓት ላይ አልችለው አልኩ። እናም ዳር ዳር ስል፣ “ለመሆኑ በዚህ ዕድሜዎ አይሱዙ የሚገዙት ምን አስበው ነው?” አልኳቸው። “ይቀልዳል እንዴ ሰውዬው። ምን አስባለሁ? ይሠራል ገንዘብ ያመጣል። አለቀ!” ብለው ተናደዱብኝ። “አይ ማለቴ . . . ” ገለመሌ እያልኩ ስንተባተብ “ስማ እንጂ እስከዛሬ የተሸወድነው አይበቃም ወይ? በንጉሡ ጊዜ ስለታማኝነቴ በዓይነ ገመድ ተለክቶ የተሰጠኝን አንዳች የሚያህል ጋሻ መሬት ምን ይመጣል ብሎ ካለማሰብ በደርግ አስበላሁት። ደግሞ አሁን ሕፃናቱ ሳይቀሩ በሚሊየን እየቆጠሩ እያየሁ ዝም ልበል? ዕድሜ ለኢሕአዴግ ገና ተስፋዬ ብሩህ ነው…” ብለው ወደ ሰማይ ሲያሻቅቡ እኔም አራት ኪሎ ከወትሮ መቀመጫው የተዛወረ መስሎኝ አብሬ ቀና። ለካ በተስፋም እንበላለጣለን። ልማቱ ፖለቲካዊ ሆኖብን ይሆን ወይስ ፖለቲካው ልማታዊ?

    በሉ እንሰነባበት። አይሱዙው ተሸጠ። ድርሻዬን ወሰድኩ። ከወሰድኩት ድርሻ በላይ ግን ብወስድ ብዬ የተመኘሁት የአዛውንቱን አልበገር ባይነት ነበር። ፖሊዮን ያለክትባት ያመለጥን ሰዎች አትጊ የሆኑ ስንት ‘ሮል ሞዴሎች’ ከበውን እያየን፣ ከበን ስናጨበጭብ የምንውለው ግን ለፋሽንና ለቁንጅና ሞዴሎች ብቻ ሆኗል። አያሳዝንም?  ቢፈቀድልን በዚህ ነበር ደረት መድቃት የነበረብን። የእኔው ደረት ግን እንኳን ተደቅቶ ሲዳሰስ ልጠርመስ ማለት አምጥቷል። በበኩሌ ኪሴ ደለብ በማለቱም እንደሆነ አላውቅም ማንጠግቦሽን እቅፍ አድርጌ ‘ሮማንቲክ’ ምሽት ማሳለፍ አምሮኝ ወደ ቤቴ በረርኩ። እንደነገርኳችሁ ሰሞኑን ማንጠግቦሽ ክፍት ብሏታል። ከፋኝ ብላ ቴሌቪዥን ከፍታ ‘ሲሪየስ’ ፊልም ስታይ ታመሻለች። ዝም ዝም ነው። ‘እንዲያው ምን ይሻለኛል? እንዴት አድርጌ ነው ዛሬ የማባብላት’ እያልኩ (በአባባይና በተባባይ ተጨናንቀናል እኮ) ከመግባቴ መብራት ድርግም። ይኼም ሌላው መደበሪያ ‘ሲሪየስ’ ፊልማችን ነው በሉ ደግሞ። ምን ትሉ ለነገሩ። በጨለማ ውለን በጨለማ እያመሸን ጨለምተኛ ስላቅ ባንሰልቅ ነበር የሚገርመው!

       ማንጠግቦሽ “አይ በዚህ ሰዓት ከጠፋ በቃ ማደሩ ነው፤” ብላ ተነስታ ወደ አልጋዋ “ሻማ ልግዛ?” ብዬ እኔ ደግሞ ተነስቼ ወደ ግሮሰሪያችን በረርኩ። ስገባ እዚያም መብራት ድርግም። “እሰይ! እልልል!” አለ አንዱ አያዩኝም ብሎ። ከኋላዬ አንድ እጅ ሲያርፍብኝ ይታወቀኛል። ዘራፍ እንደ ማለት ስወበራ የባሻዬ ልጅ ሆኖ ኖሮ አረጋጋኝ። “እንጀራ ልገዛ ብፈልግ ብፈልግ የት አባቴ ላግኝ? መብራት ጠፍቶ ውሎ የጋገረ የለም አሉ፤” ሲለኝ ከወዲያ አንዱ ሰምቶት “እንኳን በጨለማ በብርሃንም ፈልገን አልተሳካልን፤” ብሎ ጮኸ። “ታዲያ ምን እንብላ?” ብሎ በተቃራኒ አቅጣጫ ሌላ ጠጪ ሲጠይቀው፣ “ለምን ብስኩት አትበሉም?” ብሎ መለሰለት። “ለመሆኑ መብራት በፈረቃ ሊሆን የሚባለው እውነት ነው?” ሲል ደግሞ አንዱ፣ “በፈረቃ እየኖርን እያየህ ምነው የመብራቱ አሳሰበህ?” የሚለው ይነሳበታል። “ኧረ ተረጋጉ መብራት ጠፍቷል ብላችሁ አትዘባበቱ፤” ቢል አንዱ በሞቅታ፣ “አምፖል ነን እንዴ እኛ? በመብራት ልንሠራልህ አማረህ?” ብሎ ተረኛው ይደነፋል። ከዚህ ሁሉስ ጥቅልል ማለት ይሻላል አልኩላችሁና ሄጄ ማንጠግቦሽን እቅፍ። ፍቅርም እንደ መብራት እየተቆራረጠ አስቸግሮን እንጂ ጨለማንስ ችለነው ነበር። ግን ጨለማ ውጦን  ጨለምተኛ ባንሆን አይገርምም? የሆነስ ሆነና ምንድነው የምንሰማው? ድሮ ‹ከአገር ሆድ ይሰፋል› ተብለን አድገን፣ ዛሬ ‹ከአገር መንደር ይበልጣል› ሲባል አይገርምም? እኔ በበኩሌ መንደር ከአገር አይበልጥም ብያለሁ፡፡ ‹‹አገርን በጋራ አልምቶ መጠቀምን የመሰለ የተቀደሰ ተግባር እያለ፣ በጎጥና በመንደር አስተሳሰብ አገርን ማመስ ለሕዝብ የማይጠቅም የተበላሸ አስተሳሰብ ውጤት ነው፤›› የሚለኝ ምሁሩ የባሻዬ ልጅ ነው፡፡ እውነት ነው መንደርን ብቻ እያሰቡ አገርን መርሳት ያስተዛዝባል፡፡ እናም መንደር ከአገር በልጦ አያውቅም እላለሁ፡፡ እናንተም የምትሉትን በሉ፡፡ መልካም ሰንበት!

    Latest Posts

    - Advertisement -

    ወቅታዊ ፅሑፎች

    ትኩስ ዜናዎች ለማግኘት